Czasopismo Prawno-Historyczne
Not a member yet
3153 research outputs found
Sort by
Instytucja tekstu jednolitego dekretu - studium trzech przypadków
Full text linkThe article is dedicated to the study of uniform texts of a decree. The essence of the uniform text of a decree was based on two functions. The first one was to create model content of a specific legal act, while the function of the second one was to provide information. The analysis covered three decrees for which uniform texts had been issued. Modifications to the decrees led to difficulties in establishing their binding contents. The uniform text of a decree was a special type of a uniform text for the decree which included all the changes made in this act. Theoretically, every decree could have a uniform text depending on the number of changes connected with it.Artykuł jest poświęcony opracowaniu tekstów jednolitych dekretu. Istota tekstu jednolitego dekretu opierała się na dwóch funkcjach. Pierwszą z nich było stworzenie wzorcowej treści konkretnego aktu prawnego, drugą – funkcja informacyjna. Analizą objęto trzy dekrety, dla których wydano teksty jednolite. Modyfikacje dekretów powodowały trudności w ustaleniu ich obowiązującej treści. Tekst jednolity dekretu był szczególnym rodzajem tekstu jednolitego dla dekretu, który uwzględniał wszystkie zmiany dokonane w tym akcie. Teoretycznie każdy dekret mógł mieć tekst jednolity, w zależności od liczby związanych z nim zmian
Zawód felczera w świetle przepisów obowiązujących w II Rzeczypospolitej
Full text linkThis article presents the issue of performing feldsher activities in the Second Polish Republic. The profession of a feldsher existed in the territories of reborn Poland which had been a part of the Russian Empire before World War I. The Polish authorities made attempts to limit the activities of people who were involved in feldsher activities. The Polish government did not even attempt to hide the fact that it wanted to gradually abolish this profession. These attempts were made in this area by, inter alia, drafting legislation. However, in the course of applying the law on the issue of feldshers, disputes occurred due to its interpretation. The article was primarily prepared on the basis of sources located in the Sejm Library, acts of generally applicable law as well as judicial decisions of the Supreme Administrative Tribunal and the Criminal Chamber of the Supreme Court.W artykule przedstawiono kwestię wykonywania czynności felczerskich w II Rzeczypospolitej. Zawód felczera istniał w odrodzonej Polsce na obszarach, które przed I wojną światową wchodziły w skład Cesarstwa Rosyjskiego. Polskie władze podejmowały próby ograniczenia działalności osób, które zajmowały się czynnościami felczerskimi. Polski rząd nawet nie ukrywał, że dąży do stopniowej likwidacji tego zawodu. Czynił to m.in. poprzez przygotowywane ustawodawstwo. Jednak w toku stosowania prawa dotyczącego felczerów dochodziło do sporów co do jego interpretacji. Artykuł został przygotowany na podstawie źródeł znajdujących się w Bibliotece Sejmowej, aktów powszechnie obowiązującego prawa, a także orzeczeń Najwyższego Trybunału Administracyjnego oraz Izby Karnej Sądu Najwyższego
„Pojedynek amerykański” w Kodeksie karnym Makarewicza
Full text linkThe article presents the term “American duel” which involves an agreement between two people to make the suicide of either of them contingent on certain precisely stated conditions or fortuitous circumstances. Most often, it took the form of a ball draw, and the person who drew the black ball was supposed to commit suicide. Prior to the introduction of the 1932 Criminal Code, the criminalisation of the “American duel” was present in the Hungarian Criminal Code and in the Russian Criminal Code. Although many doctrinal representatives considered the “American duel” to be indirect incitement to suicide, the 1932 Criminal Code created a separate criminal act by virtue of the provision of Article 229. The essence of the “American duel”, as opposed to a duel in its classical form, was not given much attention. It is worth noting that the very term “American duel” is doubly erroneous, as it does not have the usual characteristics of a duel and it is not of American origin.W artykule przedstawiono zagadnienie „pojedynku amerykańskiego”, który polega na zawarciu porozumienia dwóch osób co do uzależnienia samobójstwa jednego z nich od ściśle określonych warunków lub okoliczności losowych. Najczęściej objawiał się w postaci losowania kul, gdzie wyciągający kule czarną miał popełnić samobójstwo. Przed wejściem w życie Kodeksu karnego z 1932 r. karalność pojedynku amerykańskiego znały kodeks karny węgierski oraz kodeks karny rosyjski. Mimo że wielu przedstawicieli doktryny uznawało „pojedynek amerykański” za pośrednie podżeganie do samobójstwa, to Kodeks karny z 1932 r. tworzył odrębny czyn zabroniony mocą przepisu art. 229. Istocie „pojedynku amerykańskiego”, w odróżnieniu od pojedynku w jego klasycznej formie, nie poświęcono zbyt wiele uwagi. Warto zaznaczyć, że określenie „pojedynek amerykański” jest podwójnie błędne, gdyż brak w nim zwykłych cech pojedynku, a jego etiologia nie wskazuje na pochodzenie amerykańskie
