Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Corrigendum: A family screening of CD19 gene mutation by PCR-RFLP
Full text linkA Corrigendum on
A family screening of “CD19” gene mutation by PCR RFLP by Karaselek MA, Kapaklı H, Güner ŞN, Kurar E, et al. Eur J Clin Exp Med. 2022;20(2):141–145. doi: 10.15584/ejcem.2022.2.1
Dysregulation of iron metabolism in chronic kidney disease – hepcidin as a diagnostic biomarker in Iraqi adults – a case-control study
Full text linkIntroduction and aim. Chronic kidney disease (CKD) is a global health burden, with iron deficiency (ID) being a prevalent but under-diagnosed comorbidity. Traditional biomarkers, such as serum ferritin and transferrin saturation, are confounded by inflammation, which limits diagnostic accuracy. Hepcidin, a key regulator of iron homeostasis, offers potential as a reliable biomarker; however, data from low- and middle-income countries (LMICs), including Iraq, remain scarce. This study assessed the diagnostic utility of hepcidin for CKD and its association with iron dysregulation in Iraqi adults, addressing regional gaps in biomarker validation and clinical application.
Material and methods. This case-control study (September 2024–February 2025) recruited 60 patients with CKD (stages 2–4) and 40 age-and sex-matched healthy controls. The exclusion criteria were recent transfusions, infections, or iron therapy. Serum hepcidin, ferritin, iron, Total Iron-Binding Capacity (TIBC), transferrin, and renal function indices were analyzed via enzyme-linked immunosorbent assay and standardized assays.
Results. CKD patients exhibited significantly elevated hepcidin (39.8±23.1 vs. 13.7±4.8 pg/mL, p<0.001) and ferritin (246±128 vs. 160±61 ng/mL, p<0.001) but lower serum iron (12.38±3.1 vs. 118±33.5 μg/dL, p<0.001), TIBC (347±109 vs. 385±62 μg/dL, p=0.004), and transferrin levels (224±74 vs. 258±39 mg/dL, p=0.005) than controls. Hepcidin levels increased progressively with CKD stage (p<0.001) and correlated strongly with eGFR (r=-0.800, p<0.001) and serum creatinine (r=0.702, p<0.001). At a cut-off of >25 pg/mL, hepcidin demonstrated 80% sensitivity and 100% specificity for CKD diagnosis, with an AUC of 0.86 (95% CI: 0.78–0.92, p<0.001).
Conclusion. Hepcidin demonstrated high diagnostic accuracy for CKD and was a superior indicator of iron metabolism dysregulation compared to traditional biomarkers. Its utility in resource-limited settings, such as Iraq, could enhance early CKD detection and guide management strategies, thereby addressing critical gaps in LMIC healthcare
Overuse of ionizing radiation imaging by skull X-ray scans for minor pediatric head trauma
Full text linkIntroduction and aim. The assessment of light head trauma in pediatric patients (GCS 14-15) often involves the use of skull X-rays for forensic reasons. This study aims to evaluate the necessity of radiographic imaging and reducing the overuse of X-rays, and developing Slovak guidelines for the appropriate use of X-rays and computed tomography (CT) in pediatric head trauma cases.
Material and methods. This retrospective descriptive study analyzed records from children with head trauma seen at trauma clinics over a period of one year. The study focused on the number of radiographic images (CT and X-rays) performed on pedi atric patients and assessed the appropriateness of these imaging techniques.
Results. Out of 1168 pediatric patients with head trauma, 831 (71%) had simple head injuries, 295 (25.26%) had wounds in the head area, 17 (1.45%) had fractures, 23 (1.97%) had concussions, and 2 (0.17%) had intracranial hematomas. A total of 1097 (93.9%) children with head trauma underwent imaging: 1032 had X-rays and 65 had CT scans. The study found that only 3.42% of patients actually needed radiation.
