Atılım Academic Archive (Atılım University)
Not a member yet
9347 research outputs found
Sort by
The Impact of Sarcopenia on Cervical Mechanosensitivity and Kinesiophobia in Geriatric Individuals Residing in Nursing Homes
No full textMachining Performance and Carbon Footprint Analysis of Inconel 718 Using Different Minimum Quantity Lubrication Oils
No full textInconel 718, üstün korozyon ve oksidasyon direnci ile yüksek dayanım özellikleri sayesinde yüksek sıcaklık uygulamaları için son derece uygun bir malzemedir. Ancak, yüksek sertliği, aşınma direnci ve belirgin işleme sertleşme oranı nedeniyle işlenmesi zordur. Geleneksel Kesme Sıvıları (GKS), bu zorlukların üstesinden gelmede yetersiz kalmakta ve yüksek tüketim oranları ile insan sağlığına ve çevreye olan zararlı etkileri nedeniyle sürdürülebilir bir çözüm sunmamaktadır. Bu nedenle, Minimum Miktarda Yağlama (MMY), GKS'ye etkili bir alternatif olarak dikkat çekmektedir. Sıkıştırılmış hava ile karıştırılan az miktarda yağın aerosol formunda kesme bölgesine iletilmesiyle, MMY özellikle Inconel 718 gibi işlenmesi zor malzemeler için çevre dostu ve sürdürülebilir bir üretim yöntemi sunmaktadır. Aerosol uygulama yöntemi, kesici takım ile iş parçası arasındaki bölgeye daha iyi nüfuz ederek işleme verimliliğini artırmaktadır. Ancak, MMY uygulamalarında kullanılan yağların doğrudan işleme performansını etkilemesi, işlenecek malzemeye özgü yağların geliştirilmesini kritik hâle getirmektedir. Bu çalışmada, Inconel 718'in işlenebilirliğini artırmaya yönelik olarak geliştirilen üç farklı MQL yağı önce fiziksel özellikleri ve performansları açısından test edilmiştir. Ardından, Inconel 718 malzemesi üzerinde yapılan kanal frezeleme deneylerinde performansları değerlendirilmiştir. Geleneksel İşleme (Gİ), kuru işleme ve MMY yöntemleri karşılaştırmalı olarak ele alınmış; kesme kuvvetleri, takım aşınması, yüzey kalitesi gibi temel performans metriklerine ek olarak, çevresel etki ve sürdürülebilirlik, karbon ayak izi temel alınarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, MMY yönteminin işleme performansını önemli düzeyde artırırken karbon salımını azalttığını ve Inconel 718'in verimli ve sürdürülebilir şekilde işlenmesi için daha uygun bir çözüm sunduğunu ortaya koymaktadır.Inconel 718 is highly suitable for high-temperature applications due to its exceptional corrosion and oxidation resistance, along with its high strength at elevated temperatures. However, its high hardness, wear resistance, and significant work hardening rate make its machining challenging. Conventional Cutting Fluids (CCFs) are inadequate for addressing these challenges and are not sustainable due to their high consumption and harmful effects on human health and the environment. Minimum Quantity Lubrication (MQL) has emerged as an effective alternative to CCFs. By delivering a small amount of oil mixed with compressed air in aerosol form to the cutting zone, MQL promotes sustainable and environmentally friendly manufacturing, particularly for hard-to-machine materials like Inconel 718. The aerosol delivery method improves penetration between the cutting tool and workpiece, enhancing efficiency. However, the oils used in MQL applications directly affect machining performance, making it crucial to develop oils specific to the material being machined. In this study, three different MQL developed to improve the machining performance of Inconel 718 were first tested for their physical characteristics and performance. Subsequently, their performance during slot milling experiments of Inconel 718 material was evaluated. A comparative investigation of CCFs, dry machining and MQL is provided with the focus on critical performance metrics including cutting forces, tool wear, surface finish alongside an assessment of environmental impact and sustainability in terms of carbon footprint. The findings demonstrate that MQL significantly enhances machining performance while reducing carbon emissions, offering a more viable solution for efficient and sustainable machining of Inconel 718
