Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Not a member yet
564 research outputs found
Sort by
Kształcenie doktorantów
Get PDFInterview with Professor Piotr Węgleński, Rector of the University of WarsawWywiad z prof. dr hab. Piotrem Węgleńskim, rektorem Uniwersytetu Warszawskieg
Centra kształcenia ustawicznego inżynierów we francuskich Grandes Ecoles
No full textThe article describes the main elements of the French system of lifelong education, which is regarded as one of the most developed in Europe. The authors focus on centres for lifelong education of engineers in the Grandes Ecoles. The organisation of these centres is discussed in the historical context, then their activity, including strategy and management, elaboration of projects and carrying out forms of lifelong education, quality assurance of this education, marketing and co-operation with industry. The network of co-operation of the Grandes Ecoles - CEIFCO - is presented, focusing attention on some data characteristic of the organisation and activity of the centres of lifelong education of the member institutions of the network. The main conclusion of the article is the postulate that in Poland, as the Grandes Ecoles in France, technical universities ought to play the main role in the lifelong education of engineers.W artykule przedstawiono podstawowe elementy francuskiego systemu kształcenia ustawicznego, uznawanego za jeden z najbardziej rozwiniętych w Europie, koncentrując się na centrach kształcenia ustawicznego inżynierów w Grandes Ecoles. Omówiono w kontekście historycznym organizację tych centrów, a następnie ich działalność, obejmującą: strategię i zarządzanie, opracowywanie projektów i realizację form kształcenia ustawicznego, zapewnienie jakości tego kształcenia, marketing oraz współpracę z przemysłem. Zaprezentowano sieć współpracy Grandes Ecoles w dziedzinie kształcenia ustawicznego - CEIFCO, skupiając uwagę na niektórych danych charakteryzujących organizację i działalność centrów kształcenia ustawicznego uczelni członkowskich sieci. Podstawowym wnioskiem pracy jest postulat, że polskie wyższe uczelnie techniczne, tak jak francuskie Grandes Ecoles, powinny odgrywać główną rolę w kształceniu ustawicznym inżynierów
Doświadczenia europejskie związane z badaniem relacji między kształceniem i zatrudnieniem
Get PDFThe authoress describes the development of strategic studies which have the aim of analysing the entry of young people to the labour market and the role of education in this process. The object of analysis are the methods of studying this problem used in selected West European countries. According to the article, the development of research on the professional initiation of young people is directly connected with the growing importance of the policy of the state in vocational education and employment. One may also narrow down the influence of integrative processes to the trend towards unification of methods in statistical studies of problems related to education and employment.Autorka przedstawia rozwój badań strategicznych mających na celu analizę procesu wchodzenia młodzieży na rynek pracy oraz roli wykształcenia w tym procesie. Przedmiotem jej rozważań są metody badań tego problemu, stosowane w wybranych krajach zachodnioeuropejskich. Z artykułu wynika, że rozwój badań na temat inicjacji zawodowej młodzieży wiąże się bezpośrednio z rosnącym znaczeniem polityki państwa w zakresie kształcenia zawodowego i zatrudnienia. Można też zawęzić wpływ procesów integracji na dążenie do unifikacji metod w badaniach statystycznych dotyczących problematyki kształcenia i zatrudnienia. Udział krajów Unii Europejskiej w programach finansowanych z funduszy Wspólnoty Europejskiej na rzecz kształcenia i zatrudnienia ma bezpośredni wpływ na proces unifikacji metod statystycznych w tym zakresie. Starając się o wejście do Unii Europejskiej i chcąc korzystać z tych programów, Polska powinna zacząć rozwijać swoją bazę statystyczną w kierunku zgodnym z tendencjami obserwowanymi w Unii Europejskiej. W warunkach gospodarki rynkowej dane te mają także szczególne znaczenie dla rządu, który ma na uwadze politykę socjalną, zatrudnienie i edukację
Nauka i proces rządzenia w Unii Europejskiej - głos w dyskusji
