Digital Repository of Georgian Scientific Works
Not a member yet
3428 research outputs found
Sort by
ადგილობრივი ეკონომიკის განვთარების სტრატეგიის შემუშავება-განხროციელება: გამოწვევები და შესაძლებლობები
No full textChange Management Challenges in Georgian Higher Education Institutions and the Necessary Tools for Handling Them
No full textIn the rapidly changing world, companies are facing challenges in adapting to the accelerated processes of wanted or unwanted change. Therefore, maintaining stability becomes problematic for companies from any business sector and the absence of know-how makes it more complicated. Representing the area with fundamental importance to the development of a country, higher education institutions must overcome these challenges still staying competitive. For dealing with the above-mentioned problems, it is crucial to have a strategy, how to manage the process of change. Based on the survey conducted in Georgia and the online data research, the paper aims to describe the essence of organizational change, to reveal change management challenges faced by HEIs in Georgia and describe the famous models of change process implementation.სწრაფად ცვალებად სამყაროში, სასურველი თუ არასასურველი ცვლილებებისგან გამოწვეულ დაჩქარებულ პროცესებთან შეგუება კომპანიებისთვის გამოწვევას წარმოადგენს. ამის გამო, სტაბილურობის შენარჩუნება პრობლემური ხდება ბიზნესის ნებისმიერ სექტორში მოღვაწე კომპანიისთვის, ნოუ-ჰაუს არარსებობა კი პროცესს კიდევ უფრო ართულებს. წარმოადგენენ რა ქვეყნის განვითარებისთვის ფუნდამენტური მნიშვნელობის სფეროს, უმაღლესმა საგანმანათლებლო დაწესებულებებმა უნდა გადალახონ ეს გამოწვევები ისე, რომ არ დაკარგონ კონკურენტუნარიანობა საგანმანათლებლო ბაზარზე. ზემოაღნიშნულ პრობლემებთან გამკლავებისთვის, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება სტრატეგიას, თუ როგორ უნდა მოხდეს ცვლილებების პროცესის მართვა. საქართველოში ჩატარებული გამოკითხვისა და მონაცემთა ანალიზის მეშვეობით, ნაშრომი მიზნად ისახავს ორგანიზაციული ცვლილებების არსის აღწერას, საქართველოში არსებული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების წინაშე მდგარი გამოწვევების გამოვლენას ცვლილებების მენეჯმენტის ჭრილში და მსოფლიოში ცნობილი ცვლილებების მართვის მოდელების აღწერას
Economic life and economic vector to the North in occupied Abkhazia
No full textAfter the collapse of the Soviet Union, traditional economic relations in Abkhazia underwent a radical transformation, that is, the breakdown of the historically established relations between Abkhazia and the rest of Georgia and the change of economic priorities. Military actions completely destroyed the infrastructure of Abkhazia; the collapse of the socialist system was exacerbated by the incompetence of quasi-state structures and the general disorder. The de facto government of Sukhumi, cut off from the international community, found itself in a difficult situation, since the current situation significantly increased the degree of Abkhazia’s dependence on Russia. Integration with the Russian Federation and complete isolation of this part from the rest of Georgia completely coincides with the strategic 228
course of Russia; therefore Russia has become the main financial donor and trade and economic partner of the quasi-state. The Kremlin is not interested in integrating Abkhazia with the West; it concludes bilateral agreements that are not popular in Abkhazia, because these documents even abolish their ostensible sovereignt
Problems of Distance Assessment of Students during the COVID-19 Pandemic at BSMA
No full textDue to the restrictions caused by the Covid-19 pandemic situation, higher education institutions of Georgia, including Batumi State Maritime Academy, had to move to distance learning within a limited time frame. Remotely was carried out not only teaching (lectures and practical works) but assessment processes as well. The paper discusses the disadvantages of distance assessment based on a one-year survey (done by the authors of the given article), analyses the students’ mid-term and final assessment results before and during the pandemic period and suggests possible ways to eliminate them
თანამედროვე ელექტრონული საჯარო მმართველობა, მიღწევები და გამოწვევები
No full textსამაგისტრო ნაშრომი ეძღვნება თანამედროვეობის აქტუალურ საკითხს: მმართველობის ახალი ფორმის ელექტრონული მმართველობის განვითრებისა და პერსპექტივებუის საკითხებს საქართველოში. სახელმწიფოს მართვა ეპოქალურად იცვლებოდა და ფეხდაფეხ მისდევდა როგორც საზოგადოების განვითარებას, ასევე ქვეყნის ეკონომიკურ-სოციალურ მდგომარეობასა და საერთაშორისო ურთიერთობების ცვალებადობას.
