Bursa Technical University Institutional Repository
Not a member yet
2618 research outputs found
Sort by
Monitoring data quality in corporate r&d management processes using fuzzy systems
Get PDFLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Akıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Akıllı Sistemler Mühendisliği Bilim DalıGünümüzün hızla değişen ekonomik ve teknolojik koşulları altında, işletmelerin sürdürülebilir büyümesi ve rekabet avantajı elde etmesi, Ar-Ge projelerinin doğru seçilmesi ve yönetimine bağlıdır. Üretim süreçlerinin verimliliğini artırmak, mevcut ürünleri iyileştirmek ve yeni ürünler ve hizmetler geliştirmek için Ar-Ge faaliyetleri, işletmeler için stratejik öneme sahiptir. Ancak, proje seçimi süreci, çeşitli veri kalitesi standartlarının gözden geçirilmesini gerektiren karmaşık bir karar verme sürecidir. Bu bağlamda, uzman karar vericilerin bilgi ve tecrübeleri, projelerin değerlendirilmesinde hayati bir rol oynar. Bununla birlikte, bu süreçte karşılaşılan çeşitli kriterler ve belirsizlikler nedeniyle bulanık mantık gibi gelişmiş karar destek sistemlerinin kullanılması gerekmektedir. Bu tez çalışması, Türkiye'de faaliyet gösteren bir Endüstriyel Elektronik firmasında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı Ar-Ge biriminde gerçekleştirilen Ar-Ge proje seçim sürecini detaylandırmaktadır. Araştırmanın odak noktası, proje türlerine ve veri kalitesi kriterlerine bağlı olarak bir bulanık mantık yöntemiyle model önermek ve bu modeli uygulamaktır. Bu kapsamda, beş farklı veri kalitesi kriteri (Veri Doğruluğu, Veri Tamlığı, Veri Tutarlılığı, Veri Güncelliği, Veri Kesinliği) ve bu kriterler üzerinden değerlendirilecek projeler için, beş farklı uzman karar vericinin görüşleri alınmıştır. Uzmanlar tarafından değerlendirilen projeler, her biri farklı özelliklere sahip dört farklı proje tipi (P0, P1, P2, P3) kapsamında incelenmiştir. Her bir proje tipi için oluşturulan formlar aracılığıyla toplanan uzman görüşleri, bulanık mantık modellerine girdi olarak uygulanmıştır. Her bir proje tipi için kabul edilebilir veri kalitesi kriterleri seviyeleri, bulanık mantık modellerinden geçirilerek minimum kabul seviyeleri belirlenmiştir. Proje seçimi amacıyla her bir proje tipinden üç farklı proje uzmanlar tarafından incelenerek veri kalite seviyeleri tespit edilmiştir. Toplam oniki proje kendi proje tipine ait bulanık mantık modelinden geçirilerek sonuçlar alınmış ve minimum kabul seviyesi ile karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmede oniki farklı projenin üç adedi veri kalitesi olarak uygun bulunarak proje planına alınması kararlaştırılmıştır. Sonuçlar, önerilen modelin uygulanabilirliğini ve etkinliğini göstermiş, belirli kriterler üzerinden seçilen projelerin, Ar-Ge planlama sürecine dahil edilmesi yönünde kararlar alınmasını sağlamıştır. Önerilen bu yöntem, kurum içi inovasyon ve Ar-Ge projelerinin seçimi ve yönetimi konusunda önemli bir kaynak teşkil etmektedir.In today's rapidly changing economic and technological environment, sustainable growth and competitive advantage depend on the right selection and management of R&D projects. R&D activities are of strategic importance to companies in order to increase the efficiency of production processes, improve existing products and develop new products and services. However, project selection is a complex decision-making process that requires the review of multiple data quality standards. In this context, the knowledge and experience of expert decision makers play a crucial role in the evaluation of projects. However, due to the multiple criteria and uncertainties involved in this process, the use of advanced decision support systems such as fuzzy logic is required. This thesis details the R&D project selection process carried out in an R&D unit approved by the Ministry of Industry and Technology in an industrial electronics company operating in Turkey. The focus of the research is to propose and implement a model using a fuzzy logic method based on project types and data quality criteria. In this context, opinions from five different experts have been obtained for projects to be evaluated based on five different data quality criteria (Data Accuracy, Data Completeness, Data Consistency, Data Timeliness, Data Precision). The projects evaluated by the experts have been examined under four different project types (P0, P1, P2, P3), each with different characteristics. Expert opinions collected through forms created for each project type were applied as input to fuzzy logic models. Acceptable data quality criteria levels for each project type were passed through fuzzy logic models and minimum acceptance levels were determined. For the purpose of project selection, three different projects from each project type were examined by experts and data quality levels were determined. A total of twelve projects were passed through the fuzzy logic model of their project type, the results were obtained and compared with the minimum acceptance level. In the evaluation, three of twelve different projects were found to be suitable in terms of data quality and it was decided to include them in the project plan. The results have demonstrated the applicability and effectiveness of the proposed model, facilitating decisions on the inclusion of projects selected on the basis of certain criteria in the R&D planning process. The proposed method represents an important resource for the selection and management of internal innovation and R&D projects
The relationship between macroeconomic variables and oil prices and analysis of global oil prices
Get PDFLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim DalıBu çalışmanın amacı, ham petrol fiyatları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi detaylı bir şekilde incelemektir. Petrol fiyatlarının küresel ekonomi üzerindeki etkileri, petrol üretim seviyeleri ve piyasa fiyatları arasındaki karmaşık ilişkiler ile analiz edilerek, bu ilişkilerin ekonomik ve jeopolitik faktörlerden nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan metodolojiler, parametrik olmayan regresyon analizi, Bayesian VAR (Vector Autoregression), ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average), SARIMA (Seasonal ARIMA), XGBoost (Extreme Gradient Boosting), Holt-Winters Üstel Yumuşatma ve Rastgele Orman gibi çeşitli istatistiksel ve makine öğrenimi modellerini içermektedir. Bu modeller, petrol fiyatlarındaki değişimlerin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkilerini anlamak ve tahmin etmek için kullanılmıştır. Petrol fiyatlarının enflasyon üzerinde maliyet itici bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Yüksek petrol fiyatları, üretim ve taşımacılık maliyetlerini artırarak genel fiyat seviyelerini yukarı çekmektedir. Enflasyon ve petrol fiyatları arasındaki bu ilişki, çeşitli ekonometrik modellerle desteklenmiş ve doğrulanmıştır. Petrol fiyatları ile döviz kurları arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Petrol ihraç eden ülkeler, yüksek petrol fiyatları dönemlerinde döviz kurlarında değerlenme yaşarken, petrol ithal eden ülkeler ise döviz kurlarında değer kaybı ile karşılaşmaktadır. Bu ilişki, petrol ticaretinin büyük ölçüde ABD doları üzerinden yapılmasından kaynaklanmaktadır. Petrol fiyatlarının GSYİH üzerindeki etkisi, ülkenin petrol ihraç eden veya ithal eden bir ülke olmasına bağlı olarak değişmektedir. Petrol ihraç eden ülkelerde yüksek petrol fiyatları ekonomik büyümeyi desteklerken, petrol ithal eden ülkelerde ise ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın bulguları, petrol fiyatlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin zaman içinde ve bölgesel farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bayesian VAR, ARIMA, SARIMA, XGBoost, Holt-Winters ve Rastgele Orman modelleri, petrol fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri analiz etmede farklı derecelerde başarı göstermiştir. Özellikle ARIMA ve SARIMA modelleri, zaman serisi analizlerinde güçlü performans sergilemiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular, petrol fiyatlarının makroekonomik değişkenler üzerindeki karmaşık etkilerini ve bu etkilerin zamansal ve mekânsal boyutlarını ortaya koymaktadır. Farklı ekonometrik ve makine öğrenimi modellerinin kullanılması, petrol fiyatları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerin daha derinlemesine incelenmesini sağlamış ve gelecekteki fiyat hareketlerine dair daha güvenilir tahminler yapılmasına yardımcı olmuştur. Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin kullanımı ise, petrol piyasalarındaki bölgesel farklılıkları ve bu farklılıkların küresel ekonomik dinamikler üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamıza katkıda bulunmuştur.The purpose of this study is to examine in detail the relationship between crude oil prices and macroeconomic variables. It analyzes the impact of oil prices on the global economy, the complex relationships between oil production levels and market prices, and how these relationships are affected by economic and geopolitical factors. The methods used in the study include various statistical and machine learning models such as nonparametric regression analysis, Bayesian VAR (Vector Autoregression), ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average), SARIMA (Seasonal ARIMA), XGBoost (Extreme Gradient Boosting), Holt-Winters Exponential Smoothing, and Random Forest. These models are used to understand and forecast the impact of oil price changes on macroeconomic variables. Oil prices are found to have a cost-push effect on inflation. High oil prices increase production and transportation costs, pushing up the overall price level. This relationship between inflation and oil prices has been supported and confirmed by various econometric models. A strong and significant relationship has been found between oil prices and exchange rates. Oil-exporting countries experience exchange rate appreciation during periods of high oil prices, while oil-importing countries experience exchange rate depreciation. This relationship is due to the fact that oil trade is largely conducted in US dollars. The impact of oil prices on GDP varies depending on whether a country is an oil exporter or an oil importer. While high oil prices support economic growth in oil-exporting countries, they negatively affect economic growth in oil-importing countries. The results of this study show that the impact of oil prices on economic growth varies over time and across regions. Bayesian VAR, ARIMA, SARIMA, XGBoost, Holt-Winters and Random Forest models have shown varying degrees of success in analyzing the relationship between oil prices and macroeconomic variables. In particular, ARIMA and SARIMA models have shown strong performance in time series analysis. The results of this study reveal the complex effects of oil prices on macroeconomic variables and the temporal and spatial dimensions of these effects. The use of various econometric and machine learning models allowed for a more in-depth analysis of the relationships between oil prices and macroeconomic variables and helped to make more reliable forecasts of future price movements. The use of geographic information systems has contributed to a better understanding of regional differences in oil markets and their impact on global economic dynamics
Determination to Cynipidae fauna and associated insect species of taxa (Quercus spp.) in the Eastern Mediterranean Region of Türkiye
Get PDF19.03.2025 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Galler parazitik bir organizmanın (böcek, bakteri, fungus) neslinin devamı için beslenme, barınma ve koruma maksatlı bir bitkide hücre sayısı (hyperlasie) ve boyutunda (hypertrophye) artışa neden olan atipik bitki büyümeleridir. Böcekler gale neden olan en yaygın organizmaların başında gelir. Böcekler içerisinde 6 takıma mensup 52 farklı familya üyesi bitkilerde gal oluşumuna neden olur. Böcek grubu içerisinde tür sayısı bakımından gal sineklerinden (Diptera:Cecidomyiidae) sonra gal oluşturan en zengin ikinci grubu Cynipidae (Hymenoptera) familya üyeleri oluşturur. Cynipidae familyasında Cynipini tribusu üyeleri Fagaceae (Quercus, Castanea, Castanopsis, Chrysolepis, Lithocarpus ve Notholithocarpus) türlerinde gal oluştururken aynı familyanın Ceroptresini ve Synergini (Synophrus türü hariç) tribus üyelerei Cynipini tribus üyelerinin oluşturduğu gallerde yerleşimci (inquiline) meşe gal arısı olarak ürerler. Ayrıca bazı Coleoptera, Diptera, Lepidoptera gibi yerleşimci böcek türleri ile Chalcidoidea üstfamilya üyesi parazitoid türler gali üreme materyali olarak kullanır. Bu gruplarla birlikte mikroorganizma ve diğer canlılarla birlikte meydana gelen komleks yapı meşe gal arısı ve onun komünitesini oluşturur. Bu çalışmada Türkiye'nin Doğu Akdeniz Bölgesinde doğal olarak yetişen 11 farklı Quercus taksonu üzerinde gal yapan Cynipini tribus üyesi meşe gal arısı ile ilişkili olan yerleşimci, parazitoid ve ziyaret eden böcek komünitesi araştırılmıştır. Araştırma 2019-2024 yılları arasında Türkiye'nin Akdeniz Coğrafi Bölgesi'nin Adana Bölümünü oluşturan Doğu Akdeniz Bölgesi ile (Adana, Hatay, Kahramanmaraş, Mersin ve Osmaniye) yakın çevresinde (Gaziantep, Kilis ve Karaman-sadece Ermenek ilçesi ve Niğde) doğal Quercus (meşe) alanlarında yürütülmüştür. Araştırma alanında toplam 237 farklı noktada örnek toplanmıştır. Örnekler laboratuvarda saflaştırıldıktan sonra uygun büyüklükte kaplarda kültüre alınmıştır. Örnekler her 15 günde bir kontrol edilmiştir. Elde edilen hymenopter örnekler %70'lik alkol bulunan cryo tüplere aktarılmış, Coleoptera ve Lepidoptera örnekler tekniğine uygun prepara edilerek daimî koleksiyon haline getirilmiştir. Örneklerin ön tanısı literatüre göre tarafımızca yapılmış sonrasında konu uzmanına teyit ettirilmiştir. Araştırma sonucunda; meşe gal arısına (Hymenoptera: Cynipidae) ait 13 cinse bağlı 67 tür, parazitoid gruba (Hymenoptera) ait 9 cinse bağlı 21 tür, yerleşimci gruba (Hymenoptera ve Lepidoptera) ait 3 cinse bağlı 9 tür ve ziyaret eden gruba (Coleoptera) ait 1 cinse bağlı 1 tür olmak üzere toplam 3 takım mensubu 26 cinse ait 98 tür tespit edilmiştir. Saptanan 67 meşe gal arı arasında Dryocosmus mikoi Türkiye Cynipidae faunası için ilk kayıt olduğu tespit edilmiştir. Bu kayıtla Türkiye Cynipidae faunası 172'den 173'e, meşe gal arısı sayısı da 124'ten 125'e yükselmiştir. Bununla birlikte, parazitoid gruptan 6 Chalcidoidea (Hymenopter) tür; Aulogymnus testaceoviridis (Eulophidae), Sycophila binotata (Eurytomidae), Ormocerus sp. dif. dirigoius (Pteromalidae), Ormyrus destefanii (Ormyridae), Torymus affinis ve T. eglanteriae (Torymidae) Türkiye böcek faunası için ilk kayıt olduğu belirlenmiştir. Böylece bu çalışma kapsamında toplam 7 türün Türkiye böcek faunası için ilk kayıt olduğu ortaya çıkartılmıştır. Belirlenen türlerden Andricus superfetationis, Pammene gallicolana ve Torymus auratus Türkiye'den ikinci kez bu çalışma ile bildirilmiştir. Bunlara ilaveten bugüne kadar dünyada konukçu kaydı bulunmayan Bootanomyia hepdurgunae'nın dünya konukçu listesine Pseudoneuroterus saliens (Kollar, 1857)-sx ilk kez kaydedilmiştir. Ayrıca Andricus truncicola-ag Sycophila flavicollis'in, A. quercusramuli-sx Sycophila iracemae'nın, Chilaspis nitida-sx Sycophila variegate'nın, Synophrus politus Ormyrus destefanii'nin