Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Wykształcenie środowisk rodzinnych i miejsce zamieszkania jako wyznaczniki szans na podjęcie studiów
Get PDFThis article is based on the results of a study carried out by the Centre for Science Policy and Higher Education on commission of the Ministry of National Education. The main purpose of this study was to gather information which could be compared with the statistical data for the entire population of young people in Poland so as to carry out appropriate calculations and assess the level of accessibility or lack of accessibility to higher education in Poland. The authors also wanted to determine students’ material situation, degree of dependence on various forms of material aid provided by the state, their opinions concerning the contribution of these forms of help to their budgets, and their opinions concerning the regulations of reimbursement for higher education. In this article the authors focus only on the problem of unequal access to higher education. The remaining problems are discussed in the Research Report.Artykuł opracowano na podstawie wyników badania przeprowadzonego w Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Podstawowym celem badania było zgromadzenie informacji, które w zestawieniu z danymi statystycznymi dotyczącymi całej populacji młodych Polaków pozwoliłyby na przeprowadzenie wyliczeń wskazujących na istnienie lub brak nierówności w dostępie do kształcenia na poziomie wyższym w Polsce. W badaniu dążyłyśmy także do określenia sytuacji materialnej studentów, zakresu korzystania z form pomocy materialnej państwa, opinii studentów na temat roli, jaką te formy pomocy odgrywają w ich budżetach oraz oceny obowiązujących zasad odpłatności za studia. W niniejszym artykule - opierając się na informacjach uzyskanych w badaniu - zajmujemy się jedynie kwestią nierówności w dostępie do wyższego wykształcenia, inne zagadnienia omówione są w raporcie z badań
Realizacja postulatów Procesu Bolońskiego w publicznych i niepublicznych szkołach wyższych województwa kujawsko-pomorskiego
Get PDFAt present, the Bologna Declaration is the most important document for the academic community worldwide. This act, signed in 1999 by 29 European education ministers, lists goals that are expected to bring European education systems closer together. The implementation of the Declaration\u27s objectives and their adoption in the development of tertiary education is known as the Bologna Process. The main goal of the Bologna document is to establish the European Higher Education Area by 2010. This noble goal is to be pursued by implementing transparent and comparable systems of research degrees, adopting an education system based on three cycles and common application of credits. Harmonisation of academic communities across Europe would not happen without efforts to promote student and teacher mobility or without joint European efforts to improve the quality of education. Eight years have passed since the Bologna Declaration was signed. The academic community has taken steps to pursue its objectives so it is interesting to see how far they have been put into practice at universities. This will help us to assess the mobilisation of the entire Bologna movement in extenso. Also, such analysis will identify areas where progress has been most significant and those where more effort is required. The arrangements developed by education ministers in Bologna in 1999 and during subsequent (cyclical) meetings in Berlin (2001), Prague (2003), Bergen (2005) and London (2007) should, or even must, be translated into practice. With this in view, the Author attempts to describe the actual progress towards implementation of the Bologna objectives as this considerably influences the development of Poland’s higher education. However, not all domestic universities seem to be sufficiently involved. In his discussion, the Author relies on findings from studies conducted in public and non-public schools of tertiary education in the Kujawsko-Pomorskie voivodship (one of Poland’s provinces). Recapitulation of those studies is likely to produce the real picture of progress towards the Bologna objectives in Poland’s higher education.Deklaracja Bolońska jest obecnie najważniejszym dokumentem dla środowiska akademickiego w skali globalnej. Akt ten, podpisany przez 29 europejskich ministrów szkolnictwa wyższego w 1999 r., formułuje cele prowadzące do zbliżenia europejskich systemów kształcenia. Realizacja dezyderatów zawartych w Deklaracji, a także ich dostosowanie do zmian zachodzących w szkolnictwie, nazywane są Procesem Bolońskim. Głównym celem zapisów zawartych w bolońskim dokumencie jest stworzenie do 2010 r. Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego. Realizacja tego szczytnego celu polega na wdrażaniu przejrzystych i porównywalnych systemów stopni naukowych, przyjęciu systemu kształcenia opartego na trzech poziomach kształcenia i powszechnym stosowaniu systemu punktów kredytowych. Harmonizacja środowisk akademickich Europy nie nastąpiłaby także bez promowania mobilności studentów i nauczycieli akademickich oraz współpracy europejskiej w zakresie podnoszenia jakości kształcenia. Od podpisania Deklaracji Bolońskiej minęło już osiem lat. Środowisko akademickie stara się wdrażać te założenia, dlatego też warto przeprowadzić rozeznanie, w jakim stopniu i zakresie są one urzeczywistniane w uczelniach. Umożliwi to ocenę mobilizacji całego ruchu bolońskiego in extenso. Wskaże też, w których dziedzinach postęp jest największy, a w których należy zwiększyć wysiłki. Uzgodnienia wypracowane przez ministrów szkolnictwa wyższego w Bolonii w 1999 r. oraz podczas późniejszych (cyklicznych) spotkań - w Berlinie (2001), Pradze (2003), Bergen (2005) i Londynie (2007) - powinny, a nawet muszą, znaleźć odzwierciedlenie w praktyce. Z tego względu autor podjął próbę określenia stanu faktycznego implementacji założeń Procesu Bolońskiego. Wywiera ona bowiem znaczny wpływ na rozwój polskiego szkolnictwa wyższego. Jednak nie wszystkie krajowe uczelnie biorą w niej udział wystarczająco efektywnie. Autor opiera swe rozważania na wynikach badań przeprowadzonych w publicznych i niepublicznych szkołach wyższych województwa kujawsko-pomorskiego. Rekapitulacja tych badań może jednak przedstawiać realny obraz realizacji założeń ruchu bolońskiego w polskim szkolnictwie wyższym
Różnorodność i zmiana: polityka rządowa a wpływ otoczenia
Get PDFThe article addresses the issue of change in the government-university relationships. As has become increasingly clear for both analysts of higher education policy and for administrators in higher education institutions, a fundamental shift in the relationship between national governments and higher education institutions is taking place in many Western European countries. In some countries, these changes are occurring at greater speed than in others, but movement to what has been labelled “state supervision” is quite dominant. The first part of the article analyses the rationale for this change at system level by tracing its historical imperatives; after which it discusses the concept of the supervisory governance model. The second part focuses in particular on one of the key of this objective and what doing so implies for the role and function of higher education institutions. By focussing on the specific issue of diversity, the authors intend to demonstrate the dynamic relationship between governments and higher education institutions that is implied in the supervisory model.Artykuł jest poświęcony zmianom w stosunkach między rządem i uniwersytetem. Zarówno dla analizujących politykę wobec szkolnictwa wyższego, jak i dla zarządzających szkołami wyższymi coraz bardziej oczywisty staje się fakt, że w wielu państwach Europy Zachodniej dokonują się zasadnicze zmiany w relacjach między państwem a instytucjami szkolnictwa wyższego. W niektórych krajach zmiany te zachodzą szybciej niż w pozostałych, lecz powszechna jest tendencja do przeobrażania stanu nazwanego „regulacją państwową” . W pierwszej części artykułu autorzy zajmują się systemowymi determinantami tych zmian, eksponując czynniki historyczne, oraz sposobem tworzenia państwowej regulacji. W drugiej części koncentrują się na jednym z kluczowych celów polityki w stosunku do szkół wyższych, to jest na problemie różnorodności i instrumentach realizacji strategii regulacji, a także na skutkach, jakie one wywierają w sferze misji oraz zadań szkół wyższych. Koncentrując się na problemie różnorodności, autorzy starają się pokazać zmiany zachodzące - pod wpływem modelu regulacji - w stosunkach między państwem a szkołami wyższymi
Konserwatyzm a innowacyjność
Get PDFThe paper presents results of the study on two types of universities, which was conducted in 1992. The study surveyed opinions and judgments of deans at the University and the Technical University. The study focused on the following problems: operational standards of institutions of higher education as determined by the three, contemporary laws and legal regulations, their organizational structure and their scientific and educational activities. The significant portion of the paper is devoted to the examination of the accommodation procedures and mechanisms of the institutions of higher education in the process of societal transformation. The Authors examine the impact of traditions, financial resources and societal ambience on the activities of both universities. Also, they show