Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Analiza sytuacji finansowej działalności dydaktycznej szkolnictwa wyższego w Polsce w latach 1997-2009 - wybrane aspekty
Get PDFThe paper focuses on selected problems of financing in higher education. Based on statistical data, the author analyses the situation in various types of higher education institutions. The period analysed is 13 years, and the analysis focuses on the number of students as well as revenues from teaching activity and related costs. Based on the available data, the author computes mean unit values of revenue, cost and profit from teaching activities as well as profitability of such activities. Comparisons are drawn over time (13 years), and by school type.Artykuł jest poświęcony wybranym problemom finansowania szkolnictwa wyższego. Autor - na podstawie danych statystycznych - poddaje analizie sytuację w różnych rodzajach uczelni. Okres omawianych badań obejmuje 13 lat, a ich zakres - liczbę studentów oraz przychody i koszty działalności dydaktycznej. Analiza danych pozwala na wyznaczanie średnich wartości jednostkowych: (przychodu, kosztu i zysku z działalności dydaktycznej) oraz rentowności tej działalności. Porównanie tych wartości jest przeprowadzane zarówno w czasie (13 lat), jak i w zależności od rodzaju uczelni
Politologia w ofercie dydaktycznej polskich uczelni. Informacja i analiza
Get PDFThe paper focuses on political science as a field of study offered by Polish schools of higher education (public, non-public and sponsored by the Roman Catholic Church). When presenting the qualitative and quantitative aspects of education in political science, the author relies on materials from the Ministry of Science and Higher Education, Poland’s Central Board of Tertiary Education, National Accreditation Committee, University Accreditation Committee, Central Committee for Degrees and Titles and available publications. The paper also brings an overview of legał acts which regulate degree programmes in political science, as well as results of analysis of political science programmes available from various schools of higher education.Artykuł poświęcony jest politologii jako kierunkowi kształcenia w ofercie polskich uczelni publicznych, kościelnych i niepublicznych. Przedstawiając ilościowe i jakościowe aspekty kształcenia w zakresie politologii, autor opiera się na materiałach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Komisji Akredytacyjnej, Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów oraz dostępnych publikacjach. Opracowanie zawiera również przegląd aktów prawnych, które regulują prowadzenie studiów politologicznych, a także wyniki analizy oferty dydaktycznej poszczególnych typów uczelni w zakresie politologii
Kadra akademicka szkół wyższych Warszawy i Mazowsza
Get PDFThe author presents the human potential of tertiary education institutions in Warsaw and Mazovia in 2006-2008. She analyses the age structure, employment structure of teaching and research staff (by positions), saturation of academic centres with academic staff. Further on, the author presents the career path of academic teachers, their academic development, the problem of working under multiple contracts of employment and in multiple institutions (very widespread among academic staff), as well as rules of compensation for research and teaching staff. The accumulated data indicate that the analysed academic staff of public and non-public higher education institutions of Mazovia had the following characteristics: high average age, considerable percentage of retired professors (especially in non-public schools), fairly slow academic growth (the number of academic degrees conferred in Mazovia in recent years did not show an upward trend) and a considerable proportion of staff working in multiple jobs (especially among academic teachers for whom a public university is a primary place of employment).Autorka prezentuje potencjał kadrowy szkół wyższych Warszawy i Mazowsza w latach 2006-2008. Dokonuje analizy struktury wieku, struktury zatrudnienia kadry naukowo-dydaktycznej (według stanowisk) oraz nasycenia poszczególnych ośrodków akademickich kadrą akademicką. Przedstawia również ścieżkę awansu nauczycieli akademickich, ich rozwój naukowy, problem wieloetatowości i wielozatrudnienia - który w dużej mierze dotyka kadrę akademicką - oraz zasady wynagradzania pracowników naukowo-dydaktycznych. Zgromadzony materiał wskazuje, iż poddana analizie kadra akademicka publicznych i niepublicznych uczelni Mazowsza charakteryzowała się: wysokim średnim wiekiem, znacznym odsetkiem emerytowanych profesorów (zwłaszcza w uczelniach niepublicznych), zbyt powolnym rozwojem naukowym (liczba stopni naukowych nadanych w ostatnich latach na Mazowszu nie wykazywała tendencji wzrostowej) oraz znacznym wielozatrudnieniem (zwłaszcza nauczycieli akademickich pracujących na pierwszym etacie w publicznych szkołach wyższych)
