Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Geosystem wydm śródlądowych na obszarach rolniczych na przykładzie dorzecza Bzury i Neru
Get PDFInland dunes are a common form of land relief in the Polish lowlands; the distinctive feature of the underlying geosystem is the dryness of the base. High thickness of quartz sands, low-lying ground water, and soil of poor quality are qualities that support the development of pine forests. These sandy areas are particularly susceptible to human activity. Removal of forests and ploughing of the uncovered surface often resulted in stimulating aeolian processes in the past. Even in the mid20th century some dunes were blown away by wind. This process in agricultural areas should be considered as a threat and, therefore, it is important to utilise dunes properly, in a manner appropriate for the existing abiotic conditions. In the basins of the rivers Bzura and Ner (central Poland) there are located rich soils intensely used for agriculture; forests occupy 0–5% of the surface area in various communes. This area has also generated inland dunes, some of which reach the height of 20 m. In the article the author analyses the forms of use and utilisation of inland dunes and evaluates the susceptibility of this ecosystem to various forms of anthropogenic impact. Modern use of dune surface within the studied area is mostly matched with the features of the natural environment. Most forms are overgrown with pine forests. However, forests occupy a small area in total and are scattered throughout agricultural land as they only occupy dunes. These forests are of a multifunctional nature – they serve the ecological, economic, and cultural functions. They fulfil the important functions of pedogensis and they protect the area from aeolian and water erosion. Finally, within the homogeneous agricultural landscape, pine forests in dunes also carry huge scenic benefit as they offer contrast to the monotony of farmlands. Soils in aeolian sands feature low productivity, they are prone to aeolian erosion, and their cultivation is uneconomic which is why today farmlands can only be found in the lower sections of dunes. Before the mid-20th century there were more cultivated lands on dunes but they were forested.Dry base has long supported settlement efforts which is why dense rural development exists in the immediate vicinity of dune forms while on dunes developments are scattered. Since the mid-20th century some dunes and their surrounding areas have featured vacation developments. Plain agricultural areas do not feature many natural assets that would support recreation and their main asset are the forests overgrowing dunes, yet in some cases developmental pressure exceeds the potential ofthe small stock of forests.Na obszarach z dobrymi glebami dominują tereny rolnicze, a rozproszone kompleksy leśne o niewielkich powierzchniach zajmują zwykle suche piaszczyste tereny, często wydmy śródlądowe, które są ważnym elementem morfologicznym w nizinnej części Polski. W obrębie wydm ukształtował się specyficzny geosystem, wrażliwy na zmiany klimatyczne i działalność człowieka. W artykule wykazano współczesne formy użytkowania i zagospodarowania wydm śródlądowych położonych na obszarze intensywnie użytkowanym rolniczo w dorzeczu Bzury i Neru. Analizowano rozmieszczenie lasów na tle obszarów wydmowych oraz wskazano funkcje tych lasów. Podjęto próbę oceny wrażliwości środowiska wydm śródlądowych na przejawy różnych form antropopresji i wskazano zagrożenia wynikające z występującego ocieplenia i częstych suszy
Kierunki naukowej debaty nad systemem planowania przestrzennego w latach 1970–1989
Get PDFThe paper analyses key theses expressed in the academic discussion on the spatial planning system in the period of the People’s Republic of Poland. Three periods were distinguished, within which publications were selected that referred most extensively to issues related to the spatial planning system, including the legal context of spatial planning. The focus was to the greatest extent on publications issued by the Bulletins and Studies of the Committee for National Spatial Planning of the Polish Academy of Sciences. It was proposed to extract the most relevant opinions, from the perspective of today’s discussion (but also a synthetic look at the changes in the spatial planning system in Poland). The indicated scientific theses were referred to contemporary times, and an attempt was made to answer the question to what extent and in what way they have remained up-to-date, and whether they can constitute a broader point of reference for contemporary analyses. Significant values of the discussions carried out during the distinguished period of time included: attempts to define the legal role of spatial development plans, recognition of the inefficiency of selected public administration bodies responsible for spatial planning, as well as definition and classification of the role of spatial conflicts in the spatial planning system, also translated into a discussion of legal solutions. It should be recognized that, especially in the framework of the issues identified above, the literature analyzed can and should still be an important point of reference, broadening the scope of the discussion.W artykule przeanalizowano kluczowe tezy wyrażone w dyskusji