Okan University GCRIS Standard Database
Not a member yet
7992 research outputs found
Sort by
Evaluation of the Effect of the Training Provided with the Prepared Central Venous Catheter Teaching Guide on the Practice of Nurses Working in the Intensive Care Unit
No full textBu çalışma, yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin hazırlanan santral venöz kateter öğretim rehberi ile verilen eğitimin uygulamalara etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde çalışan 86 hemşire oluşturmuştur. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından 'Katılımcı Anket Formu' 'Kateter Bakımı Sürecine Yönelik Gözlem Formu' kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada yoğun bakım hemşirelerine ''Santral Venöz Kateter Bakımı Öğretim Rehberi '' kullanılarak hemşirelerin eğitim öncesi ve eğitim sonrası kateter bakımları değerlendirilmiştir. Çalışmada verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 22.0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler kapsamında frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası hemşirelerin uygulama düzeylerindeki değişimi değerlendirmek amacıyla bağımlı gruplar arası kategorik veri analizine uygun olarak McNemar testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi tüm analizlerde p<0,05 olarak kabul edilmiştir. İlgili bulgular tablolar hâlinde sunulmuş ve her bir uygulama alanına ilişkin yorumlamalar yapılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmayla birlikte düzenli aralıklarla güncellenen, uygulamaya dayalı ve izlem temelli eğitim programları sağlık hizmeti kalitesini artırmada önemli bir araç olmuştur. Anahtar Sözcükler: Santral Venöz Kateter, Yoğun Bakım Üniteleri, Hemşireler, Öğretim RehberThis study was carried out as a quasi-experimental study to evaluate the effects of the training, given to the nurses working in the intensive care unit using the central venous catheter teaching guide on their practices. The sample of the study composed of 100 nurses who are working in the Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit of Haseki Training and Research Hospital in Sultangazi, Istanbul. The data of the study were conducted by the researcher using the 'Participant Survey Form' and the 'Observation Form for the Catheter Care Process'. In this research, the pre- and post-training catheter care of nurses was appraised using the 'Central Venous Catheter Care Instruction Guide 'for the intensive care nurses. IBM SPSS Statistics 22.0 package program was used in the analysis of data in the study. Frequency, percentage, average and standard deviation values were calculated within the extent of descriptive statistics. In order to evaluate the change in the practice levels of nurses before and after the training, the McNemar test was applied in accordance with the categorical data analysis between dependent groups. The level of significance was accepted as p<0.05 in all analyses. Relevant findings were presented in tables and interpretations were made regarding each field of application. As a consequence; with this study, regularly updated, practice-based and follow-up-based training programs are prominent instruments in enhancing the quality of healthcare services. Keywords: Central Venous Catheter, Intensive Care Units, Nurses, Teaching Guid
The Effect of Sand Bag Application on Pain and Comfort Levels After Percutaneous Renal Biopsy in Children
No full textAmaç: Perkütan böbrek biyopsisi (PBB), çocuk hastalarda böbrek hastalıklarının tanısında yaygın olarak kullanılan invaziv bir yöntemdir. Ancak işlem sonrası uygulanan standart immobilization ve kanama kontrolü amacı ile uygulanılan kum torbası, çocukların konforunu ve ağrı düzeyini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışma, PBB sonrası kum torbası uygulamasının çocukların ağrı ve konfor düzeylerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel, analitik tipte yürütülen bu çalışma, 25 Eylül 2024–31 Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Nefroloji Kliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya PBB uygulanan 4–18 yaş arası 50 çocuk dahil edilmiştir. Veriler; Wong-Baker Yüzler Ağrı Ölçeği, r-FLACC Ağrı Ölçeği ve Konfor Davranışları Kontrol Listesi kullanılarak işlem sonrası 2., 4., 6., 8., 12. ve 24. saatlerde toplanmıştır. İstatistiksel analizde varyans analizi ve Pearson korelasyon kullanılmıştır. Bulgular: Tüm