Ann-assisted Numerical Modelling of Lifetime Estimation for Single Crystals in Turbine Blades
No full textNikel bazlı tek kristalli süperalaşımlar, üstün mekanik dayanımları, sünme direnci ve yüksek sıcaklıklardaki kararlılıkları sayesinde modern türbin kanadı uygulamalarının temel malzemeleri arasında yer almaktadır. Bu malzemeler, yüksek gerilme genlikleri, sıcaklık gradyanları ve bekletme sürelerini içeren karmaşık termomekanik yorulma (TMF) döngülerine sıklıkla maruz kalmaktadır. Özellikle uzay ve savunma sanayisinde kullanılan bileşenler için deneysel veri kısıtlılığı ve tek kristallerin anizotrop davranışı, bu zorlayıcı yükleme koşulları altında yorulma ömrü tahminini olduk- ça güçleştirmektedir. Bu zorluklardan yola çıkan bu tez, yorulma ömrünü tahmin etmek ve sınırlı veri koşullarında bile malzeme parametrelerini yüksek doğrulukla belirlemek amacıyla fizik tabanlı sürekli hasar mekaniğini (CDM) ve veri odaklı makine öğrenimi modellerini birleştiren hibrit bir öngörü çerçevesi sunmaktadır. Bu çalışmada, sentetik yorulma ömrü verilerinin oluşturulmasında temel olarak kullanılan model, FCC kristal yapısına sahip tek kristalli süperalaşımların anizotrop davra- nışlarını ve sıcaklığa bağlı malzeme tepkilerini dikkate alan, özelleştirilmiş bir Chaboche sürekli hasar modeli olmuştur. Ancak, yorulma ömrü tahmininde esas rolü oynayan yapı, farklı veri türleriyle eğitilen yapay sinir ağı (YSA) modelleridir. Tezin üçüncü bölümü- nün başında iki ayrı YSA modeli tanıtılmaktadır. İlk model, sınırlı UTS ve dayanım bilgileriyle birlikte deneysel yorulma ve sünme verilerinden oluşturulan yarı-sentetik veri setini kullanarak hem sünme kopma süresini hem de yüksek çevrimli ve birleşik çevrimli yorulma (HCF ve CCF) koşullarındaki yorulma ömrünü tahmin etmektedir. İkinci model ise tamamen, özelleştirilmiş Chaboche modeli ile oluşturulan sentetik SN eğrileri ile eğitilmiştir. Bu model, sıcaklık ve R oranlarına bağlı olarak normalleştirilmiş ve logaritmik ölçeklenmiş girdiler üzerinden SN eğrileri ve Goodman diyagramları üretmek üzere yapılandırılmıştır. Bu iki model, geniş çalışma koşul- larını kapsayabilen tahmin altyapısını oluşturmaktadır. Deneysel yorulma verilerinin dağınık ve yetersiz olması problemini aşmak amacıyla, sentetik verilerle eğitilen YSA modelleri, transfer öğrenmesi yaklaşımlarıyla hem CMSX-4 hem de AISI 4340 gibi genel metal türleri için elde edilen deneysel veri kümelerine uyarlanmıştır. Bu bağlamda, biri önceden eğitilmiş modelin parametrelerinin doğrudan ayarlanmasına, diğeri ise yeni fiziksel değişkenlerin modele dâhil edilmesini sağlayan bir giriş genişletme yapısına dayalı iki farklı transfer öğrenmesi modeli geliştirilmiştir. Her iki model de veri güvenilirliğini sağlamak amacıyla bırak-bir çapraz doğrulama (LOOCV) yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bu yaklaşımlar, sınırlı deneysel veriyle yorulma ömrü tahminlerinin gerçekleştirilebileceğini ve model tutarlılığının sıcaklık ve gerilme oranı ekseninde korunabileceğini göstermektedir. Yorulma ömrü tahminine ek olarak, bu tezde, gerilme-şekil değiştirme verilerinden malzeme model parametrelerini tersine belirlemeyi amaçlayan, veri odaklı bir parametre optimizasyonu süreci de sunulmaktadır. Bu kapsamda, Voce tipi izotropik pekleşme içeren, oransal olmayan J2 plastiklik modeli ile oluşturulan sonlu eleman simülasyonları üzerinden bir veri seti üretilmiş ve tam gerilme-şekil değiştirme eğrisinden model parametrelerine haritalama yapabilen bir YSA regresyon modeli eğitilmiştir. Bu yapı, güçlü doğrusal olmayan plastik davranışlarda dahi temel malzeme sabitlerini yüksek doğrulukla ve verimli bir şekilde geri kazanabilmektedir. Sonuç olarak, bu tezde sunulan yöntemsel yapı, yüksek performanslı malzemelerde yorulma ömrü değerlendirmesi, model kalibrasyonu ve veri genişletmesi gibi alanlarda esnek ve ölçeklenebilir bir çözüm sağlamaktadır. Sentetik veri üretimi, YSA tabanlı regresyon ve transfer öğrenmesini