Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego odpowiedzią na wyzwania globalizacji – doświadczenia Europy Północnej
In order to face up to the challenges of globalization the Nordic countries made this problem the key issue in the modernization discourse, which led to debates within the framework of the so-called globalization strategies that took place in those countries in 2002-2009. Due to an active engagement of many social partners and to the participation of representatives of the government, employers and employees, as well as of the trade unions and non-government organizations, globalization stopped being seen as a bogey in public debate and began to be viewed as a challenge and a chance of further development. The main way of coping with globalization was seen in broader opening up and adaptation of the national Nordic economies to global trends, and the discourse on strategic internationalization came to be used to stimulate social, economic and political change. This paper concentrates on the sphere of higher education which was pressed into service in implementing the internationalization strategy and which at the same time underwent a metamorphosis and became adapted to the new reality, similar to that in the other sectors carrying out public policy.Na potrzeby stawienia czoła wyzwaniom globalizacji w krajach nordyckich uczyniono z tego zjawiska punkt węzłowy dyskursu modernizacji, co przełożyło się na debaty toczone w tych krajach w ramach tzw. strategii globalizacyjnych w latach 2002–2009. Dzięki zaangażowaniu wielu partnerów społecznych i aktywnemu dialogowi z udziałem przedstawicieli rządu, pracodawców i pracobiorców, jak też związków zawodowych i organizacji pozarządowych, globalizacja przestała być straszakiem w debacie publicznej, a zaczęto ją postrzegać jako wyzwanie i szansę dalszego rozwoju. Za główny sposób radzenia sobie z globalizacją uznano większe otwarcie i dostosowanie nordyckich gospodarek narodowych do globalnych trendów, wykorzystując przy okazji dyskurs strategicznego umiędzynarodowienia do stymulowania zmian społecznych, gospodarczych i politycznych. Artykuł traktuje o sektorze szkolnictwa wyższego, który został wprzężony w realizację strategii umiędzynarodowienia, a który jednocześnie przeszedł metamorfozę dostosowującą go do nowych realiów, podobną do innych sektorów realizujących politykę publiczną
Uniwersytety, produkcja wiedzy i konkurencyjność gospodarcza w Europie Środkowej
The paper shows that four Central European economies (Poland, the Czech Republic, Hungary and Slovakia) are not competitive on a global scale and that the reason is not only the fact that their systems of higher education, innovation and research lag behind those of the countries of Western Europe. The existing gap between the two parts of Europe is associated with many diverse factors and the combination of all of them has a powerful impact on the competitiveness of the economies of this region. The relatively low level of knowledge production is by no means a prevalent factor. For this reason in less competitive economies (such as those in Central Europe) expectations regarding the systems of higher education in the field of their role in rising economic competitiveness to a higher level should not be excessive since the burden formed by numerous extra-academic pillars of competitiveness is hard to overcome.Prezentowany artykuł pokazuje, że cztery gospodarki środkowoeuropejskie (Polska, Czechy, Węgry i Słowacja) nie są konkurencyjne w skali globalnej nie tylko dlatego, że ich systemy szkolnictwa wyższego, innowacji i badań naukowych pozostają w tyle w stosunku do krajów Europy Zachodniej. Istnieje rozziew między dwiema częściami Europy powiązany z mnogością różnych czynników, a ich połączenie wywiera potężny wpływ na konkurencyjność gospodarek w regionie. Stosunkowo niski poziom produkcji wiedzy nie jest czynnikiem dominującym. Dlatego w gospodarkach mniej konkurencyjnych (takich jak środkowoeuropejskie) oczekiwania stawiane systemom szkolnictwa wyższego w kwestii ich roli w podnoszeniu konkurencyjności gospodarczej nie powinny być zbyt wysokie, ponieważ balast tworzony przez liczne pozaakademickie filary konkurencyjności jest trudny do pokonania
Wpływ akademickich inkubatorów przedsiębiorczości na rozwój lokalnej industrializacji i innowacyjności
