E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
გზა თურქეთიდან ქართულ არენამდე: ჩოხის სემანტიკურ-კონტექსტური ტრანსფორმაცია
No full text The history of the traditional Georgian garment and cultural symbol - chokhi - is one of the clearest examples of how material objects can undergo profound semantic transformations and become key symbols of national identity. The research revealed that the name of the fabric "chukha", which moved from the Turkic linguistic space to the Georgian context, has been recorded in Georgian literary sources since the tenth century. Specifically, since 951. Over time, it underwent both linguistic and contextual transformation.
This name for the fabric was adapted to describe a distinctive form of national clothing worn by Georgian nobles, warriors, and public figures. As a result of a semiotic transformation, the chokha garment became an integral part of Georgian wrestling - a wrestling uniform. When this happened is difficult to determine, although we have a unique ancient visual source - one of the walls of the Alaverdi Cathedral with a 15th-century fresco - a wrestling scene, which directly connects chokha and wrestling.
It is noteworthy that for centuries, the "chokha" has been and remains one of the most prominent symbols of national identity not only in Georgia, but also throughout the Caucasian space. Its cultural transformation confirms that the "chokha" is no longer just a piece of clothing - it is a kind of "Caucasian code" that expresses dignity, freedom, heritage, and a rebellious spirit.წინამდებარე კვლევა ეხება ჩოხის სემანტიკურ-კონტექსტური ტრანსფორმაციის მრავალსაფეხურიან პროცესს. გვიჩვენებს საქართველოში ეროვნული ღირსებისა და იდენტობის განმასახიერებელი, სავარაუდოდ, თურქული წარმომავლობის ტერმინის ტრანსფორმაციისა და კულტურულ-სოციალური კონტექსტის დინამიკას. მასში განხილულია სიტყვა ჩოხის ინტეგრაცია ქართულ ენაში - თურქული ქსოვილის სახელიდან თუ როგორ იქცა ქართული რიტუალური ტანსაცმლის დასახელებად, კულტურული მეხსიერების მატარებლად, ეროვნული იდენტობის სიმბოლოდ და შემდგომი ევოლუციით მოჭიდავეების განუყოფელ ფორმად არა მხოლოდ ლექსიკური, არამედ ფუნქციური, სემიოტიკური და სიმბოლური ცვლილებების გზით.
კვლევის შედეგად იკვეთება, რომ ეს ტრანსფორმაცია არ ყოფილა მხოლოდ მოდური ცვლილების შედეგი - იგი წარმოადგენს მრავალშრიან, სოციალურად და კულტურულად მართულ პროცესს, რომელშიც მონაწილეობდა როგორც კოლექტიური მეხსიერება, ასევე, საზოგადოებრივი პრაქტიკა. აქვე წარმოჩენილია, თუ როგორ აქცევს საზოგადოება უცხოურ ტერმინს საკუთარ ეროვნულ ნიშნად.
ნაშრომის მიზანია, გააანალიზოს ჩოხის როგორც ტანსაცმლის, ისე კულტურული სიმბოლოს სემანტიკური და კონტექსტური ტრანსფორმაცია – როგორ ვითარდებოდა მისი მნიშვნელობა თურქულ კულტურულ არეალში და როგორ გადმოვიდა ქართულ სივრცეში, სადაც ახალი დატვირთვა შეიძინა.
კვლევა ეფუძნება ენობრივ ანალიზს, ისტორიულ დოკუმენტებს, კულტურულ პრაქტიკასა და სემიოტიკას, ადგილობრივ ტრადიციებს და მიზნად ისახავს, აჩვენოს, როგორ შეიძლება ერმა უცხოური კულტურული ელემენტი საკუთარ იდენტობად აქციოს არა კოპირების, არამედ გადამუშავების გზით.
