Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Not a member yet
13171 research outputs found
Sort by
Krzyż drogą doskonałości chrześcijańskiej według św. Ludwika Marii Grignion de Montfort (1673–1716)
No full textThe aim of this article is to present the teaching of the cross in the works of St. Louis-Marie Grignion de Montfort. In his writings, the cross is not merely a symbol of suffering, but a path to deep union with Christ—a way of love, purification, and salvation. The French saint shows that accepting the cross in the daily life of a Christian does not mean passive resignation, but an active response to God’s love, which was most fully revealed in the sacrifice of Christ.
The analyses conducted indicate that Montfort does not offer easy answers to the problem of suffering—he neither eliminates nor simplifies it, but instead points to its meaning in the light of Jesus’ cross. The cross becomes a school of humility, a tool of sanctification, and a path to Christian perfection. The acceptance of the cross, united with love for God, transforms pain into spiritual fruit and makes the soul capable of a deeper dedication to God.Celem artykułu jest ukazanie nauki krzyża w dziełach św. Ludwika Marii Grignion de Montfort. Krzyż nie jest w jego pismach jedynie symbolem cierpienia, ale drogą głębokiego zjednoczenia z Chrystusem, drogą miłości, oczyszczenia i zbawienia. Francuski święty ukazuje, że przyjęcie krzyża w codziennym życiu chrześcijanina nie oznacza biernej rezygnacji, lecz aktywną odpowiedź na Bożą miłość, która objawiła się najpełniej w ofierze Chrystusa.
Przeprowadzone analizy wskazują, że Montfort nie udziela łatwych odpowiedzi na problem cierpienia – nie eliminuje go ani nie upraszcza, ale wskazuje na jego sens w świetle krzyża Jezusa. Krzyż staje się szkołą pokory, narzędziem uświęcenia i drogą do doskonałości chrześcijańskiej. Przyjęcie krzyża, zjednoczone z miłością do Boga, przekształca ból w duchowy owoc, a duszę czyni zdolną do głębszego oddania się Bogu
Wpływ mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę
No full textThe aim of the article is to show the influence of Rhineland\u27s mysticism on Martin Luther\u27s teaching on justification by grace through faith alone. In the first part, we\u27ll show the Rhineland
mysticism in the context of its influence on Luther\u27s teaching on justification. In the second
part, we\u27ll focus on Luther\u27s doctrine of justification in the light of the impact of Rhineland
mysticism on it. This strategy will allow us to prove that Rhineland mysticism had a big impact
on Luther\u27s theology, and for that reason Luther\u27s teaching on justification by grace through
faith alone can be seen as a succession of Rhineland mysticismCelem tego artykułu jest ukazanie wpływu mistyki nadreńskiej na naukę Marcina Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę. W pierwszej części tekstu omówimy mistykę nadreńską w kontekście jej wpływu na naukę Lutra o usprawiedliwieniu. W drugiej natomiast skupimy się na samej nauce Lutra w świetle wpływu, jaki wywarła na nią mistyka nadreńska. Przyjęcie takiej strategii pozwoli nam dowieść, że mistyka nadreńska wywarła duży wpływ na koncepcję Lutra o usprawiedliwieniu tylko z łaski przez wiarę i że z tej racji można w niej widzieć dziedzictwo mistyki nadreńskie
Wolność religijna wobec afrykańskich praktyk małżeńskich:: Chrześcijańska analiza poligamii w religiach tradycyjnych i kontekstach współczesnych
No full textThe paper explores the contrasting views on polygamy from a Christian perspective and traditional African customs. It highlights that while the Church advocates for monogamy, many African communities value polygamy as an important aspect of cultural identity and communal heritage. Historically, polygamy was common in the Old Testament, reflecting societal customs, but Israel gradually moved towards monogamous practices, which were seen as embodying Yahweh’s love.
The paper argues against the Church’s rigid enforcement of monogamy, questioning whether it is fair to require polygamists to abandon all but one spouse before baptism. It emphasizes that faith should be a voluntary journey, free from coercion, and that God’s commandments are meant to offer freedom rather than constraint.
The paper also discusses the significance of polygamy in African societies, viewing it as a symbol of prestige and social status that ties individuals to their cultural heritage. The practice often serves to ensure family lineage continuation and support for women through customs such as levirate marriage. The author calls for theological dialogue to bridge the gap between traditional beliefs and modern Christian practices regarding polygamy. W artykule przeanalizowano odmienne spojrzenia na poligamię wynikające z perspektywy chrześcijańskiej oraz z tradycyjnych zwyczajów afrykańskich. Podkreślono, że podczas gdy Kościół opowiada się za monogamią, wiele społeczności afrykańskich uznaje poligamię za ważny element tożsamości kulturowej i dziedzictwa wspólnotowego. Historycznie poligamia była powszechna w Starym Testamencie, odzwierciedlając zwyczaje społeczne, lecz Izrael stopniowo odchodził od tej praktyki, postrzegając monogamię jako odzwierciedlenie miłości Jahwe.
