Przegląd Strategiczny
Not a member yet
500 research outputs found
Sort by
Wojna Federacji Rosyjskiej z Ukrainą w latach 2014–2025 jako konfrontacja cywilizacyjna: ocena polityczna i prawnomiędzynarodowa
No full textFrom the beginning, the war of the Russian Federation against Ukraine in 2014–2025 was a civilisational clash of existential order and was entirely determined by the Kremlin’s imperial geopolitical radios. The collapse of the USSR became for the rulers of Russia and the majority of its population ‘the greatest catastrophe of the twentieth century’. All the actions of Putin’s authoritarian regime give grounds to state the systemic degradation of Russian statehood and civil society. Today, the Russian Federation has become a major factor in global threats that destroy the world order and the international security system. In the global political, public and academic discourse, the Russian invasion of Ukraine was described in euphemistic terms that inadequately reflected the real state of affairs. Repeating Russian narratives, many politicians and scholars referred to the war as a ‘civil war’, ‘non-international conflict’, ‘crisis in Ukraine’, etc. The compromise of Western states in 2014–2021 gave the military and political leadership of the Russian Federation confidence in impunity for the occupation of Ukrainian territories and violation of the Budapest Memorandum. This gave Putin the confidence that a large-scale invasion of Ukraine in February 2022 would be met with indifference by the world. There are grounds to state that there are elements of a humanitarian catastrophe in Ukraine. The number of internally displaced persons and refugees, human losses are reaching critical levels, which have an extremely negative impact on the demographic situation in the country, as well as the moral and mental state of the population. The social consequences of Russia’s war against Ukraine are already being assessed as catastrophic. An end to the war is possible with a consolidated position of that part of the international community that professes humanistic values, the principles of democracy and freedom, the territorial integrity of other states and non-interference in their internal affairs.Wojna Federacji Rosyjskiej z Ukrainą w latach 2014–2025 od samego początku była cywilizacyjnym starciem porządku egzystencjalnego i była w całości determinowana przez imperialne geopolityczne media Kremla. Upadek ZSRR stał się dla władców Rosji i większości jej ludności „największą katastrofą XX wieku”. Wszystkie działania autorytarnego reżimu Putina dają podstawy do stwierdzenia o systemowej degradacji rosyjskiej państwowości i społeczeństwa obywatelskiego. Dziś Federacja Rosyjska stała się głównym czynnikiem globalnych zagrożeń, które niszczą porządek światowy i międzynarodowy system bezpieczeństwa. W globalnym dyskursie politycznym, publicznym i akademickim rosyjska inwazja na Ukrainę była opisywana eufemistycznie, nieadekwatnie odzwierciedlając rzeczywisty stan rzeczy. Powtarzając rosyjskie narracje, wielu polityków i uczonych określało wojnę mianem „wojny domowej”, „konfliktu niemiędzynarodowego”, „kryzysu na Ukrainie” itd. Kompromis państw zachodnich w latach 2014–2021 utwierdził przywódców wojskowych i politycznych Federacji Rosyjskiej w przekonaniu o bezkarności okupacji terytoriów ukraińskich i naruszenia Memorandum Budapesztańskiego. Utwierdziło to Putina w przekonaniu, że masowa inwazja na Ukrainę w lutym 2022 roku spotka się z obojętnością świata. Istnieją podstawy, by twierdzić, że na Ukrainie występują elementy katastrofy humanitarnej. Liczba przesiedleńców wewnętrznych i uchodźców oraz straty ludzkie osiągają poziom krytyczny, co ma skrajnie negatywny wpływ na sytuację demograficzną w kraju, a także na stan moralny i psychiczny ludności. Społeczne konsekwencje wojny Rosji z Ukrainą są już oceniane jako katastrofalne. Zakończenie wojny będzie możliwe, jeśli skonsoliduje się stanowisko tej części społeczności międzynarodowej, która wyznaje wartości humanistyczne, zasady demokracji i wolności, integralności terytorialnej innych państw i nieingerencji w ich sprawy wewnętrzne