თანამედროვე მსოფლიო XXI საუკუნეში მზარდი ტექნოლოგიური გამოწვევების წინაშე დგას. ის რაც სულ რაღაც რამოდენმე ათეული წლების წინ არ იყო შესაძლებელი დღეს ჩვეულებრივი ტიპის ურთიერთობას წარმოადგენს. მაგალითად სოციალური ქსელები, ტელე კომუნიკაციები, ინტერნეტ სივრცე და ა.შ. ყოველივე აღნიშნულმა დააჩქარა სამყაროს განვითარება, შესაძლებელი გახადა ინფორმაციული კომუნიკაციები და სახელმწიფო მართვის თვალსაზრისით გაიზარდა ცნობადობა მეზობელი, თუ არამეზობელი სახელმწიფოების ტენდენციებისა და განვითარების შესახებ.[8]
საქართველო ახალი დემოკრატიის ქვეყანაა და შესაბამისად დღესაც ბევრს ვსწავლობთ და ვპასუხობთ მსოფლიო გამოწვევებს. ერთ-ერთი ასეთი მნიშვნელოვანი გამოწვევა მართველობის ელექტრონული ფორმა გახლავთ. ნაშრომის მიზანი და აქტუალობა სწორედ ელექტრონული მართველობის მიღწევები და გამოწვევებია.
ნაშრომში განხილულია თანამედროვე საჯარო მართვის პრინციპები და ღირებულებები, საუბარია ადამიანური რესურსების სწორად და პროდუქტიულად გამოყენებაზე, რაც ხაზგასმით აღნიშNულია, რომ ელექტრონული ტიპის მმართველობამ არ უნდა ჩაანაცვლოს ადამიანური რესურსი. პირიქიტ ნებისმიერი ელექტრონული მართვის ეტაპს სჭირდება ადამიანური რესურსი და ეს ფენომენი განყენებულად არ განიხილება.
სამაგისტრო ნაშრომში გამოყენებულია თანამედროვე იდეების ანალიზი, რომლის გაანალიზების შემდეგ, ნაშრომის აქტუალობიდან გამომდინარე, გამოიკვეთა, თუ რამდენად მნიშნველოვანი და პროდუქტიულია თანამედროვე ელექტრობული მართვა და რამდენად აუცილებელია ამ გამოწვევას ქვეყანა შეხვდეს მზად და შედეგად მიიღოს განვითარების მაღალი კოეფიციენტი, რაც საზოგადოებრივი ცხოვრების ზრდასა და სრულყოფს შეუწყობს ხელს.This piece of work is dedicated to the modern actual issue: ,,A new form of governance and the perspectives in Georgia’’. The governance of state has changed timely and it has followed as the development of society, moreover economical-social condition of state and variety of international relationships as well.
Modern world steady growing technological challenges in XXI c things which wasn’t available decades ago, but nowadays it is usual type of relationship. For instance, social networks , TV-communication, internet etc. All mentioned above expedite the development of the Earth and make possibility of informative communication in the state governance point of view growing consciousness about neighbour or non-neighbour states tendencies and development.
Georgia is a new democratic country and according to this, we still learn and try to respond world challenges. One of the most important challenge is the form of electronic governance and its achievements.
There is considered the values and principles of modern public govern . In fact, there is spoken correct usage of human resources, which is lined-up that electronic type of governance mustn’t replace human resources, because any type of electronic governance need humanity resource and this phenomenon shouldn’t be ignored.
