E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
ევროპული ხელნაწერების მხატვრული გაფორმების ნიმუშები
No full textMedieval Europe inherited from antiquity the external form of the manuscript - the form of a book interwoven with scrolls and notebooks, which were widely used for compiling deeds and business documents. The development of cities in the life of Europe and, first of all, Italy in the 11th-15th centuries introduced a wide variety of documents. Originals of deeds signed and certified by a seal have come down to us. A greater number of copies are found in special capitulars, clerical registers and notarial minutes. A large number of scientific treatises tell about the intellectual life of medieval society. Humanists founded the most famous schools in Europe in Italy, where in the 13th-15th centuries they established courses for master calligraphers to copy books. One of the most famous calligraphers among the humanists was Petrarch. In addition to copyists, there were numerous groups of writers in the cities who drafted and formalized documents. They were called clerks, or notaries. The notary first drafted a working version, then copied it onto a piece of parchment, put his signature and a special mark called a paragraph. If the document concerned a business transaction, then witnesses were present at its drafting and confirmed it with their own signatures, and then they would certify it with a seal. As cities and administrative institutions grew, the number of notaries also increased. Every chancellery had its own notary. One of the oldest chancelleries was the papal chancellery. The numerous documents drawn up here were examples of symbols of both ecclesiastical and secular nature. In the 11th and 12th centuries, documents were written mainly on papyrus and parchment (wax was rarely used), and in some cases on paper. Papyrus, which was made from the pulp of the papyrus plant, was produced mainly in Egypt; after the Arabs conquered Egypt in the 7th century, it became difficult to import papyrus to Europe. The Merovingian kings wrote documents on papyrus until the second half of the 7th century, and the popes until the end of the 11th century.
ალპების ჩრდილოეთში პაპირუსი საბოლოოდ გაქრა VIII საუკუნეში, როდესაც იგი პერგამენტმა შეცვალა. სამხრეთ ევროპაში მას ძირითადად ცხვრისა და თხის დარბილებული და გამომწვარი ტყავებისაგან ამზადებდნენ და, ამდენად, უფრო ადვილი მოსაპოვებელი იყო. ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ევროპაში კი პერგამენტი ძირითადად ხბოს ტყავისაგან მზადდებოდა.
რაც შეეხება ქაღალდს, იგი VIII საუკუნიდან გავრცელდა არაბეთში, საიდანაც ბიზანტიაში მოხვდა. აქ მისი დამზადება დაიწყეს სელისაგან და XI-XIII საუკუნეებში გამოიყენებოდა საიმპერიო დოკუმენტებისათვის. ამ დროიდან მოყოლებული ბიზანტიის იმპერიაში ხმარებაში შემოვიდა ჩვეულებრივი ქაღალდი.
ევროპაში ქაღალდის გამოყენება პირველად სამხრეთ იტალიასა და ესპანეთში დაიწყეს, ხოლო XII საუკუნიდან იგი ფართოდ გავრცელდა. გერმანიამ და სამხრეთ საფრანგეთმა ქაღალდის იმპორტი XIII საუკუნეში ესპანეთიდან და იტალიიდან დაიწყეს და მალე ბორდოს გავლით მან ინგლისშიც შეაღწია. აღსანიშნავია, რომ ქაღალდმა მთლიანად ვერ შეცვალა პერგამენტი, რომელიც დიდხანს დარჩა ხმარებაში, განსაკუთრებით საზეიმო დოკუმენტების შედგენისას.
წერის საშუალებად გამოიყენებოდა მელანი, რაც ძირითადად წარმოადგენდა ხარის ნაღვლისა და შაბიამნის ნაერთს. ძირითადად მელანი შავი ფერის იყო. ალპების ჩრდილოეთით დამზადებულ მელანს მოწითალო-მოყავისფრო ელფერი დაჰკრავდა, იტალიაში დამზადებულს კი - მოყავისფრო-მოყვითალო ფერი. საუკუნეთა განმავლობაში ატმოსფერულ მოვლენებთან დაკავშირებით ამ ფერების უმეტესობა გაფერმკრთალდა. ბიზანტიის იმპერატორები ხელმოწერის დროს იყენებდნენ ბორდოსფერ (მეწამულ) მელანს. ეს ჩვეულება შემდგომში გადმოიღეს ლომბარდიის მმართველებმა, ხოლო მოგვიანებით - ნორმანმა მეფეებმა, რომლებიც სიცილიას მართავდნენ. ბიზანტიური წარმოშობის სხვა ჩვეულებას განეკუთვნება ოქროს ასოებით წერა.
