Biblioteka
Not a member yet
381 research outputs found
Sort by
Michał Spandowski, Catalogue of Incunabula in the National Library of Poland, in collaboration with Sławomir Szyller, description of bookbindings prepared by Maria Brynda, translation: Elżbieta Olechowska, vol. I, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2020, s. 694 [1]. ISBN 978-83-7009-833-6
No full textReview: Michał Spandowski, Catalogue of Incunabula in the National Library of Poland, in collaboration with Sławomir Szyller, description of bookbindings prepared by Maria Brynda, translation: Elżbieta Olechowska, vol. I, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2020, s. 694 [1]. ISBN 978-83-7009-833-6Recenzja: Michał Spandowski, Catalogue of Incunabula in the National Library of Poland, in collaboration with Sławomir Szyller, description of bookbindings prepared by Maria Brynda, translation: Elżbieta Olechowska, vol. I, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2020, s. 694 [1]. ISBN 978-83-7009-833-
Literackie łupy wojenne w Uppsali w praktyce – teologia kontrowersyjna
No full textReligious conflicts did not only take place on battlefields in the 17th century, but in far wider contexts. We see them also in propaganda, poetry, sermons and academic discourse. When the literary spoils of war were taken by the Swedish from Catholic libraries in Poland to the Lutheran Uppsala University, many books were not highly valued. These Catholic books ended up stored separately from the ‘sound and pure’ volumes found in the first library building in Uppsala. In this article, it is shown how these Catholic books did at times prove useful, at least in the field of polemical theology. In fact, teaching at the university took an increasingly anti-Catholic direction after the arrival of the collections from Braniewo and Frombork to Uppsala, with the main confessional enemy apparently being Robert Bellarmine.Konflikty religijne znajdowały swoje odzwierciedlenie nie tylko na polach bitew wieku siedemnastego, ale rozgrywały się w znacznie szerszym kontekście. Dostrzegamy je także w propagandzie, poezji, kazaniach czy dyskursie akademickim. Kiedy łupy wojenne z bibliotek katolickich w Polsce przywiezione przez wojska szwedzkie zostały przekazane luterańskiemu uniwersytetowi w Uppsali, wiele z książek uznano za mało wartościowe. Książki o proweniencji katolickiej zdecydowano się składować oddzielnie, z dala od ‘zdrowej i czystej’ literatury myśli reformacji luterańskiej umieszczonej w pierwszym budynku uniwersytetu. Artykuł przedstawia w jaki sposób posiadane katolickie teksty okazały się czasami użyteczne, przynajmniej na polu teologii polemicznej. W rzeczy samej, po przybyciu zbiorów z Braniewa i Fromborku do Uppsali, nauczanie na uniwersytecie przyjęło coraz bardziej anty-katolicki kurs, w szczególności jak się zdaje wobec doktrynalnych przekonań reprezentowanych przez Roberta Bellarmina.
 
W poszukiwaniu wzorów i wzorców osobowych wykonawców zawodów bibliotekarskich i informacyjnych, red. Stanisława Kurek-Kokocińska, Anna Tokarska, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2021, s. 248. ISBN 978-83-8220-157-4
Get PDFReview: W poszukiwaniu wzorów i wzorców osobowych wykonawców zawodów bibliotekarskich i informacyjnych, red. Stanisława Kurek-Kokocińska, Anna Tokarska, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2021, s. 248. ISBN 978-83-8220-157-4Recenzja książki: W poszukiwaniu wzorów i wzorców osobowych wykonawców zawodów bibliotekarskich i informacyjnych, red. Stanisława Kurek-Kokocińska, Anna Tokarska, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2021, s. 248. ISBN 978-83-8220-157-
Słowo i obraz jako budulec książki do wrożb. O strategiach protoemblematycznych w staropolskim sortilegium Stanisława z Bochnie
No full textIn 1532 the Hieronim Wietor’s printing office in Cracow printed a book by Stanisław Kleryka (Stanisław of Bochnie, Anserinus) that could be used to play a variety of fortune telling games. The volume was composed of words and images – texts and woodcut illustrations. The present article analyses the functions these components were designed for in the whole structure of the work (and in its printed edition), and discusses the ways these components were used to create one’s own “lot book” or “book of fates”. Additional attention is given to the tradition of emblems and the heritage of the mediaeval allegorising that was heavily exploited in this Renaissance book of fates. By analysing the iconography of the woodcuts included in the Fortuna and the structure of the printed volume, an attempt is also made to position the Fortuna against early modern emblematic tradition or the so-called “emblematic mentality” of the epoch, which were clearly manifested in the set of author’s humorous predictions (as well as in the works of the cooperating woodcutter and printer in the printed rendition of the Fortuna).W 1532 roku drukarnia Hieronima Wietora w Krakowie wytłoczyła Fortunę… Stanisława z Bochnie (Gąsiorka, Kleryki). Tom współtworzyły słowa i obrazy – teksty i drzeworyty. Autorka analizuje role, które przeznaczono im w budowie dzieła (i drukowanej książki), oraz zastanawia się nad sposobami ich wykorzystania do stworzenia sortilegium. W tekście zwrócono także uwagę na tradycję symboliczną i dziedzictwo średniowiecznej alegorezy, które wyzyskane zostały w książce do wróżb. Analizując ikonografię drzeworytów Fortuny… i strukturę drukowanego tomu, podjęto także próbę usytuowania Fortuny… wobec nowożytnej emblematyki i emblematycznej mentalności, które przejawiły się w pracy Stanisława z Bochnie.