Conclusion. The majority of pediatric head trauma cases were minor and not associated with brain injury, highlighting the overuse of radiographic imaging in these cases
Occipital necrotizing fasciitis ‒ a case report of diagnostic and surgical challenges from an atypical anatomical presentation
Full text linkIntroduction and aim. Necrotizing fasciitis (NF) is a rapidly progressive soft tissue infection with high mortality. While most cases involve the extremities or perineum, isolated occipital scalp NF is exceptionally rare, often leading to delayed recognition. We present a case describing its unusual site, diagnostic pitfalls, and surgical challenges.
Description of the case. A 48-year-old man presented with one week of progressive swelling and pain following rupture of a boil-like lesion on the occipital region. Examination revealed a 20×20 cm erythematous, tender, and swelling. The primary survey was unremarkable. Laboratory results showed hyperglycemia (490.6 mg/dL), hyponatremia (122.0 mEq/L), and leukocytosis (26.72×10⁹/L). Imaging suggested a localized abscess, initially managed with incision and drainage. Rapid necrosis progression necessitated emergent wide debridement, confirming NF. Intraoperative bleeding complicated tissue assessment. Negative pressure wound therapy was attempted but discontinued due to anatomical limitations. The patient improved with repeated debridements, antibiotics, and reconstructive surgery.
Conclusion. This case highlights the rarity of occipital NF and the risk of low clinical suspicion in atypical locations, emphasizing the importance of early recognition and tailored surgical management
„Via crucis, via doloris”. U źródeł pasyjnego misterium
No full textRegardless of the form that the story of the Passion of Our Lord has taken over the centuries, regardless of the means and style used, their artistic expression was and continues to be the result of the desire to intensify the mystical experiences that the correlation of music and words has always provided.
The second half of the last millennium has seen the emanation of the Age of Reason, the influence of Sturm und Drang, the drama of revolutions and wars, the expansion of nihilism and postmodernism. These phenomena and events have had a significant impact on all aspects of human understanding of the world. Despite these turmoils and cataclysms influencing the formation of human spirituality, despite the temptations and conveniences that beset us today, the longing for the profound experiences that accompany prayer and the experience of community is experiencing a kind of renaissance. On the stages of theatres, the „History of the Glorious Resurrection of the Lord” by Mikołaj of Wilkowiecko is performed, and in numerous sanctuaries, the Lenten reflection on the Paschal Mystery gathers the faithful during Passion mysteries, the source of which is the medieval via crucis, via doloris
„Odys płaczący” Tadeusza Szeligowskiego w kontekście wielkiej literatury i sztuki: Homer, Hayez, Brandstaetter
No full textHomer’s epics constitutes the beginning of European literature. Iliad and Odyssey have had a great influence onEuropean art. In this article the author focused on a few Works of art, which show the figure of Odysseus weeping from book VIII of Odyssey. On a Hayez painting the figure of Odysseus weeping is created by classical Greek Singer (aoidos) Demodocus (a Homer alter ego). Demodocus performs three narrative songs, two about Odysseus. Those songs make Odysseus immortal. This Painting is a perfect illustration of philosophy of immortality in the culture.
