Biblioteka
Not a member yet
381 research outputs found
Sort by
W ziemiańskim dworze i na uniwersytecie… Badania proweniencyjne XIX-wiecznych prac Karola Libelta (1807–1875) z Pracowni Regionalnego Zasobu Bibliotecznego Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu i krąg ich odbiorców
Abstract. Objective: The article draws particular attention to the works of the philosopher, national and political activist Karol Libelt from Poznań, which were kept in the Regional Studies Collection of the University Library in Poznań, and which have ownership marks on their pages in the form of stamps, handwritten entries, bookplates, and stickers belonging to previous owners. The main goal was to recognise the group of readers, the audience of the works of this philosopher, national activist, and political figure. Method: The text is arranged chronologically, which primarily allows for a closer look at the circumstances of the creation of works published over several decades, mainly in Poznań, although there are also individual titles published outside Greater Poland. Thanks to this, it was also possible to recall the figure of the philosopher who has permanently inscribed himself on the pages of local Greater Poland history. The analysis included over a dozen titles from the Regional Studies Collection in which it was possible to identify numerous provenance marks. Conclusion: The research yielded diverse information not only about the readers of these nineteenth-century publications, but also about the journey of the books themselves to the place where they are currently stored, the University Library in Poznań. Among those who reached for Libelt’s works and added them to their book collections were representatives of the local landed gentry and intelligentsia, as well as institutions serving the common good. It is worth noting that although the analysed books are mostly local editions, they reached not only the libraries of Greater Poland residents and organizations, but also enriched the library collections of institutions operating in Vilnius, Lviv, and Western Europe.Cel: Artykuł zwraca szczególną uwagę na prace autorstwa poznaniaka Karola Libelta przechowywane w Pracowni Regionalnego Zasobu Bibliotecznego Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, które mają na swoich stronach znaki własnościowe w postaci pieczątek, rękopiśmiennych wpisów, ekslibrisów i naklejek, należące do wcześniejszych właścicieli. Głównym celem bowiem było poznanie grona odbiorców dzieł tego filozofa, działacza narodowego i politycznego. Metoda: W tekście został przyjęty układ chronologiczny, który przede wszystkim pozwolił na przybliżenie okoliczności powstania prac wydawanych na przestrzeni kilkudziesięciu lat, głównie w Poznaniu, choć pojawiają się także pojedyncze tytuły opublikowane poza Wielkopolską. Dzięki temu możliwe było też przypomnienie postaci filozofa, która na trwałe zapisała się na kartach lokalnej, wielkopolskiej historii. Analizie poddano kilkanaście tytułów pochodzących z Pracowni Regionalnego Zasobu Bibliotecznego, w których udało się zidentyfikować liczne znaki proweniencyjne. Wniosek: Badania przyniosły zróżnicowane informacje na temat czytelników XIX-wiecznych publikacji, a także historii samych książek przechowywanych obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu. Do tych, którzy sięgnęli po prace Libelta i włączyli je do swoich księgozbiorów, należą przedstawiciele lokalnego ziemiaństwa i inteligencji oraz instytucje służące dobru ogólnemu. Warto zaznaczyć, że chociaż analizowane książki są przeważnie wydaniami lokalnymi, to nie tylko trafiały do biblioteczek Wielkopolan i wielkopolskich organizacji, ale też zasilały zbiory biblioteczne instytucji działających w Wilnie, we Lwowie czy na zachodzie Europy
Anna Lubińska, Książka i biblioteka w wybranych pracach Umberta Eco. Studium bibliologiczne, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydawnictwo „Szermierz” 2024, ss. 354. ISBN 978-83-229-3856-0
Book review: Anna Lubińska, Książka i biblioteka w wybranych pracach Umberta Eco. Studium bibliologiczne,Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydawnictwo „Szermierz” 2024, ss. 354. ISBN 978-83-229-3856-0.Recenzja książki: Anna Lubińska, Książka i biblioteka w wybranych pracach Umberta Eco. Studium bibliologiczne,Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydawnictwo „Szermierz” 2024, ss. 354. ISBN 978-83-229-3856-0