No full textIncreasing attention is being paid to scientific aspects of policy or administrative decisions taken at a European level. Certain features of the process including the potentially irreversible consequences of decisions, the uncertainties involved, and the pressure on scientists to produce a particular result, indicate the need for a new relationship between science and governance. This should incorporate greater openness and more participation in the process from stakeholders. The European Commission is working to meet these requirements through the establishment of guidelines for applying the precautionary principle, the development of a European research area to integrate research at the European level with that in the Member States, and increased attention to the management and assessment of knowledge.Aspekty naukowe decyzji podejmowanych na szczeblu Unii Europejskiej, dotyczących kwestii administracyjnych lub zasad prowadzonej polityki, budzą coraz większe zainteresowanie. Pewne cechy tego procesu - w tym potencjalnie nieodwracalne skutki podejmowanych decyzji, wiążąca się z nimi niepewność oraz presja skłaniająca naukowców do wykazywania się konkretnymi wynikami - wskazują na potrzebę nowego określenia relacji między nauką a procesem rządzenia. Relacje te powinny się opierać na większej otwartości i szerszym udziale zainteresowanych stron. Komisja Europejska dąży do spełnienia tych wymagań poprzez sformułowanie wytycznych w kwestii zasady ostrożności oraz tworzenia europejskiego obszaru badawczego, co pozwoli na zintegrowanie badań naukowych na poziomie ogólnounijnym z badaniami prowadzonymi przez państwa członkowskie. Unia Europejska zwraca ponadto baczniejszą uwagę na zagadnienia związane z wiedzą oraz jej oceną
Redefinicja funkcji szkól wyższych z punktu widzenia interesów lokalnych (teoria mostu)
Get PDFThe author proposes a new look at the traditional functions of a university. He takes a note of intensifying civilisation trends which have put universities in a new situation while undermining the mission that universities have been pursuing to date. The author also points out the possibility to integrate and subordinate the two traditional functions of a university to new tasks imposed by local communities. If we assume that growth and enrichment of local communities are the key points of reference in redefining traditional roles of universities, we will arrive at a model which, above all, shows no disharmony between education and research. Additionally, such redesigning of functions enhance the prestige of universities and allow them to become part of the ongoing change.Autor proponuje nowe spojrzenie na tradycyjne funkcje szkoły wyższej. Dostrzega nasilanie się tendencji cywilizacyjnych, które stawiają uniwersytet w nowej sytuacji i jednocześnie godzą w jego dotychczasową misję. Jednocześnie wskazuje na możliwość zintegrowania i podporządkowania obydwu tradycyjnych funkcji uniwersytetu nowym zadaniom, jakie stawiają przed nim środowiska lokalne. Jeżeli potraktujemy rozwój i wzbogacanie środowisk lokalnych jako podstawowe punkty odniesienia przy redefiniowaniu tradycyjnych funkcji szkół wyższych, to otrzymamy model, w którym przede wszystkim nie występuje dysharmonia między kształceniem i badaniami. Dodatkowo ta reorientacja funkcji powoduje, że szkoła wyższa zyskuje jeszcze większy prestiż w społeczeństwie wiedzy i włącza się w nurt zmian
Uniwersytet - zarys ewolucji idei podstawowej
Get PDFTwo basic ideas of what a university should be have competed throughout history. The oldest conception of the university can be traced to Plato’s Academy. This idea was later developed by Wilhelm von Humboldt and revived by Allan Bloom. According to this approach the university is a multi-functional institution which combines education with the pursuit of truth. Mediaeval universities, the Napoleonic university and the idea of university as a higher vocational school developed according to the assumptions of the newer model. There are also a number of intermediate approaches where the point of departure is the didactic function but the didactic process is based on the specific values of the older approach, i.e., general and theoretic knowledge. These models were radically questioned in the second half of the