MAU GCRIS Standard Database (Mardin Artuklu University)
Not a member yet
7418 research outputs found
Sort by
Investigation of Disaster Management Perceptions of School Administrators: The Case of Kahramanmaraş, Earthquake
No full textKaradas, Halil/0000-0003-0855-3702This study examined the problems school administrators face during disasters and the strategies they develop to address these problems within the framework of disaster management theories. A phenomenological design was adopted, and purposive sampling was used to select 22 school administrators (8 female, 14 male). The findings show how disaster management, crisis management, and resilience theories are reflected in school management practices and highlight the need for systematic preparation. Due to the frequent occurrence of earthquakes and floods in Turkey, school administrators reported the necessity of strengthening support mechanisms related to preparedness, response, and risk reduction. The results indicate that administrators require comprehensive training on disaster preparedness, crisis response, and mitigation strategies. By linking these findings to resilience theory, the study underscores how administrators' adaptive practices contribute to organizational readiness in disaster-prone educational contexts
Accumulation Potential of Lead and Cadmium Metals in Maize (Zea mays L.) and Effects on Physiological-Morphological Characteristics
No full textPhytoremediation stands at the forefront of modern environmental science, offering an innovative and cost-effective solution for the remediation of heavy-metal-contaminated soils through the natural capabilities of plants. This study aims to investigate the effects of lead (Pb) and cadmium (Cd) metals on plant growth (e.g., seedling height, stem diameter, fresh and dry weight), physiological properties (e.g., tissue relative water content, tissue electrical conductivity), and biochemical parameters (e.g., chlorophyll content, superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), peroxidase (POD) enzyme activities) of maize compared to the control group under greenhouse conditions at the Atatürk University Plant Production Application and Research Center. The results show that plant height decreased by 20% in the lead (Pb3000) application and by 42% in the cadmium (Cd300) application compared to the control group. The highest Pb dose (Pb3000) caused a 15% weight loss compared to the control, while the highest Cd dose (Cd300) caused a weight loss of 63%. The accumulation rates of heavy metals in soil, roots, and aboveground parts of plants indicated that maize absorbed and accumulated more Cd compared to Pb. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved
Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Uygulamalara Yönelik Tutumlarının Algılanan Stres, Biyo-Psiko-Sosyal Yanıt ve Stresle Baş Etme Davranışlarına Etkisi
No full textAmaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutumlarının algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranışlarına olan etkisini ve aralarındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişkisel tipte tasarlanmış olan araştırmanın evrenini Türkiye’nin doğusundaki iki devlet üniversitesinde öğrenim gören hemşirelik bölümü öğrencileri oluşturmuş olup araştırma 403 hemşirelik öğrencisinin katılımı ile tamamlanmıştır. Veriler, ‘Öğrenci Tanıtım Formu, Hemşirelik Öğrencileri için Klinik Uygulamalara Yönelik Tutum Ölçeği (HÖKUYTÖ) Hemşirelik Öğrencileri için Algılanan Stres Ölçeği (HÖASÖ), Biyo-psiko-sosyal Cevap Ölçeği (HÖBCÖ) ve Stresle Baş Etme Davranışları Ölçeği’ (HÖSBDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmada HÖKUYTÖ toplam puan ortalaması 88,43 (SS=20,18), HÖASÖ toplam puan ortalaması 59,55 (SS=21,62), HÖBCÖ toplam puan ortalaması 36,18 (SS=17,26), HÖSBDÖ toplam puan ortalaması 39,30 (SS=9,54) olarak saptanmıştır. Araştırmada klinik uygulamalara yönelik tutum