konukçu listesine bu çalışma ile eklenmiştir. Çalışma kapsamında tespit edilen 98 türün 84'ü Doğu Akdeniz Bölgesi'nden ilk kez bu çalışma ile bildirilmektedir. Saptanan türlerden 37'si Akdeniz, 30'u Güneydoğu ve 27 tanesi İç Anadolu Bölgesi cynipid faunası için ilk kayıt olduğu saptanmıştır. Günümüze kadar 18 türle temsil edilen Doğu Akdeniz Cynipidae faunasının yürütülen bu çalışma sonucunda 67 türü Cynipini+Synergini [66 Cynipini+1 Synergini (sadece Synophrus türü)], 5 türü Synergini, 2 türü Ceroptresini ve 5 türü Diplolepidini tribus üyesinden olmak üzere toplam 82 türle temsil edildiği belirlenmiştir. Bunların dışında birçok tür için konukçu kaydı, yeni yayılış bilgisi ve diğer bulgular detaylı olarak verilmiştir.Galls are atypical plant growths that cause an increase in both the number and size of cells in a plant, driven by parasitic organisms (such as insects, bacteria, or fungi) for feeding, shelter, and protection purposes. Among these organisms, insects are the most common causes of galls. Within insects, 52 different families across 6 orders can induce gall formation in plants. Among these, the family Cynipidae (Hymenoptera) represents the second most diverse group in terms of species that induce galls, following the gall midges (Diptera: Cecidomyiidae). Members of the Cynipini tribe within the Cynipidae family induce galls on Fagaceae species (such as Quercus, Castanea, Castanopsis, Chrysolepis, Lithocarpus, and Notholithocarpus). Meanwhile, members of the Ceroptresini and Synergini tribes within the same family (except for the Synophrus species) inhabit the galls created by Cynipini tribe members as inquilines, specifically as oak gall wasps. Additionally, some inquiline insect species such as Coleoptera, Diptera and Lepidoptera, as well as parasitoid species within the Chalcidoidea superfamily, use the gall as a reproductive site. Together with microorganisms and other organisms, these groups form a complex structure that constitutes the oak gall wasp and its community. In this study, the community of inquiline, parasitoid, and visiting insects associated with Cynipini tribe oak gall wasps on 11 different Quercus taxa naturally occurring in the Eastern Mediterranean region of Türkiye were investigated. The research was conducted in natural Quercus (oak) areas within the Eastern Mediterranean region of Türkiye, specifically in the Adana Province (which is part of the Mediterranean Geographical Region) and its surrounding areas (Gaziantep, Kilis, and Karaman—only the Ermenek district and Niğde) from 2019 to 2024. A total of 237 different samples were collected from the study area. After being purified in the laboratory, the samples were cultured in appropriately sized containers. The samples were checked every 15 days. Hymenoptera specimens were transferred to cryo tubes containing 70% alcohol, while Coleoptera and Lepidoptera specimens were prepared according to the technique and preserved as permanent collections. The preliminary identification of the specimens was done according to the literature and then confirmed by a subject expert. As a result of the study, a total of 98 species from 26 genera across 3 orders were identified, including: 67 species belonging to 13 genera of oak gall wasps (Hymenoptera: Cynipidae), 21 species belonging to 9 genera of parasitoids (Hymenoptera), 9 species belonging to 3 genera of inquilines (Hymenoptera and Lepidoptera), and 1 species from 1 genus of visiting insects (Coleoptera). Among the 67 oak gall wasp species identified, Dryocosmus mikoi was found to be a new record for the Cynipidae fauna of Turkey. With this record, the number of Cynipidae species in Türkiye has increased from 172 to 173, and the number of oak gall wasp species has risen from 124 to 125. Additionally, six Chalcidoidea (Hymenoptera) species from the parasitoid group have been identified as new records for the insect fauna of Türkiye. These are Aulogymnus testaceoviridis (Eulophidae), Sycophila binotata (Eurytomidae), Ormocerus sp. dif. dirigoius (Pteromalidae), Ormyrus destefanii (Ormyridae), Torymus affinis, and T. eglanteriae (Torymidae). Thus, within the scope of this study, a total of 7 species were determined to be the first records for the insect fauna of Türkiye. Among the identified species, Andricus superfetationis, Pammene gallicolana, and Torymus auratus have been reported from Türkiye for the second time in this study. In addition, Pseudoneuroterus saliens (Kollar, 1857)-sx has been recorded for the first time as a host of Bootanomyia hepdurgunae, which previously had no known host record in the world. Furthermore, Andricus truncicola-ag has been added to the host list of Sycophila flavicollis, A. quercusramuli-sx to the host list of Sycophila iracemae, Chilaspis nitida-sx to the host list of Sycophila variegata, and Synophrus politus to the host list of Ormyrus destefanii through this study. Of the 98 species identified in the study, 84 are reported from the Eastern Mediterranean region for the first time through this study. Among the identified species, 37 are recorded for the first time in the Cynipid fauna of the Mediterranean region, 30 in the Southeastern region, and 27 in the Central Anatolia region. Until now, the Eastern Mediterranean Cynipidae fauna was represented by 18 species. As a result of this study, it has been determined that the fauna now includes a total of 82 species: 67 species from the Cynipini + Synergini groups [66 Cynipini + 1 Synergini (only the Synophrus species)], 5 species from Synergini, 2 species from Ceroptresini, and 5 species from the Diplolepidini tribe. In addition, detailed information on host records, new distribution data, and other findings for many species are provided
Comparative investigation of digital printing fastnesses of knitted fabrics with different texture structures produced from recycled filament yarns
No full textDünyamızın doğal kaynakları gün geçtikçe azalmakta olup, çevre kirliliği hızla artmıştır. Özellikle toprak, su ve hava kirliliği kritik seviyelere ulaşmıştır. Bu durumu engellemek adına bazı gelişmiş ülkelerde geri dönüşüm ve geri kazanım çalışmaları yoğun bir şekilde yürütülmektedir. Geri dönüşümün önemini vurgulayan pek çok çalışma yapılmıştır. Bu araştırmada, dijital baskı tekniği ile renklendirilmiş geri dönüşüm poliester ipliklerden ve katyonik poliester ipliklerden üretilmiş örme kumaşların haslık özellikleri karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Çalışmamızda, dijital baskı teknolojisinin daha az mürekkep tüketimi ve üstün baskı kalitesi gibi avantajlarını kullanarak geri dönüşümlü poliester iplik ve katyonik poliester ipliklerin tekstil sektöründeki haslık performansları incelenmiştir. Bu bağlamda, Kyocera KJ4B ve Epson I3200 dijital baskı kafaları ile üç farklı çözünürlükte (600 DPI, 1200 DPI ve 2400 DPI) dijital baskı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sun Chemical ve Papijet markalı iki farklı süblime dispers mürekkep reggiani ve saitu baskı makineleri kullanılarak kumaşa uygulanmıştır. Reggiani makinesinde Sun Chemical kullanılarak direkt kumaş üzerine desen basılmıştır. Saitu makinesi kullanılarak Papijet mürekkep ile desen transfer baskı kağıdına basılmıştır. Bu transfer baskı kağıdı kullanılarak Lemaire marka transfer makinesi ile kumaşlar desenlendirirmiştir. Her iki iplikle triko satin doku yapısında çözgülü örme ve peluşlu ve kapitone kumaş tipinde atkılı örme kumaş yapıları oluşturulurmuştur. Kumaşlar standart terbiye işlemi uygulandıktan sonra dijital baskı ile renklendirilmiştir. Üretilen kumaşlara hava şartlarına karşı renk haslığı, ışığa karşı renk haslığı, yıkamaya karşı renk haslığı, tere