Skuteczność sankcji jako narzędzia dyplomacji przymusu: analiza przypadku Islamskiej Republiki Iranu (1979–2025)
No full textThis study examines the effectiveness of economic sanctions against Iran from 1979–2025 through longitudinal case study analysis. Despite imposing substantial economic costs – including 60% reduction in oil exports (2012–2015) and 12.4% GDP contraction – sanctions failed to achieve strategic objectives. Iran’s uranium stockpile reached 408.6 kg at 60% enrichment by May 2025, demonstrating continued nuclear advancement. The Russia-Iran strategic partnership since 2022, involving $15 billion in bilateral trade and integrated payment systems, fundamentally undermined sanctions effectiveness. Findings reveal that authoritarian resilience, third-party circumvention, and geopolitical realignment limit economic coercion effectiveness, requiring fundamental revision of traditional sanctions frameworks in multipolar contexts.Niniejsze badanie analizuje skuteczność sankcji ekonomicznych wobec Iranu w latach 1979–2025, opierając się na trwającym kilkadziesiąt lat studium przypadku. Pomimo znaczących kosztów gospodarczych – takich jak 60-procentowa redukcja eksportu ropy naftowej w latach 2012–2015 oraz 12,4-procentowy spadek PKB – sankcje nie doprowadziły do osiągnięcia zakładanych celów strategicznych. Do maja 2025 roku zapasy uranu w Iranie wzrosły do 408,6 kg przy 60-procentowym poziomie wzbogacenia, co dowodzi kontynuacji rozwoju programu nuklearnego. Dodatkowo strategiczne partnerstwo Rosji i Iranu, rozwijane od 2022 roku i obejmujące handel o wartości 15 miliardów dolarów oraz integrację systemów płatniczych, znacząco podważyło skuteczność sankcji. Wyniki wskazują, że odporność autorytarnych reżimów, mechanizmy omijania sankcji przez państwa trzecie oraz geopolityczna rywalizacja ograniczają efektywność przymusu ekonomicznego. W konsekwencji konieczna staje się fundamentalna rewizja tradycyjnych ram stosowania sankcji w warunkach świata multipolarnego
To samo zło w różnych ramach: analiza porównawcza narracji o Zachodzie między rosyjską dezinformacją wymierzoną w Ukrainę a chińską dezinformacją wymierzoną w Tajwan
No full textThis paper conducts a comparative analysis between Russian disinformation directed at Ukraine and Chinese disinformation directed at Taiwan, regarding their strategic narratives about the West. These activities aim at stopping the respective country’s rapprochement with the Western alliance system and surrender themselves to the imperialistic ambitions of their respective authoritarian neighbours. The analysis is based on interviews with Taiwanese experts and the study of the experts of the Ukrainian think-tank Detektor Media (Riaboshtan, Pivtorak, Bilousenko, 2022). While Chinese propaganda may not explicitly employ the “decaying West” trope, a common feature of Russian propaganda targeting Ukraine, it nonetheless shares a similar underlying message: the West as a warmonger that profits from chaos.Niniejszy artykuł przeprowadza analizę porównawczą rosyjskiej dezinformacji skierowanej na Ukrainę i chińskiej dezinformacji skierowanej na Tajwan, w odniesieniu do ich strategicznych narracji na temat Zachodu. Działania te mają na celu powstrzymanie zbliżenia danego kraju z zachodnim systemem sojuszy i poddanie się imperialistycznym ambicjom ich autorytarnych sąsiadów. Analiza opiera się na wywiadach z tajwańskimi ekspertami i badaniach ekspertów ukraińskiego think-tanku Detektor Media (Riaboshtan i in., 2022). Chociaż chińska propaganda może nie wykorzystywać wyraźnie motywu „upadającego Zachodu”, który jest wspólną cechą rosyjskiej propagandy wymierzonej w Ukrainę, to jednak ma podobne przesłanie: Zachód jako podżegacz wojenny, który czerpie zyski z chaosu
