Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Tradycyjne opowiadania wietnamskie jako przypowieści ekologiczne promujące etos ekologiczny
Get PDFThis paper explores the ecological dimensions of Vietnamese traditional narratives (folktales, legends, and myths), arguing that they function as ecological parables that encode moral, spiritual, and practical lessons about humanity’s relationship with the natural world. While ecocriticism has examined the ecological themes in various literary traditions, the ecological insights within Vietnamese folklore remain largely unexplored. This study addresses that gap by conducting an ecocritical reading of nine widely known Vietnamese narratives. These stories are interpreted not only as cultural texts but also as pedagogical tools that promote an ecological ethos rooted in relationality, stewardship, balance, and reverence for the natural world. The analysis draws on Claude Lévi-Strauss’s structuralist theory and insights from ecocritical perspectives to uncover how these narratives reflect and shape human-nature relationships. The paper discusses the potential of these narratives to foster ecological consciousness and offers suggestions for recontextualizing them as tools for promoting environmental ethics and sustainability in contemporary contexts.Niniejszy artykuł podejmuje temat ekologicznego wymiaru tradycyjnych opowiadań wietnamskich (podań ludowych, legend i mitów), argumentując, że funkcjonują one jako przypowieści ekologiczne przekazujące moralne, duchowe i praktyczne przesłania dotyczące relacji człowieka z przyrodą. Dotychczasowe badania nad motywami ekologicznymi koncentrowały się na różnych tradycjach literackich, jednak wietnamski folklor wciąż pozostaje w dużej mierze niezbadany pod kątem zawartych w nim treści ekologicznych. Artykuł stanowi próbę wypełnienia tej luki poprzez ekokrytyczną lekturę dziewięciu powszechnie znanych opowiadań wietnamskich. Historie te interpretowane są nie tylko jako teksty kulturowe, ale także jako narzędzia edukacyjne, promujące etos ekologiczny oparte na ideach współzależności człowieka i przyrody, troski, równowagi oraz szacunku wobec świata naturalnego. Analiza opiera się na strukturalistycznej teorii Claude’a Lévi-Straussa oraz perspektywie ekokrytycznej, a jej celem jest zbadanie sposobów, w jaki opowiadania te zarówno odzwierciedlają, jak i kształtują relacje między człowiekiem a naturą. W artykule omówiono też potencjalną rolę tych opowiadań w budowaniu świadomości ekologicznej oraz przedstawiono propozycje ich rekontekstualizacji jako narzędzi wspierających rozwój etyki środowiskowej oraz idei zrównoważonego rozwoju we współczesnym świecie
Duszpasterskie towarzyszenie osobom z syndromom dorosłych dzieci alkoholików na przykładzie wybranych działań Kościoła katolickiego w Polsce
No full textAlcoholism is a serious social problem that negatively affects children growing up in families where it is present. These children experience a variety of emotional, social, and spiritual-religious disturbances that together constitute the ACOA syndrome. Individuals affected by this syndrome may encounter numerous difficulties in adult life, such as professional burnout, depression, and challenges in interpersonal relationships. Furthermore, they may develop a distorted image of God, resulting in problems with forgiveness and prayer. They require support in the recovery process, in building healthy relationships with God, and in integrating into society. The Church can play an important role in this process by providing holistic support. The author of the article presents selected methods of pastoral accompaniment by the Catholic Church in Poland for individuals affected by the ACOA syndrome. First, the essence of the ACOA syndrome is outlined (1), followed by a presentation of the biblical and theological foundations for the Church’s pastoral accompaniment to those affected (2). After describing selected forms of the Church’s ministry in Poland in this area (3), the author formulates conclusions and pastoral recommendations (4).Alkoholizm jest poważnym problemem społecznym, który negatywnie wpływa na dzieci dorastające w rodzinach, w których on występuje. Do-świadczają one różnorodnych zaburzeń emocjonalnych, społecznych oraz duchowno-religijnych składających się na syndrom DDA. Osoby nim do- tknięte mogą przeżywać wiele problemów w dorosłym życiu, takich jak wypalenie zawodowe, depresja, kłopoty w nawiązywaniu relacji interper- sonalnych, Mogą one ponadto posiadać zniekształcony obraz Boga, co przejawia się w kłopotach z przebaczaniem i modlitwą. Należy zapewnić im pomoc w procesie leczenia, budowaniu zdrowych relacji z Bogiem oraz integracji ze społeczeństwem. Ważną role w tym procesie może odegrać Koś- ciół katolicki, niosący im wsparcie holistyczne. Autor niniejszego artykułu przedstawia wybrane sposoby duszpasterskiego towarzyszenia Kościoła katolickiego w Polsce osobom dotkniętym syndromem DDA. Najpierw zostaje ukazana istota syndromu DDA (1), a następnie są przedstawione biblijne i teologiczne podstawy duszpasterskiego towarzyszenia Kościoła katolickiego osobom nim dotkniętym (2). Po przedstawieniu wybranych sposobów posługi Kościoła katolickiego w Polsce w tym zakresie (3), zostają sformułowane wnioski i postulaty pastoralne (4)
Fundamentals of the presence of clergy in the media. Theological and canonical aspect
Get PDFKościół realizuje Chrystusowy nakaz głoszenia Ewangelii także poprzez środki społecznego przekazu. Zwrócił na to uwagę w czasach najnowszych Sobór Watykański II, który w dekrecie Inter mirifica, postulował korzystanie z tych narzędzi. W obecnym czasie ważną przestrzenią przepowiadania słowa Bożego stał się również internet. Obecność duchownych w mediach społecznościowych wydaje się być konieczna. Ma ona oczywiście swoje blaski i cienie. Dlatego w refleksji teologicznej i ustawodawstwie posoborowym Kościoła nie brakuje wskazań, które posługę duchownych w mediach mają uporządkować w taki sposób, aby stała się ona nowoczesną amboną i służyła skutecznemu przepowiadaniu słowa Bożego.
