Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Od ograniczania odpadów do zdrowia: Integracja zasad zero waste i gospodarki obiegu zamkniętego w zrównoważonym systemie opieki zdrowotnej
Get PDFContemporary environmental and healthcare sustainability challenges have driven the evolution of zero waste systems from simple waste reduction strategies into comprehensive frameworks that prioritise public health alongside ecological protection and social equity. This transformation is critical within healthcare sustainability contexts, where environmental policy frameworks, public health imperatives, circular economy principles, and sustainable healthcare delivery must be systematically integrated. This article investigates the transformation of zero waste frameworks toward health-centred approaches and develops an integrated theoretical model through evolutionary analysis. Based on the conceptual systematic review (CSR) framework, the study employs dual analytical and prescriptive methodologies, examining theoretical developments through the systematic analysis of conceptual frameworks from economy, sustainable environments, and public health domains. Analysis reveals that zero waste frameworks have evolved through multiple pathways that incorporate health-centred approaches: reducing toxic exposures, improving infectious disease control, enhancing community wellbeing, creating economic opportunities, and promoting environmental justice. Effective implementation requires multisectoral collaboration, adaptive governance mechanisms, and inclusive community engagement for systemic transformation. The proposed integrated theoretical framework leverages evolutionary insights to guide the development of zero-waste systems that simultaneously prioritise health protection while advancing sustainability dimensions.Współczesne wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem w obszarze środowiska i ochrony zdrowia doprowadziły do ewolucji systemów zero waste – od prostych strategii ograniczania ilości odpadów po kompleksowe rozwiązania, które obok ochrony środowiska i zasad sprawiedliwości społecznej stawiają na pierwszym miejscu troskę o zdrowie publiczne. Zmiany te mają kluczowe znaczenie w kontekście zrównoważonej opieki zdrowotnej, wymagającej systematycznej integracji polityki środowiskowej, potrzeb zdrowotnych, zasad gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zrównoważonego świadczenia usług medycznych. Artykuł przedstawia proces ewolucji koncepcji zero waste w kierunku podejścia zorientowanego na zdrowie oraz propozycję zintegrowanego modelu teoretycznego opracowanego w oparciu o analizę ewolucyjną. Na podstawie systematycznego przeglądu literatury (CSR), badanie wykorzystuje podwójną metodologię analityczno-normatywną, analizując rozwój teorii poprzez systematyczne badanie ram koncepcyjnych w obszarze ekonomii, zrównoważonego środowiska i zdrowia publicznego. Analiza wykazuje, że koncepcja zero waste ewoluowała wieloma ścieżkami, obejmując podejścia ukierunkowane na zdrowie: ograniczanie wpływu substancji toksycznych, poprawę kontroli chorób zakaźnych, wzmacnianie dobrostanu społeczności, stwarzanie możliwości gospodarczych oraz promowanie sprawiedliwości środowiskowej. Skuteczne wdrożenie tych zasad wymaga współpracy międzysektorowej, wdrożenia adaptacyjnych mechanizmów zarządzania oraz inkluzywnego zaangażowania społeczności w proces systemowej transformacji. Proponowany zintegrowany model teoretyczny wykorzystuje wnioski z analizy ewolucyjnej, aby wspierać rozwój systemów zero waste, które jednocześnie nadają priorytet ochronie zdrowia i zachowują zasady zrównoważonego rozwoju
Branża gotowych wyrobów odzieżowych w Bangladeszu w erze zrównoważonego rozwoju: ocena potrójnej linii wyników (TBL)
Get PDFBangladesh’s Ready-Made Garment (RMG) industry, the world’s second-largest apparel exporter, stands at the forefront of both economic transformation and sustainability crises. This study critically investigates the multidimensional sustainability landscape of the Bangladeshi RMG sector through the integrated lens of the Triple Bottom Line (TBL) framework, encompassing economic, environmental, and social dimensions. Employing a qualitative-dominant mixed-methods case study, the research draws on thematic content analysis of secondary sources, including peer-reviewed literature, policy documents, audit reports, and national statistics from 2010 to 2024. Findings reveal structural contradictions in the sector’s development trajectory. While