 
Tinkercad.com პლატფორმა STEM განათლებაში შესაძლებლობები და გამოწვევები
No full textThe paper is dedicated to the study of the opportunities and challenges of the online simulator Tinkercad.com in STEM education. It is based on research conducted within the educational project "Using Tinkercad.com Sensors in a Smart Home Model" as part of the author’s pedagogical practice. The project was carried out in the spring of 2025 at Telavi Public School No. 5 during computer technology lessons at the primary education level, targeting a group of 15 sixth-grade students.
The paper reviews the capabilities of the Tinkercad.com platform, which enables students and teachers to intuitively learn electronics, programming, and 3D modeling. It discusses Tinkercad\u27s role in promoting interactive and practice-oriented STEM education, specifically highlighting the platform\u27s functional aspects for STEM subjects (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) and their relevance to the "Smart Home" educational project presented in the paper.
The paper provides a detailed description of the project planning stages and the structural modules involved in the project implementation:
Preparing the workspace in a cloud environment
Theoretical part: key sensors of a smart home (LDR - light, TMP36 - temperature, PIR - motion sensors) and Tinkercad
Practical part: creating a virtual model of a smart home in Tinkercad, which includes: a) Technical aspect (constructing a virtual circuit using an Arduino UNO microcontroller and sensors) b) Software aspect (visual block programming)
Virtual simulation process of the "Smart Home" model The paper also includes URL links to the instructions for the completed projects.
The study investigates and demonstrates the effectiveness of using the Tinkercad platform in the process of acquiring STEM education. This is supported by quantitative and qualitative analysis based on surveys conducted within the project. The research was carried out using an anonymous online survey format via Google Forms (with URL links to the questionnaire and survey results attached).
Based on the analysis of the survey results from the project participants, the paper presents the main findings regarding students\u27 attitudes towards the Tinkercad platform in STEM education from both a software and educational-methodological perspective. These findings assess the platform’s advantages as well as the existing challenges.ნაშრომი ეძღვნება STEM განათლებაში https://www.tinkercad.com/ ონლაინ სიმულატორის, შესაძლებლობებისა და გამოწვევების შესწავლას, რაც დაფუძნებულია სასწავლო პროექტის ფარგლებში „Tinkercad.com-ის სენსორების გამოყენება ჭკვიანი სახლის მოდელში“ საკუთარ პედაგოგიურ პრაქტიკაში ჩატარებულ კვლევებზე. პროექტი განხორციელდა 2025 წლის გაზაფხულზე თელავის N5 საჯარო სკოლაში, სწავლების დაწყებით საფეხურზე კომპიუტერული ტექნოლოგიების გაკვეთილებზე, სამიზნე ჯგუფთან (VI კლასი, 15 მოსწავლე).
ნაშრომი მიმოიხილავს Tinkercad.com პლატფორმის შესაძლებლობებს, რომელიც საშუალებას აძლევს მოსწავლეებს/მასწავლებლებს ელექტრონიკის, პროგრამირებისა და 3D მოდელირების ინტუიციური გზით შესწავლას. განხილულია Tinkercad-ის როლი ინტერაქტიური და პრაქტიკაზე ორიენტირებული STEM განათლების ხელშეწყობაში, სახელდობრ, Tinkercad პლატფორმის ფუნქციური მხარე STEM საგნებისთვის (Science-მეცნიერება; Technology-ტექნოლოგია; Engineering-ინჟინერია; Arts-ხელოვნება; Mathematics-მათემატიკა), რაც დაკავშირებულია კონკრეტულად ნაშრომში წარმოდგენილ „ჭკვიანი სახლის“ სასწავლო პროექტთან.
ნაშრომში დეტალურადაა აღწერილი პროექტის დაგეგმვის ეტაპები, პროექტის განხორციელების სტრუქტურული მოდულები: ღრუბლოვან სივრცეში სამუშაო გარემოს მომზადება; თეორიული ნაწილი: ჭკვიანი სახლის ძირითადი სენსორები (LDR- სინათლის, TMP36-ტემპერატურის, PIR-მოძრაობის სენსორები) და Tinkercad-ის ინტერფეისი; პროექტის პრაქტიკული ნაწილი - ჭკვიანი სახლის ვირტუალური მოდელის შექმნა Tinkercad-ში, სადაც განხილულია ა)ტექნიკური (ვიტუალური სქემის აგება Arduino UNO მიკროკონტროლერისა და სენსორების გამოყენებით) და ბ)პროგრამული ნაწილი (ვიზუალური ბლოკური პროგრამირება); „ჭკვიანი სახლის“ მოდელის ვირტუალური სიმულაციის პროცესი; ნაშრომს ახლავს შესრულებული პროექტების ინსტრუქციების URL ბმულები.