toplam puanı ile hemşirelik öğrencilerinin algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranışı toplam puanları arasında yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Klinik uygulamalara yönelik tutumun bir birim artmasının, biyo-psiko-sosyal yanıt değişkeninin 0,180 puan düşmesine neden olduğu (B=-0,180; p<0,001) bulunmuştur. Sonuç: Araştırmada, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutum toplam puanı ile hemşirelik öğrencilerinin algılanan stres, biyo-psiko-sosyal yanıt ve stresle baş etme davranış düzeyleri arasında olumsuz bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara yönelik tutum puanı arttıkça, biyo-psiko-sosyal yanıtın azalabileceği sonucuna ulaşılmıştır
Docetaxel-Loaded, Dipeptide-Functionalized Γ-Fe2o3 Magnetic Nanoparticles: Synthesis, Characterization, and Targeting to Prostate Cancer
No full textGungoren, Muhammed/0000-0002-3122-7086A new delivery system was designed and synthesized to increase the efficiency of docetaxel. For this aim, gamma-Fe2O3 was synthesized in order to give the nanoparticle the ability to be magnetic targeted. It was functionalized with citric acid to prevent clumping and maintain stability. To increase the interaction efficiency between the delivery system and the drug, leucine-glycine dipeptide and an amphiphilic polymer, Pluronic F127, were attached to the nanoparticle. Characterization studies were carried out with XRD, ICP-MS, vibrating sample magnetometer (VSM), TEM, and zeta potential to elucidate the structure of this carrier system. After docetaxel was bound to the synthesized carrier, its therapeutic effect was measured by spectrophotometric and flow cytometric methods (3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide [MTT], reactive oxygen species [ROS], and apoptosis). Docetaxel-bound nanoparticles significantly reduced the viability of the tumor cell compared to the healthy cell in a dose-dependent manner, especially at 24 (50.14 +/- 13.25 to 22.32 +/- 5.51 at 100 mu g/mL) h and 48 (41.46 +/- 2.22 to 18.80 +/- 2.81 at 100 mu g/mL) h. The rate of apoptosis and ROS in the negative sample increased from 2.7% to 15.4% and from 9.6% to 74.7%, respectively, as a result of treatment with 15 mu g/mL gamma-Fe2O3/C/LG/F127/Dotx. Thus, it can be said that the synthesized carrier system is a suitable candidate for the improvement of docetaxel transport.Dicle University Scientific Research Projects Coordination Unit; [FEN.19.010]This study was supported by the Dicle University Scientific Research Projects Coordination Unit. (Project No: FEN.19.010)
Chapters Between 20-30 of the Work Named Orûᶜût̲o Luqbal Ṭayoye by Dionysios Bar Salīḇī: Translation, Analysis, Criticism
No full textBu çalışma, Süryani Ortodoks geleneğinin önde gelen ilahiyatçılarından Dionysios Bar Ṣalībī'nin Orûʿûṯo Luqbal Ṭayoye adlı reddiye türü eserinin 20 ila 30 arası bölümleri ve ferağ kaydını konu almaktadır. Çalışmanın temel amacı; bu önemli metnin Türkçe'ye kazandırılması ve tarihsel-teolojik açıdan incelenmesidir. Eser, Hristiyan-Müslüman ilişkilerinin Orta Çağ'da nasıl bir tartışma zemininde yürüdüğünü anlamak açısından kritik bir kaynak niteliği taşımaktadır. Tezin giriş kısmında, çalışmanın amacı ve önemi ortaya konmuş, Süryani reddiye edebiyatı içindeki yeri açıklanmıştır. Ardından Dionysios Bar Ṣalībī'nin hayatı ve eserleri tanıtılmış, yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve dini bağlamı değerlendirilmiştir. Bar Ṣalībī'nin reddiye yazma motivasyonu, Hristiyan inancının yanlış anlaşılmalarını düzeltmek ve kendi teolojik pozisyonunu savunmak şeklinde olduğu söylenebilir. Çalışmada kullanılan yöntem, karşılaştırmalı dinler araştırması kritiği ve metin çözümleme yöntemleridir. Çalışmada Süryanice orijinal metnin çevirisi yapılmış, metin Kur'an, İncil ve dönemin diğer teolojik metinleriyle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Üzerinde çalıştığımız 20–30. bölümlerinde; Hristiyanlığın