Polityka edukacyjna jako polityka prawdy w społeczeństwie ponowoczesnym
Get PDFThe main inspiration for for this paper came from Michel Foucaulfs concept of power/knowledge, Pierre Bourdieu’s theory of reproduction and the Ulrich Beck’s concept of reflexive modernisation. Authors aim to analyse the basie notions and ideas associated with the liberał discourse on education and knowledge reproduction in the post-modern society, characterised by globalisation of knowledge and privatisation of cognitive mechanisms. The authors posit that those processes are interrelated within the top-down, omnipresent imperative of individual self-fulfilment and rationality, which allows the market- oriented governance logie to permeate the micromechanisms of the reproduction of selfhood. As a result, we witness changes in contemporary educational curricula in the EU and OECD. Therefore, the modern education policy becomes a tool of a liberał cognition policy based on the idea of a rational actor, whereas the education system reproduces the structural marketisation of the society,Główną inspiracją do napisania niniejszego artykułu była koncepcja władzy-wiedzy Michela Foucaulta, teoria reprodukcji Pierre’a Bourdieu oraz koncepcja modernizacji refleksyjnej Ulricha Becka. Celem autorów jest analiza podstawowych pojęć oraz idei związanych z liberalnym dyskursem dotyczącym edukacji oraz reprodukcji wiedzy w społeczeństwie ponowoczesnym, odznaczającym się globalizacją wiedzy, a zarazem prywatyzacją mechanizmów poznawczych. Autorzy stawiają tezę, że wyżej wymienione procesy wiążą się w ramach odgórnego i wszechogarniającego imperatywu samorealizacji i racjonalności jednostkowej, który pozwala na przenikanie logiki zarządzania rynkiem na poziom mikromechanizmów reprodukcji podmiotowości. Rezultatem tego procesu są zmiany zachodzące we współczesnych programach edukacyjnych Unii Europejskiej i OECD. Tym samym współczesna polityka edukacyjna staje się narzędziem swoistej liberalnej polityki poznania opartej na idei rational actor, zaś system edukacji reprodukuje strukturalne urynkowienie społeczeństwa
Reforma szkolnictwa wyższego w Niemczech: akademickie przedsiębiorstwo w budowie
Get PDFThe latest developments of the higher education reform in Germany are analyzed in this paper. For this purpose, some historical milestones are described before presenting a brief historical outline the implementation of the Bologna model from 1999 to 2010. Some difficulties and challenges for implementing the Bologna model are placed at the financial and at the political level. They are related both with the organization and governance of higher education and with the differentiation of the system. Another set of controversial issues concerns the very meaning of higher education in a country with a Iow fertility rate and a severe shortage of highly qualified manpower. Is today and tomorrow’s higher education supposed to be a highly structured and more intellectual form of vocational education, or can the traditional, Humboldtian way of conceiving higher education (search for knowledge for its own sake) be compatible with the Bologna model? These questions are examined critically in the paper.Artykuł jest poświęcony reformie szkolnictwa wyższego w Republice Federalnej Niemiec. Autorka opisuje najważniejsze wydarzenia oraz przedstawia rys historyczny wprowadzania modelu bolońskiego w latach 1999-2010. Problemy i kontrowersje związane z wprowadzaniem tego modelu mają charakter finansowy, polityczny i społeczny (organizacja szkolnictwa wyższego i zarządzanie uczelniami oraz zrożnicowanie systemu szkolnictwa w niemieckich krajach związkowych, niski przyrost naturalny, brak wysoko wykwalifikowanej siły roboczej). Autorka podejmuje probę odpowiedzi na pytanie o przyszły model szkolnictwa wyższego (czy będzie to wysoko zorganizowana i bardziej „intelektualna” forma edukacji zawodowej) oraz czy humboldtowskie postrzeganie uniwersytetu - poszukiwanie wiedzy dla niej samej - można pogodzić z modelem bolońskim
