Poznańskie Studia Teologiczne
Not a member yet
431 research outputs found
Sort by
Między „szokiem lockdownu” a (post)pandemicznym priorytetem, czyli o rozwijaniu rezyliencji u uczniów w toku edukacji religijnej
Get PDFLockdown, related to the spread of the SARS-CoV-2 virus, presents the school, and with it also theologians and religious educators, a new (post)pandemic priority. It is not only the generally understood development of resilience in students in the face of threats to life and health, but also strengthening its “religious” dimension. Religious education can play an important role in this respect, as its strength lies in the ability to offer people a wide range of ways to cope with various life situations or adversities. This article first presents a critical analysis (the outline of the problem) of the changed existential and educational situation of students in the times of the COVID-19 pandemic in Poland. That, in turn, makes it possible to identify the social and educational consequences of lockdown, which are a challenge for religious education within the scope of educational activities in Poland and for the development of resilience. These considerations constitute a starting point for presenting the issue of religious constructs, prayer and theologization as educational vehicles of mental resilience that can effectively help children and adolescents expand their personal resources of these valuable - in an individual and social sense - skills.Lockdown, związany z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, stawia szkołę, a z nią także teologów i pedagogów religii przed nowym (post)pandemicznym priorytetem, którym jest nie tylko ogólnie rozumiany rozwój rezyliencji u uczniów, w obliczu zagrożenia życia i zdrowia, ale także wzmocnienie jej „religijnego” wymiaru. Ważną rolę może odegrać w tym względzie edukacja religijna, której siła tkwi w zdolności oferowania ludziom bogatego spektrum sposobów radzenia sobie w rozmaitych sytuacjach życiowych czy też przeciwnościach losu. Niniejszy artykuł prezentuje najpierw zarys problemu zmienionej sytuacji egzystencjalnej i edukacyjnej uczniów w czasach pandemii wirusa SARS-CoV-2 w Polsce, co w efekcie umożliwia określenie socjalno -edukacyjnych skutków lockdownu będących wyzwaniem dla edukacji religijnej (w obrębie działań edukacyjno -wychowawczych) na rzecz rozwoju rezyliencji. Rozważania te stanowią niejako punkt wyjścia do przedstawiania zagadnienia konstruktów religijnych, modlitwy i teologizowania jako edukacyjnych nośników prężności psychicznej, które mogą skutecznie pomóc dzieciom i młodzieży w poszerzaniu osobistych zasobów tej cennej - w sensie indywidualnym i społecznym - umiejętności
Profetyczny wymiar Centesimus annus. Analiza z perspektywy 30. rocznicy publikacji trzeciej encykliki społecznej Jana Pawła II
Get PDFThe subject of the article is the prophetic dimension of the third social encyclical of John Paul II as a message for the transformation of the countries of Central and Eastern Europe after the fall of communism. Centesimus annus was the voice of the Church, which, in accordance with the nature of its own social teaching and its prophetic-critical specificity, has the right to make judgment in social matters. The publication shows various aspects of the prophetism of the encyclical, emphasizing its timelessness and topicality.Przedmiotem artykułu jest profetyczny wymiar trzeciej encykliki społecznej Jana Pawła II jako przesłania na czas transformacji dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej po upadku komunizmu. Centesimus annus była głosem Kościoła, który, zgodnie z naturą własnej nauki społecznej i jej profetyczno-krytyczną specyfiką, ma prawo do wydawania osądu w sprawach społecznych. Publikacja pokazuje różne aspekty profetyzmu encykliki, podkreślając jej ponadczasowość i aktualność
W stronę współczesnej interpretacji teologicznej zagadnienia śmierci jako skutku grzechu