karşı renk haslığı, kuru ve yaş sürtmeye karşı renk haslığı ve görünüm değişimi değerlendirmesi metodu bazında martindale aşınma testleri ve de uygulanmıştır. Makine ve mürekkep markaları bazında farklı haslık sonuçları elde edilmiştir. Saitu baskı makinesi ile yapılan dijital baskı renklendirmesinde hava şartlarına karşı ve ışığa karşı renk haslıklarının geri dönüşüm poliester ipliklerde daha yüksek olduğu, buna karşın reggiani baskı makinesinde yapılan renklendirmede katyonik poliester ipliklerde bu haslık değerlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Aşınma sonrası görünüm farklılığı bazında geri dönüşüm ve katyonik iplikler arasında belirgin bir farkın oluşmadığı görülmüştür. Hem saitu hem de reggiani baskı makineleriyle yapılan renklendirmelerde tere ve sürtmeye karşı renk haslıklarının geri dönüşüm poliesterde daha iyi olduğu görülmüştür.The natural resources of our world are gradually diminishing, and environmental pollution is rapidly increasing. Soil, water, and air pollution have reached critical levels. In order to prevent this situation, recycling and recovery efforts are being intensively carried out in some developed countries. Numerous studies have highlighted the importance of recycling. In this research, the fastness properties of knitted fabrics produced from recycled polyester yarns and cationic polyester yarns, colored using digital printing techniques, were comparatively examined. In our study, the fastness performances of recycled polyester yarns and cationic polyester yarns in the textile sector were investigated by utilizing the advantages of digital printing technology, such as lower ink consumption and superior print quality. In this context, digital printing was performed with Kyocera KJ4B and Epson I3200 print heads at three different resolutions (600 DPI, 1200 DPI, and 2400 DPI). Two different sublimation disperse inks, Sun Chemical and Papijet, were applied to the fabric using Reggiani and Saitu printing machines. Patterns were directly printed onto the fabric using the Sun Chemical ink on the Reggiani machine. Patterns were printed onto transfer paper using Papijet ink on the Saitu machine, and the patterns were transferred to the fabric using a Lemaire brand transfer machine. Warp-knitted and weft-knitted fabrics with tricot satin texture, plush, and quilted structures were produced with both types of yarn. After applying standard finishing processes, the fabrics were colored using digital printing. The fabrics were then subjected to tests for color fastness against weather conditions, color fastness against light, color fastness against washing, color fastness against perspiration, color fastness against dry and wet rubbing, and the Martindale abrasion test based on appearance change evaluation methods. Different fastness results were obtained depending on the machine and ink brands. It was observed that in the digital printing performed with the Saitu printing machine, recycled polyester yarns exhibited higher color fastness against weather conditions and light, while in the printing performed with the Reggiani machine, these fastness values were higher in cationic polyester yarns. There was no significant difference in the appearance change after abrasion between recycled and cationic yarns. In the coloring performed with both the Saitu and Reggiani printing machines, it was observed that the color fastness against perspiration and rubbing was better in recycled polyester
Production and characterization of plant waste/grapehene/mineral reinforced polylactic acid composites
Get PDFLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyokompozit Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Biyokompozit Mühendisliği Bilim DalıPolimerler üstün mekanik ve termal özelliklere sahip olmasından dolayı hayatımızda geniş bir kullanım alanına sahiptir. Fakat kullanılmakta olan çoğu polimer petrol bazlı olup uzun süre doğada bozunmadan kalmaktadır. Çevre bilincinin artmasıyla atık halindeki malzemeler kullanılarak üretilen biyokompozitlere yönelim artmıştır. Bu yönelimle hem atık malzemeler değerlendirilmiş olup hemde çevre kirliliği azalmaktadır. Bu tez çalışmasında, petrol bazlı polimerlere alternatif olarak doğal kaynaklardan elde edilen poli(laktik asit) (PLA), katkı malzemesi olarak grafen, tarımsal atık olarak şeftali çekirdeği kabuğu ve mineral takviyesi olarak da huntit-hidromanyezit kullanılarak biyokompozit malzemeler çift vidalı extrüder ve sıcak pres yöntemleriyle üretilmiştir. Üretilen biyokompozit malzemelerin fiziksel, mekanik, termal ve morfolojik özelliklere etkisi araştırılmıştır. Karakterizasyon sonuçları kontrol numunesi olan saf PLA ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. SEM analizi sonucunda, biyokompozit numunelerinde şeftali çekirdeği ve huntit-hidromanyezitin varlığı tespit edilmiştir. FTIR analizi sonucunda şeftali çekirdeğinin karbonil grubuna ait bağlarda absorbans seviyesindeki artış gözlenmiştir. Şeftali çekirdeği takviyesi ve takviye oranının artırılması ile PLA'nın yoğunluk değerlerinin azaldığı belirlenmiştir. Ancak huntit-hidromanyezit takviyesi ile bu yoğunluk değerlerinde artış gözlenmiştir. Mekanik test sonuçları incelendiğinde şeftali çekirdeği ve huntit-hidromanyezit içeren mekanik dayanımları saf PLA ile kıyaslandığında düşmektedir. Yapılan DSC analizi sonucu üretilen biyokompozit numuneler saf PLA ile karşılaştırıldığında şeftali çekirdeğinin eklenmesi kristalizasyon sıcaklığını düşürmüş ve kristalizasyon derecesini arttırmıştır. Şeftali çekirdeği oranının arttırılmasıyla kristalizasyon sıcaklığı artarken kristalizasyon derecesi düşmüştür. Huntit-hidromanyezit minerallerinin ilavesiyle kristalizasyon sıcaklıklarında ciddi bir düşüş yaşanırken kristalizasyon derecesinde ise önemli bir artış yaşanmıştır. Isıl sapma sıcaklık değerleri incelendiğinde şeftali çekirdeği takviyesi ile ısıl sapma sıcaklıkları düşerken huntit-hidromanyezit takviyesi artmaktadır.Polymers have a wide range of uses in our lives due to their superior mechanical and thermal properties. However, most of the polymers in use are petroleum-based and remain undegraded in nature for a long time. With the increase in environmental awareness, the tendency towards biocomposites produced using waste materials has increased. With this orientation, both waste materials are utilized and environmental pollution is reduced. In this thesis, biocomposite materials were produced by twin screw extruder and hot press methods using poly(lactic acid) (PLA) obtained from natural resources as an alternative to petroleum-based polymers, graphene as additive material, peach kernel shell as agricultural waste and huntite-hydromagnesite as mineral reinforcement. The effects of the produced biocomposite materials on physical, mechanical, thermal and morphological properties were investigated. The characterization results were evaluated comparatively with the control sample of pure PLA. SEM analysis revealed the presence of peach pits and huntite-hydromagnesite in the biocomposite samples. As a result of FTIR analysis, an increase in the absorbance level was observed in the bonds belonging to the carbonyl group of peach kernel. It was determined that the density values of PLA decreased with the reinforcement of peach pits and increasing the reinforcement ratio. However, an increase in these density values was observed with huntite-hydromagnesite reinforcement. When the mechanical test results are examined, the mechanical strength of peach pits and huntite-hydromagnesite containing mechanical strength decreases compared to pure PLA. When the biocomposite samples produced as a result of DSC analysis were compared with pure PLA, the addition of peach pits decreased the crystallization temperature and increased the degree of crystallization. Increasing the peach seed ratio increased the crystallization temperature and decreased the degree of crystallization. The addition of huntite-hydromagnesite minerals caused a significant decrease in crystallization temperature and a significant increase in the degree of crystallization. When the thermal deflection temperature values are examined, the thermal deflection temperatures decrease with peach kernel supplementation, while huntitehydromagnesite supplementation increases
