DSpace@ATÜ (Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Universiti)
Not a member yet
3463 research outputs found
Sort by
Drying and optimization of orange with a vacuum microwave dryer
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim DalıBu tez çalışmasında, Washington Navel ve Valencia portakal çeşitlerinin, vakumlu mikrodalga (VMD) ve konvansiyonel kurutma yöntemleriyle kurutulması incelenmiş; optimum kurutma koşulları Yanıt Yüzey Metodu (RSM) kullanılarak belirlenen optimum koşullarda üretim yapılmış ve elde edilen ürünlerde çeşitli kalite parametreleri ile biyoaktif bileşenlerde meydana gelen değişiklikler araştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı, her iki portakal çeşidinde kurutma performansını ve ürün kalitesini karşılaştırmalı olarak analiz etmek, optimum kurutma koşullarını belirleyerek VMD yönteminin geleneksel kurutma yöntemine göre farklılıklarını ortaya koymaktır. Kurutulan örneklerde rehidrasyon kapasitesi, renk parametreleri (özellikle b* değeri), nem, su aktivitesi, pH, toplam asitlik, toplam fenolik madde, toplam karotenoid madde, antioksidan aktivite (DPPH), HMF, karotenoid ve fenolik bileşik profili, şeker ve organik asit profili gibi birçok fiziksel ve kimyasal kalite analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kurutma kinetiği modellenmiş, kurutma sistemlerine ve portakal çeşitlerine göre uygun modeller belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, vakumlu mikrodalga kurutmanın, konvansiyonel (tepsili) kurutmaya göre kuruma süresini önemli ölçüde kısalttığını ve daha yüksek rehidrasyon kapasitesi, daha az renk kaybı ve daha iyi biyoaktif bileşen korunumu sağladığını göstermiştir. Özellikle VMD yöntemiyle kurutulan portakal örneklerinde toplam fenolik madde ve antioksidan aktivite değerlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, portakal çeşidine bağlı olarak biyoaktif bileşiklerin korunma düzeylerinde farklılıklar gözlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, portakal dilimlerinin kurutulmasında vakumlu mikrodalga kurutma yönteminin hem işlem verimliliği hem de ürün kalitesi açısından üstün bir alternatif olduğunu ortaya koymakta; optimize edilmiş kurutma koşullarının, portakalın besinsel ve fonksiyonel özelliklerinin korunmasında etkili olduğunu göstermektedir.In this thesis, the drying of Washington Navel and Valencia orange varieties using vacuum microwave drying (VMD) and conventional drying methods was investigated. Optimum drying conditions were determined using the Response Surface Methodology (RSM), and drying was conducted under these optimized conditions. Changes in various quality parameters and bioactive components of the resulting products were then examined. The main objective of the study was to comparatively analyze the drying performance and product quality of both orange varieties and to identify optimal processing conditions and to highlight the differences of the VMD method over conventional drying. A wide range of physical and chemical quality parameters were assessed in the dried samples, including rehydration capacity, color parameters (particularly the b* value), moisture content, water activity, pH, total acidity, total phenolic content, total carotenoid content, antioxidant activity (DPPH assay), hydroxymethylfurfural (HMF), as well as detailed carotenoid and phenolic compound profiles, and sugar and organic acid contents. Additionally, drying kinetics were modeled, and appropriate mathematical models were selected based on the drying method and orange variety. The results demonstrated that VMD significantly reduced drying time compared to conventional tray drying, while providing higher rehydration capacity, less color degradation, and better retention of bioactive compounds. Notably, orange samples dried using the VMD method exhibited higher total phenolic content and antioxidant activity. Moreover, differences in the retention of bioactive compounds were observed depending on the orange variety. In conclusion, this study demonstrates that vacuum microwave drying is a superior alternative in terms of both process efficiency and product quality for drying orange slices. It also confirms that optimizing drying conditions is crucial for preserving the nutritional and functional properties of the product
