Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Pułapki pomiaru szczęścia
No full textThe aim of the article is to show the difficulties that concern conducting research on happiness. The ambiguity of the concept and its subjective nature, as well as the difficulties resulting from its operationalization in the research procedure contribute to numerous doubts as to its scientific framework. The text recalls some of the concerns raised by scientists and outlines a possible way to minimize them, e.g. through interdisciplinary approaches for which the author indicated sociology with its research specificity as an adequate ground and indicated assumptions that are worth considering in such research. The importance of this type of research and its practical dimension are emphasized.Celem artykułu jest ukazanie trudności, jakie wiążą się z prowadzeniem badań dotyczących szczęścia. Wieloznaczność i subiektywny charakter pojęcia oraz utrudnienia wynikające z jego operacjonalizacji w procedurze badawczej przyczyniają się do licznych wątpliwości co do jego naukowych ram. W tekście przywołane zostały niektóre z obaw formułowanych przez naukowców oraz zarysowana możliwa droga ich minimalizowania poprzez np. interdyscyplinarne ujęcia, dla których autorka jako adekwatny grunt wskazała socjologię z jej specyfiką badawczą, oraz wskazane założenia, które warto w tych badaniach uwzględniać. Podkreślono przy tym znaczenie tego typu badań oraz ich praktyczny wymiar
Theology and Human Dignity in the Face of Artificial Intelligence and Modern Media
No full textDigital culture is having a profound impact on theological values in several key ways. The rapid development of technologies and digital platforms is changing the way people perceive and practise their faith. Artificial intelligence and digital tools allow access to different sources of information, leading to a pluralisation of theological perspectives. People are exposed to a wide range of opinions, which stimulates debates on fundamental theological issues. At the same time, digital culture brings challenges to moral values, as the relativisation of values can lead to the loss of a common moral ground. Technology is becoming a tool for spiritual practice, as faith communities use digital platforms to transmit teachings. This raises the question of the authenticity of these experiences and personal connection to the divine. Ethics and accountability in the digital age is also a key challenge, where decision-making algorithms raise new questions about accountability. Digital culture is therefore changing the understanding of faith and ethics, which requires adapting theological approaches to contemporary challenges. Dialogue between tradition and modernity and the development of ethical guidelines for the use of new technologies in the spiritual life are crucial.Kultura cyfrowa wywiera głęboki wpływ na wartości teologiczne na kilka kluczowych sposobów. Szybki rozwój technologii i platform cyfrowych zmienia sposób, w jaki ludzie postrzegają i praktykują swoją wiarę. Sztuczna inteligencja i narzędzia cyfrowe zapewniają dostęp do różnorodnych źródeł informacji, co prowadzi do pluralizacji perspektyw teologicznych. Ludzie są narażeni na różne opinie, co stymuluje debaty na temat podstawowych kwestii teologicznych. Jednocześnie kultura cyfrowa stanowi wyzwanie dla wartości moralnych, ponieważ relatywizacja wartości może prowadzić do utraty wspólnej płaszczyzny moralnej. Technologia staje się narzędziem praktyki duchowej, ponieważ społeczności religijne wykorzystują platformy cyfrowe do przekazywania nauk. Rodzi to pytanie o autentyczność tych doświadczeń i osobiste połączenie z boskością. Etyka i odpowiedzialność są również kluczowymi wyzwaniami w erze cyfrowej, w której algorytmy decyzyjne rodzą nowe pytania o odpowiedzialność. Kultura cyfrowa zmienia zatem rozumienie wiary i etyki, co wymaga dostosowania podejść teologicznych do współczesnych wyzwań. Dialog między tradycją a nowoczesnością oraz opracowanie etycznych wytycznych dotyczących wykorzystania nowych technologii w życiu duchowym mają kluczowe znaczenie