Galvanized coating of DC01 steel and investigation of the effect of modification of the coating structure on surface properties
Get PDFLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bilim DalıBu tez çalışması; sıcak daldırma galvaniz (SDG), elektrogalvaniz (EG) ve bu kaplamalar sonrasında farklı parametrelerle uygulanan difüzyon tavlamasının, endüstriyel uygulamalarda yaygın olarak kullanılan DC01 çelik borunun yüzey özelliklerine etkisini içermektedir. Tezin temel amacı, her iki kaplama yönteminin ve sonrasında uygulanan difüzyon tavlaması işleminin yapısal, aşınma ve korozyon özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Tez kapsamında, DC01 çelik numuneler sıcak daldırma galvaniz kaplama ve elektrogalvaniz kaplama işlemine tabi tutulmuş ve ardından farklı difüzyon tavlaması sıcaklıklarına maruz bırakılmıştır. Çalışmada kullanılan DC01 çeliği, sıcak daldırma galvaniz kaplanıp 500°C, 550°C ve 600°C'de difüzyon tavlaması yapılmış ve aynı şekilde DC01 çeliği elektrogalvaniz kaplanıp aynı sıcaklıklarda difüzyon tavlaması işlemine tabi tutulmuştur. Numuneler, kaplama tipine ve difüzyon tavlaması sıcaklıklarına göre SDG-500, SDG-550, SDG-600, EG-500, EG-550 ve EG-600 şeklinde kodlandırılmıştır. Kaplama işleminin ve kaplama sonrası uygulanan difüzyon tavlamasının, numunelerin yüzey morfolojisi, kaplama kalınlıkları ve kesitleri üzerindeki etkileri EDS donanımlı taramalı elektron mikroskopu (SEM) aracılığıyla incelenmiştir. Numunelerin faz analizleri X-ışını difraktometresi (XRD) ile yapılmıştır. Numunelerin aşınma testleri, karşıt hareketli aşınma test cihazıyla yapılmış ve sürtünme katsayısı verileri elde edilmiştir. Numunelerin korozyon performansları ASTM B117 standardına göre tuz sisi testi ile gerçekleştirilmiştir. Kesit incelemeleri, elektrogalvaniz kaplamanın daha homojen ve tekdüze bir yapı sunduğunu, sıcak daldırma galvaniz kaplama numunelerinin kaplama kalınlığının elektrogalvaniz kaplama numunelerinden daha büyük olduğunu ortaya koymuştur. XRD analizi sonuçlarına göre, SDG numunesinde ?-Zn(Fe), ?-Fe(Zn), ?-FeZn10 ve ?-FeZn13 fazları görülürken, EG numunesinde ?-Zn(Fe), ?-FeZn10 ve ?-Fe(Zn) fazları tespit edilmiştir. Difüzyon tavlaması yapılan SDG numunelerinde ?-Zn(Fe), ?-Fe(Zn), ?-FeZn10, ?-FeZn13, ?-Fe3Zn10 ve ZnO fazları gözlenirken, difüzyon tavlaması yapılan EG numunelerinde ?-Zn(Fe), ?-FeZn10, ?-Fe(Zn), ?-FeZn13 ve ZnO fazları tespit edilmiştir. EG-550 ve EG-600 numunelerinde bu fazlara ek olarak ?1-Fe5Zn21 fazı da tespit edilmiştir. Aşınma sonuçları irdelendiğinde, EG-550 ve EG-600 numunelerinin diğer tüm kaplamalı numunelere göre aşınma izi genişliklerinin ve ortalama sürtünme katsayılarının daha düşük olduğu görülmüştür. Korozyon testi sonuçları incelendiğinde, korozyon sonrası yüzey görünümleri dikkate alındığında SDG-550 numunesinin en iyi korozyon direncini sunduğu değerlendirilmiştir. Her ne kadar SDG ve EG numunelerinin korozyon sonrası yüzey görünümleri benzerlik gösterse de taramalı elektron mikroskobu (SEM) görüntülerine bakıldığında, EG numunesinde iğneli bir yapı tespit edilmiştir. Ancak, SDG numunesinde bu yapı keskin olmayan bir yapıdadır. Aşınma testleri sonuçlarına göre, EG-550 ve EG-600 numunelerinin diğerlerine kıyasla daha düşük aşınma izi genişliği ve sürtünme katsayısı sunduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ile EG-550 ve EG-600 numunelerinin aşınma direncinin geliştiği, korozyon testi sonuçlarına göre ise, SDG-550 numunesinin korozyon direncinin geliştiği söylenebilmektedir.This thesis examines the effects of hot-dip galvanizing (HDG), electro-galvanizing (EG), and subsequent diffusion annealing with different parameters on the surface properties of DC01 steel pipes widely used in industrial applications. The primary objective of the thesis is to investigate the effects of both coating methods and the subsequent diffusion annealing process on the structural, wear, and corrosion properties. Within the scope of the thesis, DC01 steel samples were subjected to hot-dip galvanizing and electro-galvanizing processes, followed by exposure to different diffusion annealing temperatures. DC01 steel used in the study was hot dip galvanized and diffusion annealed at 500°C, 550°C and 600°C, and similarly DC01 steel was electrogalvanized and diffusion annealed at the same temperatures. The samples were coded as SDG-500, SDG-550, SDG-600, EG-500, EG-550, and EG-600 according to the coating type and diffusion annealing temperatures. The effects of the coating process and post-coating diffusion annealing on the surface morphology, coating thicknesses, and cross-sections of the samples were examined using Energy Dispersive Spectroscopy (EDS) equipped Scanning Electron Microscope (SEM). Phase analyses of the samples were conducted using X-ray Diffraction (XRD). Wear tests of the samples were performed using a reciprocating wear test machine, and friction coefficient data were obtained. The corrosion performances of the samples were evaluated using the salt spray test according to ASTM B117 standard. Cross-sectional examinations revealed that electrogalvanized coating offers a more homogeneous and uniform structure, and the coating thickness of hot-dip galvanized coating samples is greater than that of electrogalvanized coating samples. According to XRD analysis results, the SDG sample exhibited phases of ?-Zn (Fe), ?-Fe (Zn), ?-FeZn10, and ?-FeZn13, whereas the EG sample showed phases of ?-Zn (Fe), ?-FeZn10, and ?-Fe (Zn). Diffusion annealed SDG samples revealed the presence of phases such as ?-Zn (Fe), ?-Fe (Zn), ?-FeZn10, ?-FeZn13, ?-Fe3Zn10 and ZnO while diffusion annealed EG samples exhibited phases including ?-Zn (Fe), ?-FeZn10, ?-Fe (Zn), ?-FeZn13 and ZnO. In addition to these phases, ?1-Fe5Zn21 phase was also detected in EG-550 and EG-600 samples. When the wear results were examined, it was seen that the wear scar widths and average friction coefficients of EG-550 and EG-600 samples were lower than all other coated samples. When the corrosion test results were examined, it was seen that the SDG-550 sample offered the most superior corrosion resistance. Although the surface appearance of the SDG and EG samples after corrosion is similar, a needle structure was detected in the EG sample when scanning electron microscope (SEM) images were examined. However, in the SDG sample, this structure is not sharp. According to the wear test results, it was determined that EG-550 and EG-600 samples presented lower wear scar width and friction coefficient compared to the others. With these results, it can be said that the wear resistance of the EG-550 and EG-600 samples has improved, and according to the corrosion test results, the corrosion resistance of the SDG-550 sample has improved
Mechanical properties and characterization of flame retardant thermoset composites after repair with UP and UV resin