çocuklar işlem sonrası ağrı bildirmiştir. Ağrı puanları 2. ve 4. saatlerde en yüksek seviyeye ulaşırken, 24. saatte neredeyse sıfırlanmıştır (p<0.001). Konfor düzeyleri işlem sonrası ilk saatlerde belirgin biçimde düşmüş; kum torbasının kaldırılmasının ardından hızla artarak 24. saatte maksimum düzeye ulaşmıştır (p<0.001). Ağrı düzeyleri ile yaş, boy, kilo ve vücut kitle indeksi arasında anlamlı negatif yönlü ilişki saptanmıştır (p<0.001). Çocukların %48'i yatakta tuvalet ihtiyacını karşılamada zorluk yaşamış; memnuniyet puanı çocuklarda 7,97/10, ebeveynlerde ise 8,83/10 olarak belirlenmiştir. Kanama komplikasyonu yalnızca erkek çocuklarda gözlenmiştir. Kanama görülme sıklığı cinsiyete göre istatistiksel düzeyde anlamlıdır (p<0.001). Sonuç: Kum torbası uygulaması, PBB sonrası kanama kontrolü açısından yaygın olsa da çocuklarda ağrı ve konfor düzeylerini ilk saatlerde ciddi şekilde olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma, standart uygulamaların her çocuk için aynı etkiyi yaratmadığını göstermiştir. Bireyselleştirilmiş bakım yaklaşımları, immobilizasyon süresinin azaltılması ve non-farmakolojik rahatlatma yöntemlerinin entegrasyonu, hem ağrı kontrolünü artırabilir hem de konfor düzeyini iyileştirebilir. Bulgular, pediatrik biyopsi sonrası bakım protokollerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özgünlük: Bu çalışma, çocuklarda PBB sonrası kum torbası uygulamasının hem fizyolojik hem davranışsal düzeydeki etkilerini inceleyen ilk çalışmalardan biridir ve klinik hemşirelik uygulamalarında konfor temelli yeni bir bakış açısına öncülük etmektedir. Anahtar Kelimeler: Perkütan böbrek biyopsisi, çocuk sağlığı, kum torbası uygulaması, ağrı yönetimi, hasta konforu, hemşirelikAim: Percutaneous renal biopsy (PRB) is a widely utilized invasive procedure for diagnosing kidney diseases in pediatric patients. However, the routine post-procedural use of a sandbag for immobilization and bleeding control can directly affect children's pain and comfort levels. This study aimed to evaluate the impact of sandbag application on pain and comfort in children following PRB. Method: This cross-sectional analytical study was conducted between September 25, 2024, and March 31, 2025, at the Pediatric Nephrology Clinic of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital in Istanbul. The study included 50 children aged between 4 and 18 years who underwent percutaneous kidney biopsy (PKB). Data were collected at the 2nd, 4th, 6th, 8th, 12th, and 24th hours after the procedure using the Wong-Baker Faces Pain Rating Scale, the revised Face, Legs, Activity, Cry, Consolability (r-FLACC) Pain Scale, and the Comfort Behavior Checklist. For statistical analysis, analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation were used. Results: All children reported experiencing pain after the procedure. Pain scores peaked at the 2nd and 4th hours and dropped to near zero by the 24th hour (p < 0.001). Comfort levels significantly decreased during the early post-procedural period but increased rapidly after the sandbag was removed, reaching a peak by the 24th hour (p < 0.001). A significant negative correlation was found between pain levels and age, height, weight, and body mass index (p < 0.001). Approximately 48% of the children experienced difficulty using the toilet while confined to bed. Satisfaction scores were 7.97/10 for children and 8.83/10 for parents. Bleeding complications were observed only in male children, and the difference was statistically significant by gender (p < 0.001). Conclusion: Although the application of a sandbag is commonly used for hemostasis after PRB, it significantly impairs comfort and increases pain in children during the initial hours. This study highlights that standardized approaches do not yield uniform outcomes in pediatric patients. Individualized care strategies, shortened immobilization periods, and the use of non-pharmacological comfort interventions may enhance both pain management and comfort. These findings underscore the need to reassess pediatric post-biopsy care protocols. Originality: This study is among the first to systematically investigate both the physiological and behavioral impacts of sandbag application following PRB in children, offering a novel, comfort-oriented perspective to clinical nursing practice. Keywords: Percutaneous renal biopsy, pediatric care, sandbag application, pain management, patient comfort, nursing practic
