Journals of Rzeszow University - Open Journal System
Not a member yet
8594 research outputs found
Sort by
Narodowa Policja Ukrainy i Policja w Polsce – wyzwania w czasie wojny w Ukrainie – wybrane problemy
No full textThis author outlines the main challenges faced by the National Police of Ukraine (NPU), operating under extremely difficult wartime conditions. She also discusses the NPU’s role in sustaining Ukrainian statehood and the activities of the Polish Police in response to the evolving external environment, as well as the support provided to the NPU to enhance its competencies and capabilities. The challenges, which by law concern mainly security and public order, are gradually taking on an international dimension, regardless of the ongoing armed conflict. In the contemporary context, there is an urgent need for sharing experience and data, as well as for intensified joint operational and investigative activities, particularly in combating organized crime and terrorist threats. This article is based on an analysis of selected literature, including online resources, such as accounts and interviews, and employs the methods of deduction, induction and synthesis.Autorka artykułu omówiła sygnalnie najważniejsze problemy, z którymi zmaga się Narodowa Policja Ukrainy (NPU), działająca w bardzo trudnych warunkach wojennych. Przedstawiła też rolę NPU w podtrzymywaniu państwowości ukraińskiej oraz działania Policji w Polsce wobec zmieniającej się rzeczywistości zewnętrznej i wsparcie tej formacji udzielone NPU w celu doskonalenia jej kompetencji i możliwości. Wyzwania, które z mocy prawa odnoszą się głównie do bezpieczeństwa i porządku publicznego, niezależnie od trwającego konfliktu zbrojnego, są stopniowo umiędzynarodawiane. We współczesnej rzeczywistości widać pilną potrzebę dzielenia się doświadczeniami, ale też danymi, oraz potrzebę intensyfikacji wspólnych działań, zwłaszcza dochodzeniowych i operacyjnych, szczególnie w odniesieniu do zwalczania zorganizowanej przestępczości oraz zagrożeń o charakterze terrorystycznym. Artykuł powstał w wyniku analizy wybranego piśmiennictwa, w tym zasobów internetowych, z uwzględnieniem relacji oraz wywiadów. Zastosowano metodę dedukcji, indukcji oraz syntezę
Przywództwo w budowaniu rezyliencji miejskiej: od wymiaru rozproszonego do indywidualnego
Full text linkModern multidimensional crises underscore the urgent need to identify key factors influencing urban resilience. Among these, leadership - a constitutive element of political organization - remains understudied. This article aims to address the theoretical gap by analyzing the concept of urban resilience, tracing its evolving meaning, and defining its core dimensions. It further explores how contemporary challenges reshape leadership models and practices. Drawing on complexity theory, the functional-systemic theory of cities, and a comprehensive literature review, the author argues that leadership as a resilience factor requires a broader conceptualization. This includes integrating processual and distributed resources, as well as the specific competencies of urban leaders. The study provides a theoretical foundation for future empirical research and offers preliminary policy recommendations for building urban resilience.Współczesne, wielowymiarowe kryzysy uwydatniają potrzebę identyfikacji kluczowych czynników wpływających na rezyliencję miejską. Jednym z nich, rzadziej analizowanym, jest przywództwo, które dla organizacji politycznej stanowi element konstytutywny. Celem artykułu jest wypełnienie luki teoretycznej poprzez analizę pojęcia rezyliencji miejskiej, jej ewolucji oraz głównych wymiarów, a także wskazanie, jak specyfika współczesnych wyzwań redefiniuje modele i praktykę przywództwa. W oparciu o teorię złożoności, funkcjonalno-systemową teorię miasta oraz analizę literatury, autor dowodzi, że przywództwo jako czynnik rezyliencji wymaga nowego, szerszego ujęcia, obejmującego zarówno procesualne, jak i rozproszone zasoby, a także specyficzne kompetencje liderów miejskich. Artykuł stanowi podstawę do dalszych badań empirycznych i formułuje wstępne rekomendacje dla polityki miejskiej ukierunkowanej na budowanie rezyliencji