There is used analyse of modern ideas in paper work and after this analyse, it is has been emphasized the importance and productivity of electronic governance and how imminent is that the state meet this challenge ready and take high ratio development. As a result, that help society growing and become perfect
პროკურორი, როგორც სისხლისსამართლებრივი დევნის სუბიექტი
No full textდანაშაული საზოგადოებრივი მოვლენაა, რომელიც თავისი ბუნებიდან გამომდინარევე საფრთხეს უქმნის როგორც ადამიანის სიიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, ისე სახელმწიფოს ნორმალურ ფუნქციონირებას. ყველა სახელმწიფოს ძირითადი საზრუნავია დანაშაულთან ბრძოლა, რადგან საფრთხე არ შეექმნას ქვეყნის ეკონომიკურ სისტემასა თუ მოქალაქეების საკუთრებას, სიცოხლესა და ჯანმრთელობას. ქართველმა კანონმდებელმა ცალსახად განმარტა, რომ დანაშაული, ეს არის მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედება, რომელთან ეფექტური ბრძოლაც ქვეყნის ძირითად საზრუნავს წარმოადგენს.
საგულისხმოა, რომ დანაშაულთან ბრძოლა სწორედ მის გამოვლენაში, აღკვეთასა და სრულ, ობიექტურ გამოძიებაში გამოიხატება. დანაშაულთან ბრძოლაში სახელმწიფო გამოდის ბრალდების მხარის პოზიციით და პროკურორია სწორედ ის ცენტრალური ფიგურა, რომელიც სახელმწიფოს სახელით მხარს უჭერს ბრალდებას დანაშაულთან ბრძოლაში. საქმის სრულყოფილად გამოძიება და შედეგის დადგომა უაღრესად მნიშვნელოვანია, რადგან ეს პირდაპირ აისახება ქვეყნის ინტერესებზე და რასაკვირველია, თავის მხრივ, მოქალაქეებს უჩნდებათ უსაფრთხოების განცდა.
საზოგადოების ინტერესებშია, რომ კანონის უზენაესობა გარანტირებული იყოს მართლმსაჯულების მიუკერძოებელი, სამართლიანი და ეფექტური ადმინისტრირებით. სახელმწიფო ბრალმდებელი, სწორედ თავისი ფუნქციებიდან გამომდინარე, წარმოადგენს, საპროცესო წარმოების ყველა ეტაპზე, ყველა ინდივიდის უფლების, თავისუფლების და საჯარო წესრიგის დაცვის გარანტს.
წარმოდგენილ სამაგისტრო ნაშრომში გაანალიზებულია ის საკანონმედბლო ნორმები, რომლებიც ადგენს გამოძიების წესებს, გამოძიების პროცესის სუბიექტების უერთიერთობებს და მათი დამოუკიდებლობის ხარისხს. ამ მხრივ ხაზგასასმელია თუ რამდენად მასშტაბურია პროკუორის გამოძიებაზე ზედამხედველობა, რა ინტენსივობით შეუძლია პროკურორს საგამოძიებო მოქმედებებში ჩარევა, ასევე ის თუ რა როლს ასრულებს პროკურორი სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების პირობებში (გამოძიების სტადიაზე).
მოცემულ სამაგისტრო ნაშრომში საუბარია სისხლისამართლის დევნის დაწყებისა და განხორციელების თავისებურებებზე, რაც ასახულია ქართულ საპროცესო სამართალში. კვლევაში ასახულია სისხლისსამართლებრივი დევნის ინსტიტუტი, მისი განვითარება და პროკურორის დისკრეციული უფლებამოსილება, როგორც ნოვაცია ქართულ სამართლებრივ სივრცეში.Crime is a public event, that by its nature endangersas human life and health, as well as the normal functioning of the State. The main concern of all States is fighting crime, in order not to endanger the economic system of the country and the property, life and health of the citizens. The Georgian legislator has clearly explained that crime is an illegal and culpable act, the effective fight against which is the main concern of the country.