Beyond Hummus-An Up-to-Date Scientific Review of Chickpeas, Health, and Environmental Impact
No full textChickpeas (Cicer arietinum L.), form part of the pulses group and have been cultivated and consumed for many years, providing beneficial nutritional properties, whilst also being considered as sustainable foods. The global market for chickpeas is expected to continue growing because of increased consumer acceptability and growing needs for foods that support nutritional health and demand for alternative plant-based protein sources. Furthermore, these crops contribute to nitrogen fixation in soils and are therefore utilized for crop rotation systems, important in today's need to cope with sustainability demands. Food security is a major concern, with increasing pressure to supply affordable, accessible and nutritious foods to the world's growing population. On the other hand, challenges for chickpea consumption exist and may be in part explained by various sociocultural and economic factors, such as lack of knowledge and long preparation times, as well as the current global nutrition transition marked by increasing fast food availability and preferences. Crops like chickpeas therefore have an important role in addressing many Sustainable Development Goals (SDGs) including SDG 2 (Zero Hunger) and SDG 13 (Climate Action). Chickpeas' nutritional profile includes protein quality, fiber, micronutrients and bioactive compound content. Antinutrients are also present, reducing nutrient bioavailability and provoking digestive health issues with some allergenic potential also observed. Mitigation techniques range from pre-cooking methods such as soaking and dehulling, as well as various cooking processes and fermentation. The latter process has been shown to improve probiotic activity and reduce phytate levels, in particular. The aim of this review is therefore to re-examine the nutritional profile for the two main chickpea types, the 'kabuli' and 'desi' types, the limitations of the antinutritional factors present, and explore techniques to mitigate these compounds. Socio-cultural and economic limitations faced by farmers will be addressed, a concern since it could further exacerbate poverty and food insecurity. Successful strategies that have improved yields will also be presented. The review will therefore present the integration of nutritional health with environmental considerations so as to deliver an updated picture for the chickpea crop and provide actionable recommendations to address the growing global population's future needs.Bulgarian National Science Fund [CA22146, 451-03-136/2025-03/200015, 451-03-136/2025-03/200003, (Kcy;Pcy;-06-Kcy;Ocy;Scy;Tcy;/4.21.05.2024]The author(s) declare that financial support was received for the research and/or publication of this article. This research was funded by COST Action DIVERSICROP, CA22146, supported by COST (European Cooperation in Science and Technology). COST Action CA22146-Harnessing the potential underutilized crops to promote sustainable food production. This research was also supported by the Ministry of Science, Technological Development and Innovation, Republic of Serbia (Grant No. 451-03-136/2025-03/200015 and 451-03-136/2025-03/200003). DIVERSICROP activities in Bulgaria are supported by Bulgarian National Science Fund under "Historical and contemporary aspects of the cultivation and use of neglected crops" project (& Kcy;& Pcy;-06-& Kcy;& Ocy;& Scy;& Tcy;/4.21.05.2024).Science Citation Index Expande
Effect of Different Additive Manufacturing Technologies on the Fracture Load of 3-Unit Monolithic Zirconia Fixed Partial Dentures: In Vitro Mechanical Evaluation and Energy-Dispersive Spectroscopy Analysis
