Háskóli Íslands OJS
Not a member yet
1903 research outputs found
Sort by
The left-right dimension in the minds of Icelandic voters 1987-2009
No full textThe left-right political dimension represents a powerful and parsimonious way to describe political ideology. The right is usually seen as standing for tradition and acceptance of inequality, whereas the left advocates progress and economic redistribution. This study reports an analysis of the left-right scale in the minds of Icelandic voters, using data from the Icelandic National Election Studies from 1987-2009. Findings indicate that the vast majority of respondents are willing to place themselves on the left-right scale, and that they have become increasingly willing to do so since 1987. The average political orientation of Icelanders has consistently been just right of centre, with a moderate dip in 2009. The possibility of political polarization and sorting is considered, and ultimately rejected, based on analyses of the distribution of left-right scores for the entire sample and for subgroups defined by political party affiliation and demographics. Lastly, the contextual nature of the left-right dimension is examined by looking at the relationship over time between attitudes towards six political issues and left-right self-placement. The overarching picture that emerges from this study is that of a stable, well-defined left-right political landscape in the minds of Icelandic voters
Er álið málið? Samfélagsbreytingar og atvinnumöguleikar kvenna á Austurlandi
No full textThe period from 2003-2008 was one of upheaval and change in East Iceland with the single largest construction project in Iceland to date; the building of Kárahnjúkar dam and the Fjarðaál Alcoa aluminium smelter. These gave way to various societal changes in the area, such as population increase, new jobs and rise in housing prices, in addition to a range of side effects on the service factor. The aim of this article is to explore if women in the area describe new employment opportunities accompanying these changes. The results are derived from in-depth interviews with 34 women in East Iceland. The interviews unfold the view that a certain ‘modernization’ of the east Icelandic society can be attributed to the smelter construction. However, the women interviewed have difficulty defining whether and how they themselves had profited from the constructions and none of those interviewed in this research named working in the smelter as one of their employment opportunities. Among the reasons discussed were the twelve-hour shifts, lack of flexibilities, long distances and the binding to the workplace during work-hours. Results indicate that an unequal gender balance still remainsin the area.Um miðjan síðasta áratug átti sér stað umrót og breytingar á Austurlandi með stærstu einstöku framkvæmdum Íslandssögunnar; byggingu Kárahnjúkastíflu og álvers Alcoa Fjarðaáls. Framkvæmdunum fylgdu ýmsar samfélagsbreytingar; fjölgun íbúa á svæðinu, fjölgun starfa, hækkun húsnæðisverðs, auk þess sem framkvæmdirnar höfðu margskonar hliðaráhrif á þá þjónustu sem íbúunum stóð til boða. Meginmarkmið þessarar greinar er svara spurningunni; að hvaða marki hafa álversframkvæmdirnar bætt vinnumarkaðsstöðu kvenna á Austurlandi? Auk greiningar lýðfræðilegra gagna og annarra heimilda, byggir greinin á viðtölum við 34 konur búsettar á svæðinu. Engin þeirra vann í álverinu. Helstu niðurstöður sýna að álversframkvæmdir hafa haft margt gott í för hvað varðar aukna þjónustu í samfélaginu. Þær hafa skapað ný störf, þó í meira mæli fyrir karla en konur. Skipulag vinnu, lítill sveigjanleiki starfa og langar vegalengdir er meðal þess sem oftast var nefnt sem ástæður þess að ekki fleiri konur starfa í álverinu en raunin er. Enn er til staðar verulegur kynjahalli á Austurlandi
Ráðskast með stjórnarskrá
No full textÚr niðurstöðum:
Að mínu viti er augljóst að niðurstaðan er hvorki nægilega upplýst né um hana nægileg samstaða til að hægt sé að setja lokapunkt við ferlið. Stór hluti hinnar sérfræðilegu vinnu er eftir, þar á meðal mat á einstökum tillögum og samhengi þeirra. En það skiptir líka máli að stór hluti hinnar pólitísku vinnu er eftir. Víða eru gerðar sérstakar kröfur til stjórnarskrárbreytinga um aukinn meirihluta til að stuðla að breiðri samstöðu um niðurstöðurnar. Á Íslandi virðist hins vegar ferlið hafa verið hannað til að koma í veg fyrir aðkomu þeirra sem höfðu efasemdir um róttæka uppstokkun stjórnarskrárinnar.