The building of an innovative and competitive economy on the local and regional level involves the presence on the market of young entrepreneurs of exceptional ability and advanced knowledge which they may fall back on in the process of producing modern goods. This type of activity is backed up by the institutional sphere in the form of academic business incubators. The latter’s existence contributes to a better utilization of the intellectual potential of the local academic milieu, thanks to which both students and researchers are able to establish new companies and create quality jobs. The aim of the paper is to discuss the idea of academic business incubators.Budowanie innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki na poziomie lokalnym i regionalnym wymaga obecności na rynku młodych przedsiębiorców mających wyjątkowe umiejętności oraz zaawansowaną wiedzę, którą mogą wdrażać w procesie tworzenia nowoczesnych dóbr. Tego typu działalność wspomaga sfera instytucjonalna w postaci akademickich inkubatorów przedsiębiorczości. Ich istnienie przyczynia się do lepszego zagospodarowania potencjału intelektualnego miejscowego środowiska uczelnianego, dzięki czemu zarówno studenci, jak i naukowcy mogą zakładać nowe firmy oraz tworzyć wartościowe miejsca pracy. Celem artykułu jest omówienie koncepcji akademickich inkubatorów przedsiębiorczości
Etos i polityka jakości w nauce
Rationality of policy of science and higher education is based on the assumption that the aim of this policy is the best quality of research and teaching. It is widely assumed that this quality can be measured and assessed. It is determined by accepted set of indicators and parameters, that the evaluation of academic institutions is based on. Results of evaluation creates a foundation for funding. The better the institution - according to accepted indicators - the higher the funding. Does such meritocratic rule of funding distribution increases the quality of research and teaching? Author of the article claims that there is a lack of proofs for such claim. The quality of research and teaching is also influenced by the ethos of science, that determine patterns and values that regulate the role of teacher and researcher. The final part of the article includes the analysis of the relationship between academic ethos and the quality-oriented policy based on parameters and indicators.Racjonalność polityki odnoszącej się do nauki i szkolnictwa wyższego opiera się na założeniu, że celem polityki jest jak najlepsza jakość badań i nauczania. Przyjmuje się przy tym, że owa jakość jest cechą stopniowalną i mierzalną. Określają ją przyjęte i ciągle doskonalone wskaźniki i parametry. Na ich podstawie dokonuje się ewaluacji dokonań placówek naukowych. Wyniki ewaluacji są podstawą finansowania. Lepszym – według przyjętych wskaźników – placówkom płaci się lepiej. Czy taka merytokratyczna zasada podziału pieniędzy poprawia jakość badań i nauczania? Według autora brak na to przekonujących dowodów. Na jakość badań i nauczania wpływa także etos nauki, określający wzory i wartości regulujące rolę nauczyciela i badacza. Końcowa część artykułu zawiera analizę związków między etosem akademickim a opartą na parametrach i wskaźnikach polityką tworzenia jakości
Recepcja przemian instytucji szkoły wyższej – szkic o dwóch formacjach w dyskursie naukowym
The reason for our examining of the current discussion on the subject of institutional changes in Polish higher education is the multidisciplinary character of studies on universities and the system of higher education. In recent years the academic debate on changes in universities has particularly intensified, a result of the reform of higher education which is now underway in Poland. This paper, a sociologist’s view of polemics within the academiaconcerning changes in the universities, is an attempt at organizing and prioritizing the problems of reception of those changes and at providing a meta-discursive presentation of these issues. An analysis of academic texts representing various disciplines and sub-disciplines leads us to the conclusion that we have to do with clearly distinguished formations or else discursive camps (the first of them, pragmatic and pro-market, has its roots in the economic and political sciences; while the