ნაშრომში გამოკვლეულია და ნაჩვენები tinkercad პლატფორმის გამოყენების ეფექტურობა STEM განათლების მიღების პროცესში, რაც დადასტურებულია პროექტის ფარგლებში ჩატარებული რაოდენობრივი და თვისობრივი გამოკითხვის ანალიზის საფუძველზე. კვლევა ჩატარებულია Google Forms ონლაინ გამოკითხვის ფორმატით ანონიმური სახით (ახლავს კითხვარისა და გამოკითხვის შედეგების URL ბმულები)
ნაშრომში პროექტის მონაწილეთა გამოკითხვის შედეგების ანალიზის საფუძველზე დასკვნის სახით წარმოდგენილია ძირითადი მიგნებები STEM განათლებაში Tinkercad პლატფორმასთან მოსწავლეთა დამოკიდებულების შესახებ, როგორც პროგრამული, ასევე სასწავლო-მეთოდოლოგიური თვალსაზრისით, რაც აფასებს პლატფორმასთან დამოკიდებულებას, შესაძლებლობებს და არსებულ გამოწვევებს
ყურძნის სუბსიდირების ეკონომიკური ეფექტის ძირითადი ასპექტები კახეთის რეგიონში
No full textAs you know, the Kakheti region is the main place for viticulture and wine production in Georgia, and winemaking is a cultural and historical symbol of Georgia. Grape production and its processing into wine are of significant social and economic importance in Kakheti. Thousands of people are employed in the field of viticulture, and the income of many families and small farms depends on this sector. In such conditions, the subsidy policy implemented by the state becomes one of the important levers for stabilizing agriculture.
The article discusses the goals, research results, problems and challenges of grape subsidies in Georgia. The role of subsidies in employment of the rural population, stabilization of incomes and stimulation of Georgian wine exports is analyzed. Both the positive aspects of the economic effects of grape subsidies (financial support for farmers, regional development, a sense of stability) and its negative consequences (pressure on the budget, disruption of natural market mechanisms, deepening dependence) are reviewed. The article also provides recommendations that were determined as a result of a survey of farmers and their many years of experience.
As a resident of the Kakheti region and a farmer in the field of viticulture, I set myself the goal of conducting research and publishing a work that, on the one hand, will be based on empirical methods and the practice that we farmers have accumulated over the years, and on the other hand, I hope that the results of this research will help each grape farmer take the right steps and contribute to strengthening the country\u27s economy, especially in terms of agriculture.
მოგეხსენებათ, კახეთის რეგიონი საქართველოს მევენახეობისა და ღვინის წარმოების ძირითადი ადგილია, მეღვინეობა კი წარმოადგენს საქართველოს კულტურულ-ისტორიულ სიმბოლოს. ყურძნის წარმოება და მისი გადამუშავება ღვინოდ კახეთში მნიშვნელოვან სოციალურ და ეკონომიკურ მნიშვნელობას ატარებს. მევენახეობის სფეროში დასაქმებულია ათასობით ადამიანი და ამ დარგზეა დამოკიდებული მრავალი ოჯახისა და მცირე მეურნეობის შემოსავალი. ასეთ პირობებში, სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული სუბსიდირების პოლიტიკა იქცევა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ბერკეტად სოფლის მეურნეობის სტაბილიზაციისთვის.
სტატიაში განხილულია საქართველოში ყურძნის სუბსიდირების მიზნები, კვლევის შედეგები, პრობლემები და გამოწვევები. გაანალიზებულია სუბსიდირების როლი სოფლის მოსახლეობის დასაქმებაში, შემოსავლების სტაბილიზაციასა და ქართული ღვინის ექსპორტის სტიმულირებაში. მიმოხილულია როგორც ყურძნის სუბსიდირების ეკონომიკური ეფექტების დადებითი მხარეები (ფერმერთა ფინანსური მხარდაჭერა, რეგიონული განვითარება, სტაბილურობის შეგრძნება), ისე მისი უარყოფითი შედეგები (ბიუჯეტზე ზეწოლა, ბაზრის ბუნებრივი მექანიზმების დარღვევა, დამოკიდებულების გაღრმავება). სტატიაში ასევე მოცემულია რეკომენდაციები, რომლებიც ფერმერების გამოკითხვისა და მათი მრავალწლიანი გამოცდილების შედეგად დადგინდა.
