Biblioteka
Not a member yet
381 research outputs found
Sort by
Leonard Rosadziński, Bibliofilskie podróże i introligatorstwo. Artykuły i reportaże z lat 2011–2021 wystawione w Internecie na blogu „Wystawa Rzemiosła Introligatorskiego i Artystycznej Oprawy Książki” Poznań: nakładem autora 2024, ss. 174. ISBN 978-83-928616-8-3
Full text linkBook review: Leonard Rosadziński, Bibliofilskie podróże i introligatorstwo. Artykuły i reportaże z lat 2011–2021 wystawione w Internecie na blogu „Wystawa Rzemiosła Introligatorskiego i Artystycznej Oprawy Książki”Poznań: nakładem autora 2024, ss. 174. ISBN 978-83-928616-8-3.Recenzja książki: Leonard Rosadziński, Bibliofilskie podróże i introligatorstwo. Artykuły i reportaże z lat 2011–2021 wystawione w Internecie na blogu „Wystawa Rzemiosła Introligatorskiego i Artystycznej Oprawy Książki”Poznań: nakładem autora 2024, ss. 174. ISBN 978-83-928616-8-3
Cundisiusowie: pracownicy książki we Wschowie i Lesznie w XVII i XVIII wieku
Full text linkThe article aims to present the life and activities of bookbinders and booksellers from the Cundisius family, operating in the 17th and 18th centuries in Wschowa and Leszno. The analysis of incomplete material collected by means of archival, bibliographic and literature research, it was possible to determine the fate of several family members. The figure of Johann Kuntze (1626–1700) was most fully presented, using the Latinized form of his surname. Born in Merseburg, active in Görlitz, before 1669 he settled in Wschowa. Here he published a report on the visit of Augustus II to this city. His grandson was probably the bookbinder in Leszno, Johann Gottfried (d. 1769), known for publishing three editions of the hymnal for the Lutheran parish in Leszno. Other members of the Cundisius family dealt solely with bookbinding. Conclusion: In view of the available data it has been established that the Cundisius family dominated the 18th century bookmarket in the field of bookbinding in Wschowa and Leszno. At the end of the century the family’s position decreased due to the changes in book production and trade.Celem artykułu jest próba przedstawienia dziejów rodziny pracowników książki – Cundisiusów, parających się działalnością wydawniczą, księgarską i introligatorstwem we Wschowie i Lesznie na przełomie XVII i XVIII wieku. W wyniku analizy niekompletnych materiałów zebranych na podstawie przeprowadzonych kwerend archiwalnych, bibliograficznych oraz w literaturze przedmiotu udało się ustalić losy kilku przedstawicieli rodziny. Najpełniej zaprezentowana została postać Johanna Kuntzego (1626–1700), posługującego się zlatynizowaną formą nazwiska, który – urodzony w Merseburgu, czynny zawodowo w Görlitz – przed 1669 rokiem osiadł we Wschowie. Tu ogłosił relację z wizyty Augusta II w tym mieście. Zapewne jego wnukiem był introligator w Lesznie Johann Gottfried (zm. 1769), znany z wydania trzech edycji śpiewnika dla użytku parafii luterańskiej w Lesznie. Pozostali przedstawiciele rodziny zajmowali się jedynie oprawą książek. Wnioski: W świetle dostępnych danych wiadomo, że Cundisiusowie zdominowali rynek książki we Wschowie i Lesznie w XVIII wieku w zakresie oprawy książek. U schyłku stulecia pozycja rodziny uległa obniżenium ze względu na zmiany w produkcji i handlu książką
Badania nad historią bibliotek: kilka refleksji z perspektywy francuskiej
No full textStudies on the history of libraries as a research field within a domain of the French historiographic tradition first appeared towards the end of the 1980s. Its theoretical underpinnings were in fact provided by the existing studies on the history of books and the founding works by Henri-Jean Martin (1924–2007). Despite a sizeable number of publications following the publication of the Histoire des bibliothèques françaises (Paris, 1988–1992, 4 vols.), this particular research area somehow failed to take advantage of the dynamics generally attributed to works on the history of books. Largely focusing on institutional and present-day issues, a substantial portion of the study on the history of libraries continued for a long time to be isolated and dominated by library-based authors only. A change in this situation came as late as the first decade of the 21st century and was greatly influenced by the works of