E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
Assessment of the Climate Change Impact on the Characteristic Parameters of Freezing in Georgia by Regions
No full textThe change tendency in the duration of the frost-free period in the territory of Georgia is analysed by comparing the last 16 years of data (2007-2022) with the similar one of the previous periods (1951-1965). The early, average and late values of the last spring and first autumn frost dates in the study regions were evaluated. It was revealed that in the period 2007-2022 compared to 1951-1965, the average values of frosts shifted earlier for the last spring frost and later for the first autumn frost, which led to frost-free periods increasing and, accordingly, the length of the vegetation period. The map depicting the duration of increased frost-free periods is presented, the trend of increasing frost-free periods under climate change is revealed, and the dependence of these periods on the North Atlantic Oscillation is also fixed
GIS Served Car Travel Times to Maternity Hospitals in the Kvemo Kartli Region, Georgia
No full textThis study aimed to evaluate car travel times to maternity hospitals in the Kvemo Kartli region of Georgia, with the objective of identifying underserved areas and informing priority interventions to reduce spatial inequalities in access to maternal healthcare services. The isochrone map showing car travel times to the maternity hospitals was created using geographical information systems (GIS), taking into account the location of the maternity hospitals, the length of the roads, and data on the maximum allowed speeds of the vehicles. The research highlights discrepancies in women\u27s access to maternity hospitals in the Kvemo Kartli region. All three maternity hospitals are located in the most densely populated areas, close to each other. Access to maternity hospitals is markedly constrained across large parts of the Kvemo Kartli region, particularly in areas characterised by lower population density. Overall, 51% of women aged 15–49 reside within adequately served zones (car travel time < 30 minutes), while the remaining 49% live in underserved zones (car travel time > 30 minutes). This spatial disparity underscores substantial risks to maternal and infant health, highlighting the urgent need for targeted interventions to improve healthcare accessibility. The most effective solution for reducing inequality in women\u27s access to maternity hospitals is to either establish a new maternity hospital or relocate one of the three existing facilities to Bolnisi
ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელების გავრცელება სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში
No full textThe first case of Crimean-Congo hemorrhagic fever in Georgia was identified in 2009. Since 2013, there has been a significant increase in the incidence rate, which reached 1.32 cases per 100,000 population in 2022. The disease is unevenly distributed across the regions of Georgia. The highest incidence is observed in the Samtskhe-Javakheti region, where the disease was first recorded in 2017. Since 2020, an extremely intense spread of this infection began in the region, peaking in 2022, when the incidence rate reached 28.3 cases per 100,000 population, which is 21.4 times higher than the national average incidence rate for the same year.
As in the rest of the country, within the Samtskhe-Javakheti region, the disease is also unevenly distributed. During the analysis period, only 1 case was recorded in the Javakheti area itself, whereas in the municipalities of Samtskhe - in Aspindza, Adigeni, and Akhaltsikhe - the average incidence rates were 37.7, 34.8, and 25.3 per 100,000 population, respectively.საქართველოში ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელების პირველი შემთხვევა გამოვლინდა 2009 წელს. 2013 წლიდან დაიწყო ავადობის დონის მნიშვნელოვანი მატება და 2022 წელს ავადობის მაჩვენებელმა 1.32-ს მიაღწია 100 000 მოსახლეზე. საქართველოს რეგიონებში დაავადება არათანაბრადაა გავრცელებული. ავადობის ყველაზე მაღალი დონეა სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში, სადაც დაავადება პირველად აღირიცხა 2017 წელს. 2020 წლიდან კი რეგიონში დაიწყო ამ ინფექციის უაღრესად ფართო გავრცელება და პიკს 2022 წელს მიაღწია, როდესაც ავადობის მაჩვენებელმა 28.3 შეადგინა 100 000 მოსახლეზე, რაც 21.4-ჯერ აღემატება ამავე წელს მთლიანად ქვეყანაში ავადობის არსებულ დონეს.