ამ საკითხებზე კვლევა მომავალშიც გაგრძელდება, რათა შესაძლებელი იყოს შედეგების განზოგადების და რეპრეზენტაბელურობის. რაც, ერთის მხრივ დაფუძვნებული იქნება ემპირიულ მეთოდებზე და იმ პრაქტიკაზე, რომელიც წლების განმავლობაში ფერმერებს დაგვიგროვდა, ხოლო მეორეს მხრივ, იმედი მაქვს აღნიშნული კვლევის შედეგები დაეხმარება თითოეულ მევენახე ფერმერს სწორი გადაწყვეტილებების მიღებაში და ნაბიჯების გადადგმაში, რაც ხელს შეუწყობს ქვეყნის ეკონომიკის გაძლიერებას, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობის კუთხით. 
ფონეტიკურ-ფონოლოგიური ცვლილებები XIX საუკუნის ქართულ სალიტერატურო ენის ნიმუშების მაგალითზე
No full textThe study presented below, concerns the significant phonetic and phonological changes that occurred in the Georgian literary language of the 19th century.
In particular, we aim to discuss the transition of the Georgian three-member sound system (vowel, consonant, semivowel) into a two-member system (a vowel and a consonant). In scholarly literature, this phenomenon is often perceived as an expression of tendency towards simplification. Even though the reason behind the loss of semivowels was their weak (unstressed) position, the result was a simplification of the sound system; therefore, the change took place within this general tendency.
The paper discusses how the loss of phonemes simplified the phonematic system of the language, while at the same time, complicating the field of orthography. Medieval scribes, who could no longer perceive the corresponding sounds in spoken language, were confused about the rules for using the graphemes that represented them and often utilized them without function. Gradually, it resulted in emergence of various types of orthographic errors—such as reversed spellings, contaminated spellings, etc. These graphic signs remained in the literary language up to the second half of the 19th century (and, to a certain degree, even beyond). The functionless use of these graphemes was one of the essential elements of the linguistic heritage passed down to the Georgian literary language of the 19th century.წარმოდგენილი კვლევა ეხება XIX საუკუნის ქართულ სალიტერატურო ენაში განხორციელებულ ძირითად ფონეტიკურ-ფონოლოგიურ ცვლილებებს .ვსაუბრობთ, ერთ-ერთ არსებით ცვლილებაზე ქართული ენის სამწევრა (ხმოვანი, თანხმოვანი, ნახევარხმოვანი) ბგერითი სისტემის ორწევრა (ხმოვანი, თანხმოვანი) სისტემაზე გადასვლის საკითხზე. სამეცნიერო ლიტერატურაში ეს მოვლენა შეფასებულია, როგორც გამარტივებისკენ სწრაფვის გამოვლინება. მართალია, ნახევარხმოვნების დაკარგვის ფონეტიკური მიზეზი იყო მათი სუსტი (უმახვილო) პოზიცია, მაგრამ შედეგი იყო ბგერითი სისტემის გამარტივება და, შესაბამისად, ცვლილებაც ამ ტენდენციის ფარგლებში განხორციელდა.