the recently deceased historian Frédéric Barbier (1952–2023). Since that time, we have been witnessing a significant widening of perspectives, very much in line with the wish expressed by F. Barbier himself in his Histoire des bibliothèques en Occident (ed. I, Paris, 2013). This area of research (history of libraries) attracts interests of more and more researchers and has become a transnational domain at the pan-European level. The present research study documents these cultural and timeless transitions (challenging the perceived divisions between the Middle Ages and the Ancien Régime, and the Ancien Régime and modern times), and thus becoming multidisciplinary as well as interdisciplinary studies that integrate a number of disciplines (political history, social history, history of culture, architecture, etc.). At the same time, research on the history of libraries retains a strong relationship with studies on the history of books and media. The position and standing of libraries, that went through profound transformations due to both cuts in their budgets and the implications of the digital revolution in the first years of the 21st century, seems to be endangered, both as an institution and a place. However, their purpose in modern democracy is not outdated and they still perform a significant mission by making it possible for all to have equal access to cultural resources and media. Libraries provide non-vertical mediation (i.e. cataloguing and metadata creation, classification and storage …), that is still essential to make data and documents available. They continue to accommodate in one cultural space – that becomes more and more comfortable and friendly – both readers and visitors that learn to “live together” within this space, conforming at the same time to applicable rules and regulations. Despite their seemingly disadvantageous situation, one may though assume that modern libraries will continue to provide fresh and stimulating material for historical research for long years to comeDans le contexte historiographique français, l’histoire des bibliothèques a émergé, à la fin des années 1980, comme la « fille » de l’histoire du livre et des travaux fondateurs d’Henri-Jean Martin (1924–2007). Après l’Histoire des bibliothèques françaises (Paris, 1988–1992, 4 vol.), en dépit d’un certain nombre de publications, ce domaine de recherche a toutefois peiné à profiter de la dynamique et des promesses de l’histoire du livre. Souvent centrée sur des problématiques institutionnelles et contemporaines, l’histoire des bibliothèques est restée longtemps cloisonnée et monopolisée par les professionnels des bibliothèques. Le déclic ne s’est en fait amorcé qu’à partir des années 2000 sous l’influence des travaux de l’historien Frédéric Barbier (1952–2023), récemment disparu. Depuis lors, on a assisté à un élargissement considérable des perspectives, suivant le vœu exprimé par F. Barbier luimême dans son Histoire des bibliothèques en Occident (1re édition, Paris, 2013). L’histoire des bibliothèques a impliqué un nombre croissant de chercheur(e)s ; elle est devenue transnationale au niveau européen, attentive aux transferts culturels, trans-séculaire (en surmontant les clivages Moyen Âge / Ancien Régime et Ancien Régime / époque contemporaine), pluridisciplinaire (objet d’histoire politique, sociale, culturelle, architecturale…), tout en conservant un lien fort avec l’histoire du livre et des médias. Profondément transformées en ce début de XXIe siècle, sous la double action des coupes budgétaires et de la révolution du numérique, les bibliothèques paraissent menacées en tant qu’institutions et en tant que lieux. Néanmoins elles assurent des missions essentielles à l’âge démocratique, en permettant l’accès égal de tous (individuellement connectés ou non) aux ressources culturelles et médiatiques, en assurant une médiation non « verticale » (catalogage et création de métadonnées, classements et rangements…), indispensable à la mise à disposition des données et des documents, et en accueillant en un même espace culturel, de plus en plus confortable et convivial, un public de lecteurs aussi bien que de visiteurs qui apprennent à y « vivre ensemble » en respectant certaines règles. Malgré une conjoncture en apparence défavorable, on