İnsan serumundan anjiyotensin-II tespiti için moleküler baskılanmış nanopartikül tabanlı kuvars kristal mikroterazi (QCM) sensörlerinin üretimi
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyomühendislik Ana Bilim DalıAngiotensin II (AngII) is a significant effector peptide of the renin-angiotensin system (RAAS) that serves as a growth factor, regulating cellular growth, fibrosis, and apoptosis. AngII plays a critical role in the pathophysiology of several diseases and disorders, including hypertension, cardiovascular diseases, and infections such as influenza and SARS-CoV-2. It is also being explored for its potential role in tumor progression. However, the spontaneous detection of AngII remains challenging due to its low physiological concentration, instability, and the complex nature of biological fluids. Molecular imprinting is a technique that enables the preparation of highly selective synthetic receptors that mimics the natural recognition sites for the molecule of interest. In this study, molecularly imprinted polymers (MIPs) were synthesized in nanoparticle form (~50 nm) and employed as recognition elements in quartz crystal microbalance (QCM) sensor chips for the selective detection of AngII. Following the synthesis and characterization of AngII-imprinted (AngII-MIP) and non-imprinted (NIP) nanoparticles, QCM-based sensors (AngII-MICqcm and NICqcm) were fabricated and used in kinetic binding studies. The AngII-MICqcm sensor demonstrated high sensitivity, with the ability to detect AngII at concentrations as low as 0.25 pg/mL. Selectivity tests using Angiotensin I (AngI) and vasopressin (Vasp) as competing molecules revealed selectivity ratios of 6.09 and 7.44 in favor of AngII, respectively. The calculated imprinting factor (IF) values were 5.58 for AngII, 3.67 for AngI, and 4.50 for Vasp, confirming the superior selectivity of the MIP-based sensor. Upon reusability test, it was found that after the 10th cycle, the QCM chip retained about 96% of its AngII adsorption capacity. Human serum samples were used in studies to detect AngII using the AngII-MICqcm chip. Even in this complex environment, the instrument was able to detect incredibly minute amounts of AngII (1 pg/mL).Anjiyotensin II (AngII), renin-anjiyotensin sisteminin önemli bir efektör peptididir ve hücresel büyüme, fibrozis ve apoptoz süreçlerinin düzenlenmesinde büyüme faktörü olarak görev yapar. AngII, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar ve influenza ile SARS-CoV-2 gibi enfeksiyonlar da dahil olmak üzere birçok hastalığın ve bozukluğun patofizyolojisinde kritik bir rol oynamaktadır. Ayrıca tümör gelişimindeki potansiyel rolü açısından da araştırılmaktadır. Ancak, AngII'nin biyolojik sıvılardaki konsantrasyonunun çok düşük olması, kararsız yapısı ve biyolojik sıvıların karmaşık doğası, bu molekülün anlık ve hassas tespitini oldukça güç hale getirmektedir. Moleküler baskılama, hedef molekülün doğal tanıma bölgelerini taklit eden, yüksek seçiciliğe sahip sentetik reseptörlerin hazırlanmasına olanak tanıyan bir tekniktir. Bu çalışmada, AngII'nin seçici tespiti için ~50 nm boyutunda nanoparçacık formunda sentezlenen moleküler baskılanmış polimerler (MIP'ler), tanıma elemanı olarak kuvars kristal mikroterazi (QCM) sensör çiplerine entegre edilmiştir. AngII baskılanmış (AngII-MIP) ve baskılanmamış (NIP) nanoparçacıkların sentezi ve karakterizasyonunun ardından, QCM tabanlı sensörler (AngII-MICqcm ve NICqcm) üretilmiş ve kinetik bağlanma analizlerinde kullanılmıştır. AngII-MICqcm sensörü, 0.25 pg/mL gibi son derece düşük konsantrasyonlardaki AngII'yi tespit edebilme yeteneğiyle yüksek bir duyarlılık göstermiştir. Seçicilik çalışmaları kapsamında, Anjiyotensin I (AngI) ve vazopressin (Vasp) molekülleriyle gerçekleştirilen yarışmalı analizlerde, sırasıyla AngII lehine 6.09 ve 7.44'lük seçicilik oranları elde edilmiştir. Hesaplanan baskılama faktörü (IF) değerleri, AngII için 5.58, AngI için 3.67 ve Vasp için 4.50 olarak bulunmuş ve MIP tabanlı sensörün üstün seçiciliğini doğrulamıştır. Yeniden kullanılabilirlik testleri sonucunda, 10. döngü sonrasında QCM çipinin AngII adsorpsiyon kapasitesinin yaklaşık %96'sını koruduğu belirlenmiştir. Ayrıca, AngII-MICqcm çipi kullanılarak insan serum örneklerinde gerçekleştirilen analizlerde, bu karmaşık biyolojik ortamda dahi 1 pg/mL düzeyindeki son derece düşük miktarlarda AngII başarıyla tespit edilmiştir