No full textStatement of problem. Studies examining the influence of different fabrication techniques on the fracture load (FL) of monolithic zirconia restorations are sparse. Purpose. The purpose of this in vitro study was to compare the FL of monolithic zirconia restorations manufactured with different technologies. Material and methods. A typodont model with a missing left first molar was used and laboratory scanned (inEos X5; Dentsply Sirona). Data were transferred to a computer-aided design software program (InLab 16.1; Dentsply Sirona). The cement space for the 3-unit fixed partial dentures was set at 50 mu m, and the connector area was specified as 9 +/- 0.2 mm(2). The subtractive technique was designated as the control group (GC Initial Zirconia HT; GC Corp), while 3 experimental groups were created by using different additive techniques (Gr(SLA) [3DMix Zirconia 3Y; 3D Ceram], Gr(DLP) [Inni Cera; Aon], and Gr(LCM) [LithaCon 3Y 210; Lithoz]) (n=8). In all groups, 3 mol% yttria-stabilized tetragonal zirconia polycrystalline was used. The FL test was conducted on models fabricated from glass-filled resin-based methacrylate and postpolymerized. After thermal cycling (5000 cycles, 5-55 degrees C), all specimens were loaded with a stainless-steel ball at a crosshead speed of 1 mm/minute until fracture in a precision universal testing device. The maximum loads at fracture were recorded in N. Weibull analysis was used to determine the characteristic strength and reliability. The fracture lines were analyzed by scanning electron microscopy at magnifications of x50 and x500. The elemental compositions were compared with energy dispersive spectroscopy. A 1-way ANOVA and Tukey post hoc test were used for statistical analysis (alpha=.05). Results. Significant differences in FL values were found among the groups (P<.001). Gr(DLP) had the lowest FL (821 +/- 160 N), while the highest FL belonged to the control group, followed by Gr(LCM) (1132 +/- 209 N). Weibull analysis showed Gr(DLP) had the highest reliability. Failure analysis indicated that there were fractures and cracks in the pontic region in all groups. Conclusions. Although the control group performed better, the FL values of monolithic zirconia restorations fabricated by using different additive manufacturing methods exceeded the clinically relevant threshold (790 N), demonstrating their suitability for posterior use.Science Citation Index Expande
Experimental Investigation of Rheological Behavior of Water/Graphite Nanofluid and Presenting a New Empirical Relation and Predicting Data Using Artificial Neural Network
No full textThe present study examines the changes in the viscosity of graphite nanoparticles (GNPs) with distinct insights. The temperature range of the nanofluid (NF) from 20 to 50 degrees C and the volume fraction (VF) of GNP, as compared with the fluid, varying from 0.1 to 0.5%, are the two key variables to achieve optimal NF characteristics. The experimental results confirm that the viscosity of the NF is inversely proportional to the temperature changes, whereas GNP VF follows a direct trend upon changes in viscosity. The intermolecular attraction forces decreased with an increase in temperature, helping to dilute the fluid. At high concentrations, the inhibitory role is lost, and the nanoparticles themselves contribute to the increase in yield stress by coagulation. The optimal condition corresponds to 0.5% VF of GNP at 20 degrees C. Under such conditions, a 22.6% increase in viscosity was achieved compared to the water-based fluid. Utilizing varying NF temperature and GNP VF (as input), a set of experimental viscosity data (as the target function) was primarily collected. A curve-fitting technique was then employed to develop a theoretical correlation based on the input and target functions. The obtained correlation coefficient (R), i.e., 0.99753, indicates a strong correlation between the experimental data and the proposed relation. In the present study, the perceptron neural network, the Purelin, and the tangent sigmoid functions were used. The algorithm considered was the Levenberg-Marquardt (LM) algorithm, and 32 neurons were used for both optimization and prediction. The root mean squared error (RMSE), mean squared error (MSE), correlation coefficient (R), and mean absolute error (MAE) for the proposed relation, as well as artificial neural network (ANN) data, are shown. These values for the proposed relation data are reported as follows: 0.00782, 0.00000342, 0.997, and 6.25 x 10(-7). Accordingly, the ANN is: 8.74 x 10(-3)), 7.6 x 10(-5), 0.998, and 6.939 x 10(-18), respectively. The margin of deviation (MOD) was calculated as -2.1831 < MOD < 3.1420.Science Citation Index Expande
Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları ile Suça Yönelik Tutumlar Arasındaki İlişkide Öz Şefkatin Aracı Rolü