 
Historia książki w Czechach do roku 1800 online
No full textThis article describes the Knihověda.cz portal, which represents an essential infrastructure for esearching Czech book history until 1800. The portal includes three parts: its core consists of a atabase comprised of five partial bibliographic databases. This interface contains complete data on printed Bohemica and manuscripts created before 1800 and a modern bibliography for research into Czech book history. The second element of the portal is Map of Printed Production in Bohemia and Moravia up to 1800, which provides interactive access to known printed editions dating back to the Middle Ages and Early Modern Period in the territory of today’s Czech Republic; it also allows for their visualisation according to various criteria. The third element created within the project is the online Encyclopaedia of Books in the Czech Middle Ages and Early Modern Period; its explanation of book history can serve educational purposes at both high schools and universities. A use case study of the history of books from the Rudolfinian period in the Czech lands (1576–1612) supplements the information provided about the portal.Artykuł przedstawia portal Knihověda.cz, który oferuje podstawową infrastrukturę cyfrowej przestrzeni pracy potrzebną do poszukiwań zagadnień z zakresu historii książki w Czechach do roku 1800. Portal podzielony jest na trzy części: pierwsza obejmuje bazę danych składającą się z pięciu częściowych bibliograficznych baz danych. Interfejs pozwala dotrzeć do kompletnych danych o drukowanych bohemikach i rękopisach sprzed 1800 roku oraz współczesnej bibliografii do badań bohemistycznych nad historią książki. Drugą częścią portalu jest mapa druków Czech i Moraw do roku 1800, która pozwala dotrzeć do drukowanych edycji książek na terytorium dzisiejszej Republiki Czeskiej od czasów średniowiecznych i wczesnego okresu historii nowożytnej, a dodatkowo umożliwia ich wizualizację według różnych dostępnych kryteriów. Trzecim elementem stworzonym w ramach projektu jest dostępna online encyklopedia książek powstałych na terenie Czech w średniowieczu i we wczesnym okresie czasów nowożytnych; zamieszczone tu hasła dotyczące historii książki mogą służyć celom edukacyjnym w szkołach średnich i wyższych. Opisana w artykule historia książki z okresu manieryzmu rudolfińskiego na ziemiach czeskich (1576–1612) uzupełnia informacje o portalu
Losy Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w latach 1939–1947 ze wstępem i w opracowaniu Norberta Delestowicza
Get PDFThe goal of the present article is to publish and analyse the typewritten manuscript, currently held in the collection of the Library of the Society, authored by its contemporary director, Jan Baumgart (1904–1989), i.e. the text devoted to the fates of the library during the second war and the first post-war years.Celem niniejszej pracy jest przede wszystkim opublikowanie, a także omówienie – przechowywanego dotychczas w zbiorach Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk – maszynopisu autorstwa ówczesnego kierownika wspomnianej placówki Jana Baumgarta (1904–1989), tekstu poświęconego losom Biblioteki PTPN w czasie drugiej wojny światowej i pierwszych lat powojennych.wszych lat powojennych
Szyfr Jana Żdżarowskiego (-1551) na tle metod kryptograficznych używanych w Polsce pierwszej połowy XVI w.