It is noteworthy that the fight against crime is expressed in detection, prevention and full, objective investigation of the criminality. While fightingagainst crime, the State takes the position of the prosecution, and the prosecutor is the central figure who supports the accusation on behalf of the State in the fight against crime. A thorough investigation of the case and the outcome is extremely important, because it directly affects the interests of the country and, of course, in turn, gives citizens a sense of security.
It is the public interest that supremacy of law is to be guaranteed by impartial, fair and efficient administration of justice. The state prosecutor, exactly because of his functions, is the guarantor of the protection of the rights, freedoms of all individuals and public order at all stages of the legal proceedings.
In the presented master's thesis there are analyzed those legislative norms, that determines the investigationrules, the relations between the subjects of the investigation process and the degree of their independence. In this regardit should be emphasized the extent of supervisionof the prosecutor on the investigation, the intensity with which the prosecutor can intervene in the investigation, as well as the role of the prosecutor in the implementation of the criminal prosecution(at the investigation stage).
In the presented master's thesisthere are discussed the peculiarities of initiating and carrying out criminal prosecution, which are reflected in the Georgian procedural law. In the research it is reflected the criminal prosecutioninstitution, its development and the discretionary powers of the prosecutoras an innovation in the Georgian legal space
სახელთა წარმოების საკითხი ნ.დუმბაძის შემოქმედებაში
No full textნაშრომში „სახელთა წარმოების საკითხი ნ. დუმბაძის შემოქმედებაში“ საუბარია, ნოდარ დუმბაძის ენობრივ თავისებურებაზე, კერძოდ სიტყვათწარმოქმნაზე.
საზოგადოდ, ნებისმიერ მწერალს თუ შემოქმედს, თავისი სტილი და ინდივიდუალურობა უნდა ჰქონდეს. მწერლის შემოქმდებაზე საუბარი კი მისი ენობრივი თავისებურებების გათვალისწინების გარეშე შეუძლებელია. ენობრივთავისებურებათა ერთ-ერთი გამოვლინება კი სწორედ სიტყვათწარმოქმნაა. შესაბამისად, ნაშრომის მიზანს სწორედ ნოდარ დუმბაძის შემოქმედებაში წარმოქმნილ სახელებზე დაკვირვება, მათი გამოყოფა და კლასიფიკაცია წარმოადგენს. ავტორი მაქსიმალურად იყენებს ენის ლექსიკურ შემადგენლობას, რათა გააძლიეროს მხატვრული ნაწარმოების ემოციური ძალა.
მწერლის ენაზე ძლიერი ზეგავლენა იქონია გარემომ, სადაც იზრდებოდა. საოცარი ჰარმონიით ერწყმის ცოცხალი მეტყველება, სალიტერატურო ენას. ნოდარ დუმბაძის ენა იმდენად უშუალო და გასაგებია, რომ მისი თხზულებები ერთნაირად უყვარს ყველა ასაკის ადამიანს.
საკვლევი თემა აქტუალურია, განსაკუთრებით ჩვენს თანამედროვეობაში, რადგან სიტყვაკაზმული ქართული ენა დღეს გაღარიბებულია და თანდათან იკარგება ძირძველი ეროვნული ლექსიკური ერთეულები. ასეთ პირობებში ვფიქრობთ, მნიშვნელოვანია ისეთი საკითხის განხილვა, როგორც სიტყვათწარმოქმნაა, განსაკუთრებით კი, კლასიკოსი მწერლის, ნოდარ დუმბაძის შემოქმედებაში.
ნაშრომში წყაროებისა და კვლევის შედეგების ანალიზის საფუძველზე ჩამოყალიბებულია დასკვნები, მოყვანილია მაგალითები.
ნაშრომი მოიცავს ანოტაციას, (ქართულ და ინგლისურ ენაზე), შესავალს, 13 პარაგრაფს, დასკვნებს, შემოკლებათა განმარტებასა და გამოყენებული ლიტერატურის დასახელებას.The paper “Word Formation in Nodar Dumbadze’s Creative Works” concerns to the writer’s linguistic peculiarities, in particular, wordbuilding issues.