Both Szeligowski and Brandstaetter in drama and music created quite different figures of Odysseus. A hero from Troy became figure of Vagrant. That Vagrant as „nobody” is trying to perform penance for barbaric atrocities of Trojan war. Szeligowski in music to drama „Odysseus weeping” is surprising another view on this theme. Hero of his music becomed Telemachus, exactly his flute and music. Theme of Telemachus flute it‘s a vision of power of art. Szeligowski says: the art (music) has a big power to overcome a human barbaric and a barbaric of our world
Wybory do Kongresu USA w 2022 roku w okresie wstrząsów politycznych – analiza polskiej prasy codziennej
Full text linkThis article aims to reconstruct how the three most popular Polish dailies covered the 2022 US midterm elections. Traditionally, foreign non-presidential elections enjoy little, incidental interest in the mainstream media. In the case of the US Congressional elections held on November 8, 2022, in the USA, the Polish press argued for their high stakes. A complementary objective was to characterize the specifics of the midterm elections to the Congress, while also showing their place and significance in American electoral culture in the current political and social conditions. The study covered 83 articles from the peak campaign and voting period based on content analysis. It was identified that the Polish media attached particular importance to topics such as the future of democracy, inflation, abortion rights, and the war in Ukraine. The elections were attributed to high stakes due to the threat to the democratic system and international politics. The indicated thematic agenda appears to be consistent with the priorities of the Polish public debate and, simultaneously, Polish domestic and foreign policy, which proves the use of domestication mechanisms. Much attention was also paid to Joe Biden and Donald Trump, which suggests treating these elections as a prognosis before the 2024 presidential elections and fits traditional reporting mechanisms into the framework of dualistic political rivalry, despite the parliamentary nature of the elections.Celem artykułu jest rekonstrukcja sposobu relacjonowania wyborów połówkowych do Kongresu USA w 2022 roku przez trzy najpopularniejsze polskie dzienniki. Zwyczajowo zagraniczne wybory o nie-prezydenckim charakterze cieszą się incydentalnym zainteresowaniem mediów głównego nurtu. W przypadku wyborów do Kongresu USA, które odbyły się 8 listopada 2022 roku w USA, polskie media przekonywały o ich wysokiej stawce. Jako cel uzupełniający wyznaczono scharakteryzowanie specyfiki wyborów połówkowych do Kongresu, jednocześnie ukazując ich miejsce i znaczenie w amerykańskiej kulturze wyborczej w obecnych uwarunkowaniach polityczno-społecznych. Badanie objęło 83 artykuły z okresu szczytowej kampanii oraz głosowania i oparte zostało na analizie zawartości. Zidentyfikowano, że polskie media przywiązywały szczególną wagę do tematów takich jak przyszłość demokracji, inflacja, prawo do aborcji oraz wojna w Ukrainie. Wyborom przypisywano wysoką stawkę ze względu na zagrożenie dla systemu demokratycznego i polityki międzynarodowej. Wskazana agenda tematyczna jawi się jako zbieżna z priorytetami polskiej polityki wewnętrznej i zagranicznej, co dowodzi wykorzystania mechanizmów domestykacji. Dużą uwagę skupiono także na Joe Bidena i Donalda Trumpa, co sugeruje traktowanie tych wyborów jako prognostyku przed wyborami prezydenckimi w 2024 roku oraz wpisuje się w tradycyjne mechanizmy relacjonowania w ramie dualistycznej rywalizacji politycznej, pomimo parlamentarnego charakteru wyborów
Bańki informacyjne jako narzędzie autokreacji społecznej: od rzeczywistości do iluzji prestiżu
No full textTechnological development and the breaking down of space-time barriers in communication, characteristic of the digital society, favor the emergence of information bubbles. The content imposed by algorithms tends to reflect on freedom of choice, as it blurs the line between what is the product of an individual’s own will and the information imposed by artifical intelligence. In addition, information bubbles foster social polarization by regularly separating individuals from other visions of reality, which creates social conflicts. They also pose a challenge in terms of creating one’s self-image and self-esteem for humans, who are constantly striving for prestige in the postmodern world. Visions of the perfect body and social status constantly promoted by algorithms negatively affect the psychosocial condition, which poses a challenge especially for young people. This paper aims to discuss postmodern society and the associated challenges of conforming to social expectations. In addition, the authors discuss the concept of information bubbles and reflect on their impact on the quality of social ties and the emergence of risks in the context of psychosocial health.Rozwój