No full textThere is an apparent contradiction between the catholic doctrine of death as a result of the Original Sin and the fact that the biological death is a common and somewhat necessary phenomenon in the world of nature. Analysis of biblical data and interpretation of the Magisterium of the Church’s dogmatic teaching allows us to propose a solution to the problem by stating that the primary consequence of sin is spiritual death, that is, breaking communion with God, and bodily death is only a secondary, consequence result of sin, which means that the experience of bodily death has changed for man after the fall. This proposal is corroborated by opinions of some recognized contemporary theologians.Istnieje pozorna sprzeczność pomiędzy katolickim nauczaniem o śmierci jako skutku grzechu a faktem, że śmierć biologiczna jest zjawiskiem powszechnym i poniekąd koniecznym w świecie przyrody. Analiza danych biblijnych oraz interpretacja dogmatyczna wypowiedzi Magisterium pozwala na sformułowanie propozycji rozwiązania owej trudności. Zakłada ona, że obiektywnym skutkiem grzechu jest śmierć duchowa, czyli zerwanie komunii z Bogiem, natomiast śmierć cielesna jest skutkiem jedynie subiektywnym: w znaczeniu zmiany charakteru tego doświadczenia dla człowieka. Twierdzenia takie znajdują poparcie w myśli uznanych, współczesnych teologów
Zastosowanie kryteriów inkulturacji w badaniach nad rodzimością Kościoła w Nubii
No full textThis article is an attempt to define the relationship between Christianity in Nubia and the local cultures of the Nubian kingdoms of Nobadia and Makuria from the 6th to the beginning of the 16th century, using the inculturation criteria theory associated with the actualization of the Church within a particular culture in light of archaeological research. The mission of the Church must be realized within a specific community of the people of God as well as in its administrative structure and the local hierarchy. The Church’s task is to accomplish its sanctifying, prophetic and teaching mission, which is accomplished through the proclamation of the Gospel, the celebration of sacraments, funeral rites, and teaching of prayer practices. Due to lack of adequate resources, this Church’s prophetic task was omitted. The Church, as archaeological research shows, also contributed to social life and the development of the material culture of the inhabitants of the Middle Nile Valley.Artykuł jest próbą określenia relacji między chrześcijaństwem a lokalną kulturą Nubii na podstawie analizy kultury nubijskich królestw Nobadii i Makurii. Wykorzystując teorię kryteriów inkulturacji, autorka przybliża sytuację Kościoła w Nubii w okresie od VI do początku XVI wieku, w świetle badań archeologicznych. Misja Kościoła musi być realizowana w określonej wspólnocie Ludu Bożego, a także w jego strukturze administracyjnej i lokalnej hierarchii. Zadaniem Kościoła jest wypełnianie jego misji uświęcającej, prorockiej i nauczycielskiej, które realizuje się poprzez głoszenie Ewangelii, sprawowanie sakramentów, obrzędów pogrzebowych i nauczanie praktyk modlitewnych. Ze względu na brak odpowiednich źródeł pominięto prorockie zadanie tego Kościoła. Kościół, jak pokazują badania archeologiczne, przyczynił się także do rozwoju życia społecznego i kultury materialnej mieszkańców Doliny Środkowego Nilu
Księga Powtórzonego Prawa jako teologiczne źródło anamnetycznego wymiaru roku liturgicznego
No full textThe article discusses the concept of memorial (anamnesis) in relation to the liturgical year andargues that within the Old Testament theology the Book of Deuteronomy constitutes the maintheological source for the concept. The liturgical calendar is not a simple calendar in which the dates of various feasts of the Church are indicated. It is important to note that the liturgical calendar presents the saving mystery of Jesus Christ, but in a manner spread over time. In order tounderstand the anametic dimension of the liturgical year, it is necessary to indicate the meaning of the feast in the Holy Scriptures. Especially, on the basis of the Book of Deuteronomy, also known as the “Book of Remembrance”, it is shown that each biblical feast is an anamnesis, that is, the presence of a specific event in the history of salvation. This understanding of the feast also exists in the liturgy of the Church. The importance of the liturgical year comes primarily from the close relationship with the mystery of Christ. Each feast makes the “here” and “now” of the saving act of Jesus Christ present. It happens thanks to the presence and action of the Holy Spirit in the liturgy of the Church.L’articolo presenta la dimensione anamnetica dell’anno liturgico e la