Globalny świat, globalna dezinformacja i fragmentaryzacja rzeczywistości – konieczność edukacji glokalnej (inspiracja Franciszka)
Full text linkThe global world is the reality we live in every day, offering enormous opportunities and chances through global education, intercultural relations, and many other very positive possibilities. At the same time, however, a large scale of various threats is emerging, primarily related to global disinformation and the consequent fragmentation of human and social reality. Therefore, education must strive to keep pace with current social trends to avoid losing humanity on an individual and societal level. My research on glocal education (think globally – act locally) is necessary because its exemplification in qualitative research through informal essays by young people shows how contemporary youth desire a global world and, at the same time, deeply crave a small, local world in which to strengthen their identity, culture, security, and, above all, real interpersonal relationships.Globalny świat to rzeczywistość, w której żyjemy każdego dnia. Daje on ogromne możliwości i szanse przez globalną edukację, międzykulturowe relacje, a także wiele innych bardzo pozytywnych możliwości. Równocześnie jednak pojawia się duża skala różnych zagrożeń związanych przede wszystkim z globalną dezinformacją, a konsekwentnie fragmentaryzacją rzeczywistości ludzkiej i społecznej. Dlatego edukacja musi starać się nadążać za aktualnymi trendami społecznymi, aby nie stracić człowieka w wymiarze indywidualnym i społecznym. Badania prowadzone przeze mnie w zakresie edukacji glokalnej (myśl globalnie – działaj lokalnie) okazują się potrzebne, bo ich egzemplifikacja w badaniach jakościowych przez eseje nieformalne młodzieży pokazuje, jak współczesna młodzież pragnie globalnego świata i równocześnie małego lokalnego świata, w którym umacnia swoją tożsamość, kulturę, bezpieczeństwo, a przede wszystkim realne relacje międzyludzkie
Sacrum i polskość w sztuce początku XXI wieku. Afirmacja i krytyka
Full text linkThe text begins with a reminder of Rudolf Otto’s definition ofthe sacred and reflections on the possibility of the sacred inthe art of Władysław Stróżewski. The author considers the relationof transcendentals to divinity and the value of the sacred,realised in a unique way by the Polish nation, in whose ethosreligiousness, and especially mercy, plays an exceptional role.The way in which aesthetic values are eliminated in favour ofthe value of the sacred (sacrum) present in sacred and religiousart is described along with the relations of this value with theconcept of Polishness, revealed in parallel. In this context, theconcept of affirmative art is introduced as similar in its poeticsto the currently popular critical art. Affirmative art, however,remains based on transcendentals, i.e. a metaphysical systemof values, although (according to the observations of GrzegorzSztabiński) transcendence is limited to its “shiver” present in intenseexperiences or to experiencing its margins. Examples ofsuch affirmativeness in the joint treatment of the issues of thereligious sacrum and Polishness are discussed in selected worksof Ignacy Czwartos, Danuta Waberska, Jarosław Modzelewski(who has taken part in the project Namalować Katolicyzm OdNowa [Painting Catholicism Anew]), Czesław Dźwigaj, MarekChlanda, Mirosław Patecki, Stanisław Kulon, Adu Karczmarczyk,Jerzy Kalina. Recalling the values of marginalised ideas of thesacred and Polishness in artworks sustains the contemporaryconviction about the irremovability of transcendentals.Tekst rozpoczyna przypomnienie definicji sacrum Rudolfa Ottaoraz rozważań Władysława Stróżewskiego o możliwości sacrumw sztuce. Wskazuje relację transcendentaliów z bóstwem i wartościąsacrum realizowaną na swój sposób przez naród polski,w którego etosie religijność, a szczególnie miłosierdzie, odgrywawyjątkową rolę. Ukazuje sposób usuwania się wartości estetycznychw cień wartości sacrum w sztuce sakralnej i religijnejoraz relacje