Aftanmálsgrein: Upphaflega flutt sem erindi á ráðstefnu Háskóla Íslands í samvinnu við háskólana á Bifröst, Reykjavík og Akureyri föstudaginn 9. nóvember 2012 "Eru þingmenn bundnir af niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um breytingar á íslensku stjórnarskránni?" Heiti erindisins var "Á byrjunarreit eða í endatafli: Hvar stendur stjórnarskrárvinnan?
Styrmir Gunnarsson: Sjálfstæðisflokkurinn: Átök og uppgjör
No full textÍ umsögn gagnrýnanda kemur meðal annars eftirfarandi fram:
Bók Styrmis Gunnarssonar um átökin í Sjálfstæðisflokknum 1970-1991 er barmafull af fróðleik, oft óvæntum. Hún er lipurlega skrifuð og um mikil og hörð átök, sem öll þjóðin fylgdist með agndofa. Hún er líka merkileg söguleg heimild. Ég fann engar stórar villur í henni. Höfundur er sanngjarn og beiskjulaus, og vörn hans fyrir trúnaðarvin sinn er vel af hendi leyst, þótt ekki verði allir sammála honum
Does research activity decline with age?
Get PDFSeveral economic models predict that effort may decline as retirement approaches. These models are reviewed and data from the University of Iceland used to measure how research productivity of members of staff depends on age. We find support for the hypothesis that men are at a greater risk of becoming inactive when they approach retirement. Moreover, men tend to be more research active than women in their thirties and forties but lose their edge in their fifties and sixties. Finally, we detect a cohort effect such that later cohorts are more productive than earlier ones
Here to stay? The rapid evolution of the temporary staffing market in Iceland
Get PDFIn recent years there has been a significant shortage of workers in Iceland. The traditional method of arranging temporary work, through direct contracts between employees and employers, has not sufficed. Moreover, there is a skills mismatch that compounds the shortage of workers as the sectors that have grown most rapidly in recent years mainly employ unskilled labor. This study examined the historical background of temporary work in Iceland, recent developments and in particular the growing importance of temporary staffing agencies, as well as the economic rationale for temporary staffing agencies, and the segmented labor market in Iceland. The study employs expert opinion approach, together with content and statistical analysis. Experts placed strongest emphasis on temporary workforce dependency on economic conditions, closely followed by sector triggered temporary workforce fluctuation. Socio-legal infrastructure for temporary workforce had the third strongest emphasis with other themes being less emphasized. These dramatic changes to the Icelandic labor market have undoubtedly had a significant impact on Icelandic society but there is surprisingly little research available into this. The efforts of unions and the Federation of Employees have helped to push through legislation on temporary staffing agencies and the rights of foreign workers, however, as long as there is economic rationale for their operation and a legal and regulatory framework that accommodates them the agencies can be expected to continue bringing temporary staff to Iceland. The impact on the labor market and society thus seems likely to be permanent
Local parliamentarians in a global world: Parliamentary diplomacy of Icelandic parliamentarians
Get PDFMarkmið þessarar rannsóknar er að greina hlutverk þingmanna í alþjóðakerfinu, og getu þeirra til nýta reynslu úr alþjóðlegu þingmannastarfi til að hafa áhrif á ákvarðanatöku og stefnumótun sinna heimaríkisstjórna. Einnig er rýnt í hvernig þjóðþing geta betur tryggt að þingmenn nýti reynslu úr alþjóðastarfi heima fyrir. Kynntar eru niðurstöður fyrsta tilviks í stærri samanburðarrannsókn, Alþingi Íslendinga, en Alþingi tekur þátt í starfi átta mismunandi alþjóðlegra þingmannasamtaka. Rannsóknin leggur grunn að fræðilegri umfjöllun um alþjóðastarf, sem hefur lítið verið rannsakað, og auknum skilningi á alþjóðastarfi Alþingis. Framkvæmd var eigindleg rannsókn þar sem tekin voru viðtöl við sitjandi og fyrrverandi alþingisþingmenn og embættismenn. Verklagi grundaðrar kenningar og þemagreiningar var beitt til að draga fram helstu þemu úr viðtölum. Er varðar hlutverk þingmanna í alþjóðakerfinu voru helstu þemu öflun og miðlun þekkingar og reynslu, aðhald við stjórnvöld, og hagsmunagæsla fyrir Ísland. Er varðar getu alþingismanna til nýta reynslu úr alþjóðastarfi heimafyrir voru helstu þemu samþætting alþjóðastarfs og þingstarfa á Alþingi, almenningsálit, viðhorf framkvæmdavaldsins gagnvart aðkomu þingmanna að utanríkismálum, og áhugi fjölmiðla. Yfirgnæfandi meirihluti viðmælenda taldi alþjóðastarf Alþingis ekki nægilega vel ofið inn í störf þingsins, viðhorf framkvæmdavaldsins neikvætt, almenningsálit