Generally, any writer or creator should havehis/her own style and individuality. Taling about the creative works of a writer is impossible without taking into consideration the linguistic peculiarities of the author.Word formation can be considered as one of the ways to reveal the linguistic originality of any language. Accordingly, the aim of the paper is to observe, distinguish and classify the formation of certain parts of speech in Nodar Dumbadze's works.The author makes maximum use of the lexical composition of the language to enhance the emotional power of the work of art.
The environment in which the writer grew up had a strong influence on his vocabulary. There is an amazing harmony in the confluence of living speech with the literary language.Nodar Dumbadze's language is so frank, direct and understandable that his works are equally loved by people of all ages.
The research topic is relevant, especially in our time, because the word-painting Georgian language is impoverished today and the native national lexical units are gradually being lost.In such conditions, we think it is important to discuss such an issue as word formation, especially in the creative works of the classic writer Nodar Dumbadze.
Based on the analysis of sources and research results in the paper, the conclusions are drawn, examples are given.
The paper includes an annotation (in the Georgian and English languages), an introduction, 13 paragraphs, conclusions, an explanation of abbreviations and a title of the literature used
გაზეთი ,,დროება“ ქართული ლიტერატურის სამსახურში
No full textნაშრომი მოიცავს ქართული პუბლიცისტიკის მეტად საინტერესო და შინაარსიანი გამოცემის - გაზეთ ,,დროების“ დაარსების ისტორიას. ეს არის ისტორია მე-19 საუკუნის 60-80-იანი წლებისა, როდესაც განსაკუთრებულად მძაფრი და წინააღმდეგობრივი იყო არა მხოლოდ ქართული საგამომცემლო საქმიანობა, არამედ, ზოგადად, ქართული საზოგადოებრივი აზროვნება და ცხოვრება. ნაშრომი შედგება შესავლისა და ხუთი თავისაგან. შესავალ ნაწილში ვსაუბრობთ ქართული ინტელიგენციის ეროვნულ სულისკვეთებაზე, რომელიც გაზეთ ,,დროების“ გამოცემასთან დაკავშირებით გამჟღავნდა. ნაშრომის პირველი თავი მოიცავს მე-19 საუკუნის 60-იანი წლების კულტურულ-საგანმანათლებლო ვითარების ზოგად მიმოხილვას, ნაშრომის მე-2 თავი კი ეხება უშუალოდ გაზეთის დაარსების ინიციატივას და ორგანიზაციული საქმიანობის განხორციელებას, მესამე თავში წარმოდგენილია გაზეთის პუბლიცისტური შინაარსი, ის ძირითადი თემები და საკითხები, რომელსაც ,,დროების“ პუბლიცისტები ეხებოდნენ; ნაშრომის მეოთხე თავში განვიხილავთ გაზეთის ევროპულ სულისკვეთებასა და ხასიათს, ასევე მის პოზიციას ეროვნული ერთიანობისა და მთლიანობის თვალსაზრისით, რომელიც იმდროინდელი აჭარის და ზოგადად სამუსლიმანო საქართველოს პრობლემატიკას მოიცავდა. ნაშრომის მეხუთე თავი იმ წვლილის წარმოჩენას ემსახურება, რომელიც ამ გაზეთმა შეიტანა ქართული ლიტერატურის განვითარების საქმეში. და ბოლოს დასკვნა, სადაც საუბარია გაზეთის მნიშვნელობასა და დამსახურებაზე, რომელიც ეროვნული ცნობიერების ამაღლებისა და ერთიანი სახელმწიფოებრივი აზროვნების ჩამოყალიბებაში მიუძღვის.Work includes the history of establishing the most interesting and meaningful Georgian newspaper “Droeba”. It is a history in mid-19th century when it was the most intense and controversial not only Georgian publishing activities but also Georgian public opinion and life cycle. The work consists of the introduction, five chapters and conclusion. In the introductory part of the work are talking about the national spirit of the Georgian intelligence which was revealed in the newspaper of “Droeba”. The first chapter of the work includes a general overview of