The Church carries out Christ\u27s command to preach the Gospel also through the social media. This was pointed out in more recent times by the Second Vatican Council, which in its decree Inter mirifica, advocated the use of these tools. At the present time, the internet has also become an important space for the preaching of the word of God. The presence of clergy on social media seems necessary. Of course, it has its glows and shadows. Therefore, there is no shortage of indications in the Church\u27s theological reflection and post-conciliar legislation to structure the ministry of clergy in the media in such a way that it becomes a modern pulpit and serves the effective preaching of the word of God.
Marcin Ciechanowski, Klaudia Cymanow-Sosin, Ewangelizacja w mediach, Homini, Kraków 2024, ss. 206, ISBN 978-83-8205-297-8
Get PDFRola budowli sakralnych w grach strategicznych
Get PDFMotifs drawing from Christianity are frequently present in digital games. This article examines one of the aspects utilized in this context—namely, the use of religious buildings such as churches, monasteries, or Orthodox churches in one hundred strategic games identified by GRYOnline.pl as the best for the Windows platform. The aim of the study was to identify and categorize the functional features of these buildings in the game space and to determine their roles. This allowed for an understanding of how such constructions are used within the narrative framework of conferring specific benefits. From the perspective of game mechanics, it does not matter whether a given resource is called "faith points" or another commodity, such as wood.Motywy czerpiące z chrześcijaństwa są często obecne w grach cyfrowych. W niniejszym artykule przyjrzano się jednemu z wykorzystywanych aspektów, jakim jest wykorzystanie budynku sakralnego - kościoła, klasztoru lub cerkwi, w stu grach strategicznych określonych przez GRYOnline.pl mianem najlepszych na platformę Windows. Celem badania było wyłonienie i skategoryzowanie cech funkcjonalnych w przestrzeni gry budynków oraz określenie ich funkcji. Pozwoliło to na rozpoznanie jakie zastosowanie posiadają wspomniane budowane na płaszczyźnie nadania zdobywanym benefitom określonej formy fabularnej. Z poziomu mechaniki gry nie ma bowiem znaczenia czy określony zasób zostanie nazwany punktami wiary, czy innym surowcem, np. drewnem
Polonocentryzm w twórczości Wincentego Pola
Get PDFThis paper concentrates on the linguistic features of Wincenty Pol, a poet and academic geographer, who represents domestic Romanticism. The author concludes that Pol’s poetry is Polonocentric in nature and highlights Polish traditions, history, and values significant to Poles during the partitions. Writing in Polish, Pol worked across a variety of genres, including songs, poems, and prayers. His works frequently celebrated Polish landscapes, mountains, rivers, and architectural monuments. By using geographic names, Pol situated the objects of his descriptions within specific temporal and spatial contexts
Mediacja w kanonicznym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa?