technologiczny i przełamywanie barier czasoprzestrzennych w komunikacji, charakterystyczne dla społeczeństwa cyfrowego, sprzyjają powstawaniu zjawiska baniek informacyjnych. Narzucane przez algorytmy treści skłaniają ku refleksji na temat wolności wyboru, ponieważ zacierają granicę między tym co jest efektem własnej woli jednostki a informacjami narzucanymi przez sztuczną inteligencję. Ponadto bańki informacyjne sprzyjają polaryzacji społecznej ze względu na regularne oddzielanie jednostki od innych wizji rzeczywistości, co wywołuje konflikty społeczne. Stanowią one również wyzwanie w kontekście kreowania własnego wizerunku oraz poczucia własnej wartości człowieka, który w ponowoczesnym świecie stale dąży do uzyskania prestiżu. Nieustannie promowane przez algorytmy wizje idealnego ciała oraz statusu społecznego negatywnie oddziałują na kondycję psychospołeczną, co stanowi wyzwanie zwłaszcza w odniesieniu do młodzieży. Celem niniejszej pracy jest analiza społeczeństwa ponowoczesnego oraz wyzwań związanych z dostosowywaniem się do obowiązujących oczekiwań społecznych. Ponadto autorzy poruszyli również zagadnienie baniek informacyjnych, analizując ich wpływ na jakość więzi społecznych oraz potencjalne zagrożenia dla zdrowia psychospołecznego
Wydarzenia historyczne czy rozwój technologiczny – podstawowe wyznaczniki zmian pokoleniowych i ich obecne konsekwencje
No full textThis article is a selective reflection on the origins of generational change based on the concept by Jean M. Twenge. The author briefly characterizes the world of the young generation, taking into account the main factor, which is technological development. She critically analyses the technical model of generations, in which the main cause of generational changes is the development of technology, treated as the primary factor in the differentiation of young generations. The author also provides selected examples of technical achievements and their significance for shaping subsequent generations. She attempts to analyze the model taking into account cultural factors: individualism and slowing down of life cycles and significant events (historical or economic). The article is a selective reflection referring to traditional theories of generational change in the context of the technical model of generations, in which technological development is of the greatest importance for explaining generational changes.Artykuł stanowi wybiórczą refleksję dotyczącą genezy zmian pokoleniowych na podstawie koncepcji autorstwa Jean M. Twenge. Autorka przedstawia krótką charakterystykę świata młodego pokolenia, uwzględniając główny czynnik, jakim jest rozwój technologiczny. Przeprowadza krytyczną analizę technicznego modelu pokoleń, w którym rozwój techniki został uznany za kluczowy czynnik przemian pokoleniowych oraz pierwotne źródło różnic między pokoleniami. Podaje wybrane przykłady zdobyczy technicznych i ich znaczenie dla kształtowania się kolejnych pokoleń. Dokonuje także próby analizy modelu z uwzględnieniem czynników kulturowych: indywidualizmu i spowolnienia cykli życiowych oraz doniosłych zdarzeń (historycznych czy ekonomicznych). Artykuł jest wybiórczą refleksją odnoszącą się do tradycyjnych teorii zmian pokoleniowych w kontekście technicznego modelu pokoleń, w którym największe znaczenie w wyjaśnianiu zmian pokoleniowych ma rozwój technologiczny
Sztuczna inteligencja a cyberbezpieczeństwo – czy AI stanie się tarczą sieci?
No full textThe article explores the growing importance of artificial intelligence (AI) in the field of cybersecurity and how AI technologies can enhance network defense against cyber threats. It highlights key areas where AI is already being applied, such as threat detection and analysis, incident response automation, and strengthening security systems through machine learning. The authors emphasize that AI enables rapid and efficient processing of vast amounts of data-essential for real-time network traffic monitoring and threat analysis. With the use of machine learning techniques, it becomes possible to identify patterns that may indicate potential attacks, allowing for proactive protective measures.Artykuł omawia rosnącą rolę sztucznej inteligencji (AI) w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz przedstawia, w jaki sposób technologie AI mogą wspierać ochronę sieci przed zagrożeniami cybernetycznymi. Omówiono główne zastosowania AI, takie jak wykrywanie i analiza zagrożeń, automatyzacja reakcji na incydenty oraz wzmacnianie systemów ochrony z wykorzystaniem uczenia maszynowego. Zwrócono uwagę na to, że AI umożliwia błyskawiczne przetwarzanie ogromnych ilości danych – kluczowe w kontekście monitorowania ruchu sieciowego i analizy zagrożeń w czasie rzeczywistym. Dzięki algorytmom uczenia maszynowego możliwe jest rozpoznawanie schematów mogących świadczyć o potencjalnych atakach, co pozwala na szybsze i skuteczniejsze działania zapobiegawcze