 
აფრიკატები აზერბაიჯანული ენის დასავლური ჯგუფის ყაზახურ დიალექტში
No full textThe phonetic system of the Azerbaijani language, particularly at the dialectal level, is important for studying linguistic diversity and language development. In Standard Azerbaijani, affricates are limited to two types — [č] (voiceless) and [ǯ] (voiced) — which are used in all speech positions and morphological forms. However, the Qazakh dialect of the Western group of Azerbaijani has two additional affricates: [c] and [ȝ]. These affricates do not appear in Standard Azerbaijani and are exclusively used in dialectal speech. They occur in various word positions and suffixes, emphasising their functional significance at the dialectal level.
Researchers suggest that the emergence of these sounds is associated with historical-linguistic influences, particularly contact with Khazars, Kipchaks, Mongols and Caucasian languages. The Qazakh dialect also exhibits chain transformations of affricates, whereby sibilant affricates [č] and [ǯ] shift to their non-sibilant counterparts [c] and [ȝ]. These changes have led to the formation of numerous regional variants and parallel phonemic systems, demonstrating the rich and multilayered nature of Azerbaijani phonetics and dialectology. Affricates such as [c] and [ȝ] are not just dialectal phenomena; they also reflect significant ethno-linguistic and historical processes, broadening our understanding of the development and regional diversity of the Azerbaijani language.აზერბაიჯანული ენის ფონეტიკური სისტემა, განსაკუთრებით მისი დიალექტური დონე, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ენობრივი მრავალფეროვნების და ენის განვითარების კვლევაში. სალიტერატურო აზერბაიჯანულ ენაში აფრიკატული თანხმოვნების რაოდენობა შეზღუდულია და მოიცავს ორ ტიპს — [č] (ყრუ) და [ǯ] (მჟღერი), რომლებიც აქტიურად გამოიყენება მეტყველების ყველა პოზიციასა და მორფოლოგიურ ფორმებში. აზერბაიჯანული ენის დასავლური ჯგუფის ყაზახურ დიალექტში კი ფიქსირდება დამატებით ორი აფრიკატი — [c] და [ȝ], რომლებიც სალიტერატურო ენაში არ გვხვდება და მხოლოდ დიალექტურ მეტყველებაში გამოიყენება. აღნიშნული აფრიკატები სხვადასხვა სიტყვების პოზიციებსა და სუფიქსებში გვხვდება, რაც მათ მნიშვნელოვან ფუნქციურ როლს უსვამს ხაზს დიალექტურ დონეზე.
მკვლევრების აზრით, მათი წარმოშობა დაკავშირებულია ისტორიულ-ენოვან ზემოქმედებებთან, კერძოდ, ხაზარების, ყივჩაღების, მონღოლებისა და კავკასიურ ენებთან ურთიერთობების გამო. აზერბაიჯანული ენის დასავლური ჯგუფის ყაზახურ დიალექტში ასევე ფიქსირდება აფრიკატების ჯაჭვური ტრანსფორმაციები, სადაც შიშინა აფრიკატები [č] და [ǯ] გადაიქცევიან სისინა ვარიანტებად [c] და [ȝ].
ამ ცვლილებებმა წარმოშვა მრავალრიცხოვანი რეგიონული ვარიანტები და პარალელური ფონემური სისტემები, რაც აჩვენებს აზერბაიჯანული ენის ფონეტიკისა და დიალექტოლოგიის მდიდარ და მრავალსაფეხუროვან ბუნებას. [c] და [ȝ] აფრიკატები არ წარმოადგენს მხოლოდ დიალექტურ ფენომენს, არამედ ეთნოლინგვისტური და ისტორიული პროცესების მნიშვნელოვანი ანარეკლია, რომელიც აფართოებს ჩვენს ცოდნას აზერბაიჯანული ენის განვითარებისა და რეგიონული მრავალფეროვნების შესახებ
ვაშლი ქართველთა და სხვა ხალხთა წარმართულ კულტურაში