second, idealistic and cultural, is embedded in the humanities). The two camps operate independently of each other and often oppose the other side’s argumentation. Therefore the purpose of the paper is to identify the attitudes of each of the two camps and to compare the key assertions of each of them. Finally we try to define chances of reaching a consensus between these apparently completely opposite discourses.Przesłanką do rozważań nad toczącą się w Polsce dyskusją na temat instytucjonalnych przemian szkoły wyższej jest wielodyscyplinarność studiów poświęconych uczelniom i systemowi szkolnictwa wyższego. W ostatnich latach debata naukowa dotycząca przemian uniwersytetów szczególnie się nasiliła, a to za sprawą wdrażanej obecnie w Polsce reformy szkolnictwa wyższego. Proponowane w tekście spojrzenie socjologa na toczące się w rodzimym kręgu dyskusje na temat przemian uniwersytetów pozwala na pewne porządkujące i niejako metadyskursywne ujęcie zagadnienia recepcji owych zmian. Analiza tekstów naukowych reprezentujących różne dyscypliny i subdyscypliny prowadzi do wniosku, iż mamy do czynienia z wyraźnie wyodrębnionymi formacjami czy też obozami dyskursywnymi (pierwszą – pragmatyczno-rynkową, zakorzenioną w naukach ekonomicznych i politycznych; drugą – idealistyczno-kulturową, zakorzenioną w naukach humanistycznych). Formacje te działają niezależnie od siebie, często atakując argumentację formacji opozycyjnej. Celem artykułu jest zatem zidentyfikowanie stanowisk obu formacji oraz skonfrontowanie ze sobą kluczowych twierdzeń każdej z nich. Podjęta zostanie także próba określenia szans na wypracowanie konsensusu pomiędzy tymi na pozór całkiem znoszącymi się dyskursami szkolnictwa wyższego
Wpływ mediów na postawy etyczne w środowisku akademickim
The universality of the mass media in socio-economic life seems obvious. However the process of shaping the present role of the media has undergone many changes. It is not only the journalistic milieu that has changed under the influence of society, but also, and above all, society has yielded to the influence of the surging wave of information. The promotion of certain attitudes, including ethical attitudes, has changed the mode of functioning of many public institutions. Higher education does not remain immune to this influence, but as regards ethics we observe significant departures from the generally desired norm, which in the case of the intellectual elite and the academia as the centre of knowledge is much higher than in the other sectors. The role of the media in promoting ethical attitudes is therefore inestimable in the academic milieu.Powszechność mediów w życiu społeczno-gospodarczym wydaje się oczywista. Jednak proces kształtowania obecnej roli mediów podlegał wielu zmianom. Nie tylko środowisko dziennikarskie zmieniało się pod wpływem społeczeństwa, lecz to przede wszystkim społeczeństwo ulegało wpływom narastającej fali informacji. Promowanie odpowiednich postaw, także etycznych, wpłynęło na zmianę sposobu funkcjonowania wielu instytucji życia publicznego. Szkolnictwo wyższe jest na ten wpływ także podatne, jednak w zakresie etyki obserwuje się istotne odstępstwa od pożądanej powszechnie normy, która w przypadku elity intelektualnej i uczelni jako centrum wiedzy jest znacznie wyższa niż w innych sektorach. Rola mediów w zakresie promowania postaw etycznych w środowisku uczelni wyższych jest zatem nieoceniona
Edukacja, idea uniwersytetu, ewaluacja
Upbringing is in the centre of interest of all societies and is indivisibly linked with authority, for which reason it lies at the basis of all political programmes – sometimes unknowingly, like in the case of traditional societies, and sometimes in a very obvious fashion, like in utopian projects, which can be seen in both Plato’s Republic and the communist experiment, as well as in democratic countries. For this reason the educational system both serves as an important instrument in the hands of political structures, and has a powerful influence on the sphere of culture. The author concentrates on the cultural or, if you prefer, civilizational aspect of today’s education in the West, with particular reference to the university, an institution which is a product of European culture and arose from features specific to Europe. In this context he writes