No full textBu araştırmanın amacı, çocukluk çağı ruhsal travmaları ile suça yönelik tutumlar arasındaki ilişkide öz şefkatin aracı rolünü incelemektir. Çalışmada, araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen ve yaşları 18 ile 62 arasında değişen toplam 399 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların 275'i kadın (%68,9), 124'ü ise erkektir (%31,1). Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Öz Anlayış Ölçeği ve Suça Yönelik Tutumlar ve İlişkiler Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen puanların demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için Bağımsız Gruplar t Testi (ikili gruplar için), değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Korelasyon Analizi, aracılık etkisini test etmek için ise Process Macro Analizi uygulanmıştır. Analizlerde Bootstrap yöntemi ile 5000 yeniden örnekleme seçeneği kullanılmıştır. Analizler sonucunda, cinsiyet değişkenine göre çocukluk çağı travmaları, suça yönelik tutumlar ve öz şefkat arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Medeni durum değişkenine göre çocukluk çağı ruhsal travmaları ve suça yönelik tutum puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, öz şefkat puanlarında medeni durum grupları arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilere yönelik bulgular incelendiğinde, çocukluk çağı ruhsal travmaları ile suça yönelik tutumlar arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, çocukluk çağı ruhsal travmaları ile öz şefkat arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğu ve suça yönelik tutumlar ile öz şefkat arasında anlamlı düzeyde negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, çocukluk çağı ruhsal travmalarının suça yönelik tutumlarla ilişkili olduğu ve bu ilişkide öz şefkatin kısmi aracılık rolü oynadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve alan uzmanları ile gelecekteki çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı ruhsal travmaları, suça yönelik tutumlar, öz şefkat.The aim of this study is to examine the mediating role of self-compassion in the relationship between childhood psychological traumas and attitudes toward crime. The study employs a quantitative research design and utilizes the relational survey model. The participants of the research consist of a total of 399 individuals, selected through an appropriate sampling method, with ages ranging between 18 and 62. Among the participants, 275 are women (68.9%) and 124 are men (31.1%). To collect data, the Informed Consent Form, Demographic Information Form, Childhood Trauma Questionnaire, Self-Compassion Scale, and Attitudes Toward Crime and Relationships Scale were used. To determine whether the obtained scores differed according to demographic variables, the Independent Samples t-Test was conducted for binary groups, Pearson Correlation Analysis was used to examine the relationships between variables, and Process Macro Analysis was applied to test the mediation effect. The Bootstrap method was used with 5,000 resampling iterations in the analyses. The results showed that there was no significant difference in childhood traumas, attitudes toward crime, and self-compassion according to gender. Regarding marital status, no significant difference was found in childhood psychological trauma and attitudes toward crime scores, whereas a significant difference was observed in self-compassion scores among different marital status groups. Findings on the relationships between the variables revealed that childhood psychological traumas and attitudes toward crime were positively and significantly related, childhood psychological traumas and self-compassion had a negative and significant relationship, and attitudes toward crime and self-compassion were also negatively and significantly correlated. Additionally, it was found that childhood psychological traumas were related to attitudes toward crime, with self-compassion playing a partial mediating role in this relationship. The results of the study were discussed in light of the relevant literature, and recommendations were provided for field experts and future research. Keywords: Childhood psychological traumas, attitudes towards crime, self-compassion
Voice Hygiene Protocols and Relationship with Singing