tek bir çerçevede birleştiren bu yaklaşım, sınırlı deneysel destekle anizotropik ve yüksek sıcaklık dayanımı gerektiren malzeme- lerin yorulma modellemesine dair süregelen zorluklara etkin bir çözüm sunmaktadır. Bu kapsamda geliştirilen yöntemler, yalnızca tahmin doğruluğunu artırmakla kalmayıp, aynı zamanda gaz türbin motoru bileşenleri gibi kritik uygulamalarda yorulma modelleme araçlarının yorumlanabilirliğini ve uyarlanabilirliğini de geliştirmektedir.Nickel-based single crystal superalloys, such as CMSX-4, are the backbone of modern turbine blade applications due to their exceptional mechanical strength, creep resistance, and thermal stability under extreme service conditions. These materials are frequently subjected to complex thermo-mechanical fatigue (TMF) cycles, including high stress amplitudes, temperature gradients, and dwell times. Accurate lifetime assessment under such demanding loading conditions remains a critical challenge due to the anisotropic behavior of single crystals and the limited availability of experimental data, particularly for components used in aerospace and defense sectors. Motivated by these challenges, this thesis explores a hybrid predictive framework that combines physics-based continuum damage mechanics (CDM) with data-driven machine learning models to assess fatigue lifetime and identify material parameters with high precision, even under data scarcity. A modified Chaboche continuum damage model serves as the foundation for the generation of synthetic fatigue lifetime data in this study. This model is tailored to capture the anisotropic behavior of FCC single crystal superalloys, incorporating temperature-dependent material responses across a range of stress ratios and loading conditions. However, the broader fatigue lifetime prediction framework is built upon artificial neural networks (ANNs), which are trained on multiple types of input data. Two distinct ANN-based models are introduced. The first model uses semi-synthetic datasets combining experimental fatigue and creep data with limited UTS/endurance information to predict both creep rupture time and fatigue lifetime under high-cycle and combined-cycle fatigue (HCF and CCF) conditions. The second model is trained exclusively on fully synthetic SN curves generated using the modified Chaboche law. It is designed to reproduce lifetime predictions across various temperatures and R-ratios, generating SN curves and Goodman diagrams from normalized, log-scaled inputs. Together, these models establish a predictive backbone capable of extrapolating fatigue behavior across a wide range of operational domains. To overcome the critical limitation of sparse and scattered experimental fatigue data, transfer learning strategies are applied to adapt the synthetic-data-trained ANNs to experimental datasets from both CMSX-4 and generic metals such as AISI 4340. Two transfer learning models are developed: one based on direct parameter tuning of a pretrained model and another incorporating an input expansion scheme to integrate new physical variables. These models are evaluated using leave-one-out cross-validation (LOOCV) to ensure robustness and generalizability. The transfer learning approach demonstrates significant potential in predicting fatigue lifetime from minimal experimental data while preserving model consistency across temperature and R-ratio domains. In addition to fatigue life prediction, the thesis presents a data-driven parameter optimization pipeline designed to infer constitutive model parameters from stress–strain data. This approach leverages a custom-built finite element-based simulation loop to generate datasets using a rate-independent J2 plasticity model with Voce-type hardening. A neural network regressor is trained to map the full stress–strain profile to the underlying material parameters, enabling inverse modeling from experimental or simulated mechanical responses. This framework is capable of recovering key material constants