Kodeks Makarewicza w ocenie środowiska tzw. młodych prawników w II Rzeczypospolitej Polskiej
Full text linkDuring the period of the Second Polish Republic (1918-1939), the movement of the so-called young lawyers sought to create a system of law based on tradition and the Polish national spirit. In accordance with these criteria, they evaluated the Criminal Code of 1932, which was an original creation of Polish legal thought. In their opinion, the code as “basically raw” could, after the introduction of the changes they were suggesting, serve to pursue a repressive criminal policy. Particularly Article 54 of the Criminal Code, which stipulated that judges had to take individual qualities of perpetrators into consideration, was perceived by the young lawyers as an obstacle to meting out severe punishments which would act as a deterrent to committing crimes. The young lawyers advocated the imposition of punishments that serve not to improve the offender but to protect society from crime. However, the concept of applying the criminal code in the spirit of social protection met with a sharp retort from its creator, Juliusz Makarewicz. Influenced by it, the young lawyers abandoned their criticism of the code\u27s solutions in favour of undertaking work to change the consciousness of Polish judges.W okresie II Rzeczypospolitej Polskiej (1918–1939) środowisko tzw. młodych prawników dążyło do stworzenia systemu prawa opartego na tradycji i polskim duchu narodowym. Według tych kryteriów poddali oni ocenie kodeks karny z 1932 r., który był oryginalnym tworem polskiej myśli prawniczej. Ich zdaniem kodeks jako „w zasadzie surowy” mógł po wprowadzeniu sugerowanych przez nich zmian służyć prowadzeniu represyjnej polityki karnej. Jako przeszkodę w wymierzaniu surowych kar mających celu odstraszanie od popełniania przestępstw młodzi prawnicy postrzegali art. 54 kodeksu karnego, nakazujący uwzględniać sędziemu cechy indywidualne sprawcy. Młodzi prawnicy opowiadali się za wymierzaniem kar służących nie tyle poprawie sprawcy, ile ochronie społeczeństwa przed przestępczością. Koncepcja stosowania kodeksu karnego w duchu ochrony społecznej spotkała się jednak z ostrą ripostą jego twórcy Juliusza Makarewicza. Pod jej wpływem młodzi prawnicy odstąpili od krytyki rozwiązań kodeksu na rzecz podjęcia prac nad zmianą świadomości polskich sędziów
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Leon hr. Piniński i jego pasje”, Szczecin, 5 maja 2023 r.
Full text linkReport on the scientific conference in Szczecin.Sprawozdanie z konferencji naukowej w Szczecinie
Wojewoda śląski jako zwierzchnik Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach w latach 1922–1939
Full text linkThe article discusses the role of the Silesian Voivode as the head of the Silesian Voivodeship Office in Katowice in the interwar period. The author showed the structure of the office and the principles of its work. In addition, she presented the issue of combining school and fiscal matters within the Silesian Voivodeship Office, which wasn’t the case in other voivodships and was resulted from the contemporary political, social and economic situation of the Upper Silesian part of the Voivodeship. The key aim was to defend the Polish raison d’etat in this region and to integrate the Silesian Voivodeship with the rest of Poland. This article has been prepared on the basis of archival sources, acts of universally applicable law, as well as on the literature on the subject, especially of the interwar period.W artykule omówiono rolę wojewody jako szefa Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach w okresie międzywojennym. Autorka ukazała strukturę urzędu oraz zasady jego pracy. Ponadto przedstawiła kwestię zespolenia spraw szkolnych i skarbowych w ramach Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego, co nie miało miejsca w innych województwach i wynikało z ówczesnej sytuacji politycznej, społecznej oraz gospodarczej górnośląskiej części województwa. Kluczową sprawą była bowiem obrona polskiej racji stanu w tym regionie i integracja województwa śląskiego z resztą Polski. Artykuł został przygotowany na podstawie źródeł archiwalnych, aktów powszechnie obowiązującego prawa, a także literatury przedmiotu, w szczególności z okresu międzywojennego
Prawa Lipit-Esztara