No full textSesin oluşumu ve ses hijyenini etkileyen faktörler, sesini aktif olarak kullanan mesleklerde; özellikle şan performansçıları ve şan öğrencileri için oldukça önemlidir. Bu çalışmada ses hijyeni konusu geniş bir şekilde araştırılmış, bu bağlamda literatür taraması yapılmıştır. Öncelikle sesin oluşumunu sağlayan anatomik sistemler ele alınmış, sesi olumsuz yönde etkileyen faktörler tek tek incelenmiştir. Ses sağlının önemi, şan performansını etkileyen sorunlar, ses hijyeni protokolleri ve sürdürülebilir şan performansının edinilmesini sağlayan alışkanlıkların kazandırılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.The factors affecting the formation of the voice and vocal hygiene are very important in professions that actively use the voice; especially for vocal performers and vocal students. In this study, the subject of vocal hygiene was extensively researched and a literature review was conducted in this context. First of all, the anatomical systems that provide the formation of the voice were discussed and the factors that negatively affect the voice were examined one by one. The importance of vocal health, problems affecting vocal performance, vocal hygiene protocols and suggestions for gaining habits that ensure sustainable vocal performance were presented
Cem Ritual and Musical Analysis of the Şah Hatâyi Center Located in Almus District of Tokat Province
No full textTürkiye'de yaşayan Alevi topluluklarında soya bağlı bir inanç sistemi bulunmaktadır. Bu inanç yapısı ocak adı verilen bir sistem üzerinden yürütülmektedir. Bu çalışma, Tokat İli Almus ilçesinde bulunan Şah Hatâyi Ocağı'nın cem ritüelinin yapısını ve bu türde yer alan müzikal türlerin analizini içermektedir. Şah Hatâyi Ocağı bünyesinde; Abdal Musa cemi, görgü cemi, irşad cemi, musahiplik cemi, düşkünlük cemi ve muharrem cemi olmak üzere altı farklı cem türü tespit edilmiştir. Form olarak birbirlerine benzeyen bu altı cemden en detaylı olan görgü ceminin işlenişi ve müzikal analizi tezin temel konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda görgü cem ritüeli detaylı bir şekilde yazılarak inançsal müzik kültürünün makamsal ve ritmik analizi yapılmıştır.In the Alevi communities living in Turkey, there exists a faith system based on lineage. This belief structure operates through a system referred to as ocak. This study focuses on the structure of the cem ritual of the Şah Hatâyi Ocak located in the Almus district of Tokat Province, as well as the analysis of the musical forms within this ritual. Within the Şah Hatâyi Ocak, six different types of cem have been identified: the Abdal Musa cem, the görgü cem, the irşad cem, the musahiplik cem, the düşkünlük cem, and the muharrem cem. Although similar in form, among these six rituals, the most detailed is the görgü cem, whose practice and musical analysis constitute the main subject of this thesis. In this context, the görgü cem ritual is examined in detail, and the modal (makam) and rhythmic analyses of the devotional musical culture are carried out
Attachment Styles and Intimate Partner Violence: Exploring Anger Expression and Anger Control as Mediators
No full textThis study examines the mediating roles of anger expression styles and anger control in the relationship between adult attachment styles and intimate partner violence. Data were collected from 412 participants using the Socio-Demographic Information Form, Conflict Resolution Styles Scale, State-Trait Anger Expression Inventory, and the Experiences in Close Relationships Inventory-II. Statistical analyses, including independent samples t-tests, Pearson correlation analysis, and mediation analyses, were performed using SPSS 25 and the PROCESS Macro. The results revealed no significant gender differences in attachment anxiety; however, men exhibited significantly higher levels of attachment avoidance. Attachment anxiety was positively associated with trait anger and outward anger expression, and negatively with anger control. Likewise, attachment avoidance correlated positively with trait anger, suppressed anger, and outward anger expression, and negatively with anger control. Outward anger expression emerged as a risk factor for partner violence, whereas suppressed anger appeared to have a mitigating effect. Trait anger and anger control did not demonstrate significant mediating effects. These findings underscore the role of attachment styles in anger regulation and intimate partner violence, suggesting the potential utility of therapeutic interventions targeting attachment dynamics in preventing violent behaviors. © 2025 The Authors. Turkish Journal of Counseling Psychology and Guidance is published by Turkish Psychological Counselling and Guidance Association. This is an article under the terms of the Creative Commons Attribution Licens