temel dogmaları olan Teslis, İsa'nın tanrısallığı, kutsal kitapların güvenilirliği gibi konuların savunusu ve Kur'an'daki bazı ayetlerin eleştirisi öne çıkmıştır. Ayrıca cennet tasvirleri, kadınlarla ilgili hükümler, peygamberin çok eşliliği ve bazı İslam tarihi rivayetler hakkında getirilen eleştiriler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Bar Ṣalībī'nin İslam'a dair oldukça ayrıntılı bilgi sahibi olduğunu, savunma üslubunun güçlü bir polemik karakteri taşıdığını ortaya koymuştur. Bu durum, Orta Çağ Hristiyanlarının teolojik tartışmalarda hem kendi inançlarını koruma hem de karşı inançları eleştirme eğilimini yansıtmaktadır. Bununla beraber, Kur'an, Eski Ahit ve Yeni Ahit'teki kimi hususları çarpıtarak kendi lehine bağlamsız bazı yorumlara da başvurduğu görülmektedir. Sonuç olarak, bu tez Süryani literatüründen önemli bir eseri Türkçe'ye kazandırmıştır. Çalışma, Kur'an araştırmaları, tarih, teoloji ve dinler arası ilişkiler konularında önemli bir boşluğu doldurmakta ve gelecekte yapılacak karşılaştırmalı araştırmalar için bir temel oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bar Ṣalībī, Kur'an, İslam'a Reddiye, İsa, İslam, Hristiyanlık.This study focuses on chapters 20 to 30 and the colophon of Orûʿûṯo Luqbal Ṭayoye, a polemical work by Dionysios Bar Ṣalībī, one of the prominent theologians of the Syriac Orthodox tradition. The primary aim of the study is to render this significant text into Turkish and to examine it from a historical and theological perspective. The work constitutes a critical source for understanding the nature of Christian–Muslim debates in the Middle Ages. The introduction of the thesis presents the purpose and significance of the study and explains the position of this work within the Syriac polemical literary tradition. It then outlines the life and works of Dionysios Bar Ṣalībī and evaluates the political, social, and religious context of his time. Bar Ṣalībī's motivation for writing this polemic can be summarized as an attempt to correct misconceptions about the Christian faith and to defend his own theological position. The methodology applied in this research consists of comparative religious criticism and textual analysis. The original Syriac text was translated into Turkish, and its content was analyzed by comparison with the Qur'an, the Bible, and other theological texts of the period. In the chapters under study (20–30), the defense of fundamental Christian dogmas such as the Trinity, the divinity of Jesus, and the reliability of the Holy Scriptures, as well as criticism of certain Qur'anic verses, comes to the forefront. In addition, the work examines Bar Ṣalībī's criticisms concerning descriptions of paradise, regulations on women, the Prophet's polygamy, and certain Islamic historical narratives. The findings indicate that Bar Ṣalībī possessed detailed knowledge of Islam and employed a strong polemical style in defending his faith. This reflects the medieval Christian tendency both to safeguard its own beliefs and to criticize opposing religious systems. However, it was also observed that Bar Ṣalībī resorted to contextual distortions of certain passages from the Qur'an, the Old Testament, and the New Testament for the sake of his argument. In conclusion, this thesis has rendered an important work from the Syriac literary tradition into Turkish. The study fills a significant gap in Qur'anic studies, history, theology, and interreligious relations, and provides a foundation for future comparative research. Key Words: Bar Ṣalībī, Qur'an, Apologie to Islam, Jesus, Islam, Christianity
Netnografik Bakış Açısıyla Hatırlanabilir Yerel Kahvaltı Deneyim Bileşenlerinin Belirlenmesi
