Biblioteka
Not a member yet
381 research outputs found
Sort by
Z dziejów średniego szkolnictwa bibliotekarskiego. Liceum bibliotekarskie w Krakowie (1947–1960)
Get PDFIn the period shortly after the WWII , secondary schools in librarianship had a substantial part in the education of future library staff for libraries. The present article attempts to provide an insight into this particular period with the case example provided by the Cracow-based Liceum Bibliotekarskie (library specialized high school in the Polish educational system). The evaluation is mainly based on available archival material. The following aspects of the functioning of the school are discussed: creation, initial organization and management of the school, supervision within the structure of national educational system and the reasons behind its dissolution. In addition, core curricula, the school’s staff and the quality of education are discussed, as well as brief profiles of its pupils and graduates are provided. The article also presents brief profiles of the school’s directors and distinguished teachers. Though it is hard to say that the overall performance of the school can be unequivocally summarized, its merits and contribution to the educational system at the times of post-war scarcity of qualified librarians can hardly be overlooked. It should be believed that the present humble contribution of the present authors to the general study on the history of librarianship schools in Poland will stimulate other researchers to take on further research on the subject and formulate more in-depth analyses.W okresie powojennym istotną rolę w przygotowaniu kadry bibliotekarskiej odegrały placówki oświatowe kształcące na poziomie średnim (licealnym). Niniejszy artykuł jest próbą przybliżenia tego okresu na przykładzie krakowskiego liceum bibliotekarskiego. Opracowanie oparte jest głównie na materiałach archiwalnych. Omówiono takie aspekty funkcjonowania szkoły, jak jej tworzenie, organizacja i zarządzanie, nadzór zewnętrzny oraz powody jej rozwiązania. Poruszono też zagadnienia programów nauczania, kadry pedagogicznej i jakości kształcenia oraz charakterystyki uczniów i absolwentów szkoły. Nakreślono sylwetki dyrektorów i bardziej znaczących pedagogów. Jakkolwiek całościowa ocena działalności szkoły nie rysuje się jednoznacznie, trudno nie docenić jej zasług w okresie braku wykwalifikowanych bibliotekarzy. Należy przypuszczać, że ten skromny przyczynek do dziejów szkolnictwa bibliotekarskiego pobudzi badaczy do dalszych poszukiwań i pogłębionych analiz
Badania wartości ekonomicznej usług biblioteczno-informacyjnych i ich wpływu na otoczenie
Get PDFLibraries play different important roles in contemporary society. They contribute to advancement of intellectual and social capital and have a particular impact on economic benefits of their surroundings. This paper gives an overview of the main approaches to library economic impact research. These include: cost effectiveness research, CBA – cost-benefit analysis, CVM – contigent valuation method, consumer surplus method and ROI (Return of Investment). In addition, the author analyses different available research initiatives in this area.Biblioteki pełnią różnorodne funkcje we współczesnym otoczeniu społecznym. Uczestniczą w tworzeniu kapitału intelektualnego i społecznego, wpływają na wzrost korzyści ekonomicznych użytkowników i całego społeczeństwa. W artykule omówiono główne podejścia i metody badawcze w zakresie oceny korzyści ekonomicznych płynących z funkcjonowania bibliotek. Skupiono się na metodzie analizy kosztów w stosunku do korzyści (ang. CBA – cost-benefit analysis), metodzie analizy warunkowej (ang. CVM – contigent valuation method), określaniu wartości dodanej dla użytkownika (ang. consumer surplus method) i metodologii oceny stopy wzrostu z inwestycji (ang. ROI – return of investment). Przeanalizowano również różne projekty badań prowadzone na świecie w tym zakresie
Od iluminatorstwa do grafiki książkowej. Kilka uwag o graficznych pracach Mistrza Collectarium wawelskiego
Get PDFOne of the major consequences following the invention and the introduction of movable type printing was the necessity of retraining of a number of people who had been formerly involved in manuscript and incunabula production and dissemination. This article attempts to analyse the issue of introducing this set of new skills, limiting its scope, however, to illuminators only, or, to be more specific, to one exemplary illuminator - the Master of the Wawel Collectarium. Though this anonymous Cracow-based artist from the first half of the sixteenth century is best known from his illuminating works, also his graphic designs for woodblock prints and metal relief plaque bindings are interesting and artistically accomplished. Taking into account the fact that the most illustrious publications of the time were decorated with the illustrations made after his drawings (Chronica Polonorum by Maciej Miechowita (Matiae de Mechovia, 1519-1521) and Contenta de vetustatibus Polonorum by Jodocus