Full text linkThe paper presents a new and up-to-date translation of the Laws of Lipit-Ishtar (ca. 1936–1926 BC) from Sumerian to Polish. Lipit-Ishtar was a ruler of the First Dynasty of Isin, which started the Old Babylonian period in the history of ancient Mesopotamia. Consequently, his laws bear a similarity to the Code of Hammurabi in many respects.Artykuł przedstawia nowe i aktualne tłumaczenie praw Lipit-Esztara (ok. 1936-1926 p.n.e.) z języka sumeryjskiego na język polski. Lipit-Esztar był władcą I dynastii Isin, która rozpoczęła okres starobabiloński w historii starożytnej Mezopotamii. Jego prawa cechuje więc wiele podobieństw do praw Hammurabiego
Deportacja we francuskich legislacjach czasów ancien régime’u świetle wielowiekowej tradycji instytucjonalnej
Full text linkThe article is devoted to the institution of deportation mainly in the French legal system and in the political reality of the absolute monarchy period. Deportation is by no means an unambiguous concept. It is also not a uniformly defined legal institution. Its presence and justification, its substantive and legal shape as well as its procedural setting were a result of numerous factors and circumstances which were determined in particular by tradition, mentality, political system as well as by geographical conditions, which were connected with the territorial structure of the state. This institution was not an original construct of French law. However, over the centuries, it took on specific features in the particular political circumstances of the turbulent history of French statehood. The comparative method of exploration and the centuries-old temporal perspective made it possible to observe the evolution of this legal institution as well as to evaluate it in the form of de lege lata and de lege ferenda conclusions.Artykuł jest poświęcony instytucji deportacji, głównie we francuskim systemie prawnym i rzeczywistości politycznej doby monarchii absolutnej. Deportacja nie jest pojęciem jednoznacznym. Nie jest też jednolicie definiowaną instytucją prawną. Zarówno jej obecność i uzasadnienie, jak i kształt materialnoprawny oraz jego proceduralna oprawa są wypadkową wielu czynników i okoliczności, które determinują zwłaszcza tradycja, mentalność, system polityczny, a także warunki geograficzne, związane z terytorialną strukturą państwa. Instytucja ta nie była oryginalną konstrukcją prawa francuskiego, choć na przestrzeni wieków, w szczególnych okolicznościach politycznych burzliwych dziejów francuskiej państwowości, nabierała specyficznych cech. Komparatystyczna metoda eksploracji i kilkusetletnia perspektywa temporalna umożliwiły obserwację ewolucji tej instytucji prawnej oraz ocenę jej w formie wniosków de lege lata i de lege ferenda
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Ecclesia vivit lege Romana: drogi przenikania, formy dialogu”, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, 11 maja 2023 r.
Full text link.
Czesław Miłosz. Prawnik, który wiersze pisał. Kilka uwag między historią, literaturą i filozofią prawa
Full text linkThe article is the result of interdisciplinary research into the legal aspects of Czesław Miłosz\u27s biography and work. It presents the legal identity of Czesław Miłosz, which is somewhat forgotten by the general public, by referring to his studies and graduation from law school as well as by searching for legal traces and clues in the selected works of the Nobel Prize winner. The present text is based on historical, literary as well as philosophical and legal research. It not only examines the biography of the Nobel Prize winner, but also asks questions concerning the possibility of interpreting his literary works by employing a philosophical and legal reflection as well as using the approach of post-analytic philosophy of law, including the achievements of the field of legal and literary studies. It also constitutes a study of legal education at the Stefan Batory University in Vilnius in the interwar period.Artykuł jest rezultatem interdyscyplinarnych badań nad prawniczymi aspektami biografii i twórczości Czesława Miłosza. Przybliża nieco zapomnianą w powszechnym odbiorze prawniczą tożsamość Czesława Miłosza, nawiązując do ukończenia przez niego uniwersyteckich studiów prawniczych, a także poszukując tropów prawnych w wybranych utworach noblisty. Praca opiera się na przeprowadzonych badaniach historycznych, literaturoznawczych i filozoficznoprawnych. Bada nie tylko biografię noblisty, ale również stawia pytania o możliwość interpretacji jego dzieł literackich przy zastosowaniu refleksji filozoficznoprawnej, wykorzystując podejście postanalitycznej filozofii prawa, w tym dorobek kierunku badań prawno-literackich. Stanowi także studium edukacji prawniczej na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie w okresie międzywojennym