No full textBir turizm destinasyonun mutfak kültürünü oluşturan yerel yemekler, turistlerin destinasyon seçim süreçlerinde önemli bir rol oynamakta ve toplam turizm deneyimini etkileyen önemli turistik ürünler arasında yer almaktadır. Bu çalışma hatırlanabilir yemek deneyimini yöresel kahvaltı perspektifinden ele alarak hatırlanabilir kahvaltı deneyiminin bileşenlerini anlamaya yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu amaca ulaşmak için nitel araştırma yöntemlerinden biri olan netnografik yöntem kullanılmıştır. Bu yöntem aracılığıyla Google yorumlar üzerinden Van destinasyonunda yöresel kahvaltı hizmeti sunan ilk beş yiyecek-içecek işletmesine yapılan yorumlar örneklem olarak seçilmiştir. İçerik analizi sonucunda ulaşılan temalar betimsel analiz tekniği ile desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlar hatırlanabilir kahvaltı deneyiminin yerel misafirperverlik, yiyecek ve servis, otantiklik, birliktelik ve değer/fiyat şeklinde olduğunu göstermektedir. Elde edilen bu bulgular turizm-yiyecek işletmelerine yönelik hatırlanabilir kahvaltı deneyimine ilişkin bir model çizerek, işletmelere bu bileşenler etrafında deneyimsel tasarımlar, sunmalar konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Araştırmanın sonunda bu bulgular ışığında işletme yöneticilerine uygulamaya dönük öneriler sunulmuştur
Cizre Hükûmeti İçin Meşru Zeminden Çıkmak: Cizre Mirzadelerinden (Mir III.) Şeref’in Sahte Evrak Kullanmakla Suçlanması
No full textOsmanlı Devleti’nde evrakta sahtecilik vakalarına 16. yüzyıldan itibaren tesadüf edilmektedir. Kaynaklara yansıyan bu tür usulsüzlükler genellikle Divan ve Maliye kalemlerinde görevli kâtiplerce yapılmıştır. Sahteciliğin yaygın olduğu diplomatika türleri ferman ve berat gibi metinlerdi. Kâtiplerin işlediği bu suçlar farklı dönemlerde tespit edilmiş ve cezalandırma suretiyle engellenmeye çalışılmıştır. Ancak alınan tedbirler çoğu zaman işe yaramamış ve bu tür suistimallerin önü alınamamıştır. Osmanlı Devleti’nde evrakta sahtecilik iddiasının görüldüğü yerlerden biri Cizre idi. 16. yüzyılın sonlarında hükûmet sancak statüsünde idare edilen Cizre’de Han Abdaloğullarından Mir III. Şeref ile Mir Muhammed arasında gerçekleşen hâkimiyet mücadelesinde evrakta sahtecilik suçlaması dile getirilmişti. Mir Aziz’i devirip öldüren Mir Şeref’in Osmanlı merkezinde kabul görmemesi sonucu yerine kardeşi Mir Muhammed atanmıştı. Mir III. Şeref’in ise bu durumu kabullenmeyerek başa geçmek için sahte evraklar düzenlediği iddia edilmişti. Bu dönemde Mir III. Şeref’in Dersaadet’te devlet yönetimindeki bazı görevliler vasıtasıyla iki sahte ferman düzenlettiği ileri sürülmüştü. Bunlardan ilki kardeşi Mir Muhammed’in katline dairdi. Sarı Ali adlı kâtip tarafından hazırlanan bu belgenin sahte olduğu tespit edilmişti. Ayrıca sahte belgeyi düzenleyen Kâtip Sarı Ali, eli kesilmek suretiyle cezalandırılmıştı. İkinci sahte belge ise Cizre Beyliği’nin Mir III. Şeref’e verildiği hakkındaydı. Osmanlı payitahtı her iki belgenin de sahte olduğunu ilam etmiş ve bunların bir keseye konularak mühürlenip başkente gönderilmesini istemişti. Çevre eyalet valilerine de Cizre Beyliği’nin Mir Muhammed’e verildiği sıklıkla bildirilmişti. Bu çalışmada Cizre’de hâkimiyet mücadelesine tutuşan Han Abdaloğullarından Mir III. Şeref ile kardeşi Mir Muhammed arasındaki mücadelede girişilen evrakta sahtecilik ve bu olgunun Osmanlı yönetimindeki tezahürleri üzerinde durulmuştur
Vekalet Savaşı Yeniden: Rusya-Ukrayna Çatışmasında Büyük Güç Rekabeti
No full textBu çalışma Rusya-Ukrayna Savaşı’nı vekâlet savaşı çerçevesinde ele almaktadır. Çalış-manın temel argümanı Rusya-Ukrayna Savaşı’nın, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) için bir vekâlet savaşı olduğu ve bu vekâlet savaşının Soğuk Savaş dönemi pratiklerine sahip olduğudur. Büyük güçler arasındaki stratejik rekabette Soğuk Savaş dönemi vekâlet sava-şı pratiklerine bir dönüş yaşanmaktadır. ABD, Rusya ile olan stratejik rekabetinde Ukray-na’yı bir vekil olarak kullanmakta ve buna yönelik bir politika izlemektedir. ABD’nin Uk-rayna’ya yönelik yaptığı devasa silah yardımı ve ekonomik yardımlar ile savaş öncesi ve sırasında izlediği politika bunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın zaman aralığı savaşın başlangıç tarihinden Joe Biden döneminin bitişine kadar olan süreyi içermektedir. Son olarak çalışmada nitel analiz yöntemi içerisine dâhil olan vaka analizi metodu kullanılmış-tır. Ek olarak siyasi elitlerin söylemleri ile savaşı takip eden kurumların yayımladığı veri setlerine başvurulmuştur