No full textThis article presents the symbolism of the apple in the folklore of various nations, including Georgians, and discusses its connection with people\u27s beliefs, ideas, and customs. The customs, myths, and legends of Georgians, Yezidis, Britons, Romans, Phrygians, Indians, ancient Greeks, Kyrgyz, Persians, Russians et cetera, information preserved in the Old Testament, ancient Hebrew Haggadah and medieval, ancient Greek and Jewish poetry is analyzed. The article discusses two opinions. According to one suggestion, an apple appears in folk beliefs and customs by chance, not as an apple as particular plant species, but as an abstact fruit, symbolizing fertility and abundance. Based on a comparative analysis of the data, presented in the current artikle, we advocate opposite suggestion, that apple does not appear by chance, but rather plays its specific simbolic role in the beliefs, customs, and myths of various nations, including Georgians.ამ სტატიაში წარმოდგენილია ვაშლის სიმბოლიკა სხვადასხვა ხალხის, მათ შორის ქართველთა ფოლკლორში და განხილულია მისი კავშირი ადამიანთა რწმენა-წარმოდგენებთან და წეს-ჩვეულებებთან. განხილულია ვაშლთან და ვაშლის ხესთან დაკავშირებული ქართველთა, იეზიდების, ბრიტანელების, რომაელების, ფრიგიელების, ინდოელების,ანტიკური ხანის ბერძნების, ყირგიზების, სპარსელების, რუსების და სხვა ხალხთა წეს-ჩვეულებები, მითები, თქმულებები, აგრეთვე, წერილობითი სახით შემორჩენილი, ძველ აღთქმაში დაცული ცნობები, შუამდინარული, ანტიკური ბერძნული და იუდეველთა პოეზიის ნიმუშები, ძველებრაულ ჰაგადაში დაცული ცნობები. განხილულია ედემის ვაშლის შესახებ არსებული წარმოდგენის წარმომავლობა. სტატიაში განხილულია ორი მოსაზრება. ერთის თანახმად, ხალხურ წარმოდგენებში და წესჩვეულებებში ვაშლი ფიგურირებს არა როგორც, მაინც და მაინც ეს კონკრეტული მცენარე, არამედ ზოგადად, როგორც ნაყოფი (ვაშლის, ბროქეულის, ბადრანგის, სხვ.) რომელიც თავისთავად ნაყოფიერებას და სიმრავლეს განასახიერებს. სტატიაში განხილული მონაცემების შედარებითი ანალიზის საფუძველზე გამოთქმულია სხვა მოსაზრება, რომ სხვადასხვა ხალხთა, მათ შორის ქართველთა რწმენა-წარმოდგენებში, წეს-ჩვეულებებში, მითებში სწორედ ვაშლი უკავშირდება ტრფობას, ნაყოფიერებას და სიმრავლეს და ის შემთხვევით არ მოიხსენიება/გამოიყენება სხვადასხვა მითში, რიტუალში თუ წერილობით წყაროში
პოეზიის ,,ახალი ენის“ დანიშნულება პ. ცელანისა და ი. ბახმანის თეორიულ-ესთეტიკურ კონცეფციაში
No full textThe paper outlines the distinctive features of post-war German lyrical poetry and the poets’ union “Group 47,” which laid the foundation for a new theoretical perspective and literary style. The paper analyzes the significant theoretical works of Ingeborg Bachmann and Paul Celan. Special attention is focused on Celan’s theoretical-aesthetic concept as articulated in “The Meridian” (“Der Meridian”), a vision wholly shared by Ingeborg Bachmann. The research explores the central issues of the theoretical-aesthetic concepts of Celan and Bachmann, such as the function and purpose of lyrical poetry, the specificity of poetic language, the poet\u27s relationship with reality, and the philosophical influences on the poet’s creative work etc.
The study determines that the rejection of old literary traditions by these poets stemmed from their desire to create a “new language” with a new mode of expression. In their lyrical poetry, this goal is realized through the use of cryptic expression, laconicism, the rejection of punctuation, the breaking of rhyme and violation of syntactic rules. The “new” lyrical poetry is also characterized by the abundance of metaphors, allegories and symbols; a verse line structure; free rhythm; weakening of the function of the lyrical “I” and a direct “dialogue” with the reader.