ნაშრომში განხილულია, რომ ფონემების დაკარგვამ შედარებით გაამარტივა ენის ფონემატური სისტემა, სამაგიეროდ დაამძიმა ორთოგრაფიის სფერო. შუა საუკუნეების ზოგიერთი გადამწერი, რომელსაც ცოცხალ მეტყველებაში უკვე აღარ ესმოდა შესაბამისი ბგერები, მათი აღმნიშვნელი გრაფემების გამოყენების წესებში ვეღარ ერკვეოდა და ხშირად მათ წერდა უფუნქციოდ. ასე თანდათან იჩინა თავი სხვადასხვა სახის ორთოგრაფიულმა შეცდომამ: შებრუნებულმა დაწერილობებმა, კონტამინირებულმა დაწერილობებმა, „იოტამეტობამ“ და ა. შ. ეს გრაფიკული ნიშნები სალიტერატურო ენას XIX საუკუნის II ნახევრამდე (და ნაწილობრივ შემდეგაც) შემოჰყვა. ამ გრაფემების უფუნქციო გამოყენება იყო ერთ-ერთი არსებითი ნაწილი იმ მემკვიდრეობისა, რომელიც XIX საუკუნის ქართულ სალიტერატურო ენას გადმოეცა
პოსტკონვენციური მორალი ვაჟა-ფშაველას ზოგიერთი ეპიკური ნაწარმოების მაგალითზე (,,ალუდა ქეთელაური”, ,,ივანე კოტორაშვილის ამბავი”)
No full textLawrence Kohlberg distinguishes preconventional, conventional, and postconventional levels of a person\u27s moral development. People go through each stage sequentially, although at a different pace. At the postconventional level, a person reaches a high level of development, when he can make decisions independently, taking into account his own views and conscience.
People at the postconventional level believe that rules are necessary, but changeable systems that can be violated if they contradict fundamental human values.
Observation of Vazha-Pshavela\u27s epic works has shown us the poet\u27s persistence in his interest in ethical issues. Post-conventional morality is clearly visible in such poems as: “Aluda Ketelauri”, “Guest-Host”, “The Story of Ivane Kotorashvili”, “The Search for Blood” and others.
In the poem “Aluda Ketelauri”, the poet describes the difficult process of metamorphosis of a person. On this path, the hero has to reassess and defend high moral values. Aluda involuntarily finds herself face to face with the rest of society, which forces her to obey tradition and the rules established in the community.
“The Story of Ivane Kotorashvili” introduces the reader to a young man, Ivane, who is a distinguished man in his community. Society treats Ivane with great respect and awe. In a crisis situation, Ivane also refuses the existing rules and acts according to the dictates of his own views and conscience. He confronts a society that disregards human dignity and freedom, that considers human life as nothing.
According to the poem, the new time was establishing a new law based on hatred of one’s neighbor, trampling on the worthy due to the insatiable desire for self-establishment, oppression, and betrayal. Adapting to such a society was tantamount to the death of a person. Heroes like Ivane first confront the community and then transform it.
As it became clear during the analysis of the works, the ideal heroes of Vazha-Pshavela firmly defend post-conventional morality and the most important human values.
ლოურენს კოლბერგი პიროვნების მორალური განვითარების პრეკონვენციურ, კონვენციურ და პოსტკონვენციურ დონეებს გამოყოფს. თითოეულ სტადიას ადამიანები თანმიმდევრობით, თუმცა განსხვავებული ტემპით გადიან. პოსტკონვენციურ საფეხურზე პიროვნება აღწევს განვითარების მაღალ დონეს, როცა მას შეუძლია გადაწყვე-ტილებები მიიღოს დამოუკიდებლად, საკუთარი შეხედულებითა და სინდისით.
პოსტკონვენციურ დონეზე მყოფი ადამიანები თვლიან, რომ წესები აუცილებელი, თუმცა ცვალებადი სისტემებია, რომელთა დარღვევა შესაძლებელია, თუ ისინი ეწინააღმდეგებიან ადამიანის ფუნდამენტურ ღირებულებებს.
ვაჟა-ფშაველას ეპიკურ ნაწარმოებებზე დაკვირვებამ გვიჩვენა პოეტის ინტერესთა მდგრადობა ეთიკური პრობლემატიკის მიმართ. პოსტკონვენციური მორალი მკაფიოდ ჩანს ისეთ პოემებში, როგორებიცაა: „ალუდა ქეთელაური“, „სტუმარ-მასპინძე-ლი“, „ივანე კოტორაშვილის ამბავი“, ,,სისხლის ძიება” და სხვა.
პოემაში ,,ალუდა ქეთელაური” მწერალი პიროვნების მეტამორფოზის რთულ პროცესს აღწერს. ამ გზაზე გმირს უწევს გადააფასოს და დაიცვას მაღალი მორალური ღირებულებები. ალუდა უნებურად აღმოჩნდება დანარჩენი საზოგადოების პირისპირ, რომელიც აიძულებს დაემორჩილოს ტრადიციასა და თემში დადგენილ წესებს.