efficiently and accurately, even for highly nonlinear plastic behavior. Overall, the proposed framework offers a versatile and scalable methodology for fatigue life assessment, model calibration, and data augmentation in high-performance materials. By synthesizing synthetic data generation, ANN-based regression, and transfer learning under a unified pipeline, this thesis addresses the longstanding challenge of modeling fatigue in anisotropic, high-temperature materials with limited experimental support. The methods developed here not only contribute to predictive accuracy but also enhance the interpretability and adaptability of fatigue modeling tools in critical applications such as gas turbine engine components
A Note on the Structure of Interpolative Metric Spaces
No full textIn this note we observe that interpolative metric spaces lie between strong b-metric spaces and b-metric spaces. This paper aims to comprehend the connections of these notions and the corresponding structures, namely, interpolative metric spaces, strong b-metric spaces, and b-metric spaces. An example is considered to illustrate our claims
Diabetes and Chronic Kidney Disease in Turkey (DIAKIT): A Cross-Sectional Cohort Study
No full textBackground Chronic kidney disease (CKD) is a global public health problem with increasing disease burden affecting nearly 10% of adult population worldwide. We aimed to detect the prevalence of CKD, patients' distribution among CKD stages, and factors associated with having CKD in diabetic patients in Turkey. Methods This cross-sectional study, conducted in 2022, included 1591 patients with diabetes (mean age, 63 +/- 10 years; female: 65.5%) from the Cappadocia Cohort study. CKD was diagnosed by an estimated glomerular filtration rate (eGFR) = 30 mg/g, which was measured in spot urine samples collected in the morning for three consecutive days. Results In this cohort of adult diabetic patients, the prevalence of CKD was 25.1%. More than half of the diabetic patients with CKD (53.8%) had albuminuria without a decrease in eGFR, 28.1% had decreased eGFR without albuminuria, and 18.2% had both albuminuria and decreased eGFR. While the percentage of CKD patients who are female vs. male was 60% vs. 40%, CKD prevalence was higher in males (29.2%) than in females (22.9%) (P = 0.007). Among patients with CKD, only 9.4% were aware that they had CKD. Age, male sex, HbA1c, triglyceride, uric acid, C-reactive protein, and hypertension Grade 1, 2 and 3 were associated with the presence of CKD, with uric acid showing the strongest association. Conclusions More than half of our patients with CKD would not have been diagnosed if urinary albumin excretion was not measured. Early detection of CKD by regular screening of diabetic patients using both UACR and eGFR measurements is essential for early diagnosis and prompt treatment to slow down disease progression.Turkish Society of Nephrology and partly from Novo NordiskThe study was supported by Turkish Society of Nephrology. This study was partly supported by a grant from Novo Nordisk Turkey
Kurumsal Yeşil Dönüşümün Belirleyicileri: Türkiye ve Avrupa Birliği Firmaları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
No full textBu çalışma, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Dünya Bankası ve Avrupa Yatırım Bankası (EIB) tarafından yürütülen 2018–2020 İş Ortamı ve İşletme Performansı Anketi (BEEPS) verilerini kullanarak, 16 Avrupa Birliği ülkesinde faaliyet gösteren 5.871 firma ile Türkiye’deki 739 firmanın yeşil dönüşüm süreçlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Firma düzeyindeki çevresel uygulamalardan türetilen Yeşil Dönüşüm Endeksi, medyanın üzerinde değer alan firmaları “yeşil dönüşümü gerçekleştirmiş” olarak sınıflandırmak amacıyla kullanılmıştır. Lojistik regresyon analizinde bağımsız değişkenler altı kavramsal kategori altında değerlendirilmiştir: (i) dışsal baskılar, (ii) düzenleyici çerçeve, (iii) algılanan engeller, (iv) organizasyonel kapasite, (v) operasyonel