Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea – an umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials
Get PDFIntroduction and aim. Antibiotic therapies induce diarrhea by disrupting the intestinal microbiota, prompting research into probiotics to prevent antibiotic-associated diarrhea (AAD). The aim of this study was to systematically identify and summarize meta-analyses of randomized controlled trials (RCT) on probiotics for AAD prevention.
Material and methods. Databases including PubMed, EMBASE, Epistemonikos, and the Cochrane Database were searched up to December 11, 2023. Systematic reviews and meta-analyses of RCTs on probiotics for AAD prevention in any age group were included. Meta-analyses were re-performed to calculate pooled risk ratios (RR) with 95% confidence intervals (CI). Evidence quality was assessed using GRADE criteria.
Analysis of the literature. The review included 16 articles with 39 unique meta-analyses. Probiotics reduced AAD risk across various groups: adults (RR 0.47, 95% CI 0.40–0.56), all ages (RR 0.58, 95% CI 0.50–0.68), and outpatients (RR 0.49, 95% CI 0.36 0.66) with a moderate level of evidence. For the use of any probiotics in pediatrics, the initial high-quality evidence (RR 0.48, 95% CI 0.44–0.63) was downgraded to moderate after a sensitivity analysis excluding small studies.
Conclusion. Probiotics are beneficial in preventing AAD, but evidence quality varies from low to moderate. High-quality trials are needed to identify the most effective probiotic species and strains, dosages, and target patient populations
Clinical exome sequencing (carrier screening) identifies the gene INPPL1 in a sporadic case of opsismodysplasia
Get PDFIntroduction and aim. This study presents a case of opsismodysplasia in a family, characterized by skeletal dysplasia and neu rological complications in two consecutive neonates.
Description of the case. Genetic analysis revealed that the father carries a likely benign/variant of uncertain significance (VUS) in exon 14 of the INPPL1 gene (c.1706C>T, p.Thr569Met), while the mother carries a pathogenic variant in exon 15 (c.1809del, p.Trp604GlyfsTer17). These variants follow an autosomal recessive inheritance, confirming carrier status. Additionally, the fa ther is a carrier of a likely pathogenic variant in the CYP17A1 gene (OMIM*609300), specifically in exon 6 (c.1040G>A, p.Ar g347His, heterozygous), affecting 17,20-lyase activity and associated with isolated 17,20-lyase deficiency. Targeted sequencing and Sanger validation elucidated the genetic basis of the condition, emphasizing the importance of genetic testing and coun selling in families with a history of genetic disorders. The detected variants in the INPPL1 gene disrupt SHIP2 protein function, contributing to the observed abnormalities.
Conclusion. This study underscores the significance of early genetic diagnosis for reproductive counselling and timely inter vention. Further research into opsismodysplasia’s genetic mechanisms may lead to improved management and therapies for affected individuals. Overall, this case highlights the critical role of genetic analysis in diagnosing and managing rare genetic disorders, offering insights into personalized care and family planning
FinTech jako kluczowy czynnik finansowania rozwoju MŚP w erze cyfrowej
No full textThis article examines the role of financial technology (FinTech) in addressing the challenges faced by small and medium-sized enterprises (SMEs) in accessing finance. It begins by examining the historical context of financial innovation and its impact on economic growth and stability. The financial crisis of 2007–2008 highlighted the need for alternative financing solutions, leading to the emergence of FinTech as a disruptive force in the banking sector. The article discusses the various barriers to SME finance, including high costs, information asymmetry and lack of collateral, and how FinTech solutions have addressed these challenges. Through the application of digital financial services and innovative business models, FinTech has facilitated faster, easier and cheaper lending and capital raising processes for SMEs. It has also reduced information asymmetry through the use of alternative data sources and advanced analytics. The article also highlights the role of large technology companies in providing digital financial products and services, alongside traditional financial institutions and FinTech startups. In addition, it emphasises the wider impact of FinTech on SMEs, including improving operational efficiency, facilitating international expansion and fostering innovation. Overall, FinTech is presented as a critical enabler of SME growth