,,ივანე კოტორაშვილის ამბავი” მკითხველს გააცნობს ახალგაზრდა ჭაბუკს, ივანეს, რომელიც თემში გამორჩეული ვაჟკაცია. საზოგადოება დიდი პატივისცემითა და მოწიწებითაა ივანეს მიმართ განწყობილი. კრიზისულ სიტუაციაში ივანეც უარს ამბობს არსებულ წესებზე და მოქმედებს საკუთარი შეხედულებისა და სინდისის კარნახით. ის უპირისპირდება ისეთ საზოგადოებას, რომელიც არაფრად აგდებს ადმიანის ღირსებასა და თავისუფლებას, რომელსაც არაფრად მიაჩნია ადამიანის სიცოცხლე.
პოემის მიხედვით, ახალი დრო ამკვიდრებდა ახალ კანონს, რომელიც მოყვასის სიძულვილს, თვითდამკვიდრების დაუოკებელი ჟინის გამო ღირსეულის გათელვას, დასმენასა და ღალატს ემყარება. ასეთ საზოგადოებასთან ადაპტაცია პიროვნების კვდომის ტოლფასი იყო. ივანესნაირი გმირები ჯერ უპირისპირდებიან თემს და შემდეგ გარდაქმნიან მას.
როგორც ნაწარმოებების ანალიზისას გაირკვა, ვაჟა-ფშაველას იდეალური გმირები მტკიცედ იცავენ პოსტკონვენციურ მორალს და პიროვნების უმთავრეს ღირებულებებს.
 
ოსტეოსინთეზის სხვადასხვა მეთოდებით მკურნალობა სახის ძვლების მოტეხილობების დროს
No full textConducted analyzis of results of treatments sick with fractures of facia bones and using different ways of osteosintesys. Beside 30 (1-a group) pacients was used osteosintesys with using a wire seam, beside 20 (2-a group) pacients titanium miniplate and screw, beside 30(3-a group) multifunction method of osteosintesys (wire seam and line plates or wire seam, mini plates and perforated plates). On the grounds of the analysis conducted comparative evaluation of methods osteosintesys, designed differential an evidence to him fixacion wire seamstress possible to recommend under single-line and large splinter fractures. Wide spectrum of evidences to using have mini of plate, which ensuring hard stabilization of fractures and low percent of postoperative complications.ჩატარდა სახის ძვლების მოტეხილობების დროს გამოყენებული სამკურნალო საშუალებების ოსტეოსინთეზის შედეგების შედარებითი ანალიზი. ერთ ჯგუფს (30 პაციენტი) ჩაუტარდა ოსტეოსინთეზი მავთულოვანი ნაკერის გამოყენებით, მეორე ჯგუფს (20 პაციენტი) ტიტანის მინიფირფიტებით, ხოლო მესამე ჯგუფში (30 პაციენტი) -ოსტეოსინთეზის კომბინირებული მეთოდით-მავთულოვანი ნაკერით, მინიფირფიტებით, ან პერფორირებული ფირფიტებით. შედეგების მიხედვით ჩატარდა შედარებითი ანალიზი ოსტეოსინთეზის სხვასასხვა მეთოდის, შემუშავდა მისი გამოყენების დიფერენცირებული სახეები. დადგინდა მავთულოვანი ნაკერით ოსტეოსინთეზი რეკომენდირებულია ხაზოვანი და მსხვილნამსხვრევოვანი მოტეხილობების დროს, ხოლო ფართო სპექტრის გამოყენების მიზნით ნაჩვენებია მინიფირფიტები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მონატეხი ფრაგმენტების მყარ, საიმედო სტაბილიზაციას და ოპერაციისშემდგომ პერიოდში გართულებების მინიმუმამდე შემცირებას
The Practice of Studying the Biochemical Mechanisms of Balneotherapy (sulfuric waters) Effectiveness in the World and Georgia as a Basis for the Development of Evidence-based Rhabilitation Medicine
No full textRelevance of the issue – In conditions of growing technological and pharmacological progress in modern medicine, the expansion of evidence-based knowledge and the introduction of standardized approaches, conventional medicine has increasingly taken its place and narrowed the role of complementary medicine. Accordingly, the role of physical medicine, physio-, balneo-, aqua-, peloidotherapies, which were quite popular in the last century, has declined by the beginning of the 21st century and, to some extent, has even become the subject of denigration by scientists. Their use became increasingly associated with the spa-wellness direction and gradually lost its medicinal value and acquired an aesthetic and health-improving role. The reason for this phenomenon was the paucity of evidence. However, neither earlier nor later studies denied the healing effect of complementary medicine, especially balneotherapy, they simply did not confirm their superior results. Why learning of therapeutic efficiency of apart physical and traditional medicine methods are chosen to analyze the comparative effects of classical treatment methods is a separate question. However, studies that confirm that complementary medicine methods, along with classical ones, achieve much faster and better results than when treating with classical methods alone, are really scarce, and funding is also less