koşullar ve (vi) finansal/piyasa erişimi. Bulgular, müşteri çevre taleplerinin, enerji performans standartlarının ve resmî iş stratejilerinin her iki bölgede de yeşil dönüşümün en güçlü belirleyicileri olduğunu, ancak etkinin Türkiye’de daha yüksek olduğunu göstermektedir. AB örnekleminde ise kalite sertifikaları, kadın sahipliği ve çevresel risklere doğrudan maruz kalma gibi faktörler daha belirgin rol oynamaktadır. Finansmana erişim her iki bölgede dönüşümü desteklerken, çevre düzenlemelerinin bir engel olarak algılanması yalnızca Türkiye’de olumsuz etki yaratmaktadır. Türkiye için politika önerileri arasında piyasa temelli teşviklerin güçlendirilmesi, düzenleyici araçların tutarlı uygulanması, yeşil finansman imkânlarının artırılması, kurumsal yönetişim kapasitesinin geliştirilmesi ve operasyonel kırılganlıkların azaltılması yer almaktadır. Bu adımlar, sürdürülebilirliği yalnızca bir uyum yükümlülüğü olmaktan çıkarıp stratejik bir rekabet avantajına dönüştürerek firmaların çevresel performansını ve uzun vadeli ekonomik dayanıklılığını artıracaktır
Mixed Method Investigation of the Major Challenges to the Sustainable Deployment of the Electric Vehicle Charging Station Network in Türkiye
No full textBenli, Tolga/0000-0003-1028-8573; Erol, İsmail/0000-0003-3327-7068; Öztel, Ahmet/0000-0002-9627-7850Charging the increasing number of electric vehicles (EVs) in use requires the deployment of EV charging station networks (EVCSN). However, there are various challenges to deploying EVCSN in a sustainable manner. T & uuml;rkiye, a developing country, should also build a robust EVCSN to encourage future adoption of EVs as the country's market for EVs has been rapidly growing. The literature review concludes that no previous study has systematically explored challenges to the sustainable deployment of EVCSN. The goal of this study is, therefore, twofold: first, it identifies those challenges through the lenses of commonly used theories. Second, it explores them using a multi-criteria decision-making (MCDM) framework that incorporates a rough-derived interval-valued neutrosophic set (R-IVN)-based ISM into MICMAC. By deriving interval neutrosophic information from single-valued expert inputs using rough number operators, the proposed approach more accurately captures epistemic uncertainty and variability in expert judgments compared to conventional interval-based models. The method is further validated through a novel Dice-S & oslash;rensen similarity index-based simulation approach. The findings of this study suggest that developing government policies and regulations and addressing the existence of vertically integrated companies are the critical challenges with higher driving powers. These findings provide key responsibilities for stakeholders, including urban municipalities, in developing guidelines for EVCSN deployment
Mahkemenin (Adi) Konkordato Projesine Müdahale Etme Yetkisi
No full textKonkordato projesinin tasdiki, borçlunun alacaklılarına karşı sunduğu yeniden yapılandırma teklifinin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için asliye ticaret mahkemesinin onayına bağlıdır. Mahkeme, konkordato projesinin yeterliliğini değerlendirirken geniş bir takdir yetkisine sahiptir. Bu kapsamda, projenin yetersiz bulunması hâlinde mahkeme, İcra ve İflâs Kanunu (İİK) m. 305/2 uyarınca kendiliğinden veya ilgilinin talebi üzerine gerekli gördüğü düzeltmelerin yapılmasını isteyebilir. Mahkemenin, düzeltilmesi istenen hususları somut olarak belirlemesi ve borçluya bu düzeltmeleri gerçekleştirmesi için makul ve kesin bir süre tanıması gerekir. Zira konkordatonun tasdikine ilişkin yargılama sürecinde re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Borçlu, mahkemenin belirttiği süre içinde gerekli düzeltmeleri yaparak projeyi yeniden sunduğu takdirde, mahkeme düzeltmeleri yerinde bulursa tasdik talebini kabul etmelidir. Aksi hâlde, süre verilmesine gerek kalmaksızın konkordato tasdik talebi reddedilmelidir. Bu çalışma, mahkemenin konkordato projesine müdahale edebilme yetkisinin hukuki sınırlarını, bu yetkinin re’sen araştırma ilkesiyle olan bağlantısını ve konkordato tasdik sürecinde alacaklı–borçlu menfaat dengesinin nasıl sağlandığını ortaya koymak amacıyla kaleme alınmıştır. Çalışma ile amaçlanan, konkordato tasdikine ilişkin yargısal denetimin hem ekonomik istikrarı hem de adaletin somutlaşmasını temin eden yönünü açıklığa kavuşturmaktır