Artykuł kwestionuje sztywne egzekwowanie monogamii przez Kościół, stawiając pytanie, czy sprawiedliwe jest wymaganie od poligamistów porzucenia wszystkich żon poza jedną przed chrztem. Podkreślono, że wiara powinna być dobrowolną drogą, wolną od przymusu, a Boże przykazania służą wolności, a nie ograniczeniom.
Omówiono również znaczenie poligamii w społeczeństwach afrykańskich, gdzie jest postrzegana jako symbol prestiżu i statusu społecznego, łączący jednostki z ich dziedzictwem kulturowym. Praktyka ta służy często zapewnieniu ciągłości rodowej oraz wsparcia kobiet, m.in. poprzez zwyczaj lewiratu. Autor apeluje o dialog teologiczny, który mógłby zbliżyć tradycyjne przekonania i współczesne praktyki chrześcijańskie dotyczące poligamii
Obraz szkoły w doświadczeniach malgaskich uczniów i absolwentów liceów
No full textIn this article, the author presents the results of a qualitative study conducted among Malagasy senior secondary school students and graduates of the senior secondary school last year. The purpose of the individual in-depth interviews conducted was to reconstruct their educational history. During the analysis of the collected data using Atlas.ti software, a new theme emerged alongside the main one, namely, the image of school in the respondents’ statements. This theme was classified as a separate family of codes, within which three subgroups were distinguished: teachers, peer relationships and students. The respondents’ statements indicate that discipline plays a vital role in Malagasy schools, enabling students, in their view, to achieve educational success. The school is also an essential catalyst for social integration with peers in the surrounding area. In addition to individual successes, respondents valued the collective celebration of school events. Both final-year senior secondary school students and senior secondary school graduates expressed their disapproval of school dropouts and of teachers with low pedagogical competence.W artykule autorka prezentuje wyniki badań jakościowych, przeprowadzonych wśród uczniów ostatnich klas oraz absolwentów liceów. Celem przeprowadzonych indywidualnych wywiadów pogłębionych było odtworzenie ich historii edukacji. W trakcie analizy zgromadzonych danych przy użyciu oprogramowania Atlas.ti obok głównego wątku wyłonił się nowy – obraz szkoły w wypowiedziach badanych. Temat ten został zakwalifikowany jako odrębna rodzina kodów, w której wyróżniono trzy podgrupy kodów: nauczyciele, relacje z rówieśnikami oraz uczniowie. Z wypowiedzi badanych wynika, że w malgaskiej szkole istotną rolę pełni dyscyplina, dzięki której w opinii badanych uczniowie mogą osiągnąć sukces edukacyjny. Szkoła stanowi też ważne miejsce jako katalizator integracji społecznej z rówieśnikami z okolicznych miejscowości. Oprócz indywidualnych sukcesów badani cenili wspólne celebrowanie wydarzeń szkolnych. Uczniowie, jak i absolwenci z dezaprobatą wypowiadali się na temat osób, które porzuciły szkołę, jak i nauczycieli o niskich kompetencjach pedagogicznych
Smart Villages: badanie świadomości środowiskowej na Mazowszu
No full textThis article describes a study of the environmental awareness of residents of Mazovia (region in Poland) in the context of the Smart Villages concept. The CAWI study involved 574 individuals and covered topics such as familiarity with the Smart Villages concept, attitudes toward new technologies and the internet, awareness of air quality, food, waste, and clean energy, and access to professional information. Additionally, the author conducted a keyword analysis related to Smart Villages based on Google data. The text concludes with conclusions regarding communication, promotion, and awareness-raising.Artykuł opisuje badanie świadomości środowiskowej mieszkańców Mazowsza w kontekście koncepcji Smart Villages – inteligentnych wiosek. Badania CAWI objęło 574 osoby i objęło m.in. znajomość idei Smart Villages, stosunek do nowych technologii i internetu, świadomość w zakresie jakości powietrza, żywności, odpadów i czystej energii oraz dostęp do fachowej informacji. Dodatkowo autor przeprowadził analizę słów kluczowych powiązanych ze Smart Villages na podstawie danych Google. Tekst kończy się wnioskami z zakresu komunikacji, promocji i kształtowania świadomości
Mediolingwistyczne perspektywy badań nad multimodalnością mediów
No full textThe text serves a dual purpose: it is an editorial introduction to the thematic part of the quarterly issue „Kultura Media Teologia” (4/2025), devoted to media linguistics research on media multimodality, and a cross-sectional view of the development of Polish media linguistics and the need to take it into account in the scientific analysis of the media.Tekst pełni dwojaką funkcję: jest wstępem redakcyjnym do tematycznej części numeru kwartalnika „Kultura Media Teologia” (4/2025), poświęconej mediolingwistycznym badaniom multimodalności mediów, oraz przekrojowym spojrzeniem na rozwój polskiej mediolingwistyki i potrzebę jej uwzględniania w naukowej analizie mediów
Montana and Travel Guides in the Age of Racial Inequality : Montana i przewodniki turystyczne w epoce nierówności rasowych
No full textIn the age of racial inequality, African American tourist guides played a crucial role in promoting Black travel and tourism. During the Jim Crow era, when segregation and discrimination were rampant, African American tourist guides were especially important. They helped African American travelers navigate the complex system of racial restrictions and avoid dangerous areas. These guides played a key role as they provided information about safe places to travel, accommodations that welcomed Black visitors, and businesses that treated Black customers fairly.
