Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Od Redakcji
No full textoai:ojs.pressto.amu.edu.pl:article/1243Letter from the EditorsPrzyszłość szkolnictwa wyższego - temat przewodni trzydziestego trzeciego numeru półrocznika „Nauka i Szkolnictwo Wyższe” - jest od lat, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, przedmiotem dyskusji. To właśnie dzięki rozlicznym debatom - jak się wydaje - powoli kształtuje się zgoda wokół potrzeby zmian i kilku głównych postulatów, którym powinny one być podporządkowane
Misja uniwersytetu XXI wieku - przykład polski
Get PDFThe author, the rector of the University of Warsaw and the chairperson of the Conference of Rectors of Academic Schools in Poland, presents her thoughts on the mission of universities in the 21 st century and attempts to answer the following questions: (a) How can this mission be defined nowadays? (b) What kind of factors will determine whether a university functions well or not? (c) Do universities still have autonomy nowadays? In the finał section of the paper the author presents her own point of view on the current condition of higher education in Poland.Prezentując swoje przemyślenia na temat misji uniwersytetu w XXI w., autorka - rektor Uniwersytetu Warszawskiego i przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich - podejmuje próbę odpowiedzi na następujące pytania: (a) W jaki sposób w dzisiejszych czasach zdefiniować tę misję? (b) Jakie czynniki decydują o dobrym funkcjonowaniu uniwersytetu? (c) Czy w dzisiejszych czasach istnieje jeszcze autonomia uniwersytetu? W końcowej części przedstawia swój punkt widzenia na obecny stan szkolnictwa wyższego w Polsce
Znaczenie wewnętrznych systemów zapewniania jakości w świetle nowego podejścia do akredytowania programów studiów - konferencja na Uniwersytecie Gdańskim (13 marca 2009 r.)
Get PDFThe significance of in-house quality assurance systems in the light of the new approach to the curricula accreditation: a conference at the University of Gdańsk (13 March 2009)Konferencja, zorganizowana w auli Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, była drugą z cyklu konferencji REA (Rozwój Edukacji Akademickiej)1. Inicjatorem całego przedsięwzięcia, którego celem jest podejmowanie aktualnych problemów szkolnictwa wyższego i tworzenie gruntu dla zmian w tym obszarze, jest prorektor Uniwersytetu Gdańskiego ds. kształcenia prof. Maria Mendel, która pełniła honory gospodarza, a wspierał ją w tym prowadzący obrady prof. Tomasz Szkudlarek. Na spotkaniu gościła prof. Anna Zielińska-Głębocka - wiceprzewodnicząca Państwowej Komisji Akredytacyjnej, posłanka na Sejm RP - która szeroko omówiła obecną działalność PKA, m.in. rozważania nad stworzeniem wytycznych dla uczelni, dotyczących budowania wewnętrznych systemów zapewniania jakości, wspomniała również o niedawnym przyjęciu PKA do Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Association for Ouality Assurance in Higher Education - ENQA)
Od uniwersytetu tradycyjnego do uniwersytetu przyszłości
Get PDFThe traditional university model, based on scholarly authority and generał education, has been losing its significance in the society. This trend has emerged as a result of rapid globalisation processes as well as commercialisation of science and research. In the technology - and innovation-based economy a vital role is played by practical, technical and organisational knowledge. This knowledge enables the development of innovativeness and competitiveness in the economy. The paper aims to present the process of transition from the traditional university to the university of the future.Tradycyjny model uniwersytetu, oparty na autorytecie naukowca i kształceniu ogólnym, powoli traci na znaczeniu. Wpływ na to mają postępujące w szybkim tempie procesy globalizacji oraz komercjalizacji nauki i badań. W gospodarce opartej na technologii i innowacji pierwszoplanową rolę odgrywa wiedza praktyczna, techniczna oraz organizacyjna. Staje się ona podstawą rozwoju innowacyjności i konkurencyjności gospodarki. Celem artykułu jest przedstawienie procesu przechodzenia od uniwersytetu tradycyjnego do uczelni przyszłości
Skuteczność, ewaluacja, rozmieszczenie terytorialne - odczytywanie francuskiego pejzażu uniwersyteckiego