No full textThis article presents an analysis of the ciphering system used in the a daily record of news and events of a personal nature in the Diary/Journal that belonged to the Poznań canon Jan Żdżarowski (d. 1551). The cryptographic methods implemented by Żdżarowski are presented against a broader background. The first section of the article is devoted to a discussion on the basic cryptographic methods used in Poland in the first half of the sixteenth century. Initially, the alphabets other than the Latin alphabet (notably the Cyrillic script) were used for the purpose, then the two following encryption systems or types of substitution cyphers became firmly established: monoalphabetic cipher and a simple homophonic cipher supplemented with a number of cipher keys, i.e. sets of rules by which plaintext could be converted into cipher text within an encryption system. A tentative juxtaposition of well-known examples of encryption systems in Poland shows that they were originally used predominantly in the Royal Chancery to hide confidential or classified diplomatic correspondence from unauthorized users. However, very soon the methods employed in the Chancery started to be employed for private purposes, for personal notes in diaries and journals. The other part of the article provides a number of examples of encoding information in marginal notes or notations written on the pages of printed annual or perpetual almanacs and ephemerides. Four almanacs of this type were identified. Three of them belonged to clergymen: Maciej Drzewicki (1467–1535), Jan Żdżarowski (d. 1551) and Piotr Myszkowski (ca 1505–1591), while the fourth almanac, anonymous, includes two cipher texts from 1534. Drzewicki and Myszkowski would use character encoding and replace the Latin script with the Cyrillic script, or alternatively the Greek script, to hide (or encode) information introduced to their almanacs. The anonymous author of the 1534 almanac and Jan Żdżarowski employed simple symmetrical substitution or monoalphabetic ciphers. In confidential diplomatic correspondence and in personal journals cryptography served exactly the same purpose and was used to hide essential information. The Żdżarowski cipher system (its deciphering is presented in this article) was used to conceal information on the murder of the priest Jan Łukomski (in which Żdżarowski was implicated) and on the birth of his son Maciej. Drzewicki, in turn, would conceal his money loans to the Grand Chancellor of the Crown Jan Łaski, while Myszkowski would code his remarks on his ever growing symptoms of gonorrhea that molested him. With the example of the notes written by Żdżarowski, it is proved that these daily records were not strictly personal, as outsiders had also access to them. In general, the analysed ciphered notes concealed discreditable or embarrassing facts that were wished to be kept secret. These secrets, however, were important enough and useful for their owners and they decided to record and memorialise them, though using encrypted ciphers. The article is supplemented with the Annex that includes a tentative list of the ciphers used in correspondence and journals of Polish provenance between 1508–1551.Artykuł poświęcony jest analizie szyfrowanych zapisek w diariuszu należącym do poznańskiego kanonika, Jana Żdżarowskiego (zm. 1551). Jego metody kryptograficzne zaprezentowano na szerszym tle. Pierwsza część tekstu to omówienie podstawowych metod kryptograficznych używanych w Polsce w pierwszej połowie XVI wieku. Początkowo stosowano zapisy alfabetem innym niż łaciński (posługiwano się cyrylicą lub alfabetami greckim i hebrajskim), następnie utrwaliły się dwa rodzaje szyfrów podstawieniowych: monoalfabetycznego i prostego szyfru homofonicznego wzbogaconego o nomenklatory. Wstępne zestawienie znanych przykładów użycia kryptografii w Polsce wskazuje, że najpierw używano jej przede wszystkim w kancelarii królewskiej, aby utajnić poufną korespondencję dyplomatyczną. Stosowane tam metody bardzo szybko wykorzystano do celów prywatnych – osobistych zapisek diariuszowych. W drugiej części artykułu opisane zostały przykłady szyfrowania zapisek w diariuszach spisywanych na kartach drukowanych wielorocznych kalendarzy (almanachów i efemeryd). Zidentyfikowane zostały cztery takie diariusze. Trzy z nich należały do duchownych: Macieja Drzewickiego (1467–1535), Jana Żdżarowskiego (zm. 1551) i Piotra Myszkowskiego (ca 1505–1591), czwarty, anonimowy, zawiera dwa szyfrogramy z 1534 roku. Drzewicki i Myszkowski utajniali informacje w swych diariuszach, zapisując informacje w języku łacińskim za pomocą cyrylicy i alfabetu greckiego. Anonim z 1534 roku oraz Jan Żdżarowski stosowali proste szyfry podstawieniowe monoalfabetyczne. W poufnej korespondencji dyplomatycznej, jak i w diariuszach kryptografia pełniła taką samą funkcję. Służyła utajnianiu informacji. Szyfry Żdżarowskiego (ich odczyt zaprezentowano w tekście artykułu) kryły informacje o zabójstwie ks. Jana Łukomskiego (w które Żdżarowski był wplątany) oraz o narodzinach jego syna Macieja. Drzewicki szyfrował np. swe pożyczki pieniężne dla kanclerza Jana Łaskiego, a ks. Myszkowski utajniał m.in. wzmianki o nasilających się objawach trapiącej go rzeżączki. Na przykładzie zapisek diariuszowych Żdżarowskiego wykazano, że diariusze nie były materiałem ściśle osobistym, wgląd w nie miewały osoby postronne. Analizowane szyfrowane wpisy ukrywały wstydliwe fakty. Były to jednak fakty na tyle istotne i użyteczne dla ich właścicieli, że postanawiali je upamiętnić, ale za pomocą szyfrogramów. Do artykułu dołączono Aneks zawierający wstępny wykaz metod kryptograficznych stosowanych w Polsce do połowy XVI wieku
Big Data w humanistyce i naukach społecznych, redakcja naukowa Aneta Firlej-Buzon, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2020 (Nauka – Dydaktyka – Praktyka, 197), s. 199. ISBN 978-83-65741-56-1
Get PDFReview: Big Data w humanistyce i naukach społecznych, redakcja naukowa Aneta Firlej-Buzon, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2020 (Nauka – Dydaktyka – Praktyka, 197), s. 199. ISBN 978-83-65741-56-1Recenzja: Big Data w humanistyce i naukach społecznych, redakcja naukowa Aneta Firlej-Buzon, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 2020 (Nauka – Dydaktyka – Praktyka, 197), s. 199. ISBN 978-83-65741-56-