factors which stimulate and factors which hamper the implementation of innovations into the research and educational activities.W artykule zostały omówione wyniki badań przeprowadzonych w 1992 r. na temat funkcjonowania wyższych uczelni. Procedurze badawczej poddano opinie oraz oceny dziekanów dwu uczelni (Uniwersytetu i Politechniki). Zainteresowanie autorek koncentruje się wokół następujących problemów: zasad funkcjonowania nauki i szkolnictwa wyższego wynikających z trzech nowych aktów prawnych i regulacji statutowych, a także struktury organizacyjnej oraz działalności naukowej i edukacyjnej wydziałów. Sporo miejsca w artykule zajmuje analiza wprowadzanych procedur i mechanizmów przystosowujących uczelnie do funkcjonowania w zmieniającej się rzeczywistości społecznej. Autorki omawiają wpływ tradycji, zasobów finansowych i otoczenia społecznego na działanie wydziałów. Pokazują także, jakie czynniki stymulują, a jakie powstrzymują wprowadzanie innowacji w działalności badawczej i edukacyjnej
O nauce i naukoznawstwie
Get PDFInterview with Professor Wojciech Gasparski, Chairman of the Science Studies Committee, Polish Academy of SciencesWywiad z prof. dr hab. Wojciechem Gasparskim, przewodniczącym Komitetu Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk
Przystosowanie szkolnictwa wyższego do otoczenia. Kilka uwag o wzorze amerykańskim
Get PDFThe author presents the basis sources and principles of the relations between higher education institutions and the environment in the United States, defines models of such relations and describes the government’s role in establishing conditions favorable to the effective adjustment processes. The apparent contradiction between the autonomy and the adjustment abilities of the American institutions of higher education are drafted. Next, three factors that explain the relations of the American higher education institutions with the environment, i.e.: the organizational structure of single institution, models of the financing and students participation in the costs of training, and the differentiation of the higher education institutions, are discussed. These three factors are interrelated. The internal differentation of the institutions of higher education and the differentiation between various institutions are accompanied by the integrative processes. The author presents a model of the higher education institution autonomy and the methods of steering of the higher education institutions by the central government, supplementing the description with the presentation of the topical adjustment problems met by the American institutions of higher education, providing numerous examples. The paper ends up with some remarks concerning the possible utilization of the American experiences in the process of the transformation of the higher education institutions in the Central and Eastern Europe.Autor przedstawia podstawowe relacje uczelni z otoczeniem w Stanach Zjednoczonych, a także określa modele takich związków oraz opisuje rolę rządu w kreowaniu warunków sprzyjających efektywnym procesom adaptacji. Zarysowuje pozorne sprzeczności między autonomią a zdolnością adaptacji do otoczenia uczelni amerykańskich. Następnie omawia trzy czynniki wyjaśniające stosunki uczelni z otoczeniem: strukturę poszczególnych instytucji, modele finansowania, w tym partycypację studentów w finansowaniu, oraz zróżnicowanie instytucji szkolnictwa wyższego. Czynniki te są wzajemnie powiązane. Wewnętrznemu zróżnicowaniu uczelni i zróżnicowaniu między poszczególnymi instytucjami towarzyszą procesy integracyjne. Autor prezentuje model autonomii uczelni i sterowania szkołami wyższymi przez rząd, uzupełniając opis o aktualne problemy adaptacyjne szkół amerykańskich zilustrowane przykładami. Artykuł kończą uwagi na temat możliwości wykorzystania doświadczeń amerykańskich w procesach przekształceń systemów szkolnictwa wyższego w Europie Środkowo-Wschodniej
Od samorządu nauki do polityki naukowej
Get PDFIn the Polish academic community there is a widespread belief that science in Poland is mired in a deep crisis. Views on the sources, sings, consequences and necessary remedial measures of this crisis differ sharply. The opinions prevails that the main cause of the crisis is inadequate funding of science. The article takes issue with this view. The author poses the thesis that the main source of the crisis are the forms of management, which are out of touch with the realities of Poland as a country attempting to catch up to the economically developed countries.W środowisku naukowym panuje powszechne przekonanie o głębokim kryzysie, w jakim znalazła się nauka w Polsce. Poglądy na temat źródeł, przejawów, następstw oraz koniecznych skutków zaradczych tego kryzysu różnią się jednak biegunowo. Przeważa opinia, że jego głównym źródłem jest niedofinansowanie budżetowe badań. Autor artykułu polemizuje z tym poglądem. Stawia tezę, że głównym źródłem kryzysu są formy zarządzania nauką, niedostosowane do realiów Polski jako kraju ścigającego państwa rozwinięte gospodarczo