naukowej dotyczącej systemu planowania przestrzennego w czasach PRL. Wyodrębniono trzy okresy, w ramach których wybrano publikacje w najszerszym stopniu odnoszące się do spraw związanych z systemem planowania przestrzennego, w tym prawnym kontekstem tego planowania. W największym zakresie skupiono się na publikacjach wydanych w Biuletynach i Studiach Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk. Zaproponowano wyodrębnienie najbardziej istotnych opinii, z perspektywy dzisiejszej dyskusji (ale również syntetycznego spojrzenia na zmiany systemu planowania przestrzennego w Polsce). Wskazane tezy naukowe odniesiono do współczesnych, podejmując próbę odpowiedzi na pytanie, w jakim zakresie i w jaki sposób zachowały aktualność oraz czy mogą stanowić szerszy punkt odniesienia dla współczesnych analiz. Badanie potwierdza więc pewną powtarzalność części problemów systemu planowania przestrzennego. Do istotnych wartości w wyodrębnionych okresach dyskusji zaliczono: próby zdefiniowania prawnej roli planów zagospodarowania przestrzennego, dostrzeganie braku efektywności wybranych organów administracji publicznej odpowiedzialnych za planowanie przestrzenne, a także określenie i klasyfikację roli konfliktów przestrzennych w systemie planowania przestrzennego, z przełożeniem na dyskusję na temat rozwiązań prawnych. Należy uznać, że zwłaszcza w ramach wyodrębnionych powyżej zagadnień analizowana literatura wciąż może i powinna stanowić istotny punkt odniesienia, poszerzający zakres prowadzonej dyskusji
Ocena kondycji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w obliczu pandemii COVID-19 na przykładzie województw samorządowych w Polsce
Get PDFMeasures taken to minimize the impact of the COVID-19 pandemic on the economy involved spending public funds in a different way than was planned in the budgets of public sector units. National and local governments around the world introduced measures to limit the spread of the virus, translating, among other things, into restrictions on the activities of economic entities. This situation has resulted, on the one hand, in a reduction of both tax and fee revenues and other public and legal charges not only to the state budget, but also to the various levels of territorial sector units, and, on the other hand, in increased spending by these institutions.
It has become a common opinion that the pandemic has affected the financial condition of local government units, but there is a lack of analysis in the literature at the level of provinces, which are financed differently than the municipal level in Poland. This study aimed to assess the impact of the COVID-19 pandemic on the financial condition of local government provinces in Poland as depicted by fundamental budget indicators. The analysis showed that based on indicators that, according to theory, should describe the financial situation of territorial sector units, in emergency situations such as the COVID-19 pandemic, do not reflect the actual picture. Our considerations indicate that certain theoretical assumptions are not suitable for “difficult times”. If one were to base only on numbers and theory, one would be led to the erroneous conclusion that the pandemic did not financially affect territorial sector units at the regional (provincial) level.Działania podejmowane poprzez każdą jednostkę samorządu terytorialnego (JST) w celu minimalizowania wpływu pandemii COVID-19 na gospodarkę wiązały się z koniecznością wydatkowania środków publicznych w inny sposób niż było to zaplanowane w budżetach tych jednostek. Powszechna stała się opinia, że pandemia wpłynęła na kondycję finansową JST, brak jednak analiz na poziomie województw, które są finansowane inaczej niż gminy. Za cel pracy przyjęto ocenę wpływu pandemii COVID-19 na kondycję finansową województw samorządowych w Polsce obrazowaną przez podstawowe wskaźniki budżetowe. Analiza pokazała, że opieranie się na wskaźnikach, które według teorii powinny obrazować sytuację finansową JST, w sytuacjach nadzwyczajnych, jak pandemia COVID-19, nie oddaje faktycznego obrazu sytuacji
Obszary depopulacyjne w makroregionie centralnym i ich analiza pod kątem zaawansowania starości demograficznej w drugiej dekadzie XXI w.
Get PDFDepopulating areas in the Central Macroregion and their analysis in terms of demographic ageing in the second decade of the 21st c.
Poland’s Central Macroregion comprising the Łódzkie and Świętokrzyskie voivodeships has long faced deepening depopulation processes. With the highest net population loss and the oldest demographic age of the population, it stands out among other macroregions.
This study seeks to determine the intensity and causes of depopulation processes affecting the Central Macroregion in the second decade of the 21st c. and to identify municipalities experiencing annual decreases in population. Its secondary objective is to evaluate the municipalities in terms of demographic ageing.
The analysis uses the indicators of the intensity of population change and age structure. To create the typology of municipalities according to the causes of population increase and decline, the author developed an approach inspired by Webb’s method (1963). The data on population changes and age structure in the Central Macroregion from 2011 to 2020 were sourced from Statistics Poland’s publications.