twentieth century. The crisis of the university is partly a function of the unfavourable cultural climate (disbelief in the value of the scientific method and the validity of knowledge and learning) and also to some extent of the incoherent goals of university education (educating the intellectual versus educating the employee) and the faulty organisation of the university as an institution.Na przestrzeni dziejów ścierały się dwie podstawowe idee uniwersytetu. Najstarszą koncepcję uniwersytetu można dostrzec w Akademii Platońskiej, została ona później rozwinięta przez Wilhelma von Humboldta i przypomniana przez Allana Blooma. Uniwersytet jest tu postrzegany jako instytucja wielofunkcyjna, która łączy kształcenie z poszukiwaniem prawdy. Zgodnie z założeniami nowszej koncepcji powstały uniwersytety średniowieczne, uniwersytet napoleoński oraz idea uniwersytetu jako wyższej szkoły zawodowej. Istnieją również stanowiska pośrednie, dla których funkcja dydaktyczna stanowi punkt wyjścia, jednak sam proces dydaktyczny jest oparty na wartościach specyficznych, charakterystycznych dla starej koncepcji: na wiedzy ogólnej i teoretycznej. Idee uniwersytetu zostały w pełni zakwestionowane w drugiej połowie XX w. Kryzys uniwersytetu jest częściowo pochodną niesprzyjającego klimatu kulturowego: zwątpienia w wartość metody badań naukowych oraz w prawomocność wiedzy i nauki, a częściowo niekoherencji celów edukacji uniwersyteckiej: kształcenie inteligenta versus kształcenie pracownika, oraz złej organizacji uniwersytetu jako instytucji
Przekształcenia własnościowe i strukturalne jednostek badawczo-rozwojowych w Polsce
Get PDFDwelling further on the transformations of the Research and Development Establishments in Poland - the topic undertaken in the first part of his article, the author reviews possible categories of their structural transformations, pointing to the advantages and shortcomings of particular Solutions. Particular categories of those transformations, which take account of the specific features of Research and Development operations are: the legal and organisational restructuring of a R&D units, forming multi-unit structures, including holdings, as well as applying the organisational forms of public utility bodies. The author draws attention to the fact that while favourable regulations have been introduced more than two years ago, not a single R&D establishment managed to be put on a commercial footing and privatised. On top of that, the extent of structural transformation is meagre. The process of transformations among the R&D establishment is slowed down, in the author’s opinion, mainly by the shortage of financial resources assigned to the restructuring in the budget and in particular R&D organisations, as well as by the lack of some executive regulations following the amended act on the R&D establishments. Presenting possible options aimed at solving this “stalemate” the author suggests changes to legislation and reminds some of the actions suggested by the Minister of Science within the overall framework of the proposed reform of the science financing system.Kontynuując temat przekształceń jednostek badawczo-rozwojowych podjęty w pierwszej części artykułu, autor dokonuje przeglądu możliwych rodzajów przekształceń strukturalnych JBR, rozważając zalety i wady poszczególnych rozwiązań. Wyróżnionymi rodzajami przekształceń, uwzględniającymi specyfikę działalności badawczo-rozwojowej są: restrukturyzacja prawno-organizacyjna JBR, tworzenie struktur wielopodmiotowych, w tym holdingowych, oraz zastosowanie form organizacji pożytku publicznego. Autor zwraca uwagę na fakt, że mimo wprowadzenia w życie przeszło 2 lata temu sprzyjających przepisów prawa, nie udało się żadnej jednostki skomercjalizować i sprywatyzować, a zakres przekształceń strukturalnych jest niewielki. Jako główne bariery hamujące proces przekształceń JBR należy, według autora, uznać niedostatek środków finansowych na cele restrukturyzacji w budżecie i w poszczególnych jednostkach oraz brak niektórych przepisów wykonawczych do znowelizowanej ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Przedstawiając możliwości wyjścia z „patowej” sytuacji JBR autor proponuje zmiany w regulacjach prawnych oraz wspomina o działaniach zapowiadanych przez Ministra Nauki, zawartych w projekcie reformy systemu finansowania nauki