and economic development in both domestic and international markets.Niniejszy artykuł analizuje rolę technologii finansowej (FinTech) w rozwiązywaniu wyzwań stojących przed małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP) w zakresie dostępu do finansowania. Rozpoczyna się od zbadania historycznego kontekstu innowacji finansowych i ich wpływu na wzrost gospodarczy i stabilność. Kryzys finansowy z lat 2007–2008 uwypuklił potrzebę alternatywnych rozwiązań finansowych, co doprowadziło do pojawienia się FinTech jako przełomowej siły w sektorze bankowym. W artykule omówiono różne bariery w finansowaniu MŚP, w tym wysokie koszty, asymetrię informacji i brak zabezpieczeń, a także sposób, w jaki rozwiązania FinTech sprostały tym wyzwaniom. Dzięki zastosowaniu cyfrowych usług finansowych i innowacyjnych modeli biznesowych, FinTech ułatwił szybsze, łatwiejsze i tańsze procesy udzielania pożyczek i pozyskiwania kapitału dla MŚP. Zmniejszyła również asymetrię informacji dzięki wykorzystaniu alternatywnych źródeł danych i zaawansowanej analityki. Artykuł podkreśla również rolę dużych firm technologicznych w dostarczaniu cyfrowych produktów i usług finansowych, obok tradycyjnych instytucji finansowych i startupów FinTech. Ponadto podkreślono szerszy wpływ FinTech na MŚP, w tym poprawę wydajności operacyjnej, ułatwienie ekspansji międzynarodowej i wspieranie innowacji. Ogólnie rzecz biorąc, FinTech jest przedstawiany jako kluczowy czynnik umożliwiający wzrost MŚP i rozwój gospodarczy zarówno na rynkach krajowych, jak i międzynarodowych
Im lepiej pasujesz do swojej pracy, tym lepiej pasujesz do zespołu. Przypadek Polski
No full textIn the person-environment fit literature there is limited research on the effect that compatibility between an employee and his or her job exerts on the compatibility between the employee and the team he or she works in. This study sheds light on this relationship by revealing two mechanisms through which Person-Job (PJ) fit influences Person-Group (PG) fit. In the first mechanism, this influence is mediated by self-esteem and supervisor satisfaction, while in the second one, by interpersonal justice and social cohesion. Personality traits and gender are moderators. Both mechanisms are tested for demand-ability fit and need-supply fit, as well as for internal and external forms of team fit. The study uses conditional process analysis and data provided from a survey of 826 Poles with MA or BA degrees at productive age, i.e. 25–45 years old. The results show that meeting the needs of team members for Autonomy has a stronger impact on their positive behaviour than satisfying their expectations regarding Promotion. Employees who are given greater independence have better relationships with both their supervisor and their teammates.W literaturze dotyczącej dopasowania osoba-środowisko istnieje niewiele badań na temat wpływu, jaki zgodność między pracownikiem a jego pracą wywiera na zgodność między pracownikiem a zespołem, w którym pracuje. Niniejsze badanie rzuca światło na tę relację, ujawniając dwa mechanizmy, poprzez które dopasowanie Osoba-Praca (PJ) wpływa na dopasowanie Osoba-Grupa (PG). W pierwszym mechanizmie wpływ ten jest pośredni przez poczucie własnej wartości i zadowolenie przełożonego, podczas gdy w drugim przez sprawiedliwość interpersonalną i spójność społeczną. Cechy osobowości i płeć są moderatorami. Oba mechanizmy są testowane pod kątem dopasowania popyt-możliwości i dopasowania potrzeba-podaż, a także pod kątem wewnętrznych i zewnętrznych form dopasowania zespołu. W badaniu wykorzystano analizę procesów warunkowych i dane pochodzące z ankiety przeprowadzonej wśród 826 Polaków z tytułem magistra lub licencjata, w wieku 25–45 lat. Wyniki pokazują, że zaspokajanie potrzeb członków zespołu w zakresie autonomii ma silniejszy wpływ na ich pozytywne zachowanie niż zaspokajanie ich oczekiwań dotyczących awansu. Pracownicy, którym przyznano większą niezależność, mają lepsze relacje zarówno ze swoim przełożonym, jak i członkami zespołu
Nierówności społeczne a finansowa dostępność transportu publicznego w wybranych stolicach polskich województw
No full textThe aim of the article was to determine the scale of the impact of the financial barrier in public collective transport (hereinafter: PCT) in selected local government units and to compare selected voivodeship cities – metropolitan centers in terms of the mobility policy applied in the financial aspect.
The study aims to identify differences in transport accessibility based on the relationship between ticket prices and residents’ incomes and to examine the potential effects of eliminating fees for public transport use on reducing social inequalities.