Archiwum dźwiękowe Książnicy Pomorskiej jako forma przekazywania pamięci
Abstract. Objective: The article addresses the topic of creating community archives in libraries, particularly sound recordings, and discusses their potential for research use. The author focuses on sound archives collected by the West Pomeranian Digital Library “Pomerania”. The recordings are produced by the staff of the Stanisław Staszic Pomeranian Library in Szczecin. Method: The article discusses contemporary concepts of memory. It utilizes cultural theories such as places of memory, cultural and social memory, as well as the literary theory of the autobiographical triangle. Conclusions: The article presents the research potential of analyzing and interpreting sound archives. The research methods presented in the text emphasize the interpretive potential of audio archives and showcase a range of possible applications in the humanities.Cel: Artykuł porusza tematykę tworzenia archiwów społecznych w bibliotekach, szczególnie nagrań dźwiękowych, i omawia możliwość ich wykorzystania w badaniach. Autorka skupia się na archiwach dźwiękowych gromadzonych w Zachodniopomorskiej Bibliotece Cyfrowej „Pomerania”. Nagrania są tworzone przez pracowników Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. Metoda: W artykule zostały wykorzystane współczesne koncepcje pamięci i teorie kulturowe: miejsc pamięci, pamięci kulturowej i społecznej, a także literaturoznawcza teoria trójkąta autobiograficznego. Wnioski: Artykuł prezentuje możliwości badawcze analizy i interpretacji archiwów dźwiękowych. Zaprezentowane w tekście metody badawcze podkreślają potencjał interpretacyjny archiwów dźwiękowych i prezentują ich możliwe zastosowania w badaniach humanistycznych
Preprinty w uczelnianym repozytorium drogą do otwartości w nauce?
Abstract. The aim of this article is to analyze the role of preprints in the open access policies of higher education institutions in Poland and their presence in institutional repositories. Methods: The paper presents the results of surveys and an analysis of the content of selected Polish academic repositories. The data sources include surveys completed by representatives of 33 academic libraries, a review of the content of 59 institutional repositories, and an exploration of preprints and their links to scientific publications. The applied research methods included a review of repositories and an online survey. A discussion of the significance of preprints in the global scientific communication system provided the context for interpreting the results obtained. Conclusions: The findings indicate that preprints remain a marginal element of open access policies in Polish academic institutions, and their presence in repositories is limited. A low awareness of the potential benefits of publishing preprints, as well as formal and organizational barriers, was also identified. In conclusion, the need for the development of consistent principles regarding preprints in the open access policies of universities, better adaptation of repositories to their deposition and sharing, and the necessity for the development of support and training for the academic community were emphasized. Streszczenie. Celem artykułu jest analiza roli preprintów w politykach otwartości uczelni wyższych w Polsce i ich obecności w repozytoriach instytucjonalnych. Metody: W pracy przedstawiono wyniki badań ankietowych i analizę zawartości wybranych polskich repozytoriów uczelnianych. Dane źródłowe zostały pozyskane z ankiet wypełnionych przez przedstawicieli 33 bibliotek akademickich, przeglądu zawartości 59 repozytoriów instytucjonalnych oraz eksploracji preprintów i ich powiązań z publikacjami naukowymi. Zastosowane metody badawcze obejmowały przegląd repozytoriów i ankietę online. Omówienie znaczenia preprintów w globalnym systemie komunikacji naukowej stanowiło kontekst dla interpretacji uzyskanych danych. Wnioski: Wyniki wskazują na to, że preprinty są wciąż marginalnym elementem polityk otwartości w polskich instytucjach akademickich, a ich obecność w repozytoriach jest ograniczona. Zidentyfikowano również niską świadomość potencjalnych korzyści wynikających z publikowania preprintów oraz bariery natury formalnej i organizacyjnej. W konkluzji wskazano na potrzebę wypracowania spójnych zasad dotyczących preprintów w politykach otwartości uczelni, lepszego dostosowania repozytoriów do deponowania i udostępniania preprintów, a także konieczność rozwoju wsparcia i szkoleń dla środowiska akademickiego