The purpose of this article is to show the impact and role that tourist guidebooks served Black tourists travelling to the state of Montana during the period of racial persecution when color line was drawn upon the society. The study analyses listings of accommodation facilities and hotels in tourist guides against the provisions of local and state laws defining the principles of segregation in force over time. Furthermore, it highlights how Black Americans developed alternative routes and travel plans to live within a racist and segregated nation. This resource study is informed by archival records as well as archival and museum collections. The study also draws from archival material and is enriched by newspaper accounts.
The conducted research may contribute to a better understanding of the phenomenon of racism in the north-west of the USA in the area of tourism and become the cornerstone for mapping of places where racial prejudice existed in the state of Montana. This, in turn, will allow in the long run to identify potential “sundown towns” or “gray towns” — cities or districts where racial and ethnic segregation was practiced through the institutional use of restrictions on civil rights, discriminatory local laws, intimidation and violence. Hostility towards non-white clientele was very common during the Jim Crow era in almost all aspects of society. Hostility also affected tourists making short and transcontinental trips. As Ćwikła states it was this “hostility” — etymologically co-inscribed with “hospitality” (in French and English: hostilité/hostility — hospitalité/hospitality — together with considerations regarding the antinomy of the threshold and open hands inherent in hospitality, that made Derrida coin the term “hostpitalité/s” – hostpitality.In the age of racial inequality, African American tourist guides played a crucial role in promoting Black travel and tourism. During the Jim Crow era, when segregation and discrimination were rampant, African American tourist guides were especially important. They helped African American travelers navigate the complex system of racial restrictions and avoid dangerous areas. These guides played a key role as they provided information about safe places to travel, accommodations that welcomed Black visitors, and businesses that treated Black customers fairly.
The purpose of this article is to show the impact and role that tourist guidebooks served Black tourists travelling to the state of Montana during the period of racial persecution when color line was drawn upon the society. The study analyses listings of accommodation facilities and hotels in tourist guides against the provisions of local and state laws defining the principles of segregation in force over time. Furthermore, it highlights how Black Americans developed alternative routes and travel plans to live within a racist and segregated nation. This resource study is informed by archival records as well as archival and museum collections. The study also draws from archival material and is enriched by newspaper accounts.
The conducted research may contribute to a better understanding of the phenomenon of racism in the north-west of the USA in the area of tourism and become the cornerstone for mapping of places where racial prejudice existed in the state of Montana. This, in turn, will allow in the long run to identify potential “sundown towns” or “gray towns” — cities or districts where racial and ethnic segregation was practiced through the institutional use of restrictions on civil rights, discriminatory local laws, intimidation and violence. Hostility towards non-white clientele was very common during the Jim Crow era in almost all aspects of society. Hostility also affected tourists making short and transcontinental trips. As Ćwikła states it was this “hostility” — etymologically co-inscribed with “hospitality” (in French and English: hostilité/hostility — hospitalité/hospitality — together with considerations regarding the antinomy of the threshold and open hands inherent in hospitality, that made Derrida coin the term “hostpitalité/s” – hostpitality.