Wykorzystanie sportu jako elementu budowy „ideologii Z” w Federacji Rosyjskiej
No full textThe purpose of the study is to find out the peculiarities of the Russian Federation’s use of Mass and Professional Sports to Construct the “Z-ideology.” The Hypothesis and Objectives of the Study are to Analyze the Propaganda of the “Z-ideology” by the Russian Federation at the International, National and Local Levels with the involvement of various actors; to trace the reaction of the world sports community to the demonstration of the Letter “Z” by Russian Athletes and their Public support for the Actions of the Russian Federation in Ukraine and Putin personally.The following methods were used in the study such as historical (to provide adherence to the “Z-ideology” development chronology; identification of its links with old and modern Russian Federation) and systematic (to carry out analysis of “Z-ideology” as a coherent system) approaches. The methods of induction and deduction were also applied (to research “Z-ideology” as a component of the “Russian world” ideology and the combination of other modern ideologies of “Rashism” and “victory worship” in it); analogies (to examine the key features of the formation and spread of “Z-ideology” based on its similarity to other totalitarian ideologies such as Nazism and communism). Also, structural and functional analysis (to study the interaction of the functional links of “Z-ideology” with other elements of the political system); content analysis (to ensure the study of documents of the central and local government bodies regarding the spread and formation of “Z-ideology”); event analysis (to investigate the dynamics of sports competitions in the field of sports artificially initiated and organized by the Russian Federation authorities with the aim of integrating the letter Z into mass and professional sports); comparative analysis (to show the adoption by countries around the world of laws restricting or prohibiting the use of the symbol “Z”); behavioral (to enable analysis of the Russian athletes, coaches, and fans behavior at domestic and international competitions as well as Russian politicians in their defense); prognostic method (to define the meaning of the symbol “Z” for Russians in the future). Interdisciplinary methods were also used (to give a description of the name, origin, and how the “Z ideology” is visually and linguistically defined in the public sphere).The behavior and statements of Z-athletes and Z-Coaches at Russian and International Competitions also caused a wide information resonance. The performances of Russian athletes in support of the country’s authorities have acquired clear external and demonstrative and visual effects. The construction of “Z-ideology” through sports contributes to the strengthening of social control and the formation of citizens’ behavior oriented towards loyalty to the authorities.Celem badania jest wyjaśnienie specyfiki wykorzystania przez Federację Rosyjską sportu masowego i zawodowego do budowania „Z-ideologii.” Hipoteza i zadania badania polegają na analizie propagowania „Z-ideologii” przez Federację Rosyjską na szczeblu międzynarodowym, krajowym i lokalnym z udziałem różnych podmiotów; śledzeniu reakcji światowej społeczności sportowej na demonstrowanie litery „Z” przez rosyjskich sportowców oraz ich publiczne poparcie dla działań Federacji Rosyjskiej na Ukrainie i osobiście Putina.W badaniu wykorzystano następujące metody: podejście historyczne (zachowanie chronologii rozwoju „Z-ideologii”; ujawnienie jej powiązań ze starymi i nowoczesnymi