Antifungal Activity of Endophytic Bacillus Spp. Bacteria and Its Effect on Root and Coleoptile Length During Germination Period
No full textIn this study, endophytic bacteria were isolated from roots and crowns of rosemary (Rosmarinus officinalis L.), olive (Olea europaea L.), and loquat (Eriobotrya japonica L.) plant samples. The morphological and physiological properties of nine isolated endophytic bacteria were determined. All isolates were identified as Gram-positive, oxidase-positive and catalase-positive. Amylase, cellulase, and carbohydrate tests gave positive results. Antagonistic activities of the isolates against fungal pathogens varied between 85.7% and 52.9% against Fusarium culmorum and between 86.0% and 65.1% against Neoscytalidium dimidiatum. BMBA2 isolate gave the best results both in Petri dish antagonistic activity and in wheat seed germination in terms of root length and coleoptile length. BMBA2 isolates gave the best results with a coleoptile length of 7.58 cm and root length of 8.33 cm. In wheat seeds treated with F. culmorum and bacteria, the BMBA2 isolate gave the best result with a coleoptile length of 6.98 and a root length of 7.30 cm. For the identification of bacteria, in vitro BiBA1 and ND3BA were determined as Bacillus amyloliquefaciens subsp. plantarum; BiBA2 and YDBA as Bacillus subtilis; NDBA, ND2BA, BMBA1, BMBA2, and BMBA3 as Bacillus mojavensis. Since this is the first study to use endophytic Bacillus mojavensis as a biological agent against F. culmorum and N. dimidiatum pathogens, the results obtained from this study are thought to be important and promising in terms of application
Professional Attitudes of Pre-Nursing Students to the Care of Patients With Epilepsy in Southeastern Turkey
No full textObjective: This study was conducted to demonstrate whether nurse trainees are adequately prepared in terms of professionalism to provide quality care to patients with epilepsy. Method: The descriptive and cross-sectional study was conducted among first-year (n=104) and fourth-year (n=96) nursing students in a public university in eastern Turkey. Data were collected using the "Student Introduction Form", "Attitude Scale for Nursing Profession (ASNP)", "Epilepsy Knowledge Scale (EKS)", and "Epilepsy Attitude Scale (EAS)". Number, percentage, mean, standard deviation, minimum, maximum, Chi-square test, Whitney-U test, Kruskal-Wallis test, and Kruskal-Wallis Bonferroni test were used to evaluate the data. Results: There was no statistically significant difference between the mean scores of ASNP, EKS, and EAS total scores according to the years of the students (p>0.05). In fourth year students, female gender, knowing someone with epilepsy, having a mother/father/sister/sibling with epilepsy or self, and being involved in the treatment and care of a patient with epilepsy were associated with better attitudes towards the nursing profession, their level of knowledge about epilepsy and their attitudes towards individuals with epilepsy. In addition, ASNP total scores of the first-year and fourth-year students had positive and significant effects on the total scores of the EKS (r=0.379, p=0.000; r=0.311, p=0.004, respectively). Conclusion: It was found that first and fourth-year nursing students in Southeastern Turkey had positive attitudes towards the nursing profession, moderate knowledge about epilepsy, and moderate attitudes towards people with epilepsy. In this context, students should be supported more in theoretical education and clinical practice