Moreover, the aim was to benchmark selected voivodeship cities – metropolitan centres, in terms of the applied tariff policy within the framework of public transport (hereinafter: PCT) in comparison with the disposable income of the population.
The research problem was the affordability of public collective transport in selected LGUs. 9 out of 10 largest Polish cities in terms of population. So far, none of them has implemented unconditional free public transport. Therefore, there is a financial barrier, which in the case of the lowest-earning residents, makes it difficult to meet current life needs.
The analysis was carried out in mid-2024 based on data from the turn of 2023/2024 and selected, from 2022, mostly from public statistics, including the Central Statistical Office (Polish: GUS). Polish and foreign literature and industry press were used. The own study was based on information from LGUs and their communication companies. Finally, the analyzed cities were categorized in terms of the adopted criteria.
It can be stated that the lack of fees for using PCT will translate into a reduction in social inequalities in a given LGU. The scale of this change cannot be determined ex-ante, and therefore the effectiveness of such a policy cannot be estimated. As part of the benchmarking, the studied group can be divided into three categories in terms of financial accessibility: highly accessible (Gdańsk, Kraków, Poznań), with average financial accessibility (Lublin, Szczecin and Wrocław) and with low financial accessibility (Białystok, Bydgoszcz and Łódź).Celem artykułu było określenie skali wpływu bariery finansowej w publicznym transporcie zbiorowym (dalej: PCT) na wybrane jednostki samorządu terytorialnego oraz porównanie wybranych miast wojewódzkich – ośrodków metropolitalnych pod względem stosowanej polityki mobilności w aspekcie finansowym.
Celem badania była identyfikacja różnic w dostępności transportu na podstawie relacji cen biletów do dochodów mieszkańców oraz zbadanie potencjalnych skutków zniesienia opłat za korzystanie z transportu publicznego na zmniejszenie nierówności społecznych.
Ponadto celem był benchmarking wybranych miast wojewódzkich – ośrodków metropolitalnych, pod względem stosowanej polityki taryfowej w ramach publicznego transportu zbiorowego (dalej: PCT) w zestawieniu z dochodami rozporządzalnymi ludności.
Problemem badawczym była dostępność finansowa publicznego transportu zbiorowego w wybranych JST. 9 z 10 największych polskich miast pod względem liczby ludności. Do tej pory żaden z nich nie wdrożył bezwarunkowego bezpłatnego transportu publicznego. Istnieje zatem bariera finansowa, która w przypadku najgorzej zarabiających mieszkańców utrudnia zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych.
Analizę przeprowadzono w połowie 2024 r. na podstawie danych z przełomu 2023/2024 r. i wybranych, z 2022 r., wykorzystując głównie statystyki publiczne, w tym GUS. Przeprowadzono przegląd literatury polskiej i zagranicznej oraz prasy branżowej. W badaniu własnym wykorzystano informacje pochodzące od JST i ich firm telekomunikacyjnych. Na koniec dokonano kategoryzacji analizowanych miast ze względu na przyjęte kryteria.
Ostatecznie stwierdzono, że brak opłat za korzystanie z PCT przełoży się na zmniejszenie nierówności społecznych w danej JST. Skali tej zmiany nie można określić ex ante, a co za tym idzie, nie można oszacować efektywności takiej polityki. W ramach benchmarkingu badaną grupę podzielono na trzy kategorie pod względem dostępności finansowej: wysoko dostępną (Gdańsk, Kraków, Poznań), o średniej dostępności finansowej (Lublin, Szczecin i Wrocław) oraz o niskiej dostępności finansowej (Białystok, Bydgoszcz i Łódź)
Od konceptu do instytucji. Mechanizmy i znaczenie instytucjonalizacji innowacji społecznych na podstawie założeń paradygmatu demokratycznego
Get PDFThe aim of the article is to analyze the mechanisms and significance of the institutionalization of social innovations in Poland. The research problem focuses on how innovations can transition from the conceptual phase to an institutional form, achieving durability and stability within social structures. The article is based on the democratic paradigm of social innovation, emphasizing participation, inclusivity, and cross-sector collaboration in the creation and implementation of new social solutions. The analysis also incorporates a neo-institutional perspective, which helps understand that the process of institutionalizing innovations influences the embedding of novel solutions, thereby supporting long-term actions, systemic change, and, ultimately, social development. A