Typical features of Celan’s “hermetic” lyrical poetry include: “mysterious codes” and allusions to specific Biblical narratives and figures, a pessimistic thematic approach, and the frequent use of adjectives denoting dark colors. The opposing motifs embodied in the poetry of Celan and Bachmann—protest and silence, good and evil, death and life—are in direct correlation with the issues of post-war philosophy, which also heavily emphasizes melancholy, alienation, fear, spiritual crisis and emptiness.
The existential philosophies of Ludwig Wittgenstein and Martin Heidegger have had a particularly strong influence on the poems and theoretical writings of Paul Celan and Ingeborg Bachmann.
ნაშრომში განხილულია ომისშემდგომი გერმანული ლირიკისა და პოეტთა გაერთიანების: „გრუპე 47,“ სრულიად ახლებური პოეზიის თავისებურებები, რომელმაც საფუძველი დაუდო ახალ თეორიულ შეხედულებებსა და ლიტერატურულ სტილს. შესწავლილია ი. ბახმანისა და პ. ცელანის მნიშვნელოვანი თეორიული ნაშრომები. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა პ. ცელანის „მერიდიანის“ (“Der Meridian“) თეორიულ–ესთეტიკურ კონცეფციას, რომელსაც სრულად იზიარებს ი. ბახმანი. გამოკვლეულია პ. ცელანისა და ი. ბახმანის თეორიულ–ესთეტიკური კონცეფციის ძირეული საკითხები, როგორიცაა: ლირიკის ფუნქცია და დანიშნულება, პოეტური ენის სპეციფიკა, პოეტის დამოკიდებულება სინამდვილის მიმართ, ფილოსოფიური გავლენები პოეტის შემოქმედებაზე და სხვ. დადგენილია, რომ ზემოთ დასახელებულ პოეტთა მიერ ძველი ლიტერატურული ტრადიციების უარყოფა გამოწვეული იყო სურვილით, შეექმნათ ,,ახალი ენა“, რომელსაც გამოხატვის ახალი მანერა ექნებოდა. მათ ლირიკაში სწორედ ეს ფუნქცია აქვს ლექსების დაშიფვრას, ლაკონურობას, სასვენი ნიშნების უარყოფას, რითმისა და სინტაქსური წესების დარღვევას; ,,ახალ“ ლირიკას ახასიათებს ასევე: მეტაფორების, ალეგორიებისა და სიმბოლოების სიუხვე, ლექსის ბწკარედული ფორმა, თავისუფალი რიტმი, ლირიკული ,,მე“ - ს ფუნქციის შესუსტება და უშუალო ,,საუბარი“ მკითხველთან. პ. ცელანის „ჰერმეტული“ ლირიკის ტიპური მახასიათებლებია: „იდუმალი კოდები“ და მინიშნებები ბიბლიის ცალკეულ სიუჟეტებსა და სახეებზე, პესიმისტური თემატიკა და მასთან კავშირში მუქი ფერების აღმნიშვნელი ზედსართავების გამოყენება. პ. ცელანისა და ი. ბახმანის ლექსებში განსხეულებული პროტესტისა და დუმილის, სიკეთისა და ბოროტების, სიკვდილისა და სიცოცხლის ოპოზიციური მოტივები უშუალო კორელაციაშია ომის შემდგომი ფილოსოფიის პრობლემატიკასთან, რომელშიც ასევე მძლავრობს მელანქოლიური განწყობა, გაუცხოება, შიში, სულიერი კრიზისი და სიცარიელე. განსაკუთრებულ ზეგავლენას პ. ცელანისა და ი. ბახმანის ლექსებსა და თეორიულ ნაშრომებზე ახდენს ლუდვიგ ვითგენშტაინისა და მარტინ ჰაიდეგერის ეგზისტენციალური ფილოსოფია.
 
საქართველოს ეკონომიკის მდგრადი განვითარების პერსპექტივები
No full text In recent decades, the global community has increasingly recognized the need for sustainable development as an important principle of economic progress. The concept of sustainable development includes the pursuit of economic growth while addressing environmental protection and social equity issues, thereby ensuring the well-being of present and future generations.