Get PDFThis paper shows how the ‘the French university landscape’ can be read from a few perspectives. Those perspectives are associated with the author’s experience as a researcher, the chief inspector at the French Ministry of National Education, the prime minister^ advisor on national education, higher education and research, and, last but not least, the director of the International Centre for Pedagogical Studies (CIEP) in Sćvres near Paris. At first, the author presents the reform of higher education which has been running in France for a few years (parliamentary documents), assessment of the student environment and the links between universities and secondary schools. Then those issues are confronted against real-life practices. The author reviews the current reforms by asking about the correlation between the size of a university and its efficiency, its size and research work, as well as the correlation between education and research. He also reiterates the need for ongoing reflection on the mission of higher education and research.Artykuł jest próbą spojrzenia na zagadnienie „odczytywania francuskiego pejzażu uniwersyteckiego” z kilku punktów widzenia wynikających z doświadczeń autora - jako pracownika naukowego, głównego inspektora we francuskim Ministerstwie Edukacji Narodowej, doradcy premiera do spraw edukacji narodowej, szkolnictwa wyższego i badań, a wreszcie dyrektora Międzynarodowego Centrum Studiów Pedagogicznych (CIEP) z siedzibą w Sevres pod Paryżem. Na wstępie autor przedstawia przeprowadzaną od kilku lat reformę szkolnictwa wyższego we Francji (ustawy), ocenę środowiska studenckiego oraz powiązania między uniwersytetem a szkolnictwem średnim. Następnie kwestie te konfrontuje ze stosowaną praktyką. Dokonuje przeglądu realizowanych reform poprzez pytania o zależność między wielkością uczelni a jej efektywnością oraz prowadzonymi badaniami, a także między kształceniem a badaniami. Przypomina również o konieczności nieustannej refleksji nad misją, jaka wiąże się ze szkolnictwem wyższym i badaniami
Decentralizacja przestrzenna publicznego szkolnictwa wyższego w Szwecji - zamierzenia a rzeczywiste efekty
Get PDFSpatial decentralisation of tertiary education was among the most important processes contributing to the spread of tertiary education in Western Europę in the second half of the 20th century. The idea to establish new universities in areas deprived of tertiary education was seen as a democratisation tool for this level of education and for countries’ regional policies. It was hoped that the arrival of new universities in peripheral regions would improve access to tertiary education both in spatial and in social terms and will stimulate social development and economic growth. The case which has received most coverage in literaturę is the one of spatial decentralisation of tertiary education in Sweden, which began in 1970s. After more than 30 years sińce start of the Swedish tertiary education reform the actual outcomes of the changes can be assessed and this issue is addressed in the paper.Decentralizacja przestrzenna szkolnictwa wyższego byta jednym z najważniejszych procesów przyczyniających się do upowszechnienia edukacji wyższej w krajach Europy Zachodniej w drugiej połowie XX w. W lokalizacji nowych uczelni na terenach pozbawionych instytucji szkolnictwa wyższego upatrywano narzędzia demokratyzacji tego szkolnictwa oraz polityki regionalnej kraju. Liczono, że powstanie nowych uczelni w regionach peryferyjnych zwiększy dostępność szkolnictwa wyższego zarówno w wymiarze przestrzennym, jak i społecznym oraz pobudzi procesy rozwoju społeczno-gospodarczego. Najlepiej opisany w literaturze naukowej jest przypadek decentralizacji przestrzennej szkolnictwa wyższego w Szwecji, którą rozpoczęto w latach siedemdziesiątych XX w. Po ponad 30 latach od reformy szwedzkiego szkolnictwa wyższego można już w znacznym stopniu ocenić rzeczywiste efekty wprowadzonych zmian. Problem ten podjęto w niniejszym artykule
Wizje szkolnictwa wyższego w teorii i praktyce. Rozmowa z prof. dr. hab. Tadeuszem Lutym, rektorem Politechniki Wrocławskiej w latach 2002-2008, przewodniczącym Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, w latach 2005-2008, a obecnie członkiem zarządu European Universities Association
No full textVisions of higher education in theory and practice. Interview with prof. dr hab. Tadeusz Luty, rector of the Wrocław University of Technology (2002-2008), Chairman of the Conference of Vice-Chancellors of Polish Academic Schools (2005-2008), an European Universities Association Board memberRozmowa z prof. dr. hab. Tadeuszem Lutym, rektorem Politechniki Wrocławskiej w latach 2002-2008, przewodniczącym Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich w latach 2005-2008, a obecnie członkiem zarządu European Universities Association
Kilka uwag na temat autonomizacji jako patologii organizacyjnej uczelni państwowych w Polsce
Get PDFThe author attempts to diagnose autonomisation as an organisational pathology of public higher education institutions in Poland which results from the erosion of academic ethos and poorer efficiency of higher education institutions as entities with a potential for opposition. He criticises the entrepreneurial university model in view of the dangers of further autonomisation that implementation of such a model may entail. The analysis draws on the concept of organisational pathologies, which enables a multi-faceted examination of the problem.Autor podejmuje próbę diagnozy autonomizacji jako patologii organizacyjnej uczelni państwowych w Polsce, będącej skutkiem erozji etosu akademickiego i osłabienia efektywności funkcjonowania uczelni jako instytucji o potencjale sprzeciwu. Krytyce poddaje model uniwersytetu przedsiębiorczego ze względu na niebezpieczeństwo pogłębiania autonomizacji wynikające z wdrażania jego założeń. Do analiz wykorzystuje koncepcję badawczą patologii organizacyjnych, umożliwiającą wieloaspektowe spojrzenie na tytułowy problem