No full textThe article addresses the issue of mediation in the canonical process of declaring the nullity of marriage, analyzing the possibility and appropriateness of applying reconciliatory measures within the framework of canon law. The author compares the secular institution of mediation – rooted in Polish civil law and oriented toward compromise – with the Church’s pastoral practice, whose aim is not so much the resolution of a dispute as the discernment of truth and, where possible, the restoration of marital communion. Four key dimensions of so-called „canonical mediation” are analyzed: its nature, scope of application, expected outcomes, and the role of the mediator. The article argues that while canonical mediation does not correspond to the technical-legal model of civil mediation, it is a legitimate and meaningful expression of the Church’s pastoral mission toward couples in crisis. The reform of the canonical marriage process (Mitis Iudex Dominus Iesus) did not eliminate such pastoral efforts but invites a deeper understanding and broader implementation of reconciliatory practices. The article concludes with proposals for strengthening the role of mediation in ecclesiastical practice-through the development of diocesan family counselling services, training for clergy and judges in reconciliatory communication, and consideration of canonical mediation as a recommended (or even obligatory) preliminary phase before initiating formal judicial proceedings. Canonical mediation emerges not as a technical tool, but as an expression of the Church’s merciful care-one that seeks to heal, accompany, and uphold the truth of the Gospel in the midst of human fragility.Artykuł podejmuje temat mediacji w kanonicznym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa, analizując możliwość i zasadność stosowania środków pojednawczych w świetle prawa kanonicznego. Autor zestawia świecką instytucję mediacji – zakorzenioną w polskim prawie cywilnym i nastawioną na kompromis – z pastoralną praktyką Kościoła, której celem jest nie tyle rozstrzygnięcie sporu, co rozeznanie prawdy i – tam gdzie to możliwe – odbudowanie komunii małżeńskiej. W artykule omówiono cztery zasadnicze aspekty tzw. „mediacji kanonicznej”: jej charakter, zakres zastosowania, przewidywane skutki oraz osobę mediatora. Autor wykazuje, że choć kanoniczna forma mediacji nie odpowiada cywilnoprawnemu modelowi mediacji, stanowi ona integralną część duszpasterskiej misji Kościoła wobec osób przeżywających kryzys małżeński. Zwrócono uwagę, że reforma procesu małżeńskiego (Mitis Iudex Dominus Iesus) nie wyeliminowała tej formy działania, lecz skłania do jej pogłębionego rozumienia i szerszego stosowania. W zakończeniu autor formułuje postulaty dotyczące dalszego rozwoju praktyki pojednawczej w trybunałach kościelnych – poprzez wzmocnienie roli poradni rodzinnych, formację duchownych i sędziów w zakresie komunikacji pojednawczej oraz ewentualną instytucjonalizację mediacji jako etapu wstępnego przed formalnym rozpoczęciem procesu. Mediacja kanoniczna jawi się tu jako wyraz miłosierdzia i troski Kościoła, który – na wzór „szpitala polowego” – towarzyszy, leczy i wspiera, nie rezygnując przy tym z prawdy Ewangelii
Ingerencja władzy świeckiej w przebieg soborów powszechnych w perspektywie historyczno-prawnej
No full textThe article examines how historical interferences by secular authority in the proceedings of ecumenical councils contributed to the formation of contemporary norms of canon law, particularly Canon 338 of the 1983 Code of Canon Law. The research problem focuses on the evolution of the councils’ autonomy. The aim of the study is to demonstrate how the Church’s struggle for independence influenced the ultimate codification of papal prerogatives. The historical and legal analysis, which takes into account both procedural and dogmatic aspects, demonstrates that the initial dominance of secular power compelled the Church to gradually establish clear legal principles. Canon 338 of the 1983 Code of Canon Law constitutes the legal culmination of centuries-long efforts to secure the autonomy of councils. At the same time, in light of recent Vatican documents, the study emphasizes that these norms do not represent a definitive conclusion but rather a starting point for contemporary debates on papal primacy in the context of synodality and ecumenical dialogue.Artykuł analizuje, w jaki sposób historyczne ingerencje władzy świeckiej w przebieg soborów powszechnych doprowadziły do ukształtowania się współczesnych norm prawa kanonicznego, w szczególności kanonu 338 Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 roku. Problem badawczy koncentruje się na ewolucji autonomii soborów. Celem badań jest przedstawienie, jak zmagania Kościoła o niezależność wpłynęły na ostateczną kodyfikację prerogatyw papieskich. Przeprowadzona analiza historyczno-prawna, uwzględniająca zarówno aspekt proceduralny, jak i dogmatyczny, wykazuje, że początkowa dominacja władzy świeckiej wymusiła na Kościele stopniowe wypracowanie jasnych reguł. Kanon 338 KPK 1983 stanowi prawną kulminację wielowiekowych zmagań o autonomię soborów, a jednocześnie – w świetle najnowszych dokumentów watykańskich – praca podkreśla, że zasady te nie stanowią ostatecznej konkluzji, lecz punkt wyjścia dla współczesnych debat nad prymatem w kontekście synodalności i dialogu ekumenicznego