about the place and role of evaluation in the educational system.Wychowanie tkwi w centrum zainteresowania każdego społeczeństwa i wiąże się nierozdzielnie z władzą, leży zatem u podstaw każdego programu politycznego, choćby nawet nieuświadomionego, jak w przypadku społeczeństw tradycyjnych, a bardzo wyraźnie w projektach utopijnych, co można zaobserwować od Państwa Platona po eksperyment komunistyczny czy także państwa demokratyczne. Z tego powodu system edukacyjny staje się nie tylko ważnym narzędziem w rękach struktur politycznych, ale ma przemożny wpływ na sferę kultury. Chciałbym skupić się na aspekcie kulturowym czy, jak ktoś woli, cywilizacyjnym dzisiejszej edukacji w krajach Zachodu, ze szczególnym zwróceniem uwagi na uniwersytet, instytucję, która jest wytworem właśnie kultury europejskiej i zrodziła się z cech dla niej specyficznych. Zastanowię się w tym kontekście nad miejscem i rolą ewaluacji w systemie kształcenia
O sposobach finansowania działalności naukowo-dydaktycznej szkół wyższych w Polsce
Rozmowa z dr. hab. Zbigniewem Marciniakiem, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego w latach 2010–201
Przyszłość uniwersytetów w Europie: motywy dyskusji i ich polskie konteksty
The paper contains a concise analysis of the most important motifs of discussions going on in Europe, which concern the future of the traditional institution of university and which are especially relevant in the Polish context. The seven motifs which are particularly important in the Polish context are: equal access to higher education and expansion of educational systems; co-funding of education; financial independence of universities; higher education as a private and a public good; entrepreneurial system of universities; the changing dynamics of the private versus public relation in higher education; and regional mission of universities. Keywords: equal access to higher education, co-financing of education, financial independence of universities, private good and public good, academic entrepreneurship, private versus public, regional development mission of universitiesPrezentowany tekst zawiera krótką analizę najważniejszych motywów dyskusji toczących się w Europie i dotyczących przyszłości tradycyjnej instytucji uniwersytetu, które są istotne w kontekście polskim. Siedem motywów najważniejszych w polskim kontekście to równość dostępu do szkolnictwa wyższego i ekspansja systemów edukacyjnych, współfinansowanie studiów, finansowa niezależność uczelni, wyższe wykształcenie jako dobro prywatne i dobro publiczne, przedsiębiorczość uczelni, zmieniająca się dynamika relacji prywatne – publiczne w szkolnictwie wyższym oraz regionalna misja uczelni
Zarządzanie programami z walidacją brytyjskiego uniwersytetu
The article focus on the issues related with running academic programmes that acquired a validation from a British university. After validation procedure partner institution has to introduce various solutions and systems to allow the Brits an effective supervision of the programme and teaching processes, integration of its administration as well as quality assurance for the endeavour as a whole. Acquired validation grants competitive advantage on the local market, and simultaneously involves various organizational, cultural, and financial challenges and costs that creates a serious burden upon the resources of partner institution. The author’s practical validation experience that are point of reference in the article allows for a better understanding of practical aspects of validation processes.Autor artykułu porusza zagadnienia związane z prowadzeniem programów, które uzyskały walidację od brytyjskiego uniwersytetu. Po procedurze walidacyjnej uczelnia partnerska zmuszona jest wdrożyć wiele rozwiązań i systemów, by umożliwić Brytyjczykom efektywny nadzór nad programem, zintegrowanie jego administracji, procesy dydaktyczne oraz zapewnić dbałość o projakościowe podejście do całego przedsięwzięcia. Uzyskana walidacja zapewnia przewagę konkurencyjną na rynku lokalnym, ale jednocześnie pociąga za sobą rozmaite wyzwania i koszty, tak organizacyjne, kulturowe, jak i finansowe, stanowiące poważne obciążenie zasobów uczelni partnerskiej. Przedstawione w tekście praktyczne doświadczenia walidacyjne autora pozwalają zrozumieć praktyczną stronę prowadzenia walidacji