Somali ile diğer Doğu Afrika topluluğu ülkeleri arasındaki ikili ticaret ilişkilerinin analizi panel çekim modeli yaklaşımı
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim DalıThe aim of this study is to examine the bilateral trade between Somalia and other East African Community (EAC) nations from 2015 to 2022 using the panel gravity model approach. The study investigates the factors and relationships that influence trade patterns between Somalia and its trade partners. The random effects method (REM) was employed to analyze Somalia's bilateral total trade with other EAC member states. Data was collected from the World Bank and Global Economy databases. Total trade was the dependent variable, while independent variables included gross domestic product, foreign direct ınvestment, trade openness, unemployment, population, and distance. Dummy variables such as common language, common border, and land border were also included in the analysis. The study found that the Gross Domestic Product (GDP) ratio between Somalia and its trading partners has a significant and positive impact on bilateral trade. The trade openness ratio also exhibited a strong positive relationship with trade, while the population ratio was positively correlated with the dependent variable, and the unemployment rate had a statistically significant negative effect. It was found that foreign direct ınvestment did not have a significant effect on bilateral trade. The presence of a common language was shown to significantly enhance bilateral trade flows. However, surprisingly, the existence of common borders had a significant negative impact on trade flows. This suggests that shared borders do not necessarily lead to increased trade, and highlights the need for further exploration of the economic, political, and institutional factors that shape cross-border trade dynamics.Bu araştırmanın amacı, 2015'ten 2022'ye kadar olan dönemlerde Somali ile diğer Doğu Afrika Topluluğu ülkeleri arasındaki ikili ticareti panel çekim modeli ile analiz etmektir. Çalışma, Somali ile ticaret yapan muhatapları arasındaki ticaret dinamiklerini şekillendiren faktörleri ve ilişkileri incelemektedir. Bu çalışma, Somali'nin diğer EAC üye ülkeleriyle ikili toplam ticaretini analiz etmek için rastgele etki methodunu (REM) kullanmıştır. Dünya Bankası ve Global-Economy aracılığı ile toplanan panel veriler kullanılmıştır. Çalışmada bağımlı değişken olarak toplam ticaret kullanılırken, gayri safi yurtiçi hasıla, doğrudan yabancı yatırım, ticaret açıklığı, işsizlik, nüfus ve mesafe bu çalışmanın bağımsız değişkenleridir. Çalışmada kukla değişkenler olarak ortak dil, ortak sınır ve kara sınırı kullanılmıştır. Çalışma, Somali ile ticaret ortağı ülkeler arasındaki Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) oranının bağımlı değişken üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etki gösterdiğini bulmuştur. Ticaret açıklığı oranı bağımlı değişkenle güçlü bir pozitif ilişki göstermektedir, nüfus oranı bağımlı değişkenle istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyona sahiptir, işsizlik oranı istatistiksel olarak negatif anlamlı bir etki göstermektedir. Doğrudan yabancı yatırımın bağımlı değişken üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermediği bulunmuştur. Ayrıca ortak dilin ikili ticaret akışlarını önemli ölçüde kolaylaştırdığı, şaşırtıcı bir şekilde ortak sınırların ikili ticaret akışları üzerinde önemli ve beklenmedik bir olumsuz etki gösterdiği bulunmuştur. Bu bulgu, paylaşılan bir sınırın varlığının ikili ticaretin artmasını garantilemediğini ve sınır ötesi ticaret dinamiklerini etkileyen belirli ekonomik, politik ve kurumsal faktörlerin daha fazla araştırılması gerektiğini öne sürmektedir
Optimisation of production conditions of casein hydrolysate with high bioactivity and its usability as food additive