Nursing and Artificial Intelligence: A Scale Development Study
No full textYapay zekâ teknolojileri sağlık hizmetleri alanında geniş bir yelpazede uygulama potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda yürütülen bu çalışmanın temel amacı, hemşirelerin yapay zekaya yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir ölçme aracı geliştirmeyi, ölçeğin toplam ve alt boyut puanlarının sosyodemografik değişkenler ile karşılaştırarak incelemeyi amaçlamaktır. Çalışmanın ilk evresinde, geliştirilmesi hedeflenen ölçeğin bağlamıyla uyumlu olacak şekilde, ilgili literatürdeki kuramsal çerçeveler ve araştırmalar detaylı bir şekilde incelenerek madde havuzu oluşturulmuştur. Geliştirilen madde havuzu, farklı uzmanlık alanlarından toplam 12 uzmanın görüşüne Lawshe yöntemi aracılığıyla sunulmuş ve neticesinde kapsam geçerlik indeksi 0,97 olarak hesaplanmıştır. Bu süreç sonucunda, beşli Likert tipi cevap formatına sahip 51 maddeden oluşan bir taslak ölçme aracı elde edilmiştir. Literatür doğrultusunda ölçek ve alt boyutlarına etki edeceği düşünülen 16 sosyodemografik soru ve hemşirelerin yapay zekayı kullanmak istedikleri alanları belirlemek için açık uçlu bir soru soru ile veri toplama formu hazırlanmıştır. Türkiye'nin 72 ilindeki kamu ve özel sağlık kuruluşlarında görev yapan hemşirelere 'Google Form' platformu üzerinden hazırlanan form hemşirelik dernekleri ve üyeleri aracılığıyla ulaştırılmıştır. Gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmaya 665 hemşire katılım sağlamıştır. Veriler AMOS, SPSS 23 ve MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan katılımcıların %79,7 (n:530) kadın, %51,3 (n:341) evli, %17,7 (n:118) ön lisans, %48,6 (n:323) lisans, %26,5 (n:176) yüksek lisans, %7,2 (n:48) doktora mezunu olduğu saptanmıştır. Katılımcıların yalnızca %6,5(n:43) hemşirelik eğitimi sırasında, %5,3 (n:35) ise çalıştıkları kurumda yapay zekâ teknolojisine ilişkin eğitim aldığı saptanmıştır. Ölçeğin faktör analizi için uygunluğunu ve örneklem büyüklüğünü değerlendirmek için yapılan analizlerde, KMO değeri 0,96 ve Bartlett Küresellik Testi sonucu 34200,10 (p<0,001) olarak bulunmuştur. Yapılan AFA değerlendirmesinde faktör yüklerinin 0,493 ile 0,894 aralığında değiştiği ve özdeğeri 1'den büyük dört faktör açığa çıktığı belirlenmiştir. Bu dört faktörlü yapı, toplam varyansın %67,71'ini açıklamaktadır. Madde uyum indeksleri analiz sonuçları χ2/sd=2,867, RMSEA=,053, SRMR=,051, CFI=,934, IFI=,935, TLI=,930, NFI=,903, GFI=,827 olarak saptanmıştır. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin elde edilen Cronbach's alfa 0,960 McDonald's Omega değerleri ise 0,970 olarak saptanmıştır. Ölçek maddelerinin toplam puanının ayırt edici düzeyini belirlemek amacıyla %27'lik alt ve üst grup karşılaştırmaları yapılmıştır. Analiz sonucunda, %27'lik alt ve üst gruplar arasında tüm maddelerde anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p <0,001). Elde edilen bulgular neticesinde ölçeğin geçerliliğinin, güvenilirliğinin ve iç tutarlılığının yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma bulguları, ölçek ve alt boyut puanlarının katılımcıların yaşı, eğitim düzeyi, medeni durumu, çalıştıkları kurum türü, çalıştıkları birim türü, unvanları, yapay zekâ teknolojisi ve genel teknolojik yeterlilik algıları, yapay zekâ konusunda eğitim alma durumları ve eğitim alma istekleri ile alt boyutlar veya toplam puan düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ve bazı sosyodemografik değişkenler ile pozitif yönde farklı derecelerde korelasyonlar ortaya koymuştur (p < 0,05). Çalışmanın nitel analizleri sonucunda, hemşirelerin dokuz farklı alanda yapay zekâ uygulamalarına yönelik kullanım isteği belirlenmiştir. Çalışma bulguları ışığında, sağlık yönetimi politikaları ve yönetimi açısından; yapay zekâ alanında eğitim olanaklarının artırılması, lisans ve lisansüstü eğitim müfredatlarına yapay zekâ içeriklerinin entegre edilmesi, hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesi, multidisipliner ekiplerle araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi, hemşirelerin yapay zekâ yeterliliklerini artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilerek uygulamaya konulması önerilmektedir.Artificial