Unikatowy graduał dominikański z kontraty pruskiej? Uwagi o proweniencji i datowaniu rękopisu sygn. 2010 ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Abstract. Purpose: The verification of former dating of the Dominican gradual shelf mark 2010 and the identification of its provenance in light of current state of research on the Dominican and Teutonic manuscripts. Methods: the study used historical and comparative methods as well as elements of codicological analysis and source criticism. Results: the conducted comparative analyses of the repertoire contained within preserved leaves of the manuscript found that it is much closer to the content of the two oldest dominican graduals from the fourteenth century preserved in Poland than to posterior sixteenth- and seventeenth-century manuscripts. However it could not have been written before 1423, because in that year the feast of the Apparition of St. Michael, noted in the gradual 2010, was introduced into the Dominican calendar. In turn, the lack of such important feasts like Transfiguration and St. Catherine of Siena indicates that the former dating of the codex should be shifted from the sixteenth century into the second or third quarter of the fifteenth century, which is suggested also by the style of decoration of the book and writing. The analysis of the repertoire in light of the newest studies of sources allowed also to identify that the manuscript 2010 could have come from one of the monasteries belonging to the Prussian contrata of the Polish province of the Dominican Order. It is indicated by the presence of very rare in Polish liturgical books and absent in Dominican calendar feasts of St Jodoc, popular in German countries, and most of all St Olaf, patron saint of sailors and merchants, venerated in the Dominican monastery in former Revel in Livonia and in the Teutonic Order. The list of sixteen feasts added by the scriptor at the end of the Proprium de Sanctis chants cycle, indicates the influences of the Teutonic liturgy, because some of these saints were not recorded in the Dominican liturgical manuscripts, but they are popular in Teutonic books.Streszczenie. Cele: Weryfikacja dotychczasowego datowania dominikańskiego graduału o sygn. 2010 oraz próba ustalenia jego proweniencji w świetle aktualnego stanu badań nad rękopisami dominikańskimi i krzyżackimi. Metody badawcze: W pracy zastosowano metody historyczne, komparatystyczne oraz metodę analizy kodykologicznej i krytyki źródła. Wyniki: W rezultacie przeprowadzonych analiz komparatystycznych repertuaru zawartego na zachowanych kartach rękopisu ustalono, że jest on znacznie bliższy zawartości dwóch najstarszych zachowanych w Polsce graduałów dominikańskich z XIV wieku niż późniejszych, XVI- i XVII-wiecznych, choć nie mógł powstać przed 1423 rokiem, gdyż właśnie wtedy do kalendarza zakonnego wprowadzono odnotowane w nim święto Objawienia św. Michała Archanioła. Z kolei brak tak istotnych świąt jak Przemienienie Pańskie i św. Katarzyny ze Sieny wskazuje, że dotychczasowe datowanie kodeksu należałoby przesunąć z XVI na drugą lub trzecią ćwierć XV wieku, co sugerują również styl dekoracji i pismo. Analiza repertuaru w świetle nowszych badań źródłowych pozwoliła też ustalić, że rękopis może pochodzić z jednego z klasztorów należących do kontraty pruskiej polskiej prowincji dominikanów. Wskazuje na to zwłaszcza obecność rzadko występujących w polskich księgach liturgicznych i nieobecnych w kalendarzu dominikańskim świąt św. Jodoka, popularnego m.in. w krajach germańskojęzycznych, a przede wszystkim św. Olafa, patrona żeglarzy i kupców, czczonego w klasztorze dominikanów w dawnym Rewlu w Liwonii i w zakonie krzyżackim. Na wpływy liturgii krzyżackiej wskazuje zamieszczona na końcu cyklu śpiewów Proprium de Sanctis lista kilkunastu dodatkowych formularzy, m.in. na święta, które nie występują w pozostałych zachowanych dominikańskich rękopisach liturgicznych, ale są obecne w źródłach krzyżackich