W kręgu spraw związanych z oceną jakości dydaktyki w szkołach wyższych
Get PDFThe article focuses on the student’s perception of education process performed by the university teachers. To learn this significant element of the university truth, The Department of Psychology and Pedagogics of the Economics Academy in Krakow surveyed the students. The teachers were evaluated on the following criteria: a) formal factors of the teaching attitudes (regularity, arriving on time, accessibility, warmheartedness, gentleness), b) factors constituting the basis for the methodical competencies (ability to properly organize classes, communication skills, testing abilities), c) factors related to the lectured content (the way the lecture is performed, inspiring and activating students). The opinions collected among students of various courses constitute an important feedback information for the teachers. It allows teachers to understand the results of their activity, the appropriateness of their teaching methods and the variety of students’ expectations. On the other hand, studies like this are also useful for students, as they allow students to formulate and present opinions regarding teachers and by the same, create an opportunity for more conscious and critical participation in the classes.Artykuł poświęcony jest sposobowi postrzegania przez studentów pracy dydaktycznej nauczycieli akademickich. Aby poznać ten istotny element rzeczywistości uczelnianej, Wydział Psychologii i Pedagogiki Akademii Ekonomicznej w Krakowie przeprowadził badania wśród studentów swej uczelni. Oceniali oni nauczycieli według następujących kryteriów: a) formalne cechy postawy dydaktycznej (regularność i punktualność prowadzenia zajęć, życzliwe i taktowne podejście do studentów, dostępność, łatwość kontaktu); b) cechy tworzące podstawę kompetencji metodycznych nauczyciela (umiejętność organizowania zajęć, komunikatywność w przekazywaniu wiedzy, sposób formułowania i egzekwowania wymagań); c) kryteria związane z przekazywanymi treściami (sposób prowadzenia przedmiotu, aktywizowanie i inspirowanie studentów do myślenia). Opinie zebrane wśród studentów różnych kierunków, lat i form studiów stanowią ważną informację zwrotną dla nauczycieli. Uświadamiają im bowiem skutki własnych działań, słuszność wyboru stosowanych metod dydaktycznych, różnorodność oczekiwań studentów itd. Z drugiej strony, prowadzenie takich badań jest pożyteczne także dla studentów, gdyż pozwala im na sformułowanie oraz wygłoszenie opinii o nauczycielach, a tym samym stwarza okazję do bardziej świadomego i krytycznego uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych
Zasady doboru studentów w opinii członków komisji rekrutacyjnych
Get PDFThe law on institutions of higher education of September 1990 provides institutions of higher education with substantial autonomy. It concerns, among others, the number of enrolled students and the criteria and procedures of admission. For many years decisions concerning enrolment volumes were made on the central government level. Also, the Minister stated the unified criteria and procedures for students’ admission. Two years ago the situation was radically changed. The authority concerning enrolment was delegated to institutions of higher education. The paper constitutes an attempt to present some changes that occurred in the institutions of higher education in relation to the volume of enrolment and selection procedures. The results of the research on the evaluation of the enrolment rules by the members of the recruitment committees have also been discussed. The significant changes that have been recorded are: 1. the number of students enrolled for the first year has significantly increased, 2. dynamics of the increase vary, which provides for the basic change of the student community with regard to specialty and methods of training, 3. most of the institutions of higher education have given up the traditional, multifactorial admission system, reduced the number of qualifying factors or sometimes enrolled all candidates putting aside criteria of selection. The applied selection procedures satisfy fully only a modest group of individuals involved