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim DalıBiyoaktif peptitler, proteinlerin hidrolizasyonu ile elde edilmektedirler. Süt proteinlerinden kazein, biyoaktif peptitler açısından öncül bir kaynak olarak bilinmektedir. Bu tez çalışmasında, yüksek biyoaktif peptit içeriğine sahip kazein proteinin maksimum aktivite değerlerinde optimum koşullarda üretilip gıda katkı maddesi olarak kullanılabilirliği gösterilmiştir. İlk olarak uygun endopeptidaz enzimine karar verilmiş (Alcalase®, Neutrase® ve rTrypsin®) sonrasında biyoaktivite etkinliğini arttırmak amacıyla ekzopeptidaz enzim kombinasyonları denenmiştir. En uygun endopeptidaz 12 saat inkübasyonda Neutrase ultrases ön işlem uygulanan hidrolizat koşulları olarak belirlenmiştir (toplam peptit miktarı 258,0 mg Tripton / g örnek, antihipertansif potansiyel %77,6, antioksidan potansiyel 686,8 µmol Troloks / mL örnek, metal bağlama %31,4, alfa amilaz inhibisyonu %67,1, lipaz inhibisyonu %40,9). Ekzopeptidaz kullanımında Protana™ Prime ve Flavourzyme® enzimlerinin eş zamanlı kullanılması uygun bulunmuştur (toplam peptit miktarı 447,2 mg Tripton / g örnek, antihipertansif potansiyel %50,5, antioksidan potansiyel 622,3 µmol Troloks / mL örnek, metal bağlama %34,1, alfa amilaz inhibisyonu %92,7, lipaz inhibisyonu %40,4). Optimizasyon faktörü olarak inkübasyon süresi, enzim konsantrasyonu ve ultrases süresi değerlendirilmiştir. En yüksek biyoaktivite değerleri 12 saat inkübasyon, 30 dakika ultrases ve 0,5 mL enzim konsantrasyonunda gözlemlenmiştir. Optimum koşullarda elde edilen yüksek biyoaktivite değerlerine sahip hidrolizat ayran örneklerinde %1, %5 ve %10 oranında eklenerek 1., 7. ve 14. günlerde bileşim, duyusal ve biyoaktivite analizleri değerlendirilip sonuç olarak %1 ve %5 konsantrasyonları tercih edilmiştir.Bioactive peptides are obtained by hydrolyzation of proteins. Casein, one of the milk proteins, is known as a primary source of bioactive peptides. In this thesis, it was demonstrated that casein protein with high bioactive peptide content can be produced under optimum conditions with maximum activity values and can be used as a food additive. First, the appropriate endopeptidase enzyme was decided (Alcalase®, Neutrase® and rTrypsin®) and then exopeptidase enzyme combinations were tried to increase the bioactivity. The most suitable endopeptidase was determined as hydrolysate conditions with Neutrase ultrasound pretreatment at 12 hours incubation (total peptide content 258.0 mg Tryptone/g sample, antihypertensive potential 77.6%, antioxidant potential 686.8 µmol Trolox/mL sample, metal binding 31.4%, alpha amylase inhibition 67.1%, lipase inhibition 40.9%). The simultaneous use of Protana™ Prime and Flavourzyme® enzymes was found to be suitable for the use of exopeptidase (total peptide amount 447.2 mg Tryptone / g sample, antihypertensive potential 50.5%, antioxidant potential 622.3 µmol Trolox / mL sample, metal binding 34.1%, alpha amylase inhibition 92.7%, lipase inhibition 40.4%). Incubation time, enzyme concentration and ultrasonic time were evaluated as optimization factors. The highest bioactivity values were observed at 12 hours incubation, 30 minutes ultrasound and 0.5 mL enzyme concentration. Hydrolysate with high bioactivity values obtained under optimum conditions was added to ayran samples at 1%, 5% and 10% and composition, sensory and bioactivity analyses were evaluated on the 1st, 7th and 14th days and 1% and 5% concentrations were preferred as a result
A novel repair method for the lifespan and performance improvement of a shell-and-tube heat exchanger: A thermo-mechanical approach
No full textHeat exchangers play a critical role in the functioning of many engineering systems. Shell-and-tube heat exchangers (STHEs) are more traditional and widely used devices due to their efficiency, versatility, and ability to handle a range of flow conditions and fluid types. STHEs experience a number of problems over time, including corrosion, mechanical wear, or leaking, and thus need repairs to keep operating. This study has introduced a novel repair approach for extending the lifespan of damaged STHE tubes by fitting new tubes. An original thermo-mechanical model, including the analyses of the STHE, thermal contact resistance between the fitted tubes, and mechanical design of the built structures, is proposed for