No full text25.01.2025 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Polimer Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Polimer Malzeme Mühendisliği Bilim DalıKompozit malzemeler iki veya daha fazla bileşenin bir araya gelmesi ile oluşan malzemelerdir. Polimer matrisli kompozitler hafiflik, yüksek özgül mukavemet ve modül gibi avantajlar sağlarlar. Sektörde çoğunlukla kullanılan matris polyester (UP) reçinedir. Fakat fotokürlenen (UV) reçineler de son zamanlarda kullanılan ürünler arasındadır. Geleneksel reçinelere göre uygulama kolaylığı, kısa çevrim süresi, kolay ekipman temizliği sağlarlar. Kompozit malzemelere alev geciktirici özellik kazandırmak için bazı katkılar kullanılabilmektedir. Alüminyum Trihidrat (ATH), Amonyum Polifosfat (APP) ve Çinko Borat (ZB) bu katkılardan bazılarıdır. Kompozitler hasar aldıklarında tamir edilebilen ürünlerdir. Özellikle montaj veya yapısal birleştirme işlemlerinde bağlantı elemanları için kompozit yapılara delik açılabilmektedir. Bakım ve üretim esnasında eksik bağlantı elemanları, kötü veya yanlış montajdan kaynaklanan problemler yaşanabilir. Böyle durumlarda parçayı en baştan üretmek hem zaman hem de maliyet açısından kayıp oluşturmaktadır. Bu sebeple kompozitler için geliştirilen birçok tamir yöntemi mevcuttur. Kıyılmış lifler ile onarım ve yama ile onarım bu yöntemlerden birkaçıdır. Gerçekleştirilen tez çalışmasında, cam elyaf takviyeli polyester kompozitler üretilmiş, kompozitlerin içerisine reçine ağırlığına göre %10, %15 ve %20 oranlarında alev geciktirici katkılar olan ATH, APP ve ZB eklenmiştir. Üretilen kompozit numunelerin orta noktalarına 5 mm çapta delikler açılmıştır. Açılan bu delikler UV reçine ve UP reçine kullanılarak tamir edilmiştir. Tamir aşamasında ilk önce delik öğütülmüş cam elyaf içeren reçine ile doldurulmuş akabinde de delikli yüzeyin ön ve arkalarına birer kat elyaf yamalanmıştır. Katların birbirine konsolidasyonunun sağlanması için vakum torbalama yönteminden yardım alınmıştır. Tamir öncesi ve sonrası mekanik özelliklerin yanında cam elyaf oranı ve kompozitin yanma davranışı incelenmiştir. Yapılan çalışmanın sonucunda çekme testlerine göre %10 miktarında ATH ilavesi ile mekanik özelliklerde nominal kompozite göre artış olduğu gözlenmiştir. Çekme testlerinde hasarsız ve katkı ihtiva eden gruplar içinde en yüksek sonucu 182 MPa ile N10ATH grubu, tamir edilmiş malzemeler içinde ise 134,48 MPa ile N10UV grubu vermiştir. Eğme testlerinde ise tüm gruplarda %15 APP içeren kompozitlerin en yüksek değere ulaştığı görülmektedir. Hasarsız gruplar arasında nominal kompozite göre 33,09 MPa artış sağlamıştır. Tamir edilmiş gruplarda ise yine en yüksek değer %15 APP ilaveli yapılardan elde edilmiştir. Cam elyaf içeriği sonuçlarına göre tamir sonrası elde edilen oran yine %10 APP ilaveli kompozitte görülmüştür. Yatay yanma sonuçlarında ise içinde APP bulunduran gruplardan hiçbirinde alev ilerlememiş ve kendi kendine sönmüştür. UP ve UV tamirat sonuçları kıyaslandığında, UP reçine yerine UV kürlenen reçine kullanıldığında mekanik ve yanma davranışı özelliklerinden zafiyet vermeden zaman tasarrufu yapılarak sürecin ilerletilebildiği soncuna ulaşılmıştır. Alev geciktirici katkıların ilavesi ile mekanik özelliklerde bir miktar artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Belirli bir oranda kullanılan alev geciktirici katkılar ile hem mekanik özellikler hem de yanma davranışı özellikleri iyileştirilebilmektedir.Composite materials are materials formed by combining two or more components. Polymer matrix composites provide advantages such as light weight, high specific strength and modulus. The matrix mostly used in the industry is polyester (UP) resin. However, photocurable (UV) resins have also been used recently. Compared to traditional resins, they provide ease of application, short cycle time and easy equipment cleaning. Some additives can be used to add flame retardant properties to composite materials. Aluminum Trihydrate (ATH), Ammonium Polyphosphate (APP) and Zinc Borate (ZB) are some of these additives. Composites are products that can be repaired when damaged. Especially in assembly or structural joining processes, holes can be drilled into composite structures for fasteners. During maintenance and production, problems may occur due to missing fasteners, poor or incorrect assembly. In such cases, producing the part from scratch is a loss in terms of both time and cost. For this reason, there are many repair methods developed for composites. Repair with chopped fibers and patch repair are some of these methods. In the thesis study, glass fiber reinforced polyester composites were produced and flame retardant additives ATH, APP and ZB were added to the composites at the ratios of 10%, 15% and 20% according to the resin weight. Holes with a diameter of 5 mm were drilled at the center points of the composite samples. These holes were repaired using UV resin and UP resin. At the repair stage, the hole was first filled with resin containing chopped glass fiber, and then one layer of fiber was patched on the front and back of the perforated surface. Vacuum bagging method was used to consolidate the plies together. Mechanical properties, glass fiber ratio and combustion behavior of the composite were investigated before and after repair process. As a result of the study, according to the tensile tests, an increase in mechanical properties was observed with the addition of 10% ATH compared to the initial composite. In tensile tests, N10ATH group gave the highest result with 182 MPa among the undamaged and additive groups and N10UV group gave the highest result with 134.48 MPa among the repaired groups. In flexural tests, composites containing 15% APP reached the highest value in all groups. Among the undamaged groups, it provided an increase of 33.09 MPa compared to the initial composite. In the repaired groups, the highest value was obtained from the structures with 15% APP addition. According to the glass fiber content results, the ratio obtained after repair was again seen in the composite with 10% APP addition. In the horizontal combustion results, the flame did not progress in any of the groups containing APP and extinguished on its own. When the UP and UV repair results are compared, it is concluded that when UV cured resin is used instead of UP resin, the process can be advanced by saving time without compromising the mechanical and combustion behavior properties. It was concluded that there was some increase in mechanical properties with the addition of flame retardant additives. Both mechanical properties and combustion behavior properties can be improved with flame retardant additives used at a certain ratio. As a result of the study, it was concluded that when UV cured resin is used instead of UP resin, which is traditionally used in the sector in the repair stage, the process can be advanced by saving time without compromising the mechanical and combustion behavior properties. It was concluded that there was some increase in mechanical properties with the addition of flame retardant additives. Both mechanical properties and combustion behavior properties can be improved with flame retardant additives used at a certain ratio
Morphological and germination characteristics of some species seeds spread in the Karakum desert of Turkmenistan