sua fonte teologica veterotestamentaria che è il Libro del Deuteronomio. Il calendario liturgico non è un calendario in cui sono segnate le date di varie festività religiose. È il rendersi presente del mistero salvifico di Gesù Cristo, diffuso nel tempo. Per comprendere la dimensione anamnetica dell’anno liturgico, era necessario mostrare che cosa era la festa della tradizione religiosa di Israele. Sulla base del Libro del Deuteronomio, chiamato il “Libro della memoria”, è stato messo in evidenza che ogni festa biblica è un’anamnesi, cioè il rendersi presente di un evento specifico della storia della salvezza. Tale concezione di festa è anche presente nella liturgia della Chiesa. Il senso dell’anno liturgico risiede principalmente nella sua stretta relazione con il mistero di Cristo. Ogni festa è il rendersi presente “qui” e “ora” dell’opera salvifica di Gesù Cristo. Ciò avviene grazie alla presenza e all’azione dello Spirito Santo nella liturgia della Chiesa.Artykuł przedstawia anamnetyczny wymiar roku liturgicznego oraz jego starotestamentalne źródło teologiczne, którym jest Księga Powtórzonego Prawa. Kalendarz liturgiczny nie jest terminarzem, w którym zaznaczone są daty różnych świąt kościelnych. Jest on rozłożonym w czasie uobecnieniem misterium zbawczego Jezusa Chrystusa. Chcąc zrozumieć anamnetyczny wymiar roku liturgicznego, trzeba ukazać, czym było święto religijnej tradycji Izraela. Zwłaszcza na podstawie Księgi Powtórzonego Prawa, nazywanej „Księgą pamięci”, wykazano, że każde biblijne święto jest anamnezą, czyli uobecnieniem konkretnego wydarzenia z historii zbawienia. Takie rozumienie święta jest także w liturgii Kościoła. Znaczenie roku liturgicznego polega przede wszystkim na ścisłym powiązaniu go z misterium Chrystusa. Każde święto jest uobecnieniem „tu” i „teraz” zbawczego dzieła Jezusa Chrystusa. Dokonuje się ono dzięki obecności i działaniu Ducha Świętego w liturgii Kościoła
Analiza znaczenia słowa „przypadek” w kontekście problemu trafu moralnego
No full textThe aim of the article is to show which meanings of the word ‘coincidence’ can be used in the problem of moral luck. The first part of the article briefly discusses the essence of the problem of moral luck, the types of this luck and the consequences of recognizing the role of luck for morality. The second presents definitions of coincidence. This part also presents the arguments which of the presented meanings of coincidence can be used in the analysis of the problem of moral luck. In conclusion, there is a suggestion to limit the meaning and role of the so-called paradox of moral luck.Celem artykułu jest wykazanie, które znaczenia słowa ‘przypadek’ można zastosować w kwestii trafu moralnego. W pierwszej części artykułu pokrótce omówiono istotę problemu trafu moralnego, rodzaje tego trafu oraz konsekwencje uznania roli trafu/przypadku dla moralności. Druga część zawiera definicje przypadku. W tej części zaprezentowano również argumenty za tym, które z przedstawionych znaczeń przypadku można wykorzystać w analizie zagadnienia trafu moralnego. W zakończeniu artykułu pojawia się sugestia ograniczenia znaczenia i roli tzw. paradoksu trafu moralnego
Benoît-Dominique de la Soujeole, Paternités et fraternités spirituelles, Éditions du Cerf, Paris 2021
Get PDFFraternity and paternity are two concepts that have appeared frequently in recent documents of the Church’s Teaching Office. They are meant to bring closer the complex structure of the relationships that exist between the individual members of the Church. Their spiritual understanding is based not on abstraction, but on the biological experience known to man. Paternity and fraternity are concepts related to family and social life, and when applied to religious space, they do not retain their universal and fundamental understanding. Fr Benoît-Dominique de la Soujeole OP’s book is a theological reflection on the understanding of the concepts of paternity and fraternity and their implications for priests and spiritual directors.Fraternity and paternity are two concepts that have appeared frequently in recent documents of the Church’s Teaching Office. They are meant to bring closer the complex structure of the relationships that exist between the individual members of the Church. Their spiritual understanding is based not on abstraction, but on the biological experience known to man. Paternity and fraternity are concepts related to family and social life, and when applied to religious space, they do not retain their universal and fundamental understanding. Fr Benoît-Dominique de la Soujeole OP’s book is a theological reflection on the understanding of the concepts of paternity and fraternity and their implications for priests and spiritual directors