Spotkać Innego, aby (współ)być – w stronę refleksyjnego stawania się w relacji. Perspektywa teoretyczno-badawcza
No full textThis article contributes to a growing trend of reflection on the educational dimension of encounters with the Other as a space where personal stories intertwine with questions about choices, values, and existential orientation. It presents the theoretical framework for the topic, the research methodological foundations, the results, and the conclusions. The main goal of the described research was to explore and understand the meanings and significance attributed by pedagogy students at Jan Długosz University in Częstochowa to encounters with the Other in the context of their own development. In this study, I employed a hermeneutic method grounded in descriptive-interpretive text analysis. I used the students’ essays as a source of insight and understanding, which allowed me to recognise that encounters with the Other are seen as a formative experience – an impulse that triggers processes of self-discovery, self-shaping, and self-fulfilment, the source of which is (self)-reflection.Artykuł wpisuje się w nurt refleksji nad edukacyjnym wymiarem spotkania z Innym jako przestrzeni, w której osobiste historie splatają się z pytaniami o wybory, wartości i egzystencjalne ukierunkowanie. Prezentuje teoretyczne ramy podejmowanego zagadnienia, metodologiczne podstawy badań, wyniki oraz wnioski. Głównym celem opisywanych badań było poznanie i rozumienie sensów i znaczeń nadawanych przez studentów pedagogiki Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie spotkaniom z Innym w kontekście ich własnego rozwoju. W badaniu wykorzystałam metodę hermeneutyczną, opartą na opisowo-interpretacyjnej analizie tekstów. Źródłem poznania i rozumienia uczyniłam eseje studentów, które pozwoliły dostrzec, że spotkanie z Innym jawi się jako doświadczenie o charakterze formacyjnym – impuls uruchamiający procesy samopoznania, samokształtowania i samorealizacji, których źródłem jest (auto)refleksja
Badania występowania zjawiska przemocy i stanu bezpieczeństwa wśród wychowanków MOW-46 w Trzcińcu (Polska). Sprawozdanie z badań jako pierwszego etapu analizy sytuacji i rekomendacji rozwiązań praktycznych
No full textThe presented text describes sociological research on the occurrence of acts of violence and the state of security among pupils of the Salesian Educational Centre of St. John Bosco in Trzciniec (Poland). The centre’s management commissioned the research in a letter dated 8 February 2025 addressed to the Head of the Department of Health Sociology and Social Work at the Faculty of Social Sciences of the Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw. After developing a research tool in the form of a mixed non-standardised questionnaire containing 20 questions tailored to the content of the commissioned research topic, qualitative research was conducted at the centre in Trzciniec. The study involved 56 pupils in the following age groups: a) up to 15 years old – 1, b) 16-18 years old – 55, c) 19-21 years old – 0, in groups according to school classes at the Youth Educational Centre. The research was conducted by a researcher from the Institute of Sociology at the Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw, preceded by pilot interviews with pupils indicated by the management.Prezentowany tekst opisuje socjologiczne badania występowania aktów przemocy oraz stanu bezpieczeństwa wśród wychowanków Salezjańskiego Ośrodka Wychowawczego im. św. Jana Bosko w Trzcińcu (Polska). Zostały one zlecone przez dyrekcję ośrodka pismem z 8 lutego 2025 r. skierowanym do kierownictwa Katedry Socjologii Zdrowia i Pracy Socjalnej INS UKSW w Warszawie. Po opracowaniu narzędzia badawczego w postaci arkusza ankiety mieszanej niestandaryzowanej, w której postawiono 20 pytań dostosowanych do treści zleconego zagadnienia badawczego, przeprowadzono w ośrodku w Trzcińcu badania jakościowe. W badaniu uczestniczyło 56 wychowanków w następujących przedziałach wiekowych: a) do 15 lat – 1, b) 16-18 lat – 55, c) 19-21 lat – 0, w grupach wg klas szkolnych MOW-46. Badania przeprowadził pracownik naukowy Instytutu Socjologii UKSW, poprzedzając je wywiadami pilotażowymi ze wskazanymi przez dyrekcję wychowankami