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Orman Mühendisliği Bilim DalıKarakum Çölü Orta Asya'nın büyük bir bölümünü kaplayan Türkmenistan ve civar bölgenin en büyük çöllerinden biridir. Bu çölün bitki florası, sıcak, kuru ve çorak koşullara uyum sağlamış türleri içerir. Karakum Çölü oldukça sıcak bir çöldür. Yaz ayında 50 santigrad dereceye kadar çıkmakta, kış mevsiminde ise -20 dereceye kadar düşmektedir. Bu yüzden mevsimsel olarak çölde sıcaklık farkları oldukça fazladır. Yaz mevsimi sıcak ve bunaltıcıdır. Kış mevsiminde ise çok az yağış düşer. Kış mevsiminde kar çok nadir yağmakta ve iklimden dolayı hemen erimektedir. Afgan rüzgarları Karakum Çölünün hakim rüzgarlarıdır. Bitki örtüsünde kısa çayır otları ile odunsu çalılardan oluşan çöl bitkileri hâkimdir. Yağışın azlığı ve yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklara rağmen, bitkiler çölün zor şartlarına uyum sağlamıştır. Karakum Çölünde genel olarak step bitkileri yer almaktadır. Çölün tepe kısımlarında Selin (Prunus serrulata), Gandım (Calligonum triste) gibi bitkiler yer alırken çölün alt kısımlarında ise Borjak (Sambucus nigra) bitkileri vardır. Karakum Çölünde ayrıca Sazak (Haloxylon persicum, Haloxylon aphyllum), Patlak (Solanum nigrum), Çerkez (Salsola richteri) gibi çöl iklimine uyum sağlamış türler bulunmaktadır. Türkmenistan'ın dağlık alanlarında, dere yataklarında doğal yolla oluşan bazı çalı ve ağaç türleri görülmektedir. Yağışın fazla olmasından dolayı bu bölgelerde bitki çeşitliliği daha fazladır. Bu bitkilerinin hayvanlar için besin değeri oldukça yüksektir. Kırsal kesimlerde yaşayanlar bu bitkileri kışlık hayvan yemi olarak da değerlendirmektedir. Bu çalışmada, Karakum Çölü koşullarına adapte olan ağaç ve çalı formunu taşıyan Gandım (Calligonum triste), Yandak (Alhagi maurorum) Çerkez (Salsola richteri) gibi bitkilerin genel ve tohum özellikleri incelenmiştir. Bu bitkilerin çevresel streslere karşı dayanıklığı, kök ve yaprak morfolojisi ve büyüme alışkanlıkları gibi önemli morfolojik özellikleri tanımlanmıştır. Çalışma, bu bitkilerin çöl ikliminde nasıl varlık gösterdikleri ve çevresel koşullara uyum sağlamak için geliştirgikleri stratejileri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, laboratuvar ortamında yapılan çimlenme testleri, bitkilerin tohumlarının çöl koşullarında nasıl çimlendiğini ve bu süreçteki davranışlarını detaylı bir şekilde incelemiştir. Bu analizler, tohum canlılıkları, çimlenme hızı, çimlenme oranı ve çimlenme süreçlerinin incelenmesi yoluyla, bu bitkilerin çöl ekosistemlerinde nasıl başarılı olduklarına dair önemli bilgiler sunmaktadır.The Karakum Desert is one of the largest deserts in Central Asia, covering a significant portion of Turkmenistan and the surrounding region. The flora of this desert includes species that have adapted to hot, dry, and arid conditions. The Karakum Desert is notably a very hot desert, with temperatures reaching up to 50 degrees Celsius in summer and dropping to -20 degrees Celsius in winter. Consequently, there are considerable temperature variations seasonally. The summer season is characterized by extreme heat and dryness, while winter sees minimal precipitation. Snowfall is rare in winter, and any snow quickly melts due to the climate. Dominant winds in the Karakum Desert are the Afghan winds. The vegetation in this desert consists of short grasses and shrubs that have adapted to the challenging conditions. Despite the scarcity of rainfall and high summer temperatures, plants have successfully adapted to the harsh conditions of the desert. Steppe plants are generally found in the Karakum Desert. On the desert hills, you can find plants like Selin (Prunus serrulata) and Gandım (Calligonum triste), while the lower parts of the desert are home to plants like Borjak (Sambucus nigra). Additionally, the desert is populated by species that have adapted to desert climates, such as Yandak (Alhagi maurorum), Patlak (Solanum nigrum), and Çerkez (Salsola richteri). In Turkmenistan's mountainous areas and riverbeds, naturally occurring shrubs and tree species can be observed due to higher precipitation levels, resulting in greater plant diversity. These plants hold significant nutritional value for animals, and rural communities in Turkmenistan utilize them as winter fodder for livestock. This study focuses on the general characteristics and seed properties of plants carrying the tree and shrub form adapted to the conditions of the Karakum Desert, namely Gandım (Calligonum triste), Yandak (Alhagi maurorum) and Çerkez (Salsola richteri). Morphological features crucial for environmental stress resistance mechanisms, leaf morphology, and growth habits have been identified. The research provides essential insights into how these plants thrive in desert climates and the strategies they employ to adapt to environmental conditions. Furthermore, germination tests conducted in a laboratory setting offer a detailed examination of how these plants germinate and behave during this process under desert conditions. Through the analysis of seed germination rate, germination percentage, and germination processes, this study provides significant information on how these plants succeed in desert ecosystems
Regional density customization with topology and lattice optimization in 3d printers
No full text18.01.2025 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Makine Mühendisliği Bilim DalıGünümüzde gelişen teknoloji ile geleneksel üretim yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlar oluşmaktadır. Özellikle endüstri 4.0 ve ilerleyen teknolojik gelişmeleri de düşünecek olursak eklemeli imalat oldukça önemli hale gelmiştir. Eklemeli imalat olarak birçok farklı üretim yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntemler de başta havacılık olmak üzere biyomedikal, otomotiv, inşaat gibi farklı alanlardaki ihtiyaçlara karşılamaktadır. Geleneksel üretim yöntemlerinin aksine, hızlı aksiyon alınarak karmaşık yapılar üretmek gerektiğinde eklemeli imalat yöntemlerine başvurulabilir. Bu tez çalışmasında ev kullanıcıları tarafından da oldukça tercih edilen ve yaygınlaşan FDM (eriyik yığma) yöntemi kullanılmıştır. FDM üretim yönteminde iç yapı yoğunluğu bütün hacme etki edecek şekilde değiştirilebilmektedir. Çalışmanın amacı, FDM yöntemi ile üretilen parçaların dış yüzeyini değiştirmeden iç yapısını geliştirebilmek ve özelleştirebilmektir. Bu doğrultuda topoloji ve kafes optimizasyonu ile iç yapıyı değiştirmek amaçlanmıştır. Model datası olarak araç kapı açma kolu kullanılmıştır. Model üzerinde kuvvet noktaları ve mesnetler simüle edilerek topoloji ve kafes optimizasyonu Altair Inspire programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda topoloji optimizasyonu, kafes optimizasyonu ve hibrit (kafes ve topoloji birlikte) optimizasyon türlerinin en iyi örnekleri alınarak çıktıları .stl formatında elde edilmiştir. Bu sonuçlar modelin iç yapı yoğunluğunu özelleştirebilmek için üretilmiştir. Modelleri 3D yazıcıya aktarmak için ara yazılım olarak Bambu Lab Studio programı kullanılmıştır. Çekme test için modelleri oluştururken beş farklı model karşılaştırılmıştır. Bunlar; topoloji optimizasyonu modeli, kafes optimizasyonu modeli, hibrit model, nominal iç yoğunluğu tam dolu model ve nominal iç yoğunluğu %30 olan modelidir. Modeller Bambu Lab X1-Carbon 3D yazıcı ile PLA (Polilaktik asit) malzemeden üretilmiştir. Hangi modelin en iyi kuvvet/ağırlık oranına sahip olduğunu gözlemleyebilmek için fiziki olarak çekme testleri gerçekleştirilmiştir. Her bir modelden üç numunenin ortalaması hesaplanarak sonuçlar kayıt altına alınmıştır. Yapılan testler ve analizler neticesinde topoloji optimizasyonu ile üretilen modelin en iyi kuvvet/ağırlık oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. Topoloji optimizasyonun tam dolu parçaya göre %32 daha avantajlı olduğu görülmüş, ardından %22 ile kafes optimizasyonu ve %20 ile hibrit optimizasyon takip etmiştir.Today, with the developing technology, there are cases where traditional production methods are insufficient. Especially if we think about Industry 4.0 and advancing technological developments, additive manufacturing has become very important. Many