the problem solution, and all governing equations are simultaneously solved in Engineering Equation Solver (EES). All submodels are validated with analytical or experimental data, and good agreements are obtained. The most significant design parameters and their effects on the thermal and mechanical performances of an STHE are parametrically investigated. Results reveal that increasing the contact surface slope over 10 degrees but lowering the effective surface roughness below 3 mu m provides an advantage for keeping the heat load of the STHE high. Among the interference fits, the locational interference fit is the most advantageous in terms of thermal and mechanical performances relative to other fit conditions. Both increasing operating pressure and tube diameter are two key pillars that can allow for a safety factor > 1.5. Fitting tube materials are parametrically independent and applicable to any STHE tube diameter as the yield strength > 300 MPa. Even if all tubes are press-fitted, the maximum heat load drop in the current repair method corresponds to 4.23 % which is lower than the tolerable value i.e., <10 % of the initially planned heat load
Production of allulose from starch and starch derivatives using enzymes produced by recombinant dna technology
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim DalıBu çalışmada, rekombinant DNA teknolojisiyle üretilen enzimler kullanılarak ucuz ve bol miktarda bulunabilen nişastadan pahalı ve değerli bir nadir şeker olan D-alluloz üretimi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, liyofilize halde satın alınan Clostridium thermocellum ve Thermoanaerobacterium thermosaccharolyticum suşları laboratuvarda aktifleştirilmiş ve bu suşlardan genomik DNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Her bir enzim geni için özel olarak tasarlanmış primerler kullanılarak, izole edilen DNA'lardan enzimleri kodlayan genler elde edilmiştir. Elde edilen genler, pET serisi plazmid vektörler kullanılarak klonlanmış ve E. coli rosetta suşunda ekspresyonları sağlanmıştır. Üretilen fosfoglikoizomeraz (PGI), alluloz 6-fosfat 3-epimeraz (A6PE) ve alluloz 6-fosfat fosfataz (A6PP) enzimleri nişastanın alluloza dönüşüm prosesinde kullanılmıştır. Çalışmada, nişasta öncelikle ticari enzimler kullanılarak glikoza hidrolize edilmiş, ardından rekombinant enzimler aracılığıyla glikoz çözeltisinden D-alluloz üretimi sağlanmıştır. Bu tez çalışması ile Türkiye'de ilk defa alluloz 6-fosfat 3-epimeraz ve alluloz 6-fosfat fosfataz enzimleri rekombinant olarak başarıyla üretilmiş ve karakterize edilmiştir. Nişastanın alluloza dönüşümü prosesinde oluşan her bir ara ürün HPLC cihazında analiz edilmiş ve 48 saatlik dönüşümleri grafiğe aktarılmıştır. Elde edilen bulgular, nişastadan D-alluloz üretiminin ekonomik ve verimli bir yöntemle gerçekleştirilebileceğini göstermekte olup, bu yöntem şeker alternatiflerine yönelik endüstriyel uygulamalar için önemli bir potansiyel taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Alluloz, Rekombinant DNA Teknolojisi, Enzimatik Dönüşüm, Nişasta, Nadir ŞekerlerIn this study, the production of D-allulose, a high-value rare sugar, from abundant and inexpensive starch using enzymes produced via recombinant DNA technology. In the first stage of the study, lyophilized Clostridium thermocellum and Thermoanaerobacterium thermosaccharolyticum strains were activated and their genomic DNA isolated. Specific primers were designed to amplify the genes encoding enzymes from the isolated DNA. The genes were cloned into pET series plasmid vectors and expressed in E. coli rosetta strain. The produced enzymes -phosphoglucose isomerase (PGI), allulose 6-phosphate 3-epimerase (A6PE), and allulose 6-phosphate phosphatase (A6PP)- were used in the starch-to-allulose conversion process. Initially, starch was hydrolyzed to glucose using commercial enzymes. Subsequently, D-allulose production was achieved by enzymatic conversion using the recombinant enzymes. Within the scope of this study, recombinant allulose 6-phosphate 3-epimerase and allulose 6-phosphate phosphatase were successfully produced and characterized for the first time in Türkiye. Each intermediate product formed during the starch-to-allulose conversion was analyzed by HPLC, and their 48-hour transformation profiles were graphically represented. The findings demonstrate that D-allulose can be efficiently and economically produced from starch, providing a promising alternative for industrial applications in the field of sugar substitutes. Keywords: Allulose, Recombinant DNA Technology, Enzymatic Conversion, Starch, Rare Suga