mjög neikvætt og áhugaleysi fjölmiðla nær algjört. Er varðar sóknarfæri Alþingis í þessu sambandi komu tvö þemu fram: skipulag alþjóðastarfsins í grunninn, og tilteknar leiðir til betri samþættingar alþjóðastarfs og almennra þingstarfa. Endurtekið stef hjá viðmælendum var að setja á fót eins konar yfiralþjóðanefnd sem héldi utan um alþjóðastarfið, og að auka samstarf á milli löggjafar- og framkvæmdavaldsins, og alþjóða- og fastanefndaThe objective of this study is to analyze the role of Members of Parliament (MPs) in the international system, and the ability of MPs to use their experience in interparliamentary cooperation to influence decision- and policy making of their national governments. The results presented in this article are based on thematic analysis of the first case in a larger comparative study: the Icelandic Parliament, or the Althingi. The research lays the foundation for a scholarly discussion on interparliamentary cooperation, an under researched topic, and an increased understanding of Althingis\u27 international affairs. A qualitative study was conducted, in which sitting and former members of the Althingi and civil servants were interviewed. Grounded theory and thematic analysis were used to highlight main themes. Regarding the role of MPs in the international system, the main themes were sharing knowledge and experience, supervising government actions, and protecting national interests. Regarding the ability of MPs to use their international experience at home, main themes were the integration of interparliamentary cooperation into national parliamentary processes, public opinion on MP participation in international affairs, the executive branchs\u27 view towards MP involvement in foreign affairs, and media interest. An overwhelming majority of interviewees concluded that Althingi’s international affairs were not sufficiently integrated into its parliamentary processes, the attitude of the executive branch was negative, public opinion very negative and the media indifferent. Regarding Althingi’s potential for action, a recurring theme was the establishment of an overarching international committee, and increased cooperation with the executive, and between parliamentary committees
Implementation of the Prosperity Act: State–Municipal Cooperation in Integrating Welfare Services for Children and Families
Get PDFLög um samþætta þjónustu í þágu farsældar barna tóku gildi þann 1. janúar 2022. Lögin endurspegla áherslu löggjafans á snemmtæka íhlutun í málefnum barna og fjölskyldna með markvissu samstarfi þjónustuveitenda þvert á sérsvið og mismunandi svið stjórnsýslu. Leitað var svara við rannsóknarspurningum um innleiðingu farsældarlaga; (1) hvernig hún hefði gengið (2) hvernig verkaskipting opinberra aðila breyttist og (3) hvaða stoðverkefni og verkferlar urðu í innleiðingarferlinu. Nýtt var eigindleg aðferð, gerð lýsandi greining á fyrirliggjandi stefnumótunar- og innleiðingargögnum og tekin fjögur viðtöl við sérfræðinga sem komu að innleiðingu til dýpkunar á upplýsingum sem fram komu í gagnagreiningu. Niðurstöður sýndu að á fyrstu fjórum árum innleiðingar hefði mikilvægur grunnur verið lagður að heildrænni samvinnu lykilaðila í lífi barna og fjölskyldna. Stjórnsýslubreytingar og breytt verkaskipting hafa aukið möguleika á samþættri þjónustu með snemmtæk inngrip og farsæld barna í forgrunni. Frumkvöðlasveitarfélög upplifðu jákvæðar breytingar með innleiðingunni og að aukið samtal og markvissari samvinna hefði gefið tækifæri til að grípa börn fyrr og veita þeim þjónustu. Áfram þyrfti að vinna að sameiginlegum skilningi á túlkun laganna, skýra hlutverk hvers þjónustuaðila og styðja við samvinnu þeirra. Á innleiðingartímanum varð til mikilvæg fræðsla, verkferlar voru þróaðir, úrræði útfærð og mikilvæg stoðverkefni urðu til sem meðal annars buðu upp á aukinn stuðning til barna í skólaumhverfinu, foreldrafræðslu og innleiðingu á tengsla- og áfallamiðaðri nálgun í inngildandi skóla- og frístundastarfi.The Act on Integrated Services in the Interest of Children’s Prosperity (Prosperity Act) entered into force on January 1st, 2022. The Act reflects the legislator’s emphasis on early intervention in matters concerning children and families, promoting collaboration among service providers across professional disciplines and administrative sectors. This study examined the implementation of the Prosperity Act, addressing (1) how the implementation has progressed, (2) the allocation of roles among service providers, and (3) which supporting projects and processes have developed during the implementation. A qualitative design was employed, combining descriptive analysis of existing policy and implementation data with four expert interviews to deepen insights derived from the document analysis.