Wykształcenie rodziców a kierunki studiów ich dzieci
Get PDFThe paper aims to answer two questions concerning inequalities at the tertiary level of education. Firstly, the impact of social background on the choices of fields studies, and, secondly, the gender-driven selection of fields of study. Research conducted to date has shown a visible relationship between one’s social background and the selection of academic disciplines studied. Individuals who have better-educated parents are more likely to study prestigious fields such as law or medicine. It has also been claimed that women are more likely to choose studies in humanities and social Sciences whereas men favour technical studies. Will these trends continue to exist given the rapid increase in the number of tertiary-level students in Poland sińce 1990s? The results of a survey conducted in three public universities in Białystok in 2008 have shown that students’ choices are driven by both their social background and gender. Also, a relationship has been identified between the choices of fields of study and the overall propensity to take risks. The author interprets the results of the survey building on the theory of cultural Capital, theory of monopolisation and rational choice.Celem artykułu jest próba odpowiedzi na dwa pytania dotyczące nierówności na wyższym szczeblu edukacji. Pierwsze dotyczy wpływu pochodzenia społecznego na wybór kierunku studiów, drugie - selekcji między kierunkami ze względu na płeć. Dotychczasowe badania wykazały, że istnieje wyraźny związek między pochodzeniem społecznym a wyborem kierunku studiów. Osoby mające lepiej wykształconych rodziców częściej studiują na kierunkach prestiżowych, takich jak prawo czy medycyna. Wskazuje się również, że kobiety chętniej wybierają kierunki humanistyczne i społeczne, a mężczyźni kierunki techniczne. Czy w sytuacji szybkiego wzrostu liczby studentów, obserwowanego w Polsce od lat dziewięćdziesiątych XX w., te prawidłowości będą się utrzymywały? Wyniki sondażu przeprowadzonego na trzech państwowych uczelniach w Białymstoku w 2008 r. pokazują, że na wybory studentów nadal wpływają zarówno pochodzenie społeczne, jak i płeć. Zaobserwowano również związek między wyborem kierunku studiów a generalną skłonnością do podejmowania ryzyka. Autorka interpretuje wyniki tych badań w kategoriach teorii konfliktowej (monopolizacji), teorii kapitału kulturowego i teorii racjonalnego wyboru
OECD; szkolnictwo wyższe; zarządzanie szkolnictwem wyższym; finansowanie szkolnictwa wyższego; internacjonalizacja szkolnictwa wyższego; kariera naukowa; nauczyciele akademiccy
Get PDFThe author discusses the recent key problems of the higher education system as well as goals and tasks for the futurę, as presented in the two-volume OECD report (Paolo Santiago, Karinę Tremblay, Ester Basri, Elena Arnal: Tertiary Education for the Knowledge Society, vol. 1: Special Features: Governance, Funding, Quality, vol. 2: Special Features: Equity, lnnovation, Labour Market, Internationalisation, OECD, Paris 2008). She presents the views expressed by the report authors (eminent experts) on the following issues: (1) key developments of tertiary education in the last four decades; (2) governance problems in tertiary education (including the role of the State and market, autonomy of universities); (3) the financing of tertiary education (inclcluding tuition fees); 4) changes in the naturę and significance of academic career and the status of an academic teacher; (5) selected aspects of internationalisation of higher education. The discussion brings in interesting data on those specific issues, as mentioned by the report authors.Autorka omawia najważniejsze aktualne problemy systemu szkolnictwa wyższego oraz cele i zadania na przyszłość, przedstawione w dwutomowym raporcie OECD zatytułowanym Tertiary Education for the Knowledge Society, który ukazał się w 2008 r. Prezentuje poglądy autorów raportu (wybitnych ekspertów) na następujące kwestie: (1) podstawowe tendencje rozwoju szkolnictwa wyższego w ostatnich czterech dekadach; (2) problemy sterowania szkolnictwem wyższym (w tym rola państwa i rynku oraz autonomia uczelni); (3) zagadnienia finansowania szkolnictwa wyższego (w tym kwestia opłat za studia); 4) zmiany charakteru i znaczenia kariery naukowej oraz statusu nauczyciela akademickiego; (5) wybrane aspekty internacjonalizacji szkolnictwa wyższego. Omówienie zawiera też interesujące dane przytoczone przez autorów raportu, dotyczące poszczególnych problemów