The paper notes that the sustainable economic development of our country requires us to find new approaches to economic life, both in terms of production and consumption. It is important to look for new ways of economic efficiency in order to produce more with fewer resources and with less waste. Environmental protection requires new production processes, greater use of recyclable materials. In the article we analyze, that economic systems often prioritize short-term gains over long-term stability, which leads to unsustainable development that depletes natural resources, exacerbates inequality, and damages ecosystems.
The many global challenges of sustainable development require collective action and international cooperation, yet political and economic interests often hinder the achievement of common goals. Given these challenges, the need for innovative solutions is more urgent than ever.
The multifaceted nature of sustainable development requires concerted action and international cooperation, but political and economic interests often hinder the achievement of common goals. According these challenges, the need for innovative solutions is more urgent than ever.
ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, გლობალური საზოგადოება სულ უფრო მეტად აღიარებს მდგრადი განვითარების აუცილებლობას, როგორც ეკონომიკური პროგრესის მნიშვნელოვან პრინციპს. მდგრადი ეკონომიკური განვითარების კონცეფცია მოიცავს ეკონომიკური ზრდისკენ სწრაფვას და ამავდროულად გარემოს დაცვისა და სოციალური თანასწორობის საკითხების მოგვარებას, რითაც უზრუნველყოფს აწმყო და მომავალი თაობების კეთილდღეობას.
ნაშრომში აღნიშნულია, რომ ჩვენ ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარება მოითხოვს, რომ ვიპოვოთ ეკონომიკური ცხოვრების ახალი მიდგომები, როგორც წარმოების ისე მოხმარების თვალსაზრისით. მნიშვნელოვანია ვეძებოთ ეკონომიკური ეფექტურობის ახალი გზები, რათა უფრო მეტი ვაწარმოვოთ ნაკლები რესურსებით და ნაკლები ნარჩენებით. გარემოს დაცვა მოითხოვს ახალ წარმოების პროცესებს, გადამუშავებადი მასალის მეტ გამოყენებას. ნაშრომში გაანალიზებულია, რომ ეკონომიკური სისტემები ხშირად უპირატესობას ანიჭებენ მოკლევადიან მიღწევებს გრძელვადიან სტაბილურობასთან შედარებით, რაც იწვევს არამდგრად განვითარებას, რომლებიც ამცირებენ ბუნებრივ რესურსებს, ამწვავებენ უთანასწორობას და აზიანებენ ეკოსისტემებს. მდგრადი განვითარების ბუნება, რომელიც შედგება მრავალი ფაქტორისაგან, მოითხოვს ერთობლივ მოქმედებას და საერთაშორისო თანამშრომლობას, თუმცა პოლიტიკური და ეკონომიკური ინტერესები ხშირად ხელს უშლის საერთო მიზნების მიღწევას. ამ გამოწვევების გათვალისწინებით, ინოვაციური გადაწყვეტილებების საჭიროება უფრო აქტუალურია, ვიდრე ოდესმე
კონფლიქტები და მათი პრევენცია სკოლაში
No full textThis article discusses in detail the problem raised – the frequency of conflict situations at school, the characteristics of the transitional age among students, and consistently describes alternative ways to solve the problem
The main causes of conflicts in the school environment are discussed, which may include interpesonal issues, cultural differences, pressure etc. The various conflict resolution strategies used in schools are expored. Measures that schcools can take to prevent conflicts include: promoting empathy, developing a positive school climate, and providing conflict resolution training for staff.
The article seeks to contribute to existing knowledge by examining current practices, examining the effectiveness of different conflict resolution strategies, and offering recommendations to strengthen conflict prevention efforts in school settings. სკოლის მოსწავლეებს შორის კონფლიქტური სიტუაციები, მისი სახეები, აგრესიის გამომწვევი მიზეზები და მათი მოგვარების გზები. წინამდებარე სტატიაში დეტალურადაა განხილული წამოჭრილი პრობლემა - კონფლიქტური სიტუაციების სიხშირე სკოლაში, გარდატეხის ასაკის თავისებურებები მოსწავლეებში, თანმიმდევრულად არის აღწერილი პრობლემის გადაჭრის ალტერნატიული გზები.