intelligence technologies have the potential to be applied in a wide range of areas in healthcare. In this context, the main purpose of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to measure nurses' knowledge, attitudes and behaviors towards artificial intelligence and to examine the total and sub-dimension scores of the scale by comparing them with sociodemographic variables. In the first phase of the study, the theoretical frameworks and research in the relevant literature were examined in detail in a way that would be compatible with the context of the scale targeted for development, and an item pool was created. The developed item pool was presented to the opinions of a total of 12 experts from different fields of expertise via the Lawshe method, and as a result, the content validity index was calculated as 0,97. As a result of this process, a draft measurement tool consisting of 51 items with a five-point Likert-type response format was obtained. A data collection form was prepared with 16 sociodemographic questions thought to affect the scale and its sub-dimensions in line with the literature and an open-ended question to determine the areas where nurses wanted to use artificial intelligence. The form prepared via the 'Google Form' platform was delivered to nurses working in public and private health institutions in 72 provinces of Türkiye through nursing associations and their members. In addition, 665 nurses participated in this study, which was conducted on a voluntary basis. The data were analyzed using the AMOS, SPSS 23 and MAXQDA programs. It was determined that 79.7% (n: 530) of the participants in the study were female, 51.3% (n: 341) were married, 17.7% (n: 118) had an associate degree, 48.6% (n: 323) had a bachelor's degree, 26.5% (n: 176) had a master's degree, and 7.2% (n: 48) had a doctorate. It was determined that only 6.5% (n: 43) of the participants received training on artificial intelligence technology during their nursing education and 5.3% (n: 35) in the institution they worked at. In the analyses conducted to evaluate the suitability of the scale for factor analysis and sample size, the KMO value was found to be 0,96 and the Bartlett Test of Sphericity result was found to be 34200,10 (p<0.001). In the EFA evaluation, it was determined that the factor loadings ranged from 0.493 to 0.894 and four factors with eigenvalues greater than 1 were revealed. This four-factor structure explained 67.71% of the total variance. The item fit index analysis results were determined as χ2/sd=2.867, RMSEA=0.053, SRMR=0.051, CFI=0.934, IFI=0.935, TLI=0.930, NFI=0.903, GFI=0.827. Regarding the reliability of the scale, Cronbach's alpha was found to be 0.960 and McDonald's Omega values were found to be 0.970, In order to determine the discriminatory level of the total score of the scale items, 27% subgroup and upper group comparisons were made. As a result of the analysis, significant differences were found in all items between the 27% subgroup and upper group (p <0.001). As a result of the findings obtained, it was concluded that the validity, reliability and internal consistency of the scale were high. The study findings revealed that the scale and sub-dimension scores showed statistically significant differences at the level of participants' age, level of education, marital status, type of institution they work in, type of unit they work in, their titles, perceptions of artificial intelligence technology and general technological competence, status of receiving training in artificial intelligence and their desire to receive training, and sub-dimensions or total score, and positive correlations with some socio-demographic variables at different levels (p < .05). As a result of the qualitative analyses of the study, nurses' desire to use artificial intelligence applications in nine different areas was determined. In light of the findings of the study, in terms of health management policies and management; it is recommended to increase educational opportunities in the field of artificial intelligence, integrate artificial intelligence content into undergraduate and graduate education curricula, organize in-service training programs, support research and development activities with multidisciplinary teams, and develop and implement strategies to increase nurses' artificial intelligence competencies