W biżuterii nie należy się zakochać – ale biżuterią można miłość opowiedzieć. Znaczenie symboliczne biżuterii w komunikacji kulturowej
No full textBody adornment, including through jewelry, seems to have accompanied humans since ancient times. Sometimes jewelry served a purely decorative purpose, often emphasizing sexual attractivenes. Sometimes it was an investment, other times it served a representative function. Very often, it also served a symbolic or magical function. This latter function, in many cultures and religions, was a form of communicating feelings – especially love. Jewelry thus told stories of infatuation and love, sometimes supporting the narrative with magic. It also expressed patriotic sentiments (love of one\u27s country) or religious sentiments (love of God).Zdobienie ciała, również za pomocą biżuterii, wydaje się towarzyszyć człowiekowi od najdawniejszych czasów. Czasem biżuteria pełniła funkcję tylko dekoracyjną, często podkreślała atrakcyjność płciową. Czasem była lokatą kapitału, innym razem pełniła funkcje reprezentacyjne. Bardzo często pełniła też funkcję symboliczną lub magiczną. Ta ostatnia funkcja w wielu kulturach i religiach była formą komunikowania o uczuciach – zwłaszcza miłości. Biżuteria opowiadała więc o zakochaniu i miłości, czasem wspierając opowieść magią. Wyrażała też uczucia patriotyczne (miłości do ojczyzny) lub religijne (miłości do Boga)
Wolność wypowiedzi a odpowiedzialność za słowo. Systemy moderacji komentarzy użytkowników w polskich informacyjnych serwisach internetowych
No full textThe aim of the presented paper is to characterize moderation systems used by editors of chosen Polish online news services according to users’ comments. On the basis of the MediaPanel survey there were chosen ten most popular online news services in Poland. Only five of them offered a possibility of adding comments by users. The analysis of moderation systems was conducted on two levels: general and detailed. The general level of the analysis refers to typology taking into account a premoderation and a postmoderation. On a detailed level there were identified mechanisms operating within the general moderation model. The study leads to a conclusion that in Polish online news services dominates the postmoderation improved by mechanisms supporting this system, e.g. a social rating system. The discussed issue is related to a significant ethical problem, i.e. responsibility for words in the communication environment of the Internet.Celem przedstawionego artykułu jest scharakteryzowanie systemów moderacji stosowanych przez redakcje wybranych polskich informacyjnych serwisów internetowych w odniesieniu do komentarzy użytkowników. Na podstawie badania MediaPanel wybrano dziesięć najpopularniejszych w Polsce serwisów ogólnoinformacyjnych. Jedynie pięć z nich oferowało internautom możliwość dodawania komentarzy. Analizę systemów moderacji przeprowadzono na dwóch poziomach: ogólnym i szczegółowym. Na ogólnym poziomie analizy odwołano się do typologii uwzględniającej podział na premoderację i postmoderację. Na poziomie szczegółowym określono mechanizmy funkcjonujące w ramach ogólnego modelu moderacji. Badanie wykazało, że w polskich ogólnoinformacyjnych serwisach internetowych dominuje postmoderacja uzupełniona kilkoma mechanizmami wspierającymi ten system, np. społecznościową oceny komentarzy. Omówione zagadnienie wiąże się z istotnym problemem etycznym, tzn. z odpowiedzialnością za słowo w komunikacyjnym środowisku internetu
Kosmiczne krajobrazy. "Space documentaries" jako filmy/seriale pejzażowe