Bangladesh leads globally in green factory certifications and contributes over 84% to national exports, these advancements are unevenly distributed and heavily concentrated among elite exporters. The study identifies persistent wage stagnation, union suppression, and environmental non-compliance among SMEs and subcontractors, despite post-Rana Plaza reforms. It also uncovers limited adoption of circular economy models and technological innovation, underscoring the sector\u27s vulnerability to global market volatility and supply chain pressures.Bangladeski przemysł odzieżowy (RMG), drugi co do wielkości eksporter odzieży na świecie, znajduje się na czele transformacji gospodarczej jednocześnie mierząc się z wyzwaniami związanymi ze zrównoważonym rozwojem. W niniejszym artykule przeprowadzono krytyczną analizę wieloaspektowych uwarunkowań zrównoważonego rozwoju w bangladeskim sektorze RMG, z perspektywy modelu potrójnej linii wyników (Triple Bottom Line, TBL), obejmującego wymiary ekonomiczny, środowiskowy i społeczny. Badanie zostało oparte na studium przypadku, w którym główny nacisk położono na analizę jakościową, uzupełnioną elementami ilościowymi. Wykorzystano analizę treści dostępnych materiałów, takich jak publikacje naukowe, dokumenty strategiczne, raporty z audytów i statystyki krajowe z lat 2010–2024. Wyniki ujawniają strukturalne sprzeczności w trajektorii rozwoju tego sektora. Pomimo że Bangladesz jest światowym liderem w zakresie certyfikacji zielonych fabryk i odpowiada za ponad 84% krajowego eksportu, osiągnięcia te są nierównomiernie rozłożone i silnie skoncentrowane wśród największych eksporterów. Badanie wskazuje na utrzymującą się stagnację płac, ograniczanie działalności związków zawodowych oraz nieprzestrzeganie regulacji środowiskowych wśród MŚP i podwykonawców – mimo reform wdrożonych po katastrofie Rana Plaza. Ponadto ujawniono, że w bangladeskim sektorze odzieżowym tylko w ograniczonym stopniu wdraża się modele gospodarki o obiegu zamkniętym oraz innowacje technologiczne. Powoduje to większą podatność branży na zmiany zachodzące na rynkach światowych oraz na presję związaną z funkcjonowaniem w globalnych łańcuchach dostaw
Dialectic of love in the dialogue between Jesus and Peter (Jn 21:15-17) based on st. Augustine’s Sermons
No full textDialectic, in Augustine’s thought, is not merely formal logic but a spiritual pedagogy: a means by which divine truth is discerned through the tension of opposites. He defines dialectic as “the science of disputing well” (scientia bene disputandi) and “the discipline of disciplines” (disciplina disciplinorum) and elsewhere calls it “the science of truth” (scientia veritatis).38 Augustine adopts this framework within a theological and pastoral context, particularly in the dialogue between Jesus and Peter (Jn 21:15-17). Through his Sermons, Augustine interprets this scene not as punishment for Peter’s denial but as a transformative moment of grace. This article examines how love, in Augustine’s theology, serves as the medium through which denial is confronted, the heart is healed, and mission is bestowed. This interpretation carries not only spiritual and ecclesial implications but also reveals Augustine’s broader anthropology of grace and human weakness.Dialektyka jest sztuką rozumowania, która uwzględniając sprzeczności i przeciwieństwa występujące w danej rzeczywistości, dochodzi do jej głęb- szego zrozumienia. Autor artykułu analizuje zawartą w Mowach św. Augu- styna teologię miłości Boga i człowieka, w kontekście relacji Piotra Apostoła i jego Mistrza (J 21, 15-17). Kazania Augustyna ukazuja głęboką dialektykę miłości, obejmującą napięcia związane z winą i łaską, zaparciem się i wy- znaniem, kłamstwem spowodowanym strachem i prawdą, słabością i siłą oraz ludzką słabością i boskim miłosierdziem
Tabu bliźniąt w plemieniu Antambahoaka na Madagaskarze