case study was conducted on the Center for Inclusive Art/Theater 21, an institution dedicated to the creative work of individuals with disabilities, aimed at promoting diversity and social inclusivity. The research methodology includes literature review and observation of the examined institution's activities.Celem artykułu jest analiza mechanizmów i znaczenia instytucjonalizacji innowacji społecznych na gruncie polskim. Problem badawczy skupia się na tym, jak innowacje mogą przechodzić od fazy konceptu do formy instytucjonalnej, zdobywając trwałość i stabilność w strukturach społecznych. Artykuł opiera się na demokratycznym paradygmacie innowacji społecznych, podkreślającym partycypację, inkluzywność i współpracę wielosektorową w tworzeniu oraz wdrażaniu nowych rozwiązań społecznych. Przeprowadzona analiza uwzględnia także perspektywę neoinstytucjonalną, która pozwala zrozumieć, że proces instytucjonalizacji innowacji wpływa na zakorzenienie nowatorskich rozwiązań, a to wspiera długofalowość działań, systemowość zmian, a w konsekwencji rozwój społeczny. Dokonano analizy przypadku - Centrum Sztuki Włączającej/Teatru 21, instytucji dedykowanej twórczości osób z niepełnosprawnościami, mającej na celu promowanie różnorodności oraz inkluzywności społecznej. Metodologia badawcza obejmuje analizę literatury oraz obserwację działalności badanej instytucji
Uwarunkowania służby funkcjonariuszy Policji w pracy operacyjno-rozpoznawczej pod przykryciem
Get PDFThe article is devoted to the analysis of the conditions of service of police officers performing operational and reconnaissance activities under cover. At the beginning, the author defines the terms used in the regulations for undercover work and in the terminology of officers and then presents what is the work under cover of how the recruitment and training process of officers proceeds. The main content of the text is an analysis of the risks occurring during the performance of official activities, conditioned by stress, ethical problems, creating emotional ties and their effects. In the work, the author uses the literature of the subject and the results of his own research using the diagnostic survey method and the analysis of the case study.AArtykuł poświęcony jest analizie uwarunkowań służby funkcjonariuszy Policji wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze pod przykryciem. Na początku autor definiuje pojęcia używane w przepisach dotyczących pracy pod przykryciem oraz w terminologii (lub podejściu) funkcjonariuszy, a następnie przedstawia, na czym polega praca pod przykryciem, jak przebiega proces rekrutacji i szkolenia funkcjonariuszy. Zasadnicza treść tekstu to naliza ryzyka występującego w trakcie wykonywania czynności służbowych, uwarunkowanego stresem, problemami etycznymi, tworzeniem więzi emocjonalnych oraz ich skutkami. W pracy autor wykorzystuje literaturę przedmiotu i wyniki własnych badań metodą sondażu diagnostycznego oraz analizy studium przypadku
Wykluczenie emerytalne w Polsce – konceptualizacja, operacjonalizacja i próba pomiaru
Get PDFThe study addresses the problem of exclusion from the base part of the Polish pension system. Authors posed three research questions: 1) On what levels can the phenomenon of pension exclusion be considered? 2) What indicators are suitable for measuring pension exclusion? 3) What is the scale of pension exclusion in Poland? With reference to the research questions, the following objectives were defined: conceptualization of the idea of pension exclusion, formulation of proposals for measures of pension exclusion and estimation of the scale of pension exclusion in the Polish pension system. In the course of research of a theoretical and conceptual nature, a comprehensive consideration of the essence of pension exclusion was carried out and a proposal for three groups of indicators of this phenomenon was put forward. These are indicators of universality, deprivation and accumulation needs. As part of the empirical research, the proposed indicators were used to measure the scale of pension exclusion from the base part of the universal pension system in Poland.Opracowanie podejmuje problem wykluczenia z części bazowej polskiego systemu emerytalnego. Autorzy postawili trzy pytania badawcze: 1) Na jakich płaszczyznach można rozpatrywać zjawisko wykluczenia emerytalnego? 2) Jakie wskaźniki są odpowiednie dla pomiaru wykluczenia emerytalnego? 3) Jaka jest rzeczywista skala wykluczenia emerytalnego w Polsce? W nawiązaniu do pytań badawczych określono cele pracy, jakim są: konceptualizacja pojęcia wykluczenia emerytalnego, sformułowanie propozycji miar wykluczenia emerytalnego oraz oszacowanie skali wykluczenia emerytalnego w polskim systemie emerytalnym. W toku badań o charakterze teoretyczno-konceptualnym przeprowadzono kompleksowe rozważania nad istotą wykluczenia emerytalnego oraz wysunięto propozycję trzech grup miar tego zjawiska. Są to wskaźniki: powszechności, deprywacji oraz potrzeb akumulacyjnych. W ramach badań empirycznych, za pomocą zaproponowanych wskaźników dokonano pomiaru skali wykluczenia emerytalnego z części bazowej powszechnego systemu emerytalnego w Polsce