formami Federacji Rosyjskiej) oraz systemowe (analiza „Z-ideologii” jako spójnego systemu). Zastosowano również metody indukcji i dedukcji (badanie „Z-ideologii” jako składnika ideologii „ruskiego miru” oraz połączenia w niej innych współczesnych ideologii – „raszyzmu”, „pobiedobiesie”); analogii (cechy kształtowania i rozpowszechniania „Z-ideologii” na podstawie jej podobieństwa do innych totalitarnych ideologii – nazizmu i komunizmu). Ponadto wykorzystano analizę strukturalno-funkcjonalną (wzajemne oddziaływanie powiązań funkcjonalnych „Z-ideologii” z innymi elementami systemu politycznego); analizę treści (badanie dokumentów organów władzy centralnej i samorządowej dotyczących rozpowszechniania i kształtowania „Z-ideologii”); analizę wydarzeń (dynamika sztucznie inicjowanych i organizowanych przez władze Federacji Rosyjskiej zawodów sportowych w celu integracji litery „Z” w sporcie masowym i zawodowym); podejście komparatystyczne (uchwalanie przez państwa świata ustaw ograniczających lub zakazujących używania symbolu „Z”); behawioralne (analiza zachowań rosyjskich sportowców, trenerów i kibiców podczas zawodów krajowych i międzynarodowych, a także rosyjskich polityków w ich obronie); metodę prognostyczną (znaczenie symbolu „Z” dla Rosjan w perspektywie). Wykorzystano także metody interdyscyplinarne (opis nazwy, genezy oraz sposobu wizualnego i językowego oznaczania «Z-ideologii» w przestrzeni publicznej).Zachowanie i wypowiedzi sportowców i trenerów kategorii „Z” na zawodach rosyjskich i międzynarodowych wywołały szeroki rezonans informacyjny. Występy rosyjskich sportowców wspierające władze kraju zyskały wyraźne zewnętrzne efekty demonstracyjne i wizualne. Konstruowanie „Z-ideologii” poprzez sport przyczynia się do wzmocnienia kontroli społecznej i kształtowania zachowań obywateli ukierunkowanych na lojalność wobec władzy
Ochrona praw personelu wojskowego w konfliktach zbrojnych: normy międzynarodowe i praktyka ukraińska
No full textThe article analyzes international standards for protecting the rights of military personnel in armed conflicts, with the primary focus on legal aspects and challenges of the 21st century. It examines the core norms of international humanitarian law (IHL) and their application to military personnel. Special attention is given to the observance of military personnel’s rights under the Geneva Conventions and their Additional Protocols. The article assesses the extent to which these provisions are upheld in the context of modern armed conflicts and explores instances of their violation.A significant place in the article is dedicated to Ukraine’s experience in safeguarding the rights of its military personnel in context of armed conflicts. It investigates the measures taken by the state to ensure the rights of military personnel, particularly in terms of legal and social protection, as well as cases of violations of such protection and the mechanisms employed to address them.Additionally, the role of international organizations such as the United Nations (UN), North Atlantic Treaty Organisation (NATO), the International Committee of the Red Cross (ICRC), and others in monitoring and ensuring compliance with the rights of military personnel in armed conflicts is examined. The mechanisms of the international community’s response to violations of military personnel’s rights are outlined, along with an evaluation of their effectiveness.