როგორც ქვეყანაში, ისე სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში, დაავადება არათანაბრადაა გავრცელებული. საანალიზო პერიოდში ჯავახეთის ტერიტორიაზე დაავადების მხოლოდ 1 შემთხვევა გამოვლინდა, მაშინ, როდესაც სამცხის მუნიციპალიტეტებში - ასპინძაში, ადიგენში და ახალციხეში ავადობის საშუალო მაჩვენებელმა შეადგინა 37.7, 34.8 და 25.3 შესაბამისად
სინთეტიკური კოსმეტიკური ინგრედიენტების გავლენის ზოგიერთი თავისებურებები ადამიანის ჯანმრთელობასა და გარემოზე
No full textThe increasing global use of synthetic cosmetics has raised serious concerns regarding their impact on human health and the environment. This review examines the short- and long-term health risks associated with synthetic cosmetic ingredients, including allergic reactions, hormonal disruptions, and heavy metal toxicity. It also explores the environmental consequences, such as water pollution, bioaccumulation in aquatic organisms, microbial disruption, and microplastic contamination. The analysis highlights significant regulatory gaps and emphasizes the importance of consumer education, sustainable production, and stricter safety standards. The study concludes with practical recommendations for regulators, industry stakeholders, and consumers to mitigate the adverse effects of synthetic cosmetics and promote safer, more environmentally friendly alternatives.სინთეზური კოსმეტიკური საშუალებების გამოყენების გლობალური ზრდა მნიშვნელოვნად ზრდის ადამიანის ჯანმრთელობასა და გარემოზე ზემოქმედების რისკებს. ნაშრომში განიხილულია სინთეზური კოსმეტიკური ინგრედიენტების მოკლე და გრძელვადიანი ჯანმრთელობის რისკები, როგორიცაა ალერგიული რეაქციები, ჰორმონული დარღვევები და მძიმე მეტალების ტოქსიკურობა. აგრეთვე, აღწერილია გარემოსთვის მიყენებული ზიანი – წყლის დაბინძურება, წყალში მცხოვრებ ორგანიზმებში ბიოაკუმულაცია, მიკრობული ბალანსის დარღვევა და მიკროპლასტმასებით დაბინძურება. ანალიზი აჩვენებს რეგულირების სისტემაში არსებულ ხარვეზებს და ხაზს უსვამს მომხმარებელთა განათლების, მდგრადი წარმოების და უსაფრთხოების მკაცრი სტანდარტების მნიშვნელობას
ტრადიციიდან მტკიცებულებებამდე: მისვაკის თერაპიული და პროფილაქტიკური სარგებლის მიმოხილვა
No full textMiswak, a natural tooth-cleaning stick sourced from the twigs, roots, or stems of Salvadora persica, has been utilized for thousands of years by ancient cultures, including the Babylonians, Greeks, Romans, and Egyptians. It continues to be commonly used today in regions such as Africa, Asia, South America, and especially within Muslim countries, where its use has been recorded for over 1,400 years. Miswak is also encouraged in sacred Islamic texts for the purpose of cleaning teeth and purifying the mouth. Various scientific studies have shown that Salvadora persica has antibacterial, antifungal, antiviral, anti-cariogenic, and anti-plaque properties. Furthermore, additional studies indicate that miswak may also display antioxidant, analgesic, and anti-inflammatory effects. The immediate effects of miswak usage on saliva composition have been observed, and several clinical studies have validated that its mechanical and chemical cleaning properties are on par with, and in some cases exceed, those of standard toothbrushes. This review outlines the health benefits of Salvadora persica for oral hygiene and emphasizes the bioactive components found in its extracts that enhance its effectiveness as a traditional tool for oral care.მისვაკი, ტრადიციული კბილის საწმენდი ჯოხი, რომელიც მზადდება Salvadora persica-ს ფესვების, ტოტებისა ან ყლორტებისგან, ათასობით წლის განმავლობაში გამოიყენებოდა ძველ ცივილიზაციებში, მათ შორის ბაბილონელების, ბერძნების, რომაელებისა და ეგვიპტელების მიერ. იგი კვლავ ფართოდ გამოიყენება აფრიკის, აზიისა და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში, განსაკუთრებით კი მუსლიმურ სამყაროში, სადაც მისვაკის გამოყენების ისტორია 1400 წელზე მეტს ითვლის. ის რეკომენდებულია ისლამურ წმინდა ტექსტებშიც, როგორც კბილების გასაწმენდი და პირის ღრუს მოსაწმენდი საშუალება. მრავალმა სამეცნიერო კვლევამ დაადასტურა, რომ Salvadora persica-ს გააჩნია ანტიბაქტერიული, ანტიფუნგალური, ანტივირუსული, ანტიკარიესული და კბილის ნადების საწინააღმდეგო თვისებები. გარდა ამისა, ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს მისვაკის ანტიოქსიდანტურ, ტკივილგამაყუჩებელ და ანტიანთებით ეფექტებზე. მისვაკის გამოყენება უშუალოდ მოქმედებს ნერწყვის შემადგენლობაზე, ხოლო კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მისვაკის მექანიკური და ქიმიური წმენდის ეფექტურობა შეედრება, და ზოგ შემთხვევაში აღემატება კიდეც, თანამედროვე კბილის ჯაგრისის ეფექტს. მოცემულ მიმოხილვაში წარმოდგენილია Salvadora persica-ს თერაპიული ეფექტები პირის ღრუს ჯანმრთელობაზე და განხილულია ის ბიოაქტიური კომპონენტები, რომლებიც ამ მცენარეშია აღმოჩენილი და რომლებიც მისი ეფექტურობის განმაპირობებელი ფაქტორებია, როგორც ბუნებრივი და ტრადიციული პირის ღრუს ჰიგიენური საშუალების
ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა და მისი გავლენა თვითმკურნალობაზე
No full textThe modern digital age is significantly changing people\u27s daily habits and decisions, including health-related behaviors. One of the key manifestations of this process is the rise of self-medication practices. This is increasingly linked to the information that people search for in the online environment. The population is confronted daily with health-related content that is disseminated in various forms - videos, blogs, forums, advertisements, and social media posts. Self-medication is not solely related to individual choice; it also reflects societal, economic, and cultural processes. The availability of information creates opportunities for greater awareness and responsibility among citizens, but most of it lacks reliability and scientifically validated foundations, increasing the risk of misinterpretation and poor decision-making, thereby endangering the patient\u27s health.თანამედროვე ციფრული ეპოქა მკვეთრად ცვლის ადამიანის ყოველდღიურ ჩვევებსა და გადაწყვეტილებებს, მათ შორის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ქცევებს. ამ პროცესის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოხატულებაა თვითმკურნალობის პრაქტიკის გავრცელება. ის მჭიდროდ უკავშირდება იმ ინფორმაციას, რომელსაც ადამიანები ონლაინ გარემოში მოიძიებენ. მოსახლეობა ყოველდღიურად აწყდება ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ კონტენტს, რომელიც ვრცელდება სხვადასხვა ფორმით - ვიდეორგოლების, ბლოგების, ფორუმების, რეკლამებისა და სოციალური მედიის პოსტების სახით. თვითმკურნალობა არ არის დაკავშირებული მხოლოდ ინდივიდუალურ არჩევანზე, არამედ ის ასახავს საზოგადოებრივ, ეკონომიკურ და კულტურულ პროცესებს. ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა ქმნის პირობებს მეტი ცნობიერებისა და პასუხისმგებლობისთვის მოქალაქეთა მხრიდან, მაგრამ უმეტესობას არ გააჩნია სანდოობა და მეცნიერულად დამოწმებული საფუძველი, რაც ზრდის არასწორი ინტერპრეტაციისა და გადაწყვეტილებების რისკს და საფრთხეს უქმნის პაციენტის ჯანმრთელობას
Free Muscle and Nerve Transfers for Facial Reanimation: Evaluating Techniques, Donor Nerve Selection and Outcomes for Smile Restoration
No full textThis comprehensive review examines Free functional muscle transfer (FFMT) techniques for facial reanimation, focusing on smile restoration in patients with long-term facial paralysis. Multiple neurotization techniques such as the Motor Nerve of Masseter (MNM), Cross-Facial Nerve Graft (CFNG), and Dual Innervation (DI) are explored in depth to clarify and understand the specific set of indications and advantages of each technique. A literature review was conducted using PubMed for articles published within the last 10 years. It was found that even though FFMT using the Gracilis muscle is the gold standard, DI strategies combining MNM and CFNG provide a balance of high smile excursion, resting tone and spontaneity, thus containing the advantages of both techniques. Pediatric patients demonstrate further advantages such as enhanced cortical adaptation often achieving spontaneous smiles even with MNM alone. In conclusion, careful patient selection, appropriate surgical timing, and donor nerve choice are crucial for successful FFMT outcomes. Limitations such as the heterogeneity in outcomes and non-standardized assessment methodologies restrict understanding of the area. Further research will benefit from long-term prospective studies with unified assessment modules, to directly compare and quantify functional benefits
Lactate as a Cognitive Enhancer: Effects of Exercise-Induced Lactic Acid Elevation on Working Memory and Inflammatory Markers in Older Adults with Mild Cognitive Impairment (MCI)
No full textThis study investigates the multifaceted role of exercise-induced lactate elevation in enhancing cognitive function and reducing neuroinflammation in older adults with Mild Cognitive Impairment (MCI). Cognitive decline, particularly MCI, represents a critical transitional phase between normal aging and dementia, characterized by reductions in memory and other cognitive domains without significantly impairing daily functioning. While pharmacotherapies have limited efficacy and adverse effects, non-pharmacological approaches like physical exercise are gaining recognition as complementary strategies. Exercise significantly improves cerebral blood flow, boosts neurogenesis, and induces neurotrophic factors like Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF). Lactate, traditionally seen as a