Healthcare Digitalization Reforms around the World and Georgia\u27s Path
No full textThe digitalization of the world economy has created a new opportunity for healthcare. We, all humans, long dreamed about deep personalization in healthcare. Now the time has come. Doctors can treat all humans with their unique differences, special features, and critical approaches. The development of Electro Healthcare, with telemedicine and virtual medicalization, is a way towards the personalization of healthcare. Humanity has long been moving from mass healthcare to personal issues. The conference article is devoted to a very popular topic: the virtual migration of healthcare in Georgia, with its obstacles, long-term reforms, and problems
ირანის ბირთვული პროგრამა გლობალურ და რეგიონულ პოლიტიკაში
No full textIran\u27s nuclear program has a significant impact on regional security in the Middle East. Some countries fear that work on it could lead to Iran developing nuclear weapons. Iran\u27s nuclear activities have become a cause for concern both regionally and internationally, especially since the Islamic Revolution, which transformed the country from a pro-Western, secular monarchy into a Shiite Islamic republic. This significantly changed Iran\u27s foreign policy course and its role in global politics. The work on the nuclear program of the Islamic Republic of Iran has temporarily slowed down due to the initial Etao. Western countries played a major role in Iran\u27s initiation of its nuclear program, and after the Islamic Revolution, the West perceived Iran\u27s resumption of work on its nuclear program as a threat not only to the region but also to the rest of the world. Iran is an interesting country due to its regional and global importance. Naturally, there is great interest in the issue of this country\u27s nuclear program. This is logical, since Iran has a great influence on the security of the Middle East region and its political agenda. Years ago, the nuclear agreement seemed to have solved this problem, but three years after the agreement was reached, the situation has become more complicated.
Certain reasons create a problem in reaching an agreement on Iran\u27s nuclear program again. This will primarily affect regional security in the Middle East. The development of Iran\u27s nuclear program is of serious scientific and technological importance; therefore, it requires monitoring by the international community. Iran\u27s nuclear program has become so topical and problematic that in June of this year, the entire Middle East region faced a political crisis.ირანის ბირთვული პროგრამა მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ახლო აღმოსავლეთის რეგიონულ უსაფრთხოებაზე. ქვეყნების ნაწილი შიშობს, რომ მასზე მუშაობას შესაძლოა, მოჰყვეს ირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნა. ირანის ბირთვული საქმიანობა, განსაკუთრებით ისლამური რევოლუციის შემდეგ, როგორც რეგიონულ, ისე საერთაშორისო დონეზეც შეშფოთების მიზეზი გახდა, რადგან ამ რევოლუციის შედეგად ეს ქვეყანა პროდასავლური, სეკულარული მონარქიიდან შიიტურ ისლამურ რესპუბლიკად გადააქცია. ამან კი მნიშვნელოვნად შეცვალა ირანის საგარეო პოლიტიკური კურსი და ასევე მისი როლი გლობალურ პოლიტიკაში. ირანის ისლამური რესპუბლიკის საწყის ეტაპზე დროებით შენელდა ბირთვულ პროგრამაზე მუშაობა. ირანის მიერ ბირთვული პროგრამის შექმნის წამოწყებაში თავის დროზე დიდი როლი ითამაშეს დასავლეთის ქვეყნებმა, ისლამური რევოლუციის შემდეგ კი, იმავე დასავლეთის მხრიდან ირანის მიერ ბირთვულ პროგრამაზე მუშაობის განახლება აღქმულ ქნა, როგორც საფრთხისშემცვლელი მოვლენა, არა მხოლოდ რეგიონის, არამედ დანარჩენი მსოფლიოსთვისაც.