No full textThe goal of this article is to present the taboo regarding having twins among the Antambahoaka tribe which inhabits the eastern coast of Madagascar. The research is based on: 1. selected data from the literature, 2. original statements from indigenous tribe members collected by the author, 3. observations made during the pastoral work, and 4. observations drawn from the materials provided by aid organizations. The method of this work involves analyzing diverse, mostly unpublished sources, ultimately establishing the origins of the taboo, its contemporary functioning, and identifying possible solutions to the social problem. In the initial section of the article, the author outlines the background, presents the origins of the taboo and the consequences of beliefs that threaten twins. The next parts of the text are devoted to describing ways to counteract the effects of the tribal taboo. According to the author, the particular importance for the changes in the tribe’s mentality have: the formation of the local kings, publicizing individual cases of surviving twins and the pastoral activities of the Catholic Church. One of the proposals is to include the twins into the Sambatra rite of transition and entry into the tranobe tribal home, signifying full entrance into the local community. The article reflects the current situation within the tribe (the existence of the taboo, especially in the rural, traditional environments and under the strong influence of local kings, despite respect for life in Malagasy culture, belief in the origin of the vital force (soul) from the Creator, and the evangelizing mission of the Catholic Church). The findings and conclusions resulting from the collected materials, can form the basis for further research and also have practical value as guidelines for social and pastoral activities.Celem artykułu jest przedstawienie tabu dotyczącego posiadania bliźniąt w plemieniu Antambahoaka zamieszkującym wschodnie wybrzeże Madaga- skaru. Podstawę materiałową badań stanowią: 1. wybór danych z literatury przedmiotu, 2. oryginalne, zgromadzone przez autora artykułu wypowiedzi rdzennych członków plemienia, 3. obserwacje poczynione podczas pracy misyjnej oraz 4. spostrzeżenia zaczerpnięte z materiałów udostępnionych przez organizacje pomocowe. Metoda pracy polega na analizie zróżnico- wanych źródeł, w dużej mierze dotąd niepublikowanych. W początkowej części artykułu autor zarysowuje tło, przedstawia pochodzenie tabu oraz konsekwencje wierzeń zagrażających bliźniętom. Dalsze partie tekstu po- święca opisowi sposobów przeciwdziałania skutkom plemiennego tabu. Zdaniem autora szczególne znaczenie dla zmian mentalności plemienia mają: formacja lokalnych królów, nagłaśnianie pojedynczych przypadków ocalałych bliźniąt oraz działania duszpasterskie Kościoła katolickiego. Jedną z propozycji jest włączenie w ryt przejścia Sambatra i wejście do domu plemiennego tranobe, oznaczające pełnoprawne przyjście do społeczno- ści lokalnej. Artykuł odzwierciedla bieżącą sytuację wewnątrz plemienia (funkcjonowanie opisywanego tabu zwłaszcza w środowiskach wiejskich, tradycyjnych i pod silnym wpływem miejscowych królów, mimo szacunku do życia w kulturze malgaskiej, wiary w pochodzenie siły witalnej (duszy) od Stwórcy i misji ewangelizacyjnej Kościoła katolickiego). Wynikające z ze- branych materiałów ustalenia i wnioski mogą stanowić podstawę dalszych badań, posiadają również wartość praktyczną jako wskazówki do działań społecznych i duszpasterskich
SĘDZIOWSKIE MIARKOWANIE OPŁATY EGZEKUCYJNEJ ZA EGZEKUCJĘ ŚWIADCZEŃ NIEPIENIĘŻNYCH – PRZYCZYNEK DO DYSKUSJI
Get PDFThis article is an analysis of the admissibility of extending the judicial mitigation mechanism of the enforcement fee to the fees for the enforcement of non-monetary benefits. It presents and discusses the history of the institution of mitigation regarding the enforcement fee since the Bailiffs and Enforcement Act (Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji) came in force in Poland, the prerequisites for its application and its interpretation in the doctrine and court practice. The article also addresses the mechanism for the collection of fees for the enforcement of non-monetary benefits. The characteristic feature of this type of enforcement does not preclude a judicial assessment of the fairness of the fee established, particularly if the enforcement concerns the surrender of real estate or vacating the premises and the surrender of goods. Such a conclusion is supported by the qualitative change in the normative form of the institution of mitigation and the established practice of Polish courts in the application of Article 48 of the Act. This stands in contrast to the mechanism of statutory mitigation, which does not take the individual circumstances of the case into account and is not subject to judicial review. Hence we may conclude that it would be reasonable to propose an amendment extending the judicial mitigation of the enforcement fee to fees for the enforcement of non-monetary benefits.Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza dopuszczalności rozszerzenia mechanizmu sądowego miarkowania opłaty egzekucyjnej na opłaty za egzekucję świadczeń niepieniężnych. Rozważania objęły historyczny kształt instytucji miarkowania opłaty egzekucyjnej po wejściu w życie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, przesłanki jej zastosowania i wykładnię w dorobku doktryny i judykatury. Poruszone zostało także zagadnienie mechanizmu poboru opłat za egzekucję świadczeń niepieniężnych. Signum specificum tego rodzaju egzekucji nie wyklucza dokonania sądowej oceny słuszności ustalonej opłaty, szczególnie w przypadku egzekucji wydania nieruchomości albo opróżnienia pomieszczenia oraz wydania rzeczy. Wniosek ten wzmacnia jakościowa zmiana normatywnego kształtu instytucji miarkowania i utrwalenie praktyki sądów w stosowaniu art. 48 u.k.k. Kontrastuje z tym mechanizm miarkowania ustawowego, który nie uwzględnia indywidualnych okoliczności sprawy i nie podlega kontroli sądowej. Pozwala to stwierdzić, że de lege ferenda zasadne jest rozszerzenie sądowego miarkowania opłaty egzekucyjnej na opłaty za egzekucję świadczeń niepieniężnych
FRAGMENTUM DOSITHEANUM DE MANUMISSIONIBUS – TEKST, TŁUMACZENIE, KOMENTARZ
Get PDFThis article presents the first Polish edition of the Fragmentum Dositheanum de Manumissionibus, an AD 2nd/3rd -century Greek/ Latin legal source based on a lost juristic work on manumission. The edition includes the source text, its Polish translation, and a historical and legal commentary on the seventeen surviving paragraphs, which cover topics ranging from fundamental issues such as the division of law and forms of manumission to more complex legal institutions like servus sine domino, iteration (second manumission), and ancient controversies concerning the effectiveness of manumissio censu. The publication offers insights into the practical aspects of Roman manumission law and its evolution during the Principate – from a simple three-form system to the more complex reality of Junian Latinity and informal manumission.Artykuł przedstawia pierwsze polskie wydanie Fragmentum Dositheanum de manumissionibus – grecko-łacińskiego źródła z II/III w. n.e. powstałego na bazie niezachowanej pracy jurysty i koncentrującego się na problematyce wyzwoleń. Opracowanie obejmuje tekst źródła, przekład oraz komentarz historyczno-prawny do siedemnastu fragmentów – od podstawowych zagadnień jak podział prawa i formy wyzwoleń po bardziej złożone instytucje prawne jak servus sine domino, powtórne wyzwolenie (iteratio) czy starożytne kontrowersje wokół skuteczności manumissio censu. Publikacja udostępnia źródło poznania praktycznych aspektów rzymskiego prawa dotyczącego wyzwoleń oraz jego ewolucji w okresie pryncypatu – od prostego systemu trzech form wyzwoleń ku bardziej złożonej rzeczywistości Latynów juniańskich i wyzwoleń nieformalnych
Przemiany cywilizacyjne wyzwaniem dla współczesnej edukacji
Get PDFThis article concerns contemporary educational challenges characteristic of the present civilization and presents a historical outline of the development of education with particular emphasis on the role and status of the teacher in the context of changing social needs and expectations; in the light of psychological knowledge, it discusses the main manifestations and causes of the failure of the school system and shows ways to improve it.Niniejszy artykuł dotyczy współczesnych wyzwań edukacyjnych charakterystycznych dla obecnej cywilizacji i przedstawia rys historyczny rozwoju szkolnictwa ze szczególnym uwzględnieniem roli i statusu nauczyciela w kontekście zmieniających się potrzeb i oczekiwań społecznych. W świetle wiedzy psychologicznej omawia główne przejawy i przyczyny niewydolności systemu szkolnego oraz ukazuje sposoby jego uzdrowienia
Dialog jako wyzwanie pedagogiczne w pracy z niemowlęciem z zespołem Downa
Get PDFThe article discusses selected difficulties of infants with Down syndrome in the area of communication and supporting these skills. It addresses the issue of building a sense of dialogue agency in infants with Down syndrome. It presents the strengths and weaknesses of children with Down syndrome in infancy in the context of acquiring communication skills. The aim of this article is to present the communication challenges faced by infants with Down syndrome, the possible causes of these difficulties, and to consider possible ways of working on building dialogue skills in infants with this genetic syndrome.W artykule poruszone zostały kwestie trudności w obszarze rozwoju komunikacji u niemowląt z zespołem Downa oraz zagadnienia związane ze wspomaganiem usprawniania tego obszaru. Poruszono tematykę budowania poczucia sprawczości dialogowej u niemowląt z zespołem Downa. Przedstawiono mocne i słabe strony dzieci z zespołem Downa w wieku niemowlęcym w kontekście nabywania zdolności komunikacyjnych. Założeniem artykułu jest ukazanie wyzwań niemowląt z zespołem Downa w aspekcie komunikacji, możliwych przyczyn występowania owych trudności, a także pochylenie się nad możliwymi sposobami pracy nad budowaniem umiejętności dialogu u niemowląt z tym zespołem genetycznym