into the enrolment activities. Most of them however, is of the opinion, that the enrolment rules demand to be changed or supplemented. Currently, we face great variability and mutability of the forms of enrolment. Also, we face the process of the development of two types of the university training models: selective - characterized by sharp preliminary selection and - mass, indiscriminate, characterized by subdued selection criteria.Ustawa o szkolnictwie wyższym z września 1990 r. daje uczelniom znaczną autonomię. Autonomia ta dotyczy m.in. liczby studentów przyjmowanych na pierwszy rok studiów oraz zasad i trybu ich dobom. Przez kilkadziesiąt lat decyzje o liczbie studentów były podejmowane centralnie, również przez ministra ustalane były jednolite zasady przyjęć. Od dwóch lat nastąpiła zasadnicza zmiana. Decyzje w tych sprawach są w gestii uczelni. W artykule podjęto próbę pokazania niektórych zmian, jakie nastąpiły w szkolnictwie wyższym w odniesieniu do liczby przyjęć oraz procedur dobom studentów. Omówiono również wyniki badań na temat oceny przez członków komisji rekrutacyjnych stosowanych w uczelniach form kwalifikowania kandydatów na studia. Istotne zmiany, które odnotowano, to: 1) nastąpił znaczny wzrost liczby studentów przyjmowanych na I rok studiów; 2) dynamika tego wzrostu jest zróżnicowana, co sprzyja zasadniczej zmianie stmktury zbiorowości studentów pod względem kiemnku i trybu kształcenia; 3) większość szkół wyższych odeszła od tradycyjnie stosowanego wieloczynnikowego systemu kwalifikowania kandydatów na studia, zmniejszając liczbę tych czynników lub niekiedy przyjmując wszystkich kandydatów z pominięciem kryteriów kwalifikacyjnych. Stosowane procedury dobom zadowalają w pełni niewiele osób zaangażowanych w działalność rekmtacyjną, większość z nich uważa, że należy je zmienić lub uzupełnić. Obecnie mamy do czynienia z dużą różnorodnością i zmiennością fomi dobom, a także - j a k można sądzić - z procesem kształtowania się dwu typów studiów: elitarnych - charakteryzujących się ostrą selekcją wstępną oraz masowych — o złagodzonych kryteriach kwalifikacyjnych
Wyższe szkolnictwo zawodowe - nie uniwersytecka droga rozwoju wyższej edukacji
Get PDFThe functioning of the present legal regulations for higher education are criticised for insufficiently guaranteeing top quality education. The author discusses the development of the 1997 legal regulations for vocational colleges which are laying the ground for a new, non-university sector of higher education. He stresses the rationality of the adopted Solutions, particularly those involving the introduction of educational standards which should help to maintain an acceptable level of education in this sector of education which is contributing significantly to the accessibility of higher education, particularly those located further away from the academic centres. The author lists the substantial problems of permeability between vocational and university education. He also tracks the development of the higher vocational education sector within the last two years and acquaints readers with the work of the Higher Vocational Education Accreditation Commission, the legal organ responsible for the development of educational standards and the evaluation of quality of education at vocational colleges.W artykule poddano krytyce funkcjonowanie obowiązującej ustawy o szkolnictwie wyższym ze względu na jej niedostatki w zakresie zapewniania jakości kształcenia. Opisano powstanie w 1997 roku ustawy o wyższych szkołach zawodowych, kładących podwaliny pod nowy, nieuniwersytecki sektor wyższej edukacji. Podkreślono racjonalność przyjętych rozwiązań, zwłaszcza w zakresie wprowadzenia standardów edukacyjnych, umożliwiających utrzymanie akceptowalnego poziomu kształcenia w sektorze edukacji istotnie wpływającym na dostępność studiów wyższych, zwłaszcza poza centrami akademickimi. Przedstawiono merytoryczne problemy drożności między studiami zawodowymi a studiami uniwersyteckimi. Zrelacjonowano rozwój sektora szkolnictwa zawodowego w ciągu dwóch lat, a także prace Komisji Akredytacyjnej Wyższego Szkolnictwa Zawodowego, ustawowego organu czuwającego nad ustanawianiem standardów edukacyjnych oraz oceniającym jakość kształcenia w wyższych szkołach zawodowych