Pojęcie osoby w konfucjanizmie
No full textThe article presents the notion of person in Confucianism in the context of biographical background of Confucius (551-479 B.C.). As an itinerant sage Confucius taught the practical significance of moral values in the social and political life. His disciples collected his teachings in Analects, in which Confucius noticed that at his age of 50 he knew the will of Heaven (A 11:4). He began to teach Humanism with respect to Transcendence (T’ien).According to the great specialists, Prof. Tu Wei-Ming (Harvard University) and Prof. John Berthrong (Boston University), “the social dimension” of the human person in Confucianism is important and the person is conceived as “a center of relationships” and as a self of personal development (selfhood as creative transformation). There are five universal ways in human relations which are governed by five moral principles. The five ways are those governing the relationships between ruler and minister, between father and son, between husband and wife, between elder and younger brothers, and those in the intercourse between friends. The core of the human person is humanity (jen or ren).Just as “compassion” is the greatest Buddhist virtue, and “love” the Christian, jen is the ultimate goal of conduct and self-transformation for the Confucian. According to Confucius, education reforms a personal life as well as a social and political life in order to realize a universal love and a personal development of man (juncy).Artykuł prezentuje pojęcie osoby w konfucjanizmie w kontekście życia Konfucjusza (551-475 przed Chr.). Jako wędrowny Mędrzec, Konfucjusz uczył praktycznego znaczenia wartości moralnych w życiu społecznym i politycznym. Uczniowie zebrali jego nauki w Analektach, w których Konfucjusz twierdzi, że w wieku pięćdziesięciu lat pojął wolę Niebios (A 11:4) i zajął się kształtowaniem człowieka. Nauczał humanizmu z odniesieniem do Transcendencji (T’ien).Według Tu Wei-Minga (Harvard University) i Johna Berthronga (Boston University), wybitnych specjalistów, konfucjanizm ukazuje społeczny wymiar „osoby ludzkiej”, która stanowi „centrum relacji”, a zarazem podkreśla, że osoba rozwija się twórczo. Moralny charakter stosunków międzyludzkich obejmuje zwłaszcza „pięć relacji”: pan–sługa, ojciec–syn, mąż–żona, starszy brat–młodszy brat, przyjaciel–przyjaciel. Istotą osoby ludzkiej jest człowieczeństwo (jen lub ren).Tak jak „współczucie” jest największą cnotą buddyjską, a miłość stanowi największą cnotę chrześcijańską, tak „człowieczeństwo” (jen lub ren) wyraża największą cnotę konfucjańską. Nauka konfucjańska ma na uwadze udoskonalenie porządku społeczno-politycznego jako środka do osiągnięcia powszechnej miłości i osobowego rozwoju człowieka (juncy)
Zwyczajowe małżeństwo Gidarów a tradycja chrześcijańska
No full textIn Cameroon we are dealing with three types of marriage: traditional, universally practiced marriage; civil marriage, required by state law before entering into a religious marriage; and, finally, sacramental marriage. Most widespread is the traditional form of contracting marriage. This article will present this particular form, referring to Gidar traditions and also showing its similarities to, and differences from, the Christian tradition brought by the missionaries. It will also propose solutions which combine the two traditions.
A characteristic feature of marriage rites was their multi-stage nature. They were not single acts but events long prepared and celebrated with suitable gestures, symbols, words, and events. The individual, successive stages of “taking a wife” consisted of the choice of a spouse, accepted by both families; an engagement period; an act by both families of acknowledgement of the joining of the young persons as one in marriage; the conveying of the bride to her husband’s home; celebrating; and paying the matrimonial fee.