Lodovicus Decius (1521), it seems absolutely reasonable and worthwhile to investigate his graphic art works activity more thoroughly.Jedną z poważniejszych konsekwencji wynalezienia druku była konieczność przekwalifikowania się wielu osób związanych z produkcją książki rękopiśmiennej. Niniejszy artykuł jest próbą analizy owego problemu, skupioną przede wszystkim na iluminatorach, a konkretnie na jednym - Mistrzu Collectarium wawelskiego. Choć ten anonimowy artysta działający w środowisku krakowskim w pierwszej połowie XVI wieku znany jest najlepiej ze swych dzieł miniatorskich (którym zresztą zawdzięcza przydomek), to równie ciekawe i dobre artystycznie są jego projekty graficzne służące do opracowania klocków drzeworytniczych oraz plakiet introligatorskich. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że ilustracje wykonane według jego rysunków zdobiły najlepsze wydawnictwa tamtych czasów, m.in. Chronica Polonorum Miechowity (1519 i 1521) i Contenta de vetustatibus Polonorum Josta Decjusza (1521), warto przyjrzeć się bliżej jego graficznej działalności
Jasnogórskie piśmiennictwo dewocyjne w XVII-XVIII wieku. Recepcja modlitewnika Ksawerego Augustyna Rottera Ucieczka grzeszników albo nabożny zasmuconych rekurs do dzielney cudami Częstochowskiey Matki
Get PDFJasna Góra devotional writings are inextricably linked with Jasna Góra Monastery as a the center of pilgrimage and the cult of the miraculous picture of Our Lady of Częstochowa. As early as the seventeenth century Jasna Góra had formed, besides its religious and pastoral significance, a thriving center for impressive written culture influencing the population through devotional utilitarian literature produced in the monastery. The very nature of these books was dictated primarily by particular needs of Jasna Góra as a hub for pilgrimage. Jasna Góra drew crowds of pilgrims, venerating the painting of Our Lady, not only from the territories of the Polish Commonwealth but also from Silesia, Moravia and Hungary. The Pauline Fathers (of the Order of St. Paul the First Hermit) were very much involved in this mass pilgrimage movement. They reached for and appealed to pilgrims through printed word in the form of prayer books that also propagated literary images of saints. The life of Jasna Góra as a holy place, the biggest pilgrimage center in Poland, was reflected in the writings produced here in the seventeenth and the eighteenth centuries.Jasnogórskie piśmiennictwo dewocyjne nierozerwalnie związane jest z Jasną Górą jako ośrodkiem kultu cudownego obrazu. Już od XVII wieku Jasna Góra obok ośrodka religijnego i duszpasterskiego stanowiła również prężny ośrodek kultury piśmiennej, oddziałującej na społeczeństwo przez dewocyjną książkę użytkową. Charakter tych książek podyktowany był przede wszystkim szczególnymi potrzebami Jasnej Góry jako ośrodka pielgrzymkowego. Jasna Góra, ze swym łaskami słynącym obrazem, była celem licznych pielgrzymek nie tylko z całego państwa polskiego, ale także ze Śląska, Moraw i Węgier. Paulini wobec masowego ruchu pątniczego nie pozostawali bierni. Docierali do pątników przez słowo drukowane w formie modlitewników, które popularyzowały również treści literackie. Życie Jasnej Góry jako miejsca świętego, największego ośrodka pielgrzymkowego w Polsce, znalazło odbicie w piśmiennictwie jasnogórskim XVII-XVIII wieku
Niezamknięte księgi – o księgach cechowych na Pomorzu Zachodnim
Get PDFThe article presents the results of an investigation focused on books created throughout the operation of various professional guilds and associations in Western Pomerania. It is a particular kind of a document in which the professional life of a guild (corporation) as well as social life are reflected. On more than one occasion the books were written throughout many successive generations encompassing a time frame of even several centuries, and, therefore, they constitute an extraordinary and valuable historical source of information. The books under scrutiny were divided into the following categories: office books covering the entire activity of a guild (Amtsbuch), and specialized books – books of records (Protokollbuch), books ran by masters, journeymen and apprentices (Meister-, Gesellen- and Lehrjungenbuch), account books (Rechnungsbuch) and, on few occasions, normative books. The article presents a substantial diversity of the issues addressed in individual types of the books and discusses their format. The source material for the study are the items held in the State Archive in Szczecin. A far reaching similarity in the functioning of the guilds, also those from outside Pomerania, allows us to apply the results of the study to other guild associations as well.Niniejsze badanie koncentruje się na księgach powstałych w wyniku działalności organizacji cechowych na Pomorzu Zachodnim. Jest to specyficzny rodzaj zabytków, w których odzwierciedla się życie zarówno zawodowe, jak i społeczne oraz towarzyskie korporacji. Pisane były niejednokrotnie przez kolejne pokolenia, obejmują nawet kilka stuleci, przez co stanowią cenne źródło historyczne. Księgi dzieliły się na urzędowe, obejmujące całokształt działalności (Amtsbuch), oraz wyspecjalizowane – księgi protokołów (Protokollbuch), księgi mistrzów, czeladników i uczniów (Meister-, Gesellen- i Lehrjungenbuch), księgi rachunkowe (Rechnungsbuch) i księgi normatywne. Tekst ukazuje znaczną różnorodność kwestii poruszanych w poszczególnych rodzajach ksiąg, a także ich formę zewnętrzną. Podstawę do badań stanowią obiekty przechowywane w Archiwum Państwowym w Szczecinie. Daleko posunięte podobieństwo w funkcjonowaniu cechów poza granicami Pomorza pozwala na przeniesienie wniosków również na inne organizacje cechowe