peut donc considérer que les bibliothèques contemporaines vont continuer d’offrir longtemps à la recherche historique un matériau vivant et stimulant.We francuskim kontekście historiograficznym historia bibliotek jako dziedzina pojawiła się pod koniec lat 80. XX wieku. To „córka” historii książki i dzieł założycielskich Henri-Jeana Martina (1924–2007). Mimo sporej liczby publikacji po ukazaniu się Histoire des bibliothèques françaises (Paryż 1988–1992, 4 tomy) ta dziedzina badań miała trudności z wykorzystaniem dynamiki charakterystycznej dla historii książki. Historia bibliotek, skupiając się często na problematyce instytucjonalnej i kwestiach współczesnych, przez długi czas pozostawała odizolowana i zmonopolizowana przez pracowników biblio-tek. Zmiana dokonała się dopiero w pierwszej dekadzie XXI wieku pod wpływem prac niedawno zmarłego historyka, Frédérica Barbiera (1952–2023). Od tamtego czasu jesteśmy świadkami znacznego poszerzenia się perspektyw, zgodnie z życzeniem wyrażonym przez samego Barbiera w Histoire des bibliothèques en Occident (wyd. 1, Paryż 2013). Historia bibliotek interesuje coraz większą liczbę badaczy, stała się dziedziną ponadnarodową na poziomie europejskim. Rejestruje przemiany kulturowe, ponadczasowe (przezwyciężając podziały średniowiecze – Ancien régime i Ancien regime – epoka współczesna), stając się nauką multidyscyplinarną (historia polityczna, społeczna, historia kultury, architektury…) i zachowując jednocześnie silny związek z historią książki i mediów. Biblioteki, które na początku XXI wieku uległy znacznej transformacji z powodu zarówno cięć budżetowych, jak i rewolucji cyfrowej, zdają się zagrożone jako instytucje i jako miejsca. Niemniej jednak nadal pełnią istotną misję we współczesnej demokracji, umożliwiając równy dostęp wszystkim (mającym indywidualny dostęp lub nie) do zasobów kultury i mediów, zapewniając mediację „niepionową” (katalogowanie i tworzenie metadanych, klasyfikacja i przechowywanie), niezbędną do udostępniania danych i dokumentów, oraz przyjmując w jednej przestrzeni kulturowej – coraz wygodniejszej i przyjaźniejszej – zarówno czytelników, jak i gości, którzy uczą się w niej „żyć razem”, przestrzegając obowiązujących zasad. Mimo pozornie niekorzystnej sytuacji można uznać, że współczesne biblioteki jeszcze przez długi czas będą dostarczać żywego i inspirującego materiału do badań historycznych
O literackich łupach wojennych w bibliotekach prywatnych. Przypadek zbiorów Clasa Rålamba w Länna Gård
Full text linkAfter arriving in Sweden, the literary spoils of war taken from Poznań in the Swedish deluge in the 1650s ended up in the private country house library of nobleman Clas Rålamb (1622–1698), who had been sent by Swedish King Charles X Gustavus (reigned 1654–1660) to manage the difficult situation in this Polish town while it was under Swedish command. With the help of a still extant inventory from the 1690s drawn up at the country house before the books were donated to Uppsala University Library, where they remain today, the contents and possible arrangement of this library are briefly described and discussed in this article. Some notable characteristics are the sections on theology and duplicates being larger than what would normally be expected from a country house library of this kind. It is assumed that these factors, among others, indicate that Rålamb did not make any sort of selection when seizing the books from monasteries and churches in Poznań. In addition, it suggests that their primary role in their new environment was to increase the cultural capital of their owner. Large numbers of the confessionally Catholic books were of little practical use in a Sweden characterized by Lutheran Orthodoxy.Po dotarciu do Szwecji literackie łupy wojenne zrabowane w Poznaniu w czasie potopu szwedzkiego w latach 50. XVII wieku trafiły do prywatnych zbiorów bibliotecznych w wiejskiej posiadłości Clasa Rålamba (1622–1698). Clas Rålamb wysłany został przez króla szwedzkiego Karola X Gustawa (panującego latach 1654–1660) z misją opanowania trudnej sytuacji w Poznaniu, w tym czasie znajdującym się pod okupacją szwedzką. Autor artykułu, korzystając z zachowanego oryginalnego inwentarza ksiąg sporządzonego w latach 90. tego samego wieku, a jeszcze przed ofiarowaniem