The Church in northern Cameroon recognized traditional marriages contracted outside of baptism as valid and licit, provided that local principles, e.g., payment of a marriage fee, were taken into account. If either of the parties accepted baptism, the marriage became for him or her sacramental.
If the other party also made the same decision later on, their union took on a sacramental character, without a need to renew the marriage vows. Controversy would however arise if attempts were made to contract a traditional marriage if one party was [already] baptized, or if both parties were baptized. These controversies mainly concerned the unity, indissolubility, and sacramentality of marriage.Cechę charakterystyczną obrzędów małżeńskich stanowiła ich wieloetapowość. Nie były one jednorazowym aktem, lecz wydarzeniem przygotowywanym i celebrowanym dłużej przez odpowiednie gesty, symbole, słowa, wydarzenia. Na poszczególne, następujące po sobie etapy „wzięcia żony” składają się: wybór współmałżonka, zaakceptowany przez obydwa rody, próba narzeczonych, akt uznania przez obydwie grupy złączenia młodych w jedno małżeństwo, przeniesienie się narzeczonej do domu męża, świętowanie, uiszczenie opłaty matrymonialnej.
Kościół w północnym Kamerunie uznawał małżeństwo tradycyjne, zawarte przed chrztem, za ważne i godne, jeśli zostały uwzględnione miejscowe zasady związane np. z uregulowaniem opłaty matrymonialnej. Jeśli któraś strona przyjmowała chrzest, małżeństwo stawało się dla niej sakramentalne. Jeśli także druga strona podjęła później taką samą decyzję, ich związek nabierał charakteru sakramentalnego, bez ponawiania przysięgi małżeńskiej. Kontrowersje pojawiały się jednak przy próbach zawarcia związku tradycyjnego przez jedną stronę ochrzczoną lub też przez obydwie strony ochrzczone. Dotyczyły one głównie jedności, nierozerwalności oraz sakramentalności małżeństwa
La tenerezza: una risorsa nella famiglia
Get PDFThe origin of the current family crisis does not consist exclusively of factors external to the family, but above all in the lack of internal resources that support and solidify the family from within. In the context of marriage institution crisis and recent transformation of the concept of the family, it is important to reflect on the appropriate remedies to deal with this situation. The article tries to present tenderness as an important factor in restoring balance within the family. For the members of a family it is important to be able to express tenderness through the language of the body. This makes their relationships more authentic and expresses their commitment to building strong and lasting family ties. The last part of the article is an attempt to outline the basic features of the spirituality of tenderness in order to give the family new strength and stability.The origin of the current family crisis does not consist exclusively of factors external to the family, but above all in the lack of internal resources that support and solidify the family from within. In the context of marriage institution crisis and recent transformation of the concept of the family, it is important to reflect on the appropriate remedies to deal with this situation. The article tries to present tenderness as an important factor in restoring balance within the family. For the members of a family it is important to be able to express tenderness through the language of the body. This makes their relationships more authentic and expresses their commitment to building strong and lasting family ties. The last part of the article is an attempt to outline the basic features of the spirituality of tenderness in order to give the family new strength and stability.Przyczyną obecnego kryzysu rodziny nie są wyłącznie czynniki, które ingerują w nią od zewnątrz, ale przede wszystkim brak wewnętrznych zasobów wspierających i utrwalających ją od wewnątrz. W kontekście kryzysu instytucji małżeńskiej i radykalnej transformacji koncepcji rodziny ważne jest zastanowienie się nad odpowiednimi środkami zaradczymi, aby poradzić sobie z tą sytuacją. Artykuł przedstawia czułość jako ważny czynnik przywracania równowagi w rodzinie oraz podkreśla wagę umiejętności jej wyrażania językiem ciała w konkretnych sytuacjach życiowych. To czyni rodzinne relacje bardziej autentycznymi i wyraża zaangażowanie jej członków w budowanie silnych i trwałych więzi. Ostatnia część artykułu nakreśla podstawowe cechy duchowości czułości, dzięki której rodzina może znaleźć nową siłę i stabilność