სტატიაში დასაბუთებულია თემის აქტუალობა, კვლევის მიზანი და ამოცანები, განსაზღვრულია კვლევის ობიექტი. ჩამოყალიბებულია პრობლემის პრაქტიკული მნიშვნელობა.
თეორიულ მასალაში განხილულია კონფლიქტების ძირითადი მიზეზები სასკოლო გარემოში, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს ინტერპერსონალურ საკითხებს, კულტურულ განსხვავებებს, ზეწოლას და ა.შ. ასევე გამოკვლეულია კონფლიქტების მოგვარების სხვადასხვა სტრატეგიები, რომლებიც გამოიყენება სკოლებში; ღონისძიებები, რომლებიც სკოლებს შეუძლიათ განახორციელონ კონფლიქტების თავიდან ასაცილებლად, როგორიცაა: თანაგრძნობის ხელშეწყობა, სკოლაში პოზიტიური კლიმატის განვითარება, კონფლიქტის მოგვარების ტრენინგი პერსონალისთვის.
სკოლებში კონფლიქტების გავრცელებისა და გავლენის გათვალისწინებით, არსებობს ემპირიული კვლევის აუცილებლობა კონფლიქტების გამომწვევი მიზეზების უკეთ გასაგებად და ეფექტური პრევენციისა და მოგვარების სტრატეგიების გამოსავლენად.
ეს ნაშრომი ცდილობს ხელი შეუწყოს არსებულ ცოდნას მიმდინარე პრაქტიკის შესწავლით, კონფლიქტის მოგვარების სხვადასხვა სტრატეგიის ეფექტურობის შესწავლით და რეკომენდაციების შეთავაზებით კონფლიქტების პრევენციის მცდელობების გაძლიერების მიზნით სკოლის პირობებში.
სკოლებში კონფლიქტების გავრცელებისა და გავლენის გათვალისწინებით, არსებობს ემპირი-ული კვლევის აუცილებლობა კონფლიქტების გამომწვევი მიზეზების უკეთ გასაგებად და ეფექტური პრევენციისა და მოგვარების სტრატეგიების გამოსავლენად.
კონფლიქტის მოგვარების სხვადასხვა სტრატეგიის ეფექტურობის შესწავლით და რეკომენდაციების შეთავაზებით კონფლიქტების პრევენციის მცდელობების გაძლიერების მიზნით სკოლის პირობებში.
 
ქართული დოკუმენტური კინო და რეზო თაბუკაშვილის ტრილოგია - ,,კვალი ნათელი“; ,,საქართველოს მეჭურჭლეთუხუცესი“; ,,შორიელთა სიახლოვე“
No full textAt all times, reality surpasses all imagination - by stretching human thought, reaching depths, emotionality, aesthetic appeal and even harsh reality. No fantasy can excite and make the public think like documentary reality. That is why documentary art needs special appreciation. The main principle position of documentary cinema should be to portray reality with naturalistic infallibility and not to embellish it with ideologies.Whether an artist, a documentary film author or a representative of another field - he must be the first to see the problem, attend to others and sound the alarm. The biggest harm to society is indifference and nihilism, which art has the leverage to prevent. In art, quantity means nothing, quality means everything.