Main conclusions. Most municipalities in the Central Macroregion experienced population losses in the years and periods, caused by migration and a natural decrease at the same time. Net population declines mainly occurred in the municipalities located along the borders of Łódzkie and Świętokrzyskie and towns. The majority of the demographically old municipalities recorded annual population declines driven by a combination of migration and natural decrease.W opracowaniu postawione zostały dwa cele badawcze: analiza natężenia procesów depopulacyjnych w makroregionie centralnym w drugiej dekadzie XXI w. (w szczególności: identyfikacja gmin charakteryzujących się corocznym ubytkiem populacji oraz wskazanie czynników (typów) depopulacji na tych obszarach), a także analiza zaawansowania tych jednostek administracyjnych pod względem procesu demograficzne- go starzenia się.
W badaniu wykorzystano wskaźniki natężenia i struktury. Dokonano też klasyfikacji gmin według typów przyrostu i ubytku populacji, której podstawę stanowiła koncepcja własna nawiązująca do metody Webba (1963). W opracowaniu użyto danych GUS dla województw i gmin makroregionu centralnego w latach 2011–2020
Wpływ wynagrodzeń na wzrost gospodarczy regionów Polski i Ukrainy
Get PDFThe aim of the paper is to analyse the trends and assess the impact of the dynamics of the average monthly salary on the economic growth in the regions of Poland and Ukraine, measured by GDP per capita in 2004–2019/2020. To ensure comparability, the data on average monthly salary and GDP per capita were converted into international dollars, according to the World Bank indicators. Regression models were developed for each of the Polish and Ukrainian regions, guided by maximising the coefficient of determination. Moreover, elasticity indices of GDP per capita changes under the influence of average monthly wages were calculated.
The results of the study showed that on average in Poland and in almost all its regions (except Lubuskie and Świętokrzyskie) an increase in average monthly wages has a very positive effect on GDP per capita growth. The situation in Ukraine is less optimistic. In the two regions where the aggression of the Russian Federation began in 2014 (Donetsk and Luhansk regions), the correlation between these indicators is very low. Also, in the vast majority of Ukrainian regions, the change in GDP per capita is inelastic to the change in average monthly wages. This may be due to the raw material orientation of exports and the small number of high-tech industries producing products with a high share of value added, where wage growth is important. Analysis of the dynamics of GDP per capita and average monthly wages showed that Ukraine only in 2018–2019 reached the value of these indicators at the level of those available to Poland when it joined the European Union in 2004.Celem artykułu jest analiza trendów i ocena wpływu dynamiki przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia na wzrost gospodarczy w regionach Polski i Ukrainy, mierzony PKB per capita w latach 2004–2019/2020. Wyniki przeprowadzonego badania pokazały, że średnio w Polsce i w prawie wszystkich jej regionach (poza lubuskim i świętokrzyskim) wzrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ma bardzo pozytywny wpływ na wzrost PKB per capita. Sytuacja na Ukrainie jest mniej optymistyczna. W dwóch regionach, w których agresja Federacji Rosyjskiej rozpoczęła się w 2014 r. (obwody doniecki i ługański), zależność między tymi wskaźnikami jest bardzo niska. Również w zdecydowanej większości regionów Ukrainy zmiana PKB per capita jest nie- elastyczna w stosunku do zmiany przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Może to być spowodowane orientacją surowcową eksportu oraz niewielką liczbą branż high-tech wytwarzających produkty o wysokim udziale wartości dodanej, w których istotny jest wzrost płac. Analiza dynamiki PKB per capita i przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wykazała, że Ukraina dopiero w latach 2018–2019 osiągnęła wartość tych wskaźników na poziomie, którym Polska cechowała się, wchodząc do Unii Europejskiej w 2004 r
Model miasta zwartego w kontekście prowadzonej polityki mieszkaniowej na przykładzie doświadczeń wiedeńskich
Get PDFThe compact way of shaping urbanized centers is a natural, historically established direction of development of settlement units. Compact cities are characterized by: controlled, in opposition to the spontaneous spread of buildings, development of the urban tissue, setting the boundary of the spatial expansion of the center and a relatively high rate of investment intensity. Significant distinguishing features of the concentric shaping of urban structures are the observed tendency to maintain the spatial continuity of the development of urban tissue and to use the internal potential of the centers (brownfields, revitalization of the used resource). The direction of compact shaping of urbanized areas, thanks to the economical and effective management of resources and by enhancing the potential of cities, guarantees the multidimensional development of urban centers. Considering the changes in the settlement network in the conditions of widespread urban sprawl and the loss of some functions by central centers, the question becomes what kind of development model should be adopted and what tools should be chosen in the conditions of global functional, spatial and demographic changes in contemporary cities?