Investigation of functional properties of sugar beet (beta vulgaris) leaf extract
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim DalıGıda proteinleri, vücudun ihtiyaç duyduğu amino asitlerin temel kaynağını oluşturmakta ve hem bitkisel hem de hayvansal kaynaklardan elde edilmektedir. Artan dünya nüfusu sürdürülebilir yeni protein kaynaklarına olan gereksinimi artırırken, bitkisel kaynaklar düşük maliyet, erişilebilirlik ve besleyici değerleriyle öne çıkmaktadır. Şeker pancarı (Beta vulgaris L. ssp. vulgaris), kökü şeker üretiminde değerlendirilen, yaprak kısmı ise çoğunlukla yem veya atık olarak kalan bir ham maddedir. Kuru maddede ikinci büyük fraksiyonu oluşturan protein dikkate alınarak, bu çalışmada şeker pancarı yapraklarından farklı yöntemlerle protein ekstraksiyonu ve biyofonksiyonel özelliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Protein ekstraksiyonu için üç çöktürme yöntemi (ısı, izoelektrik nokta, amonyum sülfat) ile ultrases destekli sekiz enzimatik protokol (Koşul 1–8) uygulanmıştır. Ultrases işlemleri %60 genlikte, 20 dakika kesikli modda yürütülmüş; bazı protokollerde Viscozyme®, pektinaz ve cellulysin enzimleri kullanılmıştır. Elde edilen ekstraktlarda toplam/çözünür protein, toplam fenolik madde, antioksidan kapasiteler (DPPH, ABTS) ve enzim inhibisyon aktiviteleri (ACE, α-amilaz, lipaz) belirlenmiştir. Çöktürme yöntemleri arasında PF2 (izoelektrik çöktürme) en yüksek toplam protein içeriğini verirken, PF1 (ısı çöktürme–süpernatant) en yüksek çözünür protein, fenolik içerik ve antioksidan kapasiteyi göstermiştir; lipaz inhibisyonu da PF1'de en yüksek bulunmuştur. ACE ve α-amilaz inhibisyonu tespit edilememiştir. Ultrases destekli enzimatik protokoller, çöktürmeye kıyasla daha yüksek verimler sağlamıştır. Ultrasesin enzimden önce uygulanması (ön-ultrases) ekstraksiyon verimini anlamlı biçimde artırmıştır (p<0,05). Nitekim Koşul 3'te protein içeriği %16,47 ve verim %67,23 ile en yüksek değerlere ulaşılmış; Koşul 5'te %12,63 ve %51,54; Koşul 7'de ise %15,90 ve %63,71 elde edilmiştir. Ayrıca enzim inaktivasyonunun santrifüjden sonra yapılması (ör. Koşul 5), protein çözünürlüğünü koruyarak toplam verimi yükseltmiştir. Sonuçlar, şeker pancarı yapraklarının fonksiyonel proteinler için uygun bir hammadde olduğunu ve özellikle ultrases–enzim kombinasyonunun endüstriyel ölçekte uygulanabilir, verimli ve sürdürülebilir bir ekstraksiyon yaklaşımı sunduğunu göstermektedir.Food proteins constitute the main source of amino acids needed by the body and are obtained from both plant and animal sources. While the increasing world population is increasing the need for new sustainable protein sources, plant sources stand out with their low cost, accessibility, and nutritional value. Sugar beet (Beta vulgaris L. ssp. vulgaris) is a raw material whose root is utilized in sugar production, while the leaves are mostly left as feed or waste. Considering that protein constitutes the second largest fraction in dry matter, this study aimed to investigate protein extraction from sugar beet leaves using different methods and their biofunctional properties. Three precipitation methods (heat, isoelectric point, ammonium sulfate) and eight ultrasound-assisted enzymatic protocols (Conditions 1–8) were applied for protein extraction. Ultrasound treatments were conducted at 60% amplitude in batch mode for 20 min; in some protocols, Viscozyme®, pectinase, and cellulysin enzymes were used. Total/soluble protein, total phenolic substance, antioxidant capacities (DPPH, ABTS) and enzyme inhibition activities (ACE, α-amylase, lipase) were determined in the obtained extracts. Among the precipitation methods, PF2 (isoelectric precipitation) gave the highest total protein content, while PF1 (heat precipitation–supernatant) showed the highest soluble protein, phenolic content and antioxidant