The purpose of this paper is to show the stages of development of Georgian documentary cinema and trilogy of Rezo Tabukashvili\u27s - "The Trail is Clear”, "Georgia\u27s Potter" and "Closeness of Distants”. Methodological foundations together with the analysis of historical research are represented by the methods of content analysis and comparative analysis. The main results of the research revealed that the influence of Georgian documentary cinema on the Georgian reality of the 20th century is undoubtedly great, and also, documentary cinema is considered a precursor to the formation of national cinematography. As a conclusion in the paper, we present recommendations regarding the problem of linearity and diversity of topics in Georgian documentary cinema.ყველა დროში სინამდვილე ყოველგვარ ფანტაზიას სჯობნის - ადამიანის აზრის გაქანებით, სიღრმეების წვდომით, ემოციურობით, ესთეტიკური ხიბლითა და თუნდაც მკაცრი რეალობით. ვერავითარი ფანტაზია ვერ აღაფრთოვანებს და ვერ დააფიქრებს საზოგადოებას ისე, როგორც დოკუმენტური სინამდვილე. ამიტომ დოკუმენტურ ხელოვნებას განსაკუთრებული დაფასება სჭირდება. სინამდვილის ნატურალისტური უტყუარობით ასახვა უნდა იყოს დოკუმენტური კინოს მთავარი პრინციპული პოზიცია და არა იდეოლოგიზებული შელამაზება. ხელოვანმა, დოკუმენტური ფილმის ავტორი იქნება ის, თუ სხვა სფეროს წარმომადგენელი - პირველმა უნდა დაინახოს პრობლემა, სხვას დაასწროს და ატეხოს განგაში. ყველაზე დიდ ზიანს საზოგადოებას გულგრილობა და ნიჰილიზმი აყენებს, რომლის არდაშვების ბერკეტი, სწორედ, ხელოვნებას გააჩნია. ხელოვნებაში რაოდენობა არაფერს ნიშნავს, ხარისხი კი - ყველაფერს.
წინამდებარე ნაშრომის მიზანია, ქართული დოკუმენტური კინოს განვითარების ეტაპების ჩვენება და მისი მთავარი მახასიათებლების განხილვა რეზო თაბუკაშვილის ტრილოგიის-,,კვალი ნათელი“, ,,საქართველოს მეჭურჭლეთუხუცესი“ და ,,შორიელთა სიახლოვე“-ს მაგალითზე. მეთოდოლოგიურ საფუძვლებს ისტორიული კვლევის ანალიზთან ერთად წარმოადგენს კონტენტ-ანალიზისა და შედარებითი ანალიზის მეთოდები. კვლევის ძირითადმა შედეგებმა ცხადყო, რომ ქართული დოკუმენტური კინოს გავლენა მე-20 საუკუნის ქართულ სინამდვილეზე, უდაოდ დიდია და ასევე, დოკუმენტური კინო ითვლება ეროვნული კინემატოგრაფიის ჩამოყალიბების წინამორბედად. ნაშრომში დასკვნის სახით, ჩვენს მიერ, წარმოდგენილია რეკომენდაციები ქართულ დოკუმენტურ კინოში სწორხაზოვნებისა და თემების გამრავალფეროვნების პრობლემასთან დაკავშირებით
რეგიონული უსაფრთხოების ტრანსფორმაცია შავი ზღვის რეგიონში და ზანგეზურის დერეფნის გეოპოლიტიკური მნიშვნელობა
No full textThe article examines the security challenges in the Black Sea region, the geopolitical significance of the Zangezur Corridor, and its impact on ongoing political processes in the region. The ongoing Russia–Ukraine war has exerted a fundamental influence on global security and has called into question the existing architecture of the international system. At the same time, the South Caucasus has become an arena of interest for major powers, where the creation of various strategic footholds is pursued under the guise of economic projects. A particularly prominent place in this process is occupied by the Zangezur Corridor – a transport project located in Armenia’s Syunik province that serves as a connecting hub between mainland Azerbaijan and the Nakhchivan Autonomous Republic. Accordingly, the implementation of this project should be considered not only through an economic and transit lens but also in terms of its substantial geopolitical and security implications. The article attempts to analyse the processes taking place in the region, the associated challenges, and prospects linked to the realisation of the Zangezur project. სტატიაში განხილულია შავი ზღვის რეგიონის უსაფრთხოების გამოწვევები, ზანგეზურის დერეფნის გეოპოლიტიკური მნიშვნელობა და მისი გავლენა რეგიონში მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებზე. რუსეთ-უკრაინის მიმდინარე ომმა ძირეული გავლენა იქონია გლობალურ უსაფრთხოებაზე და საერთაშორისო სისტემის არსებული არქიტექტურა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა. ამავდროულად სამხრეთ კავკასიაში დიდი მოთამაშეების ინტერესის სფეროს წარმოადგენს ეკონომიკური პროექტების საფარქვეშ სხვადასხვა პლაცდარმების შექმნა. ამ პროცესში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ზანგეზურის დერეფანს - სატრანსპორტო პროექტს, რომელიც სომხეთის სიუნიკის რეგიონში მდებარეობს და აზერბაიჯანის ძირითად ტერიტორიასა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დამაკავშირებელი კვანძია. შესაბამისად, ამ პროექტის განხორციელება არა მარტო ეკონომიკურ და სატრანზიტო ჭრილში უნდა განვიხილოთ, არამედ მას გეოპოლიტიკური და უსაფრთხოების დატვირთვაც აქვს. სტატიაში შევეცადეთ გაგვეანალიზებინა რეგიონში მიმდნარე პროცესები, გამოწვევები და პერსპექტივები, რომელიც ზანგეზურის პროექტის რეალიზებასთან არის დაკავშირებული