William Edward Burghardt (W.E.B) Du Bois podkreślał znaczenie prawa do odpoczynku Afroamerykanów jako formy poczucia wolności od „linii koloru”. Miejsca rekreacji bywały obszarami, gdzie najczęściej doświadczano praw rasistowskich znanych jako „Jim Crow”. Marguerite S. Shaffer rasizmem dziedziczonym określa dyskryminację w miejscach publicznej rekreacji. Dla Meltona parki narodowe, będące obszarami tylko dla białych, stanowią przykład kultury wykluczenia. Parki narodowe były także miejscami samowykluczenia Afroamerykanów powodowanego pamięcią zbiorową i pełną dramatycznych wydarzeń historią.
Po zakończeniu wojny secesyjnej, pomimo niewątpliwego sukcesu zniesienia niewolnictwa i stopniowego włączania Afroamerykanów do społeczeństwa amerykańskiego, wiele stanów USA wprowadziło prawa mające na celu ograniczenie ich wolności. Chociaż Ustawa o prawach obywatelskich z 1866 r. miała na celu rozszerzenie równej ochrony prawnej na wszystkich obywateli, prawa „Jima Crowa” utrwaliły dotychczasowy podział rasowy obywateli. Prawa te przybierały formę praw lokalnych, tzw. czarnych kodeksów, wspieranych przez władze i egzekwowanych przez często radykalne organizacje społeczne i polityczne. Jedną z nich był niesławny Ku Klux Klan.
Poniżanie Afroamerykanów zostało usankcjonowane przez prawo orzeczeniem Sądu Najwyższego z 1896 roku w sprawie Plessy vs. Ferguson. Sąd uznał, iż segregacja rasowa w miejscach publicznych była legalna. Dozwolony przez prawo był równy, ale odrębny dostęp do miejsc takich jak hotele, pralnie, fryzjerzy itp. Nie oznaczało to jednak, że usługi oferowane Afroamerykanom były tej samej jakości, co dla białych.
Pomimo często iluzorycznej gwarancji niezbywalnych praw Afroamerykanów, takich jak prawo do podróżowania w poczuciu bezpieczeństwa, obywatele ci nie zawsze i wszędzie mogli z tych praw w pełni korzystać. Aby cieszyć się możliwością bezpiecznego podróżowania i odkrywania piękna swojego kraju, musieli korzystać z różnych publikacji, takich jak przewodniki turystyczne zawierające wykazy hoteli i innych miejsc obsługujących Afroamerykanów. Znajomość ich treści mogłaby w jakiś sposób dawać nadzieję na odpoczynek bez doświadczania upokorzeń. W 1936 roku Victor H. Green stworzył serię przewodników pod nazwą „Negro Motorist Green Book” dla Afroamerykanów, uwzględniających miejsca takie jak hotele, salony piękności, restauracje itp. obsługujące Afroamerykanów w okresie segregacji rasowej.
Interesujące jest to, iż niektóre z miejsc znajdujących się w stanie Montana, w tym popularne wśród turystów, jak choćby utworzony w 1910 roku Glacier Park, nie znalazły się w pierwszych edycjach „Green Book”. Żaden z hoteli położonych na terenie parku nie figurował w przewodnikach „Green Book” aż do 1956 roku, gdy segregacja rasowa w hotelach została prawnie zakazana w stanie Montana. Dopiero pod koniec lat 50. XX wieku miejscowości takie jak Billings, Butte, Helena, Livingston, Missoula, Great Falls i East Glacier znalazły się w przewodnikach dla Afroamerykanów. W wielu spośród wymienionych lokalizacji od lat 20. XX wieku aktywnie działał Ku Klux Klan, który w przypadku stanu Montana za swoich wrogów uważał katolików, Afroamerykanów i Azjatów.