tej wartości z odsłanianą równolegle ideą polską.W tym kontekście wprowadzona zostaje koncepcja sztuki afirmatywnejjako podobnej w poetyce do współcześnie popularnejsztuki krytycznej. Sztuka afirmatywna pozostaje jednak opartana transcendentaliach, czyli metafizycznym systemie wartości,choć (zgodnie z obserwacjami Grzegorza Sztabińskiego) ograniczasię transcendencję do jej „dreszczu” obecnego w intensywnychdoznaniach albo do doświadczania jej marginesów.Przykłady takiej afirmatywności we wspólnym potraktowaniuproblematyki religijnego sacrum i polskości prezentują opisaneprace Ignacego Czwartosa, Danuty Waberskiej, JarosławaModzelewskiego (biorącego udział w projekcie NamalowaćKatolicyzm od Nowa), Czesława Dźwigaja, Marka Chlandy,Mirosława Pateckiego, Stanisława Kulona, Adu Karczmarczyk,Jerzego Kaliny. Przypominanie w dziełach wartości marginalizowanychidei sacrum i polskości podtrzymuje współcześnieprzekonanie o nieusuwalności transcendentaliów
Włodzimierz Kozłowski – próba biografii konserwatysty wschodniogalicyjskiego i działacza społecznego
Full text linkThe aim of this article is to present the figure of Włodzimierz Kozłowski (1858–1917) – a native of Podolia, landowner and social activist. This text is based on materials deposited at the Vasyl Stefanyk National Scientific Library of Ukraine (Vladimir Kozlovskyi Archive), supplemented by sources from the Austrian State Archive in Vienna. The article might serve as a contribution to a more complete biography of this social figure.Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie postaci Włodzimierza Kozłowskiego (1858–1917) – Podolaka, ziemianina oraz działacza społecznego. Zaprezentowany tekst został oparty na materiałach zdeponowanych we Lwowskiej Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Wasyla Stefanyka (Archiwum Włodzimierza Kozłowskiego) uzupełnionych o źródła zgromadzone w Austriackim Archiwum Państwowym w Wiedniu. Artykuł ten stanowi przyczynek do jego dalszej biografii
Pierwsze przejście demograficzne w Pstrągowej (koniec XIX i początek XX w.)
Full text linkThe article examines the demographic changes taking place in Pstrągowa in the years 1874–1912. The first demographic transition was analysed, based on properly developed archival material. For this purpose, 4438 birth metrics and 2564 death metrics, were taken into consideration. Special attention was paid to the history of the village, covering the events after the Peasant Uprising of 1846, based on the press sources from that period, containing previously unknown information. As a consequence, the study highlights the development of civilization as reflected in ongoing demographic changes, demonstrating that a transformation in population dynamics took place.Artykuł dotyczy zmian demograficznych zachodzących w Pstrągowej w latach 1874–1912. Zbadano pierwsze przejście demograficzne, bazując na opracowanym odpowiednio materiale archiwalnym. W tym celu przeanalizowano 4438 metryk urodzeń oraz 2564 metryk zgonów. Chcąc lepiej poznać tamtejszą społeczność, szczególne miejsce poświęcono dziejom miejscowości. Narracja obejmująca wydarzenia po rabacji galicyjskiej, zbudowana na podstawie ówczesnej prasy, zawiera dotąd nieznane informacje dotyczące badanej wsi. Dzięki temu zabiegowi ukazano, że rozwój cywilizacyjny znajduje odzwierciedlenie w zmianach demograficznych. Wykazano transformację dynamiki populacji
Творчі контакти піаністки Галі Левицької (на матеріалах її приватної книгозбірні)
Full text linkThe article describes the private book collection of the outstanding Ukrainian pianist and teacher Halya Levytska [Halyna Levytska, 1901–1949]. Music was H. Levytska's vocation throughout her life, and the musical nature of the collection helps to form an idea of the level of musical and technical performance, the popularity of composers, the „geographyˮ of the distribution of the products of music publishing houses. The complex historical and socio-political circumstances in Galicia in the first half of the 20 th century led to the dispersion of the collection among various private and institutional collections. Therefore, the