The role of international courts, such as the International Criminal Court (ICC), the European Court of Human Rights (ECHR), and other judicial bodies, in addressing cases related to violations of military personnel’s rights is acknowledged. Precedents that have significantly influenced the development of human rights protection practices are explored.Thus, authors of article provide a comprehensive overview of current legal aspects of protecting military personnel’s rights in modern armed conflicts, highlights contemporary challenges, and suggests ways to address legislative gaps amid the dynamic evolution of international law.Artykuł analizuje międzynarodowe standardy ochrony praw personelu wojskowego w konfliktach zbrojnych, koncentrując się przede wszystkim na aspektach prawnych i wyzwaniach XXI wieku. Zbadano podstawowe normy międzynarodowego prawa humanitarnego (MPH) i ich zastosowanie do personelu wojskowego. Szczególną uwagę poświęcono przestrzeganiu praw personelu wojskowego wynikających z konwencji genewskich i ich protokołów dodatkowych. Artykuł ocenia zakres, w jakim postanowienia te są przestrzegane w kontekście współczesnych konfliktów zbrojnych oraz analizuje przypadki ich naruszenia.Istotne miejsce w artykule poświęcono doświadczeniom Ukrainy w zakresie ochrony praw jej personelu wojskowego w kontekście konfliktów zbrojnych. Przeanalizowano środki podjęte przez państwo w celu zapewnienia praw personelu wojskowego, w szczególności w zakresie ochrony prawnej i socjalnej, a także przypadki naruszenia takiej ochrony i mechanizmy zastosowane w celu ich rozwiązania.Ponadto analizowana jest rola organizacji międzynarodowych, takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO), Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (MKCK) i inne, w monitorowaniu i zapewnianiu przestrzegania praw personelu wojskowego w konfliktach zbrojnych. Przedstawiono mechanizmy reakcji społeczności międzynarodowej na naruszenia praw personelu wojskowego wraz z oceną ich skuteczności.Uznano rolę sądów międzynarodowych, takich jak Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK), Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) i inne organy sądowe, w rozpatrywaniu spraw związanych z naruszeniami praw personelu wojskowego. Przeanalizowano precedensy, które miały znaczący wpływ na rozwój praktyk ochrony praw człowieka.W ten sposób autorzy artykułu przedstawiają kompleksowy przegląd aktualnych prawnych aspektów ochrony praw personelu wojskowego we współczesnych konfliktach zbrojnych, podkreślają współczesne wyzwania i sugerują sposoby radzenia sobie z lukami legislacyjnymi w dynamicznej ewolucji prawa międzynarodowego
Niemcy wobec rosyjskiej wojny w Czeczenii 1999-2009
No full textRussia’s inhumane and brutal war against Chechnya (1994–1996; 1999–2009) was intended to destroy the republic’s independence and bring it under Moscow’s authority. The German governments of Chancellor H. Kohl, G. Schröder, and A. Merkel tolerated the repressive actions of the Russian army, which raised questions about reasons for the lack of effective action by German diplomacy to stop the pacification of Chechnya. This was in contradiction with the flagship slogans of the German foreign policy which highlighted the need to mediate and seek a peaceful resolution of conflicts. Since 2001, terrorist attacks by Chechen Islamic radicals largely served Berlin as arguments for V. Putin’s understanding of the solution to the Russia’s “internal affair.” The research methods of source analysis, historical, comparison, decision-making, and institutional-legal methods were helpful in the development of the article.Nieludzka i brutalna wojna Rosji z Czeczenią (1994–1996; 1999–2009) miała na celu zniszczenie niepodległości republiki i podporządkowanie jej Moskwie. Niemieckie rządy kanclerza H. Kohla, G. Schrödera i A. Merkel tolerowały represyjne działania rosyjskiej armii, co rodziło pytania o przyczyny braku skutecznych działań niemieckiej dyplomacji na rzecz powstrzymania pacyfikacji Czeczenii. Stało to w sprzeczności ze sztandarowymi hasłami niemieckiej polityki zagranicznej, które podkreślały konieczność mediacji i dążenia do pokojowego rozwiązywania konfliktów. Od 2001 r. ataki terrorystyczne dokonywane przez czeczeńskich radykałów islamskich w dużej mierze służyły Berlinowi jako argumenty na rzecz rozumienia przez W. Putina rozwiązania “wewnętrznej sprawy” Rosji. W opracowaniu artykułu pomocne okazały się metody badawcze analizy źródeł, metody historyczne, porównawcze, decyzyjne i metody instytucjonalno-prawne