the cultural and educational situation in the middle 19th centuries. The second chapter deals with the initiative establishment and the organizational activities of the newspaper. The third chapter contains not only the publication content of the newspaper but also the main topics and issues which are referred to the publicist of “Droeba”. Writings fifth chapter presentates contribution, which this newspaper involved the development of Georgian literature. And the last fourth chapter of the work is discussed the national spirit and character of the newspaper, as well as it’s popularity in terms of national unity and integrity that covered the problems of Adjara and the whole Georgia in general. The conclusion of the work conveys the significance and merits of the newspaper which are leading to the national awareness and the establishment of national unity’s thought
დაზარალებული თანამედროვე სისხლის სამართლის პროცესში
No full textწინამდებარე ნაშრომში საუბარია დაზარალებულის ინსტიტუტზე, სისხლის სამართლის პროცესში, მის უფლებებზე, დაცვის გარანტიებზე და ა.შ როგორც ეროვნული ასევე უცხოური კანონმდებლობის მიხედვით. ყურადღება გამახვილებულია ისეთ პრობლემებზე, როგორიცაა პირის დაზარალევულას ცნობა მასთნ დაკავშირებული საკითხები.
სანამ ვრცელ მიმოხილვაზე გადავალთ, მოკლედ გადავხედოთ, დასავლეთის ქვეყნების პრაქტიკას რომელთა გარკვეული ნაწილი სამართლებრივ პრივილეგიებს ანჭებს დაზარალებულს მაგალითად საფრანგეთი დახარალებულს მოიაზრებს, როგორც მხარეს და ამ სტატუსით მას შეუძლია მნიშვნელოვანი ზეგავლენა მოახდინოს პროცესის მიმდინარეობაზე ამასთან აქტიურად იყოს ჩართული პირის ბრალეულობის საკითხის საბოლოო გადაწყვეტაში, ამ ქვეყნის კანონმდებლობის მიხედვით, თუ პროკურორი უარს იტყვის სისხლისამართლებრივ დევნაზე დაზარალებულს უფლება აქვს არ დაეთანხმოს და თვითონ გამოვიდეს სასამართლოში ბრალმდებლის როლში.
დაზარალებულს ქართული კანონმდებლობის მიხედვით შედარებით მცირე უფლებები გააჩნია რის გამოც სწორედ აღნიშნული საკითხი წარმოადგენს ჩვენი კვლევის საგანს.
ნაშრომი მოიცავს ანოტაციას, სარჩევს, შესავალს, ძირითად თემას (რომელიც დაყოფილია თავებად და ქვეთავებად), დასკვნას და გამოყენებული ლიტერატურის ჩამონათვალს.
პირველი თავში განხილულია გამოყენებული ლიტერატურის მოკლე მიმოხილვა, მეორე თავი ეხება დაზარალებულს სისხლის სამართლის პროცესში და მასთან დაკავშირებული პრობლემების ანალიზს. დასკვნაში შეჯამებულია მოცემული თემა და შემოთავაზებულია რეკომენდაციები კანონში არსბული ხარვზების აღმოსაფხვრელად.This paper deals with the institution of the victim, according to the Criminal Procedure Code, his rights, guarantees of protection, the rights of the victim under both national and foreign law. The focus is on issues such as informing the victim about issues related to him or her.
Before moving on to the overview, a brief overview shows that some Western countries grant certain legal privileges to the victim, for example, France is seen as a party and with this status it can have a significant impact on the process and be quite actively involved. The victim of a criminal prosecution has the right to disagree and to appear in court himself.
The victim has relatively few rights under Georgian law, and these issues will be discussed in the chapters below.
he paper includes an annotation, table of contents, introduction, main topic (divided into chapters and subsections), conclusion and a list of used literature.
The first chapter provides a brief overview of the literature used, the second chapter deals with the victim in the criminal process and the analysis of related problems. The report summarizes this topic and offers recommendations to address the gap in the law