Potencjalne kwalifikacje absolwentów uczelni Warszawy i Mazowsza
Get PDFThe authors describe potential qualifications to be displayed by graduates of higher education institutions in Warsaw and Mazovia based on their statistical descriptions. The paper also contains an overall analysis of qualifications and changes to be expected in the near futurę, afterthe implementation of the National Oualifications Framework and the new law on higher education. A considerable percentage of students in Mazovia receive their qualifications from public universities of Warsaw, the country’s largest academic centre. Women prevail among students and graduates of higher education institutions in Warsaw and Mazovia. Also, women are more likely to get a degree in engineering in Mazovia than in other parts of the country. Most graduates of Mazovian schools obtained their qualifications from public universities (the same holds true for Poland as a whole but this percentage is lower for Mazovia) and in extramural programmes (with Mazovia having a higher percentage ofsuch graduates: by nearly 7 points versus with the restofthe country). Most graduates of Mazovian higher education institutions obtained qualifications which are reflected in their licencjat (Bachelor) diploma and which correspond with outcomes of education in economic, administrative and social fields of study and groups of education (mostly education-related studies). The share of doctoral students in Mazovia among total doctoral students is considerable. Even if just a half of them end up in the science and higher education sector, they will still represent a reservoir of futurę academic staff for Warsaw, Mazovia and the country as a whole. In comparison with the rest of the country, schools of higher education in Warsaw and Mazovia also have more students in post-graduate courses as well as MBA courses and programmes.Autorki przedstawiają charakterystykę potencjalnych kwalifikacji absolwentow uczelni Warszawy i Mazowsza na podstawie ich obrazu statystycznego. Przeprowadzają też ogolną analizę kwalifikacji oraz zmian, jakie w najbliższej przyszłości przyniesie pod tym względem wprowadzenie Krajowych Ram Kwalifikacji i nowa ustawa o szkolnictwie wyższym. Znaczny odsetek studentow Mazowsza zdobywa kwalifikacje w uniwersytetach publicznych największego ośrodka akademickiego w kraju, Warszawy. Wśrod studentow i absolwentow uczelni Warszawy i Mazowsza dominują kobiety. Także częściej na Mazowszu niż w kraju absolwentką studiow inżynierskich jest kobieta. Większość absolwentow uczelni Mazowsza uzyskała swoje kwalifikacje w uczelni publicznej (podobnie jak w kraju, ale na Mazowszu odsetek tych absolwentow jest niższy) i na studiach niestacjonarnych (ale na Mazowszu odsetek tych absolwentow jest wyższy niż w kraju o blisko 7 punktow procentowych). Większość absolwentow uczelni Mazowsza nabyła kwalifikacje potwierdzone dyplomem licencjata i były one adekwatne do efektow kształcenia w obszarze kierunkow studiow: ekonomicznych, administracyjnych i społecznych oraz grupy kształcenie (głownie kierunkow pedagogicznych). Udział doktorantow studiujących na Mazowszu wśrod doktorantow ogołem, jest znaczący. Nawet wowczas, gdy tylko połowa z nich trafi do sektora nauki i szkolnictwa wyższego, są to zasoby przyszłych kadr naukowych Warszawy, Mazowsza i kraju. Uczelnie Warszawy i Mazowsza mają także więcej niż inne ośrodki akademickie słuchaczy studiow podyplomowych, kursow, wykładow i programow MBA
Kontrolować czy nadzorować? Modelowanie polskiej polityki szkolnictwa wyższego z punktu widzenia nordyckiej utopii
Get PDFThe authors’ intent is to examine the current direction of reforms in Poland’s higher education in the light of the fulfilled Nordic utopia, i.e. the systemie Solutions in school education and universities which Poland’s higher education is aiming for, ideologically and structurally. Despite many years of tradition in employing universities as a tool to establish the idea of egalitarism and social utilitarianism within a welfare State, Nordic countries have gradually modified their higher education policies in the last twenty years, making significant steps towards replacing the State control model with a more loose State supervision over the sector. Therefore, they went ahead of Poland in making a change which theoreticians put in a broader