Research shows that the inclusion of the housing sphere in an integrated development policy is a real opportunity to counteract the negative trends in urbanization. Studies on the Viennese housing issue
– advanced in action and effective in the results of implementation – allow the identification of good practices within the urban policy that favor the concentric shaping of urban structures. The analysis of the above example gives grounds for the claim that housing is strongly correlated with urban planning. The review of the Viennese housing issue allows for articulating the relationship between the features of the housing policy and the direction of urban growth in the metropolis. The analysis of Vienna’s experience was used in an attempt to capture the prospects for the development of housing policy, including the formulation of recommendations for an integrated policy of compact cities and setting its main principles. The considerations were supplemented with the author’s discussion of the housing policy of a compact city. It is an open concept for the development of the center, adapted to the changes in contemporary agglomerations in terms of spatial and functional aspects and responding to social changes.Włączenie sfery mieszkaniowej w zintegrowaną politykę rozwoju poprzez wdrażanie modelu zwartych struktur przestrzennych stanowi rzeczywistą szansę przeciwdziałania negatywnym trendom urbanizacji. Studia nad gospodarką mieszkaniową Wiednia – zaawansowaną w działaniach i skuteczną w realizacji – pozwalają na zidentyfikowanie w obrębie polityki miejskiej dobrych praktyk, sprzyjających koncentrycznemu kształtowaniu tkanki urbanistycznej. Analiza doświadczeń wiedeńskich oraz wyróżnienie związków pomiędzy cechami polityki miejskiej a kierunkiem wzrostu ośrodka dają podstawy do uznania, że mieszkalnictwo jest skorelowane z planowaniem przestrzennym. Autorską częścią pracy jest zainicjowanie badań nad problematyką polityki mieszkaniowej miasta zwartego. Stanowi ona otwartą koncepcję rozwoju, odpowiadającą na przestrzenno-funkcjonalne oraz społeczne przemiany współczesnych aglomeracji
Editorial
Get PDFThe present publication is the result of the conference \u27New Challenges of Local Governance in Times of Uncertainty and Complexity\u27, held at the Adam Mickie- wicz University in Poznań, on June 23–24, 2021, organized by the International Geographical Union Commission on Geography of Governance and the Faculty of Human Geography and Planning of the Adam Mickiewicz University. It was the 2022 Annual Conference of the Commission and was organized online due to the COVID-19 pandemic
Obywatele pierwszej i drugiej kategorii? Zróżnicowanie rządów w rozwoju miejskim Konakry
No full textThis article focuses on urban development in Conakry, the capital of the Republic of Guinea, to reflect on the progress and innovation represented by the increasingly widespread application of the World Bank’s international environmental and social standards with respect to the consideration of local stakeholders in governance processes. It also examines the paradoxical fact that, within the same territory, the variable application of those standards can create strong inequalities, particularly in the treatment of people involuntarily displaced by projects of public interest. This article underlines that the funding source of a project often determines whether international standards are adhered to. These differences in the consideration of people affected by projects may thus depend on criteria that are difficult for them to understand and are largely beyond their control.Na przykładzie rozwoju miejskiego Konakry niniejszy artykuł ma na celu refleksję nad postępem i innowacjami, jakie niesie ze sobą coraz powszechniejsze stosowanie międzynarodowych standardów środowiskowych i społecznych Banku Światowego w zakresie uwzględniania lokalnych interesariuszy w procesach zarządzania. Celem jest także zbadanie paradoksu polegającego na tym, że na tym samym terytorium mogą one nie być stosowane, co prowadzi do znacznych nierówności, zwłaszcza w traktowaniu mieszkańców miast w kontekście przymusowych przesiedleń ludności w ramach projektów użyteczności publicznej. Różnice w traktowaniu osób, na które projekt ma wpływ, zależą od kryteriów, które są trudne do zrozumienia dla zainteresowanych
Powstawanie niedoborów kadrowych w szkolnictwie. Przegląd stanu badań oraz rekomendacje dla lokalnej polityki w zakresie usług edukacyjnych
Get PDFStaff shortages in education sector are an important topic in international research in the field of education services and regional development. Even though this issue has gained importance also in Poland, it has not been explored by academics. Therefore, the objective of the paper is to describe the processes responsible for teacher shortages and outline actions that would mitigate the risk of unfilled vacancies in education sector which is an important role of regional policy. The literaturereview has demonstrated that the teacher recruitment process has become considerably longer and often fails. This situation applies to many countries, a variety of education institutions and multiple subject domains. Processes that clearly intensify staff shortages include the leakage of teachers who permanently leave the profession. This phenomenon is particularly acute among young teachers and in countries where teachers’ salaries are significantly lower compared to other sectors of the economy and where teachers find it easy to get a different, more financially rewarding job. Next, staff shortages escalate also due to teacher aging and a growing interest in alternative career paths.