Zagrożenia i wyzwania w ochronie prawa do prywatności oraz poszanowania autonomii cielesnej
Get PDFThis article presents selected threats and challenges in the protection of the right to privacy and respect for bodily autonomy. The key issue in the first part is the apparent consent of patients and users to the processing of personal data. In addition, the need to introduce measures that will ensure real awareness and voluntariness in the process of expressing consent is indicated. At the same time, issues related to the development of new technologies are analyzed, and the impact of biometric systems and wearable technologies on bodily integrity is discussed. Then, the issue of violations of self-determination about one\u27s own image in the media space is raised, primarily the problem of creating an idealized body image and objectification of women through the way they are presented in advertisements is discussed. The last part of the article brings closer the phenomenon of institutional violence, including the lack of effective mechanisms for the legal protection of people whose bodily integrity has been violated. The need for systemic solutions is indicated, including the expansion of personal data protection systems and employee training.W niniejszym artykule zostały przedstawione wybrane zagrożenia i wyzwania w ochronie prawa do prywatności oraz poszanowania autonomii cielesnej. Kluczowym zagadnieniem w pierwszej części jest pozorność zgody pacjentów oraz użytkowników na przetwarzanie danych osobowych. Ponadto, wskazano na potrzebę wprowadzenia środków, które pozwolą na zapewnienie realnej świadomości i dobrowolności w procesie wyrażania zgody. Jednocześnie, analizie poddano zagadnienia związane z rozwojem nowych technologii, dodatkowo omówiono wpływ systemów biometrycznych oraz urządzeń typu wearable technologies na integralność cielesną. Następnie poruszono kwestię naruszeń samostanowienia o własnym wizerunku w przestrzeni medialnej, przede wszystkim omówiono problem tworzenia wyidealizowanego obrazu ciała oraz uprzedmiotowienia kobiet, poprzez sposób ich przedstawienia w reklamach. W ostatniej części artykułu przybliżono zjawisko przemocy instytucjonalnej, w tym braku skutecznych mechanizmów ochrony prawnej osób, których integralność cielesna została naruszona. Wskazano na potrzebę systemowych rozwiązań, w tym rozbudowę systemów ochrony danych osobowych oraz szkolenia pracowników
Prawo do praktyk religijnych osób pozbawionych wolności
Get PDFReligious freedom is one of the basic rights of every person, regardless of their religion or worldview. One of the elements of religious freedom is the right to perform religious practices regardless of personal situation and place of residence. According to Polish legislation the right to religious practices belongs to every human being, including the person in the conditions of penitentiary isolation. The aim of the article is to analyze Polish legal regulations in the field of rights of a convicted person as a result of execution of a prison sentence taking into account the penalty of imprisonment executed under the electronic surveillance system or applying a preventive measure in the form of temporary arrest, drawing attention to problems in the implementation of this right.Wolność religijna stanowi jedno z podstawowych praw przysługujących każdemu człowiekowi, niezależnie od wyznawanej przez niego religii czy światopoglądu. Jednym z elementów wolności religijnej jest prawo do wykonywania praktyk religijnych bez względu na sytuację osobistą i miejsce pobytu. Zgodnie z polskim prawodawstwem prawo do praktyk religijnych mają wszyscy ludzie, także osoby pozbawione wolności. Celem niniejszego artykułu jest analiza przepisów polskiego prawa dotyczących osób pozbawionych wolności na skutek wykonywania kary pozbawienia wolności, z uwzględnieniem kary pozbawienia wolności wykonywanej w systemie dozoru elektronicznego lub stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania i zwrócenie uwagi na problemy w realizacji tego prawa