context of evolution from the Humboldtian to the Anglo- American model of higher education. The paper focuses on key aspects and dividing lines between the Anglo-American model and the Humboldtian model, making a reference to two meta-areas of higher education i.e. management and funding. The proposed Polish Solutions are juxtaposed with the already-implemented Nordic Solutions in order to show that this process is more complex than one might assume on the basis of formulaic descriptions of ideal types.Intencją autorów jest przyjrzenie się obecnemu kierunkowi reform szkolnictwa wyższego w Polsce przez pryzmat zrealizowanej nordyckiej utopii, czyli tych rozwiązań systemowych dotyczących szkolnictwa i uniwersytetów, do których w sensie ideowym i strukturalnym zmierza także polskie szkolnictwo wyższe. Mimo wieloletniej tradycji wykorzystywania uniwersytetów do realizacji idei egalitaryzmu i utylitaryzmu społecznego w myśl założeń państwa opiekuńczego, państwa nordyckie w ciągu ostatnich dwudziestu lat stopniowo zmieniły politykę szkolnictwa wyższego i poczyniły znaczące kroki w kierunku zastąpienia modelu kontroli państwa nad szkolnictwem wyższym modelem luźniejszego nadzoru państwowego nad tym sektorem. Przeszły zatem wcześniej niż Polska zmianę, którą teoretycy umiejscawiają w szerszym kontekście ewolucji humboldtowskiego modelu szkolnictwa wyższego w kierunku modelu anglo-amerykańskiego. Niniejszy tekst dotyczy głównych aspektów i linii podziału między systemem anglo-amerykańskim i humboldtowskim w odniesieniu do dwóch metaobszarów funkcjonowania szkolnictwa wyższego, tj. zarządzania i finansowania. Zestawienie proponowanych rozwiązań polskich z wprowadzonymi już rozwiązaniami w krajach nordyckich ma na celu ukazanie skomplikowania i większej złożoności tego procesu niż mogłoby to wynikać ze schematycznych opisów typów idealnych
Społeczne koszty i efekty wyższego wykształcenia
Get PDFThe author addresses the problem of costs incurred by the society in connection with education, particularly tertiary education, as well as the social outcomes of tertiary education. The main goal is to assess the costs incurred by the Polish society relative to those borne by other EU and OECD member States and to refer to the existing literaturę in order to identify the social outcomes of rising levels of education. The latter goal was pursued in order to verify the claim that the costs incurred by the society on tertiary education are justified.Autor podejmuje problem kosztów ponoszonych przez społeczeństwo na kształcenie, zwłaszcza wyższe, oraz efektów społecznych z kształcenia wyższego. Jego głównym celem jest oszacowanie wielkości kosztów ponoszonych przez polskie społeczeństwo w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej i OECD oraz, na podstawie analizy literatury przedmiotu, określenie efektów społecznych wynikających z podnoszenia poziomu wykształcenia. Ten drugi cel miał pomóc w zweryfikowaniu tezy, że ponoszenie przez społeczeństwo nakładów na szkolnictwo wyższe jest uzasadnione
Od Uniwersytetu Piotra i Marii Curie do Uniwersytetu Sorbony. Radykalna reforma zarządzania francuskimi uniwersytetami
Get PDFUsing historical aspects and the international context as his point of departure, the author attempts to justify the need for radical reforms in higher education and the organisation of research in France. He also identifies day-to-day barriers, pointing to the need to strengthen the links between higher education and research and the need to develop networking between universities and industry. A professor and a long-time president of the Pierre and Marie Curie University, Gilbert Bereziat makes multiple references to the experience of his school in rationalising funding and managing the teaching and research functions.Wychodząc w swoich rozważaniach od akcentów historycznych i kontekstu międzynarodowego, autor próbuje uzasadnić potrzebę radykalnych reform szkolnictwa wyższego i organizacji badań naukowych we Francji. Wskazuje przy tym na bariery występujące w codziennej praktyce, na konieczność wzmocnienia powiązań między szkolnictwem wyższym i badaniami naukowymi, na potrzebę rozwoju kontaktów między uniwersytetami i przedsiębiorstwami. Jako profesor i wieloletni prezydent Uniwersytetu Piotra i Marii Curie (Paris VI), wielokrotnie odwołuje się do doświadczeń tej uczelni w racjonalizowaniu finansowania i zarządzania kształceniem studentów oraz badaniami