Dowody eksperymentalne wpływu skłonności do podejmowania ryzyka na skłonność do stosowania robodoradców w inwestowaniu
Get PDFThe purpose of the study is to determine whether people with different degrees of risk aversion and attitudes toward AI have different propensities to invest using AI. The study was conducted as an experiment among 105 business students. In exchange for answering survey questions (designed to assess attitudes toward risk and attitudes toward AI), the subjects earned extra points for course credit. Each participant in the study was given virtual money, which they were asked to invest on their own or with the help of an investment advisor or robo-advisor in instruments listed on the WSE. The obtained rate of return was converted into positive or negative points. Individuals who chose to invest less money using AI were those who did not declare taking financially risky actions too often and those characterized by higher risk aversion. No relationship was found between investing with the help of a robo-advisor and attitudes toward AI.Celem pracy jest określenie czy osoby o różnym stopniu skłonności do ryzyka oraz o różnym stosunku do AI mają różną skłonność do inwestowania przy zastosowaniu AI. Badanie przeprowadzono w formie eksperymentu wśród 105 studentów kierunków ekonomicznych. W zamian za odpowiedzi na pytania ankietowe (służące ocenie podejścia do ryzyka oraz podejścia do AI) badani zdobywali dodatkowe punkty do zaliczenia przedmiotu. Każdy uczestnik badania otrzymał wirtualne pieniądze, które miał za zadanie zainwestować samodzielnie lub przy pomocy doradcy inwestycyjnego lub robo-doradcy w instrumenty notowane na GPW. Uzyskaną stopę zwrotu przeliczono na dodatnie lub ujemne punkty. Osobami, które zdecydowały się na inwestowanie mniejszych środków przy wykorzystaniu AI, były osoby, które nie deklarowały zbyt częstego podejmowania działań ryzykownych finansowo oraz osoby charakteryzujące się większą awersją do ryzyka. Nie stwierdzono związku pomiędzy inwestycją przy pomocy robo-doradcy a podejściem do AI
Norma społeczna i prawna obowiązku szczepień w aspekcie procesów biopolityki, medykalizacji i prawa jako socjotechniki
Get PDFAmong the numerous duties imposed on individuals by the state, vaccinations constitute a particularly intriguing area of study due to their close connection with the biological aspects of individual life. The medical rationale behind the vaccination duty—related to public health protection—raises little doubt regarding its legitimacy in law as an obligation to undergo injection. This article analyzes the process of strengthening the social norm of vaccination within public consciousness, as well as the societal support for its legal enforcement. The influence of biopolitics and medicalization on the shaping of mandatory vaccinations is examined, showing how law, as a tool of social engineering, reinforces social and legal acceptance of vaccinations, relying on the authority of medical knowledge and health practices. The article also reflects on the potential tightening of regulations in this area, taking into account the current framework of legislation.Spośród licznych obowiązków nałożonych na jednostkę przez państwo, szczepienia stanowią szczególnie interesujący obszar badań ze względu na ścisły związek z biologicznymi aspektami życia jednostki. Medyczne przesłanki obowiązku szczepień – związane z ochroną zdrowia publicznego – nie budzą wątpliwości co do zasadności ich istnienia w prawie, jako zobowiązania do poddania się iniekcji. Artykuł podejmuje analizę procesu umacniania w świadomości społecznej normy szczepień oraz społecznego poparcia dla jej umocowania prawnego. Przeanalizowano wpływ biopolityki i medykalizacji na kształtowanie obowiązkowych szczepień, ukazując, w jaki sposób prawo, jako narzędzie socjotechniczne, wzmacnia społeczną i prawną akceptację dla szczepień, opierając się na autorytecie wiedzy medycznej oraz praktykach zdrowotnych. W artykule podjęto także refleksję nad potencjalnym zaostrzeniem przepisów w tym zakresie, uwzględniając obecny kształt regulacji