The Legacy of Cardinal Stefan Wyszyński, Polish Primate, in the World Striving for Peace
No full textCardinal Stefan Wyszyński’s legacy is examined in this article, set against the broader historical and spiritual context of 20th-century Europe. As a tireless advocate for faith and human dignity during the Communist era, Wyszyński played a crucial role in maintainingthe Church’s moral authority in Poland and inspiring the spiritual resistance of its people. His connection with Karol Wojtyła, who would later become Pope John Paul II, helped shape a vision of Christian leadership rooted in love, reconciliation, and devotion to Mary. The article also emphasizes how this legacy endures today through educational and cultural initiatives beyond Poland, such as the Cardinal Stefan Wyszyński Polish School at the Basilica of St. Hyacinth in Chicago, which helps preserve Polish heritage and Catholic valuesamong younger generations. Wyszyński’s life and mission remind us that faith and resiliencecan thrive even under oppressive regimes, and that Christian values are intertwined witha profound respect for human dignity, tolerance, and educating people in values such as theability to forgive and respect.Dziedzictwo kardynała Stefana Wyszyńskiego zostało w niniejszym artykule ukazane na tle szerokiego kontekstu historycznego i duchowego XX-wiecznej Europy. Jako niestrudzony obrońca wiary oraz godności człowieka w czasach komunizmu, Wyszyński odegrał kluczową rolę w zachowaniu moralnego autorytetu Kościoła w Polsce oraz w podtrzymywaniu duchowego oporu narodu. Jego bliska relacja z Karolem Wojtyłą, późniejszym papieżem Janem Pawłem II, przyczyniła się do ukształtowania wizji chrześcijańskiego przywództwa zakorzenionego w miłości, pojednaniu i oddaniu Maryi. Artykuł podkreśla również, że dziedzictwo to wciąż żyje, między innymi dzięki inicjatywom edukacyjnym i kulturalnym poza granicami Polski, takim jak Szkoła Polska im. kardynała Stefana Wyszyńskiego przy Bazylice św. Jacka w Chicago, która pielęgnuje polskie tradycje oraz wartości katolickie wśród młodszych pokoleń. Życie i misja kard. Wyszyńskiego przypominają, że wiara i duchowa siła mogą przetrwać nawet w obliczu opresyjnych reżimów, a wartości chrześcijańskie nierozerwalnie łączą się z głębokim szacunkiem dla godności człowieka, postawą otwartości oraz troskąo wychowanie do odpowiedzialności i poszanowania drugiego człowieka
Habilitacja ks. dra Jana Dohnalika
Get PDFSprawozdanie z przebiegu postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora habilitowanego ks. dr Janowi Dohnalikowi
Podmiot chrztu w Kościele łacińskim a duszpasterskie wezwanie papieża Franciszka do otwartości sakramentalnej
Get PDFFrom the outset, Pope Francis\u27 pontificate has been marked by a clear message of openness, mercy and closeness of the Church to all people, regardless of their life circumstances. A particular expression of this pastoral sensitivity can be found in his appeal that baptism should not be denied to anyone who requests it. In the face of dynamic social, cultural and religious changes, contemporary pastoral practice has faced new challenges that call for a reflection on how to implement this papal vision. At the same time, the Church remains faithful to its traditions and norms of canon law, which define the conditions for receiving the sacraments. This has raised the question of whether and how the openness advocated by the Pope can be reconciled with the normative legal framework and the realities of pastoral ministry. The analysis shows that: canon law does not exclude the possibility of administering baptism to individuals but leaves room for pastoral discernment; a request for baptism, even if it does not meet all the formal requirements, can be the beginning of a path to conversion and spiritual growth; and the Church\u27s modern mission requires the integration of theological requirements with pastoral flexibility. Pope Francis\u27 appeal thus finds its practical justification not only in the Church\u27s mission, but also in its deepest identity. A Responsible openness to the request for baptism is not only possible, but even necessary if the Church is to remain faithful to its mission of proclaiming the Gospel to all people.Pontyfikat papieża Franciszka od początku naznaczony był wyraźnym przesłaniem otwartości, miłosierdzia i bliskości Kościoła wobec wszystkich ludzi, niezależnie od ich sytuacji życiowej. Szczególny wymiar tej duszpasterskiej wrażliwości wybrzmiewa w jego apelu, zgodnie z którym chrztu nie należy odmawiać osobie, która o niego prosi. W obliczu dynamicznych przemian społecznych, kulturowych i religijnych, współczesna praktyka duszpasterska stanęła przed nowymi wyzwaniami, które domagają się refleksji nad sposobem realizacji tej papieskiej wizji. Jednocześnie Kościół pozostaje wierny swoim tradycjom i normom prawa kanonicznego, które określają warunki dopuszczenia do sakramentów. W związku z tym pojawiło się pytanie o możliwość pogodzenia otwartości postulowanej przez papieża z normatywnym porządkiem prawnym oraz realiami życia duszpasterskiego. Z dokonanej analizy wynika, iż: prawo kanoniczne nie wyklucza udzielenia chrztu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji, lecz pozostawia miejsce na duszpasterskie rozeznanie; prośba o chrzest, nawet jeśli nie spełnia wszystkich formalnych wymogów może być początkiem drogi nawrócenia i wzrastania, a współczesna misja Kościoła wymaga łączenia wymagań teologicznych z elastycznością pastoralną. Wezwanie papieża Franciszka znajduje zatem swoje praktyczne uzasadnienie nie tylko w misji Kościoła, ale i w jego najgłębszej tożsamości. Odpowiedzialna otwartość na prośbę o chrzest jest nie tylko możliwa, ale wręcz konieczna – jeśli Kościół chce pozostać wierny swojemu posłannictwu głoszenia Ewangelii wszystkim ludziom