zbiorów Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali, gdzie przechowywane są do dzisiaj, krótko opisuje i omawia zawartość i możliwy układ tej biblioteki. Godną odnotowania cechą charakterystyczną zbioru ksiąg są działy poświęcone teologii i dubletom, obszerniejsze i liczniejsze niż można by oczekiwać w przypadku księgozbioru biblioteki z wiejskiej posiadłości. Można zatem założyć, że to właśnie powyższe czynniki wskazują, że Rålamb nie dokonał wstępnej selekcji zbiorów przejętych z bibliotek klasztorów i kościołów w Poznaniu. Co więcej, fakt ten sugeruje, że ich główną rolą w nowym otoczeniu było powiększenie kulturowego kapitału właściciela. Duża liczba katolickich książek o charakterze modlitewnym nie miała wielkiego praktycznego użycia w ortodoksyjnie luterańskiej Szwecji
Przestrzeń komunikacyjna współczesnej biblioteki: studia i szkice z teorii i praktyki, red. Anita Has-Tokarz, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2022, ss. 186. ISBN 978-83-227-9634-4
Full text linkPrzestrzeń komunikacyjna współczesnej biblioteki: studia i szkice z teorii i praktyki, red. Anita Has-Tokarz, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2022, ss. 186. ISBN 978-83-227-9634-
Działalność wydawnicza w Poznaniu w latach 1945–1950: odrodzenie i upadek
Full text linkThis article discusses the publishing output in the city of Poznań in the years 1945–1950, i.e. the period of its reconstruction following the war’s conclusion. The article aims to show its development within the first three post-war years, and then its slow decline throughout the subsequent changing political situation. The new (communist) authorities deliberately sought to eliminate private and cooperative publishers from the market and attempted to curb any publishing activities by other entities. The main thesis is that this impediment and restriction to such a dynamically developing activity combined with the centralisation of the publishing movement in Warsaw led in consequence to a serious loss and damaging effects on the scientific, cultural and literary development of Poznań. Methods: The basic research methods applied by the present author are bibliographic, statistical and comparative, and the analysis is based on the bibliographic data on the publishing movement in Poznań collected by the author. These data are then compared with research results from previous years. Results and conclusion: The author shows that the publishing production in Poznań between the years 1945 and 1950 was much higher than previously reported in the literature.W artykule została przedstawiona produkcja wydawnicza Poznania w latach 1945–1950, czyli w okresie odbudowy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Celem artykułu jest ukazanie jej rozwoju w pierwszych trzech latach, następnie powolnego upadku spowodowanego zmieniającą się sytuacją polityczną. Nowe władze dążyły do wyeliminowania z rynku wydawców prywatnych i spółdzielczych oraz prowadzenia działalności nakładczej przez inne podmioty. Zahamowanie tak prężnie rozwijającej się działalności i centralizacja ruchu wydawniczego w Warszawie doprowadziły do poważnego uszczerbku w rozwoju naukowym, kulturalnym i literackim Poznania. Metody badawcze: bibliograficzna, statystyczna i porównawcza. Podstawę analiz stanowią dane bibliograficzne dotyczące ruchu wydawniczego w Poznaniu zebrane przez autora, które porównywano z wynikami badań z lat poprzednich. Wnioski: autor wykazał, że produkcja wydawnicza Poznania lat 1945–1950 była znacznie większa niż to do tej pory przedstawiano w literaturze
Agnieszka Adamiec, Model oceny akademickich repozytoriów instytucjonalnych w Polsce w kontekście otwartej nauki, Warszawa: Wydawnictwo SGGW 2023, ss. 280. ISBN 978-83-8237-158-8
Full text linkKamila Budrowska, Cenzura i okolice. Studia o cenzurze instytucjonalnej w Polsce w latach 1944–1990, Warszawa: Instytut Badań Literackich 2022 (Badania Filologiczne nad Cenzurą PRL, t. 10, red. nauk. serii Kamila Budrowska), ss. 251. ISBN 978-83-6689-848-6
Full text linkKamila Budrowska, Cenzura i okolice. Studia o cenzurze instytucjonalnej w Polsce w latach 1944–1990, Warszawa: Instytut Badań Literackich 2022 (Badania Filologiczne nad Cenzurą PRL, t. 10, red. nauk. serii Kamila Budrowska), ss. 251. ISBN 978-83-6689-848-