Actions that successfully prevent these issues include, first of all, ensuring financial satisfaction. Decent salaries are a means to stop the trend where teachers are leaving the profession and improve the occupational prestige as well as boost the interest in teaching degrees among young people. Moreover, it is recommended that systemic support measures aimed at integrating and socialising young teachers into the school environment are implemented. Such measures include programmes and mentoring services where teachers can receive counselling and have opportunities for professional development. Another way of mitigating staff shortages are high quality human resources policies, i.e. staff retention where school principals are able to keep teachers in employment even though there is no vacancy for their subject. Thanks to that schools minimise staff turnover and can fill the expected and future vacancies with competent specialists who are already familiar with the school environment.Niedobory kadrowe w szkolnictwie są w literaturze światowej ważnym przedmiotem badań nad usługami edukacyjnymi i rozwojem regionalnym. Problem ten, choć staje się ważki także w Polsce, dotąd nie był naukowo zgłębiany. Dlatego celemartykułu jest scharakteryzowanie procesów skutkujących niedoborami nauczycieli oraz działań sprzyjających obniżeniu ryzyka utraty płynności kadr w systemie edukacji jako ważnego zadania dla polityki regionalnej. W wyniku studiów literatury ustalono, że do niedoborów dochodzi przede wszystkim na skutek tzw. „wyciekania” z zawodu młodych nauczycieli, senioralizacji profesji oraz upowszechniania się alternatywnych modeli karier. Za działania skutecznie zapobiegające temu problemowi uznaje się m.in. „retencjonowanie kadr” i systemowe wspieranie integracji oraz socjalizacji młodych nauczycieli ze środowiskiem szkolnym
Metoda Historycznych Kodów Przestrzennych w diagnozie stanu ochrony krajobrazu w aspekcie planowania przestrzennego na przykładzie powiatu poznańskiego
Get PDFThe article presents the method of Historical Spatial Codes used to diagnose the state of protection of historical urban and landscape structures in the context of the provisions of local spatial development plans for the area of the Poznań poviat. The presented study is a synthetic record prepared on the basis of a monograph in which the method was widely described in 2019. The aim of the study is to answer the question whether the current spatial and planning policy of municipalities is a sufficient tool for the protection of historical urban and landscape structures (settlement) of poznań poviat communes – areas of cultural and landscape value – and to what extent it meets these needs. The HKP method consists of five stages – analyses: stage 1 – Historical Spatial Code, stage 2 – Composition, stage 3 – Attributes of space, stage 4 – MPZP, analysis of records of local spatial development plans and stage 5 – Comparison of HKP and MPZP. Analyses are carried out on the basis of historical maps and records of local spatial development plans. The built set of indicators and models of representative historical structures was used to analyze the state of spatial development of municipalities. The research concerned the sustainable development of municipalities in historical-cultural and planning-landscape aspects. Historical-spatial analysis covered the period from the end of the nineteenth century and statistical analysis of the years 2000–2017. Comparative and linear ordering methods were used for the overall assessment. The conducted research and analyses have shown, among other things, a significant variation in the development of municipalities in cultural and spatial aspects due to the level and dynamics of spatial planning and the low level of protection of historical urban and landscape structures.W artykule zaprezentowano metodę Historycznych Kodów Przestrzennych (HKP) zastosowaną do diagnozy stanu ochrony historycznych struktur urbanistyczno-krajobrazowych w kontekście zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla powiatu poznańskiego. Zbudowany zbiór wskaźników i modeli reprezentatywnych struktur historyczno-krajobrazowych posłużył do analiz zrównoważonego rozwoju gmin w aspektach historyczno-kulturowym i planistyczno-krajobrazowym. Analiza historyczno-przestrzenna obejmowała okres od końca XIX w., natomiast analiza statystyczna lata 2000–2017. Do oceny całościowej zastosowano metody porównawcze i porządkowania liniowego. Badania i analizy wykazały między innymi znaczne zróżnicowanie rozwoju gmin w aspektach kulturowych i przestrzennych ze względu na poziom i dynamikę planowania przestrzennego oraz ogólnie niski poziom ochrony historycznych struktur urbanistyczno-krajobrazowych na obszarze powiatu poznańskiego