capacity; lipase inhibition was also found to be the highest in PF1. ACE and α-amylase inhibition could not be detected. Ultrasound-assisted enzymatic protocols provided higher yields compared to precipitation. Application of ultrasound before the enzyme (pre-ultrasound) significantly increased the extraction yield (p<0.05). Indeed, the highest values were reached with 16.47% protein content and 67.23% yield in Condition 3; 12.63% and 51.54% in Condition 5; In Condition 7, 15.90% and 63.71% were obtained. Furthermore, performing enzyme inactivation after centrifugation (e.g., Condition 5) increased the total yield while preserving protein solubility. The results demonstrate that sugar beet leaves are a suitable raw material for functional proteins, and the ultrasound-enzyme combination, in particular, offers an efficient and sustainable extraction approach applicable on an industrial scale
Öneri sistemleri için meta-öğrenmeye dayalı bir yaklaşım
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim DalıEmbargoed Access: 04.09.2027 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Recommender systems play a key role in mitigating information overload by approximating user preferences in e-commerce, streaming, and social media, among other fields. Traditional factorization and neighborhood-based methods are prone to cold-start and sparsity, while deep learning techniques require large-scale interactions to be able to generalize. To alleviate these limitations, this thesis presents MAMLRec, a meta-learning-based recommendation model, which introduces the Model-Agnostic Meta-Learning (MAML) framework for rapid adaptation with sparse user-item interactions. MAMLRec is evaluated on four MovieLens datasets (100k, 1M, 10M, 20M) with regression metrics and ranking metrics. 10-20% improvements are obtained on small and medium datasets compared to state-of-the-art baselines such as SVD++, with comparable performance on large-scale data. More extended experiments with demographic features (age, gender, occupation, genre) also provide evidence of flexibility, even if state-of-the-art sequential models still achieve better ranking quality than MAMLRec. Overall, the findings indicate meta-learning as a promising solution to personalization under sparse data while acknowledging its scalability constraints for extremely large datasets. By positioning MAMLRec as an adaptive yet general-purpose framework, this dissertation contributes empirically and methodologically to meta-learning for recommender systems.Öneri sistemleri, e-ticaret, akış ve sosyal medya gibi alanlarda kullanıcı tercihlerini tahmin ederek bilgi aşırı yüklenmesini azaltmada önemli bir rol oynar. Geleneksel faktörleştirme ve mahalle tabanlı yöntemler soğuk başlatma ve seyrekliğe eğilimliyken, derin öğrenme teknikleri genelleme yapabilmek için büyük ölçekli etkileşimler gerektirir. Bu sınırlamaları hafifletmek için bu tez, seyrek kullanıcı-öğe etkileşimlerine hızlı adaptasyon için Modelden Bağımsız Meta Öğrenme (MAML) çerçevesini tanıtan meta-öğrenme tabanlı bir öneri modeli olan MAMLRec'i sunar. MAMLRec, regresyon metrikleri ve sıralama metrikleri ile dört MovieLens veri kümesi (100k, 1M, 10M, 20M) üzerinde değerlendirilmiştir. Büyük ölçekli verilerde karşılaştırılabilir performansla, SVD++ gibi en son temel değerlere kıyasla küçük ve orta ölçekli veri kümelerinde %10-20 iyileştirmeler elde edilmiştir. Demografik özelliklerle (yaş, cinsiyet, meslek, tür) yapılan daha kapsamlı deneyler, en son teknoloji sıralı modeller MAMLRec'ten daha iyi sıralama kalitesi sağlasa bile, esneklik konusunda da kanıt sunmaktadır. Genel olarak, bulgular meta-öğrenmeyi, son derece büyük veri kümeleri için ölçeklenebilirlik kısıtlamalarını kabul ederken, seyrek veriler altında kişiselleştirme için umut verici bir çözüm olarak göstermektedir. MAMLRec'i uyarlanabilir ancak genel amaçlı bir çerçeve olarak konumlandırarak, bu tez, öneri sistemleri için meta-öğrenmeye deneysel ve metodolojik olarak katkıda bulunmaktadır
Development of molecularly imprinted nanoparticles for the detection of cardiovascular diseases biomarker Angiotensin II in human serum