ირანი საინტერესო ქვეყანაა მისი რეგიონული და მსოფლიო დონის მნიშნველობიდან გამომდინარე. ამ ქვეყნის ბირთვული პროგრამის საკითხისადმი ინტერესიც, ბუნებრივია, დიდია. ეს ლოგიკურიცაა, რადგან ირანი დიდ გავლენას ახდენს ახლო აღმოსავლეთის რეგიონის უსაფრთხოებასა და მის პოლიტიკურ დღის წესრიგზე. წლების წინ ბირთვულ პროგრამაზე შეთანხმების მიღწევით თითქოს ეს პრობლემა მოგვარდა, მაგრამ შეთანხმების მიღწევიდან სამი წლის შემდეგ მდგომარეობა კვლავ გართულდა.
არის გარკვეული მიზეზები, რაც ქმნის პრობლემას ირანის ბირთვული პროგრამის ხელახლა შეთანხმების მისაღწევად. ეს, პირველ რიგში, ახლო აღმოსავლეთის რეგიონულ უსაფრთხოებაზე აისახება. ირანის ბირთვული პროგრამის განვითარება სერიოზული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური მნიშვნელობით ხასიათდება, ამიტომ ის საჭიროებს საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან მონიტორინგს. ირანის ბირთვული პროგრამა იმდენად აქტულური და პრობლემატური გახდა, რომ მიმდინარე წლის ივნისში მთელი ახლო აღმოსავლეთის რეგუჯნი პოლიტიკური კრიზისის წინაშე აღმოჩნდა
განვითარებადი ციფრული ტექნოლოგიები და კიბერუსაფრთხოების გამოწვევები
No full textThe rapid development of modern digital technologies has radically changed the global security paradigm. Artificial intelligence, blockchain, the Internet of Things (IoT), 5G connectivity, and cloud infrastructure create new opportunities, but at the same time increase the complexity and threats of cybersecurity. Along with these technologies, the scale, complexity, and potential for covert impact of cyberattacks on both the public and private sectors are increasing. Critical infrastructures, government agencies, and databases, whose security is directly related to national and international stability, are particularly at risk. The presented paper aims to analyze the main cybersecurity challenges associated with emerging digital technologies. The study is based on case studies, international practice, and modern strategic approaches. Special attention is paid to the concept of cyber resilience, incident response mechanisms, and multi-level coordination. The paper highlights the need for integrated policies, digital solidarity, and technological sovereignty. The abstract reflects the interdisciplinary nature of cybersecurity and emphasizes the need for continuous improvement of prevention, response, and recovery processes in the context of technological progress.თანამედროვე ციფრული ტექნოლოგიების სწრაფმა განვითარებამ რადიკალურად შეცვალა გლობალური უსაფრთხოების პარადიგმა. ხელოვნური ინტელექტი, ბლოკჩეინი, ინტერნეტი ნივთების (IoT), 5G კავშირი და ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურა ქმნიან ახალ შესაძლებლობებს, თუმცა, ამავე დროს ზრდიან კიბერუსაფრთხოების სირთულეებსა და საფრთხეებს. აღნიშნულ ტექნოლოგიებთან ერთად იზრდება კიბერშეტევების მასშტაბი, სირთულე და ფარული ზემოქმედების შესაძლებლობა როგორც სახელმწიფო, ისე კერძო სექტორზე. განსაკუთრებით რისკის ქვეშ დგანან კრიტიკული ინფრასტრუქტურები, სახელმწიფო უწყებები და მონაცემთა ბაზები, რომელთა უსაფრთხოება პირდაპირ კავშირშია ეროვნულ და საერთაშორისო სტაბილურობასთან.
წარმოდგენილი ნაშრომი მიზნად ისახავს გააანალიზოს ის ძირითადი კიბერუსაფრთხოების გამოწვევები, რომლებიც დაკავშირებულია განვითარებად ციფრულ ტექნოლოგიებთან. კვლევა ეფუძნება შემთხვევების ანალიზს, საერთაშორისო პრაქტიკასა და თანამედროვე სტრატეგიულ მიდგომებს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა კიბერმდგრადობის კონცეფციას, ინციდენტებზე რეაგირების მექანიზმებსა და მრავალდონიან კოორდინაციას. ნაშრომში გამოკვეთილია საჭიროება ინტეგრირებული პოლიტიკის, ციფრული სოლიდარობისა და ტექნოლოგიური სუვერენიტეტის გასაძლიერებლად.
აბსტრაქტი ასახავს კიბერუსაფრთხოების ინტერდისციპლინურ ბუნებას და ხაზს უსვამს პრევენციული, რეაგირებისა და აღდგენის პროცესების მუდმივ დახვეწის აუცილებლობას ტექნოლოგიური პროგრესის ფონზე