No full textThe subject of the article is the role of terrestrial and extraterrestrial landscapes in space documentaries. In the first part of the text, following Emmanuel Carrère’s definition of the landscape film, the author shows the interpretive possibilities offered by linking reflections on space documentaries with reflections on the nature of cinematic and serial landscapes. Then, drawing on the work of Elizabeth Kessler and other scholars, she discusses the relationship of space documentaries to the category of the cosmic sublime. The final part of the article is exploratory. The author identifies areas where the study of the cinematic landscape can fruitfully merge with the study of astroculture as understood by Alexander C.T. Geppert.Tematem artykułu jest rola krajobrazów ziemskich i pozaziemskich w filmach dokumentalnych o kosmosie. W pierwszej części tekstu, odwołując się do definicji filmu krajobrazowego autorstwa Emmanuela Carrère’a, autorka ukazuje możliwości interpretacyjne, jakie daje powiązanie refleksji nad space documentaries z rozważaniami na temat natury filmowych i serialowych krajobrazów. Następnie, czerpiąc z prac Elizabeth Kessler oraz innych badaczy, omawia relację filmów dokumentalnych o kosmosie z kategorią kosmicznej wzniosłości. Ostatnia część artykułu ma charakter eksploracyjny. Autorka wskazuje obszary, w których badania nad filmowym krajobrazem mogą owocnie łączyć się z badaniami nad astrokulturą rozumianą zgodnie z koncepcją Alexandra C.T. Gepperta
Bohater bez twarzy. O estetycznym neutralizowaniu przeszłości w filmie "Mefisto" (1981) Istvána Szabó
No full textThe author, starting from Saul Friedländer’s essay Reflections of Nazism and the problem of kitsch and aesthetic neutralization addressed by the historian, tries to determine whether István Szabo’s film Mefisto (1981) does show the neutralization of the past, which is dangerous for the memory of the Holocaust. Analyzing the motif of the face, which is very important for the construction of the film and takes on a different formula (the author focuses on: the mask, the status of the actor, the changeability of the name and the ideology proclaimed by the protagonist), the author comes to the conclusion that Szabo’s main character is devoid of identity. Thus, the story told by the director does not reach the truth about the Holocaust, but is a soothing story that Friedländer calls “the Hitler in each of us.” The metaphor of the face used by Szabó becomes a neutralization of Nazism.
Autorka, wychodząc od eseju Saula Friedländera Refleksy nazizmu i podejmowanego przez historyka problemu kiczu i neutralizacji, próbuje rozstrzygnąć, czy w filmie Istvána Szabó "Mefisto" (1981) widoczna jest niebezpieczna dla pamięci o Zagładzie neutralizacja przeszłości. Analizując bardzo ważny dla budowy filmu motyw twarzy, który przybiera różną formułę (autorka skupia się na: masce, statusie aktora, zmienności imienia i głoszonej przez bohatera ideologii), autorka dochodzi do wniosku, że bohater filmu Szabó pozbawiony jest tożsamości. Tym samym opowiadana przez reżysera historia nie dociera do prawdy o Zagładzie, a jest kojącą opowieścią, którą Friedländer nazywa „Hitler (jest) w każdym z nas”. Wykorzystana przez Szabó metafora twarzy staje się neutralizacją nazizmu
Rejestry obywatelstwa jako źródło migracji miejskiej w późnośredniowiecznym Bardejowie
No full textThis study examines urban migration based on an analysis of the registers of citizenship in the late medieval town of Bardejov. While these records provide valuable insights, they also present several limitations. The author examines the conditions for acquiring citizenship, the place of origin, and the occupations of the individuals listed in the registers. In addition, the study focuses on the migration of scholars and traces the careers of newcomers who became town notaries in Bardejov.Niniejsze badanie analizuje migrację miejską na podstawie rejestrów obywatelstwa późnośredniowiecznego Bardejowa. Choć źródła te dostarczają cennych informacji, mają również pewne ograniczenia. Autor omawia warunki uzyskania obywatelstwa, miejsce pochodzenia oraz zawody osób wpisanych do rejestrów. Ponadto badanie koncentruje się na migracji uczonych i śledzi kariery przybyszów, którzy zostali notariuszami miejskimi w Bardejowie