The "Trickle-Across" Phenomenon: Consumption-Mimicking in Emerging Markets in a Stress Environment
No full textPurpose - This study conceptualizes a novel framework called the "trickle-across" phenomenon to understand how middle-class consumers in emerging markets adapt their consumer behavior during economic crises. Unlike the trickle-down model based on upward emulation, the study explores how risk and uncertainty drive consumers to mimic their in-group. Design/methodology/approach - The study employs a conceptual review approach, synthesizing the crisis literature on middle-class consumer behavior across emerging markets. It offers four novel propositions to explain the socio-psychological underpinnings of the shift in middle-class consumer behavior. Findings - Under normal, low-anxiety conditions, middle-class consumers seek upward mobility through aspirational consumption and class emulation, referred to as trickle-down theory. However, during crises, heightened risk anxiety triggers a shift from upward emulation to lateral mimicry, where individuals conform to the consumption norms of their immediate social cohort. Socio-cultural influences play a critical role in risk trivialization and adapting to economic hardships. Originality/value - The study proposes the trickle-across phenomenon as a defining pattern of middle-class consumer behavior in emerging markets during crises. It shifts the focus from aspirational models to cohort-based survival strategies and highlights how socio-cultural factors help middle-class consumers adapt to economic hardships and preserve identity. The framework provides new insights for marketers, policymakers, and scholars
The Ship Operator Under Turkish Maritime Law
No full text6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1061/2. maddesinde düzenlenen gemi işletme müteahhidi, başkasına ait bir gemiyi kendi hesabına suda işleten kişi olarak tanımlanmaktadır. Gemi işletme müteahhidi, ilgili hükme göre, üçüncü kişilere karşı donatan sayılacaktır. Çalışmamızda gemi işletme müteahhidi Türk hukuku açısından ele alınmış, diğer ülkelere ait hukuki düzenlemeler ise çalışmamız kapsamı dışında bırakılmıştır. Üç bölümden oluşan tezimizin ilk bölümünü gemi işletme müteahhidine ilişkin temel bilgiler, ikinci bölümünü gemi işletme müteahhidinin tarafı olduğu hukuki ilişkiler, üçüncü bölümünü ise gemi işletme müteahhidinin hukuki sorumluluğu oluşturmaktadır. Çalışmada gemi işletme müteahhidinin sorumluluğu yalnızca hukuki sorumluluk bakımından incelenmiş; cezai ve idari sorumluluk çalışmamızın kapsamı dışında bırakılmıştırArticle 1061/2 of the Turkish Commercial Code No. 6102 defines a ship management contractor as a person who operates a ship belonging to another person on the water on his own account. According to the relevant provision, the ship management contractor shall be deemed as the shipowner against third parties. In our study, the ship management contractor is examined in terms of Turkish law, and the legal regulations of other countries are excluded from the scope of our study. The first part of our thesis, which consists of three chapters, is composed of basic information about the ship management contractor, the second part is composed of the legal relations to which the ship management contractor is a party, and the third part is composed of the legal liability of the ship management contractor. In the study, the liability of the ship management contractor is analyzed only in terms of civil liability; criminal and administrative liability are excluded from the scope of our study