question of the completeness of the preservation of the collection of H. Levytska remains open. The main sign of personal belonging to the book collection of H. Levytska is the presence of the stamp „From the books of Halya Levytskaˮ on all copies; besides it, we often find her personal signature; ownership inscriptions of various persons from the Levitskyi family were found on the copies. Their contacts with many figures of literature and art in Galicia, and then Vienna, wide access to printed products of Lviv, Krakow, Vienna, Münich, Berlin were of decisive importance for the formation of the nature and composition of the book collection. There were different ways of replenishing H. Levytska's music and book collection: handwritten copying of musical works, purchase in bookstores, donations. Many sheet music and book editions were purchased in Lviv bookstores, as evidenced by the stamps on the editions. In the collection of H. Levytska, the sheet music collection – handwritten and printed – predominates quantitatively. The genre range of musical works is wide – from symphonic, operatic to chamber-instrumental and vocal music. Manuscripts of spiritual works make up a considerable share. At the same time, piano music predominates quantitatively, which is natural given the owner's concert and teaching activities
Muzyka u lwowskich karmelitów w XVII i XVIII wieku – stan badań, źródła i perspektywy badawcze
Full text linkThe Archive of the Carmelite monastery at Piasek in Cracow preserves 17th- and 18th-century documentation (account books, records of monastic professions, necrologies, books of provincial chapters, inventories, etc.), as well as liturgical codices, documenting the musical life of the Carmelites of two Lviv monasteries: the conventus maior (i.e. the Visitation of the Blessed Virgin Mary church and monastery in the Halytsky Suburb) and St. Martin’s. Some of them have not yet been of interest to musicologists. The aim of this article is to present the most important types of historical sources, including musical ones, which can be used to study the musical culture of the Lviv Carmelites (e.g. the history of the vocal-instrumental ensemble, which had been functioning since at least the 1620s, as well as musicians associated with it). After presenting the modest state of research on the musical culture of the Lviv Carmelites of the conventus maior, the author identifies some of the musicians, instruments, and traces of the repertoire that were available at the time. The conclusion, however, presents further research possibilities.W Archiwum OO. Karmelitów w Krakowie na Piasku zachowały się XVII- i XVIII-wieczne akta (księgi rachunkowe, akta profesji zakonnych, nekrologi, księgi kapituł prowincjalnych i definitorów, inwentarze), a także kodeksy liturgiczno-muzyczne dokumentujące życie muzyczne karmelitów z dwóch lwowskich klasztorów: conventus maior (związanego z kościołem Nawiedzenia NMP na Przedmieściu Halickim) oraz św. Marcina. Niektóre z nich nie były dotąd przedmiotem zainteresowania muzykologów. Celem artykułu jest zaprezentowanie najważniejszych typów źródeł historycznych, w tym muzycznych, które mogą posłużyć do badań nad kulturą muzyczną lwowskich karmelitów, np. w zakresie historii i obsady kapeli wokalno-instrumentalnej funkcjonującej co najmniej od lat 20. XVII wieku. W opracowaniu po przedstawieniu skromnego stanu badań nad kulturą muzyczną lwowskich karmelitów z conventus maior wskazano niektórych muzyków, instrumentarium, a także ślady po repertuarze, jaki był wówczas dostępny. W podsumowaniu zaprezentowano natomiast dalsze możliwości badawcze
Primary School Pupils’ Comprehension of Technical Texts in the Context of Comprehension Level Research
Full text linkThe article addresses the issue of identifying and assessing the degree of connection between key competencies of primary school pupils, specifically spatial imagination and reading technical texts with comprehension. It provides a rationale for the chosen approach to the issue and outlines the strategic method used for processing the research data