Dążenia zawodowe studentów w okresie transformacji ustrojowej
Get PDFThe author focuses on the changing vocational aspirations of students in the period decadence, break and the starting of the systemic transformation, comparing the results of the studies conducted currently and over the eighties. These issues are discussed against the information concerning the students’ attitude toward the transformations in Poland. The systemic transformations, and the economic transformation in particular, are perceived by students rather as creating new opportunities than threatening. Students are more and more frequently convinced that the social rank of education, qualification, initiative, and entrepreneurship will increase. The eventual successful life and professional career, according to the students, will be determined by meritoric reasons: high vocational qualifications, the level of general education and the issues depending on themselves: initiative, entrepreneurship, honest, reliable work. The approval for the changes and more and more distinctive feeling of one’s subjectivity are significantly related to the changes, with recently, just in the period of transformations, took place in the area of preferred educational and vocational strategies. The students, in their future jobs, want to be autonomous and selfreliant. The aspiration for autonomy seems to be of special importance and value, from the point of view of the eventual possibility of influencing the direction of the transformation in Poland, by young and educated people.Porównując wyniki badań aktualnych i prowadzonych w latach osiemdziesiątych Autorka zajmuje się problematyką zmian w dążeniach zawodowych studentów okresu dekadencji, przełomu i początku transformacji ustrojowej. Zagadnienia te omówione są na tle informacji o postawach studentów wobec zmian zachodzących w Polsce. Przeobrażenia ustrojowe, zwłaszcza te, które zachodzą w sferze gospodarczej, są postrzegane przez studentów raczej jako szanse niż jako zagrożenia. Studenci coraz częściej są przekonani, że w nadchodzących latach będzie rosnąć społeczna ranga wykształcenia, kwalifikacji, inicjatywy i przedsiębiorczości. O przyszłym powodzeniu w życiu i w pracy zawodowej decydować zaczną, ich zdaniem, względy merytoryczne: wysokie kwalifikacje zawodowe, poziom wykształcenia ogólnego oraz czynniki zależne od nich samych: inicjatywa, przedsiębiorczość oraz solidna, rzetelna praca. Akceptacja zmian, a także coraz wyraźniejsze poczucie własnej podmiotowości, pozostają w istotnym związku z przekształceniami, które w ostatnich latach, właśnie w okresie transformacji, dokonały się w sferze obieranych strategii edukacyjnych i zawodowych. Studenci chcą w przyszłej pracy być przede wszystkim niezależni i samodzielni. Dążenie do samodzielności wydaje się szczególnie ważne z punktu widzenia możliwości wpływania ludzi młodych i wykształconych na kierunek przemian w Polsce
Planowanie strategiczne, odpowiedzialność społeczna i zarządzanie zmianą TEMPUS Joint European Project STRADEV (nr 13 498/98)
Get PDFTEMPUS Joint European Project STRADEV (nr 13 498/98
Status i funkcje eksperta w urządzaniu życia naukowego
Get PDFThe authors attempt to answer the following questions: (1) Who is a good expert on arranging academic life? (2) What is the right sociotechnics to arrange academic life? (3) What are the preferences/rationalities that could guide an expert on arranging academic life? (4) What are the functions of an expert who is knowledgeable in solving problems of arranging academic life? (5) What are the proper ways of arranging conditions for education and raising young researchers? (6) What types of games (for success on the media market) are played by academic life experts in times of mass democracy, mass culture and mass learning?Autorzy podejmują próbę odpowiedzi na następujące pytania: (1) Kim jest dobry ekspert w sprawach urządzania życia naukowego? (2) Jaka jest właściwa socjotechnika urządzania życia naukowego? (3) Jakimi preferencjami/racjonalnościami kierować się może ekspert zajmujący się sprawami urządzania życia naukowego? (4) Jakie funkcje pełni ekspert - znawca rozwiązywania problemów urządzania życia naukowego? (5) Jak właściwie urządzać warunki kształcenia i wychowywania adeptów nauki? (6) Jakie rodzaje gier (o sukces na rynku medialnym) toczy ekspert działający na polu urządzania życia naukowego w środowisku demokracji masowej, kultury masowej i nauki masowej