No full textAngiotensin II (Ang II) is a peptide hormone that causes vasoconstriction and an increase in blood pressure. Due to its relationship with cardiovascular diseases, it is an important biomarker in blood serum. In this study, Ang II imprinted nanoparticles were synthesized by miniemulsion polymerization reaction for the determination of Ang II from human serum. Hydroxyethyl methacrylate (HEMA) based Ang II imprinted (Ang II-MIPnp) and non-imprinted nanoparticles (NIPnp) were synthesized, characterized by zeta size analysis, scanning electron microscopy (SEM), transmission electron microscopy (TEM) and Fourier transform infrared spectrophotometer (FTIR-ATR). The average particle size of the NPs was recorded as 50 nm. Ang II molecules were successfully removed from the Ang II-MIPnp with a 98% success rate using 0.5 M NaCl solution to obtain template-specific cavities. Then, the adsorption studies were achieved. The binding capacity was found as 4500 pg. g(-1) at 700 pg. mL(-1) Ang II concentration. The selectivity studies showed that Ang II-MIPnp can recognize Ang II molecules 2.76 times and 3.23 times selectivity than Ang I and Vsp respectively. Reusability studies shows that the synthesized nanomaterial is reusable.Adana Alparslan Turkes Science and Technology UniversityAdana Alparslan Turkes Science and Technology University, Grant/Award Number: TUB
Farklı MTU koşulları altında lag mimarileri üzerinde VPN protokollerinin performans analizi
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim DalıThis thesis presents a performance comparison of two widely used VPN protocols, WireGuard and IPsec, under varying Maximum Transmission Unit (MTU) sizes and Link Aggregation (LAG) architectures. Various configurations—including Round-Robin, 802.3ad, single interface/single tunnel, and dual interface/dual tunnel setups—were evaluated using key performance metrics such as throughput, packets per second (PPS), CPU utilization, and transmission efficiency. The experiments were conducted on a multi-core Intel-based system using iPerf3 with both single and 20 parallel session tests across five different MTU values (ranging from 450 to 9200 bytes). The results show that WireGuard consistently delivers higher performance and lower CPU usage than IPsec, particularly with larger MTU sizes. While the Round-Robin mode achieved higher PPS, it also increased CPU load and caused packet reordering issues. In contrast, 802.3ad provided more stable multi-core utilization, though with slightly reduced throughput. The most efficient outcomes were observed with dual interface setups using WireGuard and high MTU values. Additionally, a mathematical model was developed to describe the relationship between throughput, MTU, CPU load, and encryption overhead. This model offers a practical tool for network engineers to design optimized VPN architectures, particularly for resource-constrained endpoint devices.Bu tezde, günümüz ağ güvenliği ihtiyaçlarını karşılayan VPN teknolojilerinden WireGuard ve IPsec protokolleri, farklı Maksimum Aktarım Birimi (MTU) boyutları ve bağlantı birleştirme (LAG) mimarileri altında performans açısından karşılaştırılmıştır. Round-Robin, 802.3ad, tek arayüz/tek tünel, çift arayüz/çift tünel gibi çeşitli yapılandırmalar kullanılarak gerçekleştirilen testlerde; veri iletim hızı (throughput), paket gönderim hızı (PPS), işlemci kullanımı ve iletim verimliliği gibi metrikler değerlendirilmiştir. Testler, çok çekirdekli Intel tabanlı bir cihazda, iPerf3 aracıyla hem tekli hem de 20 paralel oturumla, 450 ila 9200 bayt arası beş farklı MTU değeriyle uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, WireGuard özellikle yüksek MTU konfigürasyonlarında IPsec'e kıyasla daha yüksek performans ve daha düşük CPU kullanımı sağlamaktadır. Round-Robin yöntemi yüksek PPS sunarken işlemci yükünü artırmış, 802.3ad ise çekirdek kullanımı açısından daha dengeli ancak biraz daha düşük veri iletimi sunmuştur. Özellikle çift arayüzlü ve yüksek MTU'lu yapılarda WireGuard ile en verimli sonuçlar elde edilmiştir. Son olarak, throughput, MTU, CPU yükü ve şifreleme maliyeti gibi faktörler arasında ilişki kuran matematiksel bir model önerilmiş ve bu modelin, kaynakları sınırlı ağ cihazlarında optimum VPN mimarisi tasarımı için kullanılabileceği belirtilmiştir