Tradycyjne funkcje czasopisma naukowego a współczesne technologie komunikacyjne
Get PDFSince mid-17th century, the scholarly journal was the most important medium of communication within the community of scholars. It also has a number of other functions, such as quality control, archiving, and recognition of authors. The necessity of journals for the development of science and scholarship has been questioned, also from the perspective of cultural anthropology. Some of its functions can already be replaced with other solutions, made available by new information and communication technologies. A number of proposals for a new formula of the journal do not, however, ensure proper fulfilment of all its traditional functions. It seems both important and interesting to look at the scholarly procedures related to publishing in journals as a ritual strengthening self-identification and integration of a scholarly subcommunity related to a particular research area and methodological school.Czasopismo naukowe stanowi od połowy XVII wieku najważniejsze medium komunikacji w społeczności uczonych. Spełnia ono również wiele innych funkcji, takich jak selekcja jakościowa, archiwizacja i przynoszenie uznania autorom. Konieczność istnienia czasopisma dla rozwoju nauki była kwestionowana, również z pozycji antropologii kulturowej. Część z jego funkcji można już obecnie zastąpić innymi rozwiązaniami, pojawiającymi się wraz z rozwojem technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Różne propozycje stworzenia nowej formuły czasopisma nie zapewniają właściwego spełniania jego wszystkich dotychczasowych funkcji. Szczególnie ważna i ciekawa wydaje się możliwość spojrzenia na procedury nauki związane z publikowaniem w czasopismach jako na rytuał, który utrwala poczucie tożsamości i integrację części społeczności uczonych związanej z określonym obszarem badawczym i szkołą metodologiczną
Szwedzi a Polska, czyli o rodzimych księgozbiorach w Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali
Get PDFAfter a series of mid-seventeenth century campaigns and during the turbulent times of the Swedish invasion and occupation of the Polish-Lithuanian Commonwealth a particularly valuable collection of Polonica was among the spoils taken by the Swedish army and transferred to Sweden. The collection was seized from Jesuit colleges in Braniewo, Frombork and Poznań. Currently, the collection is held at the University Library in Uppsala. From the existing holdings of Polish origin at Uppsala University Library, only the collection from the library of the Jesuit College in Braniewo has been reconstructed in catalogue form. Józef Trypućko, professor of Slavic languages, linguist and translator, was occupied with the project of studying the history of Polish book collections in the Kingdom of Sweden for many years. Following his death, it was continued by other researchers by agreement of the University Library in Uppsala and the National Library in Warsaw. The publication of the catalogue has triggered much controversy by challenging many concepts assumed to be fundamental for the issues of restitution of lost collections and prompted a discussion on available legal regulations and remedies concerning international displacement and cultural plunder, though, at the same time, questioned legitimacy of such claims.W XVII wieku wskutek burzliwych dziejów polsko-szwedzkich został zagrabiony niezwykle cenny zbiór poloników. Księgozbiór pochodził głównie z bibliotek należących do kolegiów jezuickich w Braniewie, Fromborku i Poznaniu. Obecnie przechowywany jest w Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali. Spośród polskich zbiorów znajdujących się w posiadaniu uppsalskiej książnicy jedynie księgozbiór z biblioteki pojezuickiej z Braniewa doczekał się szczegółowego opracowania. Józef Trypućko, wybitny językoznawca, slawista i tłumacz, podjął trud prowadzenia systematycznych badań nad historią polskich zbiorów bibliotecznych, które znalazły się na terenie Królestwa Szwecji. Prace nad katalogiem były kontynuowane po jego śmierci, na podstawie porozumienia zawartego między Biblioteką Uniwersytecką w Uppsali a Biblioteką Narodową w Warszawie. Wydanie katalogu wywołało kontrowersje wokół kwestii rewindykacji utraconych zbiorów, skłoniło do refleksji nad prawem do ubiegania się o zwrot zagrabionych skarbów kultury i jednocześnie nad zasadnością takich starań