Findings indicate that during the first four years of implementation, a strong foundation was established for holistic cooperation among key actors in the lives of children and families. Administrative restructuring, revised division of responsibilities, increased dialogue and more targeted collaboration, created opportunities for integrated services, placing early intervention and children’s prosperity at the forefront. The four innovative prosperity municipalities reported positive developments, noting that continued efforts are needed to build a shared understanding of the law’s interpretation, clarify the roles of service providers, and further support interagency collaboration.
During the implementation period, substantial educational initiatives were carried out, work processes were developed, resources were mobilized, and several support projects were launched. These initiatives provided enhanced support for children within school settings, parent education, and the introduction of relationship- and trauma-informed approaches in inclusive school and leisure activities
User-Led Social Innovation – Emerging Ecosystems and Policy Frameworks
Get PDFThis article presents a study that critically analyzes the role of public policy and discourse in shaping Iceland’s emerging social innovation ecosystem, with a particular focus on social entrepreneurs who draw on their lived experiences. Lived experience refers to social entrepreneurs’ direct personal experience of the social challenges their social initiatives address. The study combines discourse analysis of innovation policies with critical phenomenological analysis of twenty-two interviews with twenty-six social entrepreneurs. The discourse analysis applies Hulgård and Ferreira’s (2019) four-discourse model of social innovation to examine national and municipal innovation policies, distinguishing between discourses rooted in the third or social sector, volunteerism, new public management (NPM), and new public governance (NPG). The findings underscore the importance of integrating user knowledge into policy and practice, providing valuable insights for governments, academics, and policymakers dedicated to fostering participation, inclusion, and equality in social innovation processes, contributing to welfare and social change
Sjálfsvíg á Íslandi á nítjándu öld: Tilraun til þjóðhátta- og sagnfræðilegrar greiningar
Get PDFÍ greininni er lagður grunnur að þjóðhátta- og sagnfræðilegri rannsókn á sjálfsvígum á Íslandi á nítjándu öld. Í upphafi er gerð grein fyrir þeim lögum og reglum sem giltu um greftrun þeirra sem frömdu sjálfsvíg en í þeim kemur fram afstaða ríkis og kirkju til verknaðarins. Var sú afstaða mjög fordæmandi fram til 1870 því að þangað til giltu miðaldavenjur í þessu tilliti sem gerðu það að verkum að grafa skyldi þau sem sviptu sig lífi utan kirkjugarðs nema unnt væri að sýna fram á að atburðurinn hefði orðið vegna geðrænna veikinda. Ef svo var átti að grafa innangarðs en í kyrrþey. Þá er gerð grein fyrir heimildum um sjálfsvíg en þau eru ekki síst landsmálablöð og sagnarit frá nítjándu öld sem vissulega eru alþýðlegs eðlis. Bent er á þau vandkvæði sem oft gera vart við sig þegar ákvarða skal hvort raunverulega hafi verið um sjálfsvíg að ræða. Í þessari rannsókn er atvik aldrei talið sjálfsvíg nema samtímafólk hafi litið svo á. Heimildir hafa fundist um 167 sjálfsvíg, 133 meðal karla en 34 meðal kvenna. Opinberar tölur sem gilda um hluta tímabilsins gefa þó til kynna að heildartalan hafi verið umtalsvert hærri. Sérstaka athygli vekur að sjálfsvígstíðni virðist hafa verið sérstaklega mikil meðal ungra kvenna, mun meiri en meðal ungra karla. Kann það að hafa stafað að nokkru leyti af því að framtíðarsýn þeirra hafi verið mun verri en karlanna þar eð þær höfðu minni möguleika á að verða sjálfra sín en þeir. Sjálfsvígstíðnin meðal aldraðra karla var meiri en meðal ungra karla en áfram var hún þó meiri meðal kvennanna í þessum aldurshópi. Virðist það koma heim og saman við það karlaveldi sem ríkti á öllum sviðum samfélagsins. Loks er fjallað sérstaklega um nokkur sjálfsvíg meðal tveggja samfélagshópa sem höfðu sérlega viðkvæma stöðu, þ.e. meðal ungs fólks og aldraðs