mere byproduct, is now understood as a neuromodulatory molecule that crosses the blood-brain barrier via monocarboxylate transporters (MCTs). Within the central nervous system, lactate acts as both a metabolic substrate and a signaling molecule, upregulating BDNF, IGF-1, and VEGF, which are crucial for synaptic plasticity, memory formation, and neurogenesis in regions like the hippocampus and prefrontal cortex. Moreover, lactate demonstrates anti-inflammatory effects by suppressing pro-inflammatory signaling, leading to observed reductions in IL-6, TNF-α, and CRP levels following exercise interventions. The methodology involves a randomized controlled trial with aerobic, combined aerobic and resistance exercise, and control groups, recruiting 75 MCI participants aged 60-75. Outcome measures include neuropsychological tools for cognitive function, venous blood samples for lactate, and ELISA for inflammatory biomarkers. This review underscores lactate as a central neuro-metabolic regulator, capable of dual action in enhancing cognitive function and decreasing inflammation, thus proposing lactate-targeted interventions as a promising biomarker-driven strategy for delaying neurodegeneration. The observed cognitive improvements and decreases in inflammatory markers after mid-to-high intensity exercise align with this lactate-driven model. Future research should integrate frequent lactate monitoring and personalized training protocols
THE SCIENTIFIC DISCOURSE ON INNOVATIVE PERSPECTIVES REGARDING THE ROLE OF FAMILY DENTISTS IN PRIMARY DENTAL CARE AND PUBLIC HEALTH: CHALLENGES, EVIDENCE AND FUTURE DIRECTIONS GLOBALLY
No full textFamily dentists occupy a pivotal position in modern healthcare systems, serving not only as primary providers of oral health services but also as critical contributors to the wider spectrum of public health. Traditionally, their role has been confined to the prevention, diagnosis, and treatment of common dental conditions; however, evolving evidence highlights that family dentistry extends far beyond the operatory, linking oral health directly with systemic well-being, quality of life, and population health outcomes. This paper explores innovative perspectives on the global role of family dentists in primary dental care and public health, with an emphasis on challenges, evidence, and future directions that underscore their expanding significance. At the core of family dentistry lies the continuity of care across all age groups, which uniquely positions these practitioners as long-term guardians of oral health. Evidence shows that routine preventive interventions delivered in primary dental care settings can reduce the burden of oral diseases that remain among the most prevalent worldwide, such as caries, periodontitis, and oral cancers. Yet, the impact of family dentists transcends clinical practice. By adopting a biopsychosocial framework, they become central actors in health promotion campaigns, community-based prevention programs, and multidisciplinary collaborations that address the social determinants of health. Their frequent contact with patients allows them to engage in early detection of systemic conditions with oral manifestations, such as diabetes, cardiovascular diseases, and autoimmune disorders, thereby reinforcing the bidirectional relationship between oral and general health. Despite this potential, significant challenges hinder the full integration of family dentists into public health infrastructures globally. These include inequitable access to primary dental care, disparities in workforce distribution between urban and rural areas, limited inclusion of oral health in national healthcare policies, and underfunded public health initiatives. Furthermore, cultural, socioeconomic, and political barriers exacerbate inequalities in oral health outcomes, particularly in low- and middle-income countries where dental care remains predominantly treatment-oriented rather than preventive. Addressing these challenges requires systemic innovations, including policy reforms that recognize oral health as integral to overall health, investment in preventive strategies, and incorporation of family dentists into interprofessional healthcare models. Emerging evidence supports the transformative role of family dentists in population health through school-based oral health education, tele-dentistry services in underserved regions, community water fluoridation advocacy, and participation in vaccination or screening campaigns for oral and systemic diseases. The adoption of digital health technologies, artificial intelligence, and data