different production methods have been developed for additive manufacturing. These methods meet the needs of different fields such as biomedical, automotive, and construction, especially aviation. Unlike traditional production methods, additive manufacturing methods can be used when it is necessary to produce complex structures by taking rapid action. In this thesis, the FDM (fused deposition modeling) method, which is also preferred and widespread by home users, was used. In the FDM production method, the internal structure density can be changed to affect the whole volume. The aim of the study is to be able to develop and customize the internal structure of the parts produced by the FDM method without changing the outer surface. In this direction, it is aimed to change the internal structure with topology and lattice optimization. The vehicle door opening handle is used as model data. The force points and mesnets on the model were simulated and analyzed with the topology and lattice optimization Altair Inspire program. As a result of the analysis, topology optimization, lattice optimization, and hybrid (lattice and topology together) optimization types are the best examples, and their output is obtained in .stl format. These results are designed to customize the internal structure density of the model. The Bamboo Lab Studio program was used as the intermediate software to transfer the models to the 3D printer. Five different models were compared when creating models for tensile testing. These are; the topology optimization model, lattice optimization model, hybrid model, nominal internal density full model, and nominal internal density of 30%. Models Bamboo Lab X1-Carbon is made of PLA (Polylactic acid) material with the 3D printer. Physical tensile tests were performed to observe which model had the best force/weight ratio. The results were recorded by calculating the average of three samples from each model. As a result of the tests and analyses, it was determined that the model produced with topology optimization has the best force/weight ratio. Topology optimization was found to be 32% more advantageous than the density full model, followed by lattice optimization is 22%, and hybrid optimization is 20%
The effects of cultural value orientations on financial investment decisions of individual investors
Get PDF08.02.2025 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, İşletme Bilim DalıBu çalışmanın amacı, bireysel yatırımcıların finansal yatırım kararlarında kültürel değer yönelimleri ile risk tutumu ve algılanan finansal yeterliliğin nasıl bir rol oynadığını analiz etmektir. Çalışma neticesinde kültürel değer yönelimlerinin ve planlı davranış teorisinin bileşenlerinden olan sosyal normlar, algılanan davranışsal kontrol yapıları, risk toleransı ve algılanan finansal yeterliliğin bireysel yatırımcı kararlarına olan etkilerinin ortaya konulması planlanmıştır. Temel hipotezimiz geleneksel finans teorisinin öngörüsünün aksine, kültürel ve bilişsel faktörlerin de bireysel yatırımcı davranışında etkili olduğu şeklindedir. Bu yönüyle çalışma geleneksel portföy teorisinin genel kabul gören açıklama tarzına alternatif bir yaklaşım geliştirmeyi de amaçlamaktadır. Çalışmada bağımlı değişken olarak kullanılan borsaya katılım niyeti; risk tutumu, sosyal normlar, algılanan finansal yeterlilik düzeyi, ve kültürel değer yönelimleri bağımsız değişkenleriyle açıklanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında çalışmanın amacına uygun olarak bireylerin yatırım tercihlerinin belirlenmesine yönelik 423 katılımcıdan veri toplanmıştır. Çalışmada istatistiksel analiz test tekniklerinden frekans analizleri, betimsel istatistikler, normallik testleri ve fark analizleri için bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson Korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Değişkenler YEM (yapısal eşitlik modeli) yapı geçerliliğe sahip olup olmadıklarını test etmek için AMOS (Analysis of Moment Structures) programı kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizine (DFA) tabi tutulmuştur. DFA sonucunda uyum indekslerine göre bu faktörlerin yapı geçerliliğini sağladığı tespit edilmiştir. Yapı geçerliliği kanıtlanan model AMOS programı kullanılarak Yol Analizine tabi tutulmuş, modelin anlamlı olup olmadığı test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, güç mesafesi, toplulukçuluk/bireycilik ve algılanan finansal yeterlilik faktörlerinin borsaya katılım üzerinde; erillik/dişilik, toplulukçuluk/bireycilik ve sosyal normlar faktörlerinin algılanan finansal yeterlilik üzerinde; toplulukçuluk/bireycilik ve belirsizlikten kaçınma faktörlerinin sosyal normlar üzerinde doğrudan etkisi olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgulara göre, kültürel değer yönelimi boyutları ile bireysel yatırımcıların risk tutumları ve algılanan finansal yeterlilik düzeyi boyutları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak empirik bulguların araştırmanın temel hipotezini desteklediği anlaşılmaktadır.The purpose of this study is to analyze how cultural value orientations, risk attitude and perceived financial efficiency play a role in the financial investment decisions of individual investors. As a result of the study, it is planned to reveal the effects of cultural value orientations and social norms, components of the theory of planned behavior, perceived behavioral control structures, risk tolerance and perceived financial competence on individual investor decisions. Our main hypothesis is that contrary to the predictions of conventional finance theory, cultural and cognitive factors are also influential in individual investor behavior. In this respect, the study also aims to develop an alternative approach to the generally accepted approach of conventional portfolio theory. The variables of intention to participate in the stock market, risk attitude, social norms and level of perceived financial efficiency, which are used as dependent variables in the study, are explained by the independent variable of cultural value orientations. In the practical part of the study, data were collected from 423 participants to determine the investment decisions of individuals in parallel with the purpose of the study. In this study, statistical analysis test techniques were used such as frequency analysis, descriptive statistics, normality tests; independent groups t test and one-way ANOVA tests were used for comparison analysis. The relations between variables were analyzed with Pearson Correlation test. The variables were examined by Confirmatory Factor Analysis (CFA) using the AMOS (Analysis of Moment Structures) program to test whether the variables have a structural validity of SEM (structural equation model). As a result of CFA, it was determined that these factors provided the construct validity according to the fit indices. The model whose construct validity was proved was subjected to Path Analysis using AMOS program and it was tested whether the model was significant or not. According to the research findings, power distance, collectivism/individualism and perceived financial efficiency have direct effects on stock market participation; masculinity/femininity, collectivism/individualism and social norms have direct effects on perceived financial efficiency; collectivism/individualism and uncertainty avoidance have direct effects on social norms. According to the findings, there is a positive and significant relationship between cultural value orientation dimensions and individual investors' risk attitudes and perceived financial efficiency. In conclusion, the empirical findings support the main hypothesis of the study