MICROBIOLOGICAL MONITORING OF ACUTE BLOODSTREAM INFECTIONS
No full textBloodstream infection (BSI) is a critical global health concern, frequently leading to sepsis and carrying a high mortality rate directly proportional to delays in appropriate antimicrobial treatment. While conventional blood culture (BC) remains the microbiological gold standard, its protracted turnaround time (TAT) — often requiring 24 to 48 hours for organism identification (ID) and definitive antimicrobial susceptibility testing (AST) — necessitates broad-spectrum empirical therapy, contributing to antibiotic resistance.
Recent advancements in clinical microbiology have focused on expediting this diagnostic process. Key culture-based enhancements include Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization-Time of Flight Mass Spectrometry (MALDI-TOF MS) for rapid ID from positive BC bottles, and the implementation of automated phenotypic systems like the Accelerate PhenoTest for faster AST results (within 7 hours). Complementing these are molecular diagnostic platforms, such as multiplex Polymerase Chain Reaction (PCR) panels (e.g., FilmArray, Verigene), which rapidly identify common bacterial and fungal pathogens and crucial antimicrobial resistance determinants (e.g., mecA, vanA/B) directly from positive cultures in under two hours.
Further pushing the diagnostic timeline are culture-independent methods, including T2 magnetic resonance and metagenomic Next-Generation Sequencing (mNGS) performed directly on whole blood, which promise comprehensive pathogen detection in less than 8 hours, even in culture-negative sepsis cases.
The integration of these rapid diagnostic technologies into laboratory workflows is vital for implementing effective antimicrobial stewardship programs. By providing earlier, actionable results, these methods enable targeted therapy de-escalation, ultimately leading to improved patient prognosis and a more effective public health response to multidrug-resistant organisms
MODERN ASPECTS OF SHOCK RECOGNITION AND MANAGEMENT
No full textShock is a life-threatening condition characterized by inadequate tissue perfusion leading to cellular dysfunction and organ failure. Effective management requires timely recognition and a comprehensive, multidisciplinary approach. Modern strategies combine classical therapeutic protocols with innovative technologies and precision medicine principles.
Fluid resuscitation remains the cornerstone of shock management. Balanced crystalloids are preferred for restoring intravascular volume and optimizing tissue oxygenation. When adequate fluid replacement fails to stabilize hemodynamics, vasopressors are administered to maintain mean arterial pressure and ensure vital organ perfusion. In severe refractory cases, mechanical circulatory support such as extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) provides temporary stabilization until recovery of cardiac or pulmonary function.
Continuous hemodynamic and metabolic monitoring—through parameters such as central venous pressure, arterial pressure, and oxygen saturation—facilitates early detection of deterioration and guides therapeutic adjustments. The integrated team-based approach involving intensivists, surgeons, anesthesiologists, and other specialists ensures coordinated decision-making and rapid intervention.
Personalized medicine has become increasingly important, allowing therapy to be tailored to patient-specific factors such as age, comorbidities, and response to treatment. Furthermore, post-shock psychological support and rehabilitation significantly contribute to long-term recovery and quality of life.
In conclusion, modern shock management emphasizes rapid diagnosis, goal-directed resuscitation, and interdisciplinary collaboration supported by technological innovation. These advancements substantially improve survival rates and functional outcomes in critically ill patients