Środki bezpieczeństwa klimatycznego: konieczność czy przeszkoda dla dobrobytu amerykańskich obywateli? Analiza porównawcza polityki klimatycznej D. Trumpa i J. Bidena
No full textThis article aims to identify the similarities and differences in climate policy between presidents Joe Biden and Donald Trump. This is accomplished by answering the following research questions: (1) What stance have both administrations taken on burning fossil fuels and using renewable energy sources? and (2) Have the administrations recognized the United States’ responsibility for the largest historical cumulative CO2 emissions of any country and thus engaged in global climate policy by setting specific commitments to reduce GHG emissions? These questions are answered using comparative analysis, the descriptive method, and synthesis. The research indicates that Joe Biden and Donald Trump have different views on climate change, impacting their attitudes toward fossil fuels and renewable energy sources, as well as the United States’ commitment to the Paris Agreement. Biden recognized climate change as a threat to national security and the prosperity of Americans and made it a significant element of his foreign policy. President Biden set specific GHG emission reduction targets to achieve the goals of the Paris Agreement. In contrast, President Trump refers to a “global warming hoax” and views actions to reduce GHG emissions as barriers to economic development and American prosperity. Trump has also decided to withdraw the United States from the Paris Agreement and cease financing climate projects in developing countries.Za cel artykułu obrano zidentyfikowanie podobieństw i różnic polityki klimatycznej prezydentów Joe Bidena i Donalda Trumpa w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Jego osiągnięciu posłużyły następujące pytania badawcze: (1) jaki stosunek do spalania paliw kopalnych oraz do wykorzystywania odnawialnych źródeł energii przyjęły obie administracje? oraz (2) czy administracje uznały odpowiedzialność USA za największe spośród wszystkich państw historyczne, skumulowane emisje dwutlenku węgla i zaangażowały się w globalną politykę klimatyczną, wyznaczając konkretne zobowiązania do redukcji emisji gazów cieplarnianych? Próbę odpowiedzi na wskazane pytania podjęto przy wykorzystaniu analizy porównawczej, metody opisowej i syntezy. Z przeprowadzonych badań wynika, że J. Biden i D. Trump odmiennie postrzegają kwestię zmian klimatu, co przekłada się na stosunek do paliw kopalnych oraz odnawialnych źródeł energii, jak i zaangażowanie USA na arenie międzynarodowej w realizację Porozumienia Paryskiego. Pierwszy z prezydentów uznał zmiany klimatu za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego oraz dobrobytu Amerykanów i stały się one istotnym elementem polityki zagranicznej. Prezydent J. Biden wyznaczył konkretne cele redukcji emisji gazów cieplarnianych, tak by osiągnąć załozenia Porozumienia Paryskiego. Z kolei D. Trump mówi o „global warming hoax”, a działania podjęte dla ograniczenia emisji gazów cieplarnianych postrzega jako przeszkodę dla rozwoju gospodarczego i w konsekwencji dobrobytu Amerykanów. Zadecydował również o wycofaniu Stanów Zjednoczonych z Porozumienia Paryskiego i zaprzestaniu finansowania projektów klimatycznych w państwach rozwijających się
Przymus za pomocą groźby i użycia siły w wojnie hybrydowej i konwencjonalnej: Kaukaz Południowy jako studium przypadku wojny rosyjsko-gruzińskiej z 2008 r. i drugiej wojny karabaskiej z 2020 r.
No full textCoercion through the threat or application of force, alongside other hybrid tactics, plays a critical role in shaping adversaries’ decisions and influencing geopolitical dynamics. This paper explores how state actors utilize military intimidation, targeted kinetic actions, and strategic positioning to weaken opponents, deter retaliation, and create favorable conditions for broader hybrid operations. Focusing on the South Caucasus within a broader geopolitical context, the study examines historical and contemporary cases to assess the effectiveness, implications, and countermeasures associated with coercive force in hybrid and conventional warfare. By analyzing these dynamics, the research aims to provide a deeper understanding of how coercion is employed as a strategic tool and the ways in which targeted states respond to such threats. It highlights the strategic calculations, effectiveness, and risks associated with coercion as a tool of statecraft. The findings demonstrate that coercion, whether through threats or direct force, is shaped by factors such as power asymmetry, international response, and the credibility of deterrent measures. By understanding the complexities of coercion, policymakers and scholars can better anticipate the risks and opportunities associated with its use in contemporary international relations.Przymus poprzez groźbę lub użycie siły, wraz z innymi taktykami hybrydowymi, odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu decyzji przeciwników i wpływaniu na dynamikę geopolityczną. Niniejszy artykuł podejmuje temat, w jaki sposób państwa wykorzystują zastraszanie militarne, celowane działania kinetyczne oraz strategiczne rozmieszczenie sił w celu osłabienia przeciwników, odstraszenia przed odwetem i stworzenia korzystnych warunków dla szerszych operacji hybrydowych. Koncentrując się na Kaukazie Południowym w szerszym kontekście geopolitycznym, badanie analizuje historyczne i współczesne przypadki w celu oceny skuteczności, konsekwencji i środków zaradczych związanych z przymusem w wojnie hybrydowej i konwencjonalnej. Poprzez analizę tych dynamik, badanie ma na celu pogłębienie zrozumienia, w jaki sposób przymus jest wykorzystywany jako narzędzie strategiczne oraz jak państwa będące celem takich działań reagują na zagrożenia. Podkreślono kalkulacje strategiczne, skuteczność i ryzyko związane z użyciem przymusu jako narzędzia polityki państwowej. Wyniki pokazują, że przymus – niezależnie od tego, czy opiera się na groźbach, czy na bezpośrednim użyciu siły – kształtowany jest przez takie czynniki jak asymetria sił, reakcje społeczności międzynarodowej oraz wiarygodność środków odstraszających. Lepsze zrozumienie złożoności przymusu może pomóc decydentom i badaczom w skuteczniejszym przewidywaniu ryzyk i możliwości związanych z jego stosowaniem we współczesnych stosunkach międzynarodowych
Czas bezpieczny i wygnanie z czasu, czyli przegląd wybranych postmodernistycznych ujęć czasu
No full textThe aim of this article is to analyze the postmodern concept of time in Zygmunt Bauman’s approach and to assess whether its evolution constitutes a challenge, a threat, or a potential source of risk for contemporary societies.The research method involves an analysis of selected texts on consumer society, comparing them with different historical perceptions of time. The findings will be presented in the form of conclusions related to the message directed at consumers.The primary conclusion of the article is as follows: In the consumer society, individuals focus on the present, with consumption-driven stimuli diverting their attention from the continuity of time. As a result, an increasing number of people fail to consider the future. The absence of a long-term perspective limits the ability to prepare for it, hindering efforts to prevent emerging threats. Viewing time as fragmented, rather than continuous, is not conducive to self-improvement, achieving long-term goals, or addressing challenges such as climate change, wars, or diseases.Artykuł podejmuje analizę postmodernistycznej koncepcji czasu, ze szczególnym uwzględnieniem ujęcia Zygmunta Baumana, oraz rozważa, czy jej ewolucja stanowi wyzwanie, zagrożenie czy też potencjalne źródło ryzyka dla współczesnych społeczeństw.Metoda badawcza obejmuje analizę wybranych tekstów dotyczących społeczeństwa konsumpcyjnego, zestawioną z różnymi historycznymi ujęciami czasu. Wyniki zostaną przedstawione w formie wniosków odnoszących się do przekazu kierowanego do konsumentów.Główna konkluzja artykułu jest następująca: w społeczeństwie konsumpcyjnym jednostki koncentrują się na teraźniejszości, a bodźce związane z konsumpcją odciągają ich uwagę od ciągłości czasu. W rezultacie coraz więcej osób nie bierze pod uwagę przyszłości. Brak długoterminowej perspektywy ogranicza zdolność do przygotowania się na nią, utrudniając działania prewencyjne wobec pojawiających się zagrożeń. Postrzeganie czasu jako fragmentarycznego, a nie ciągłego, nie sprzyja samodoskonaleniu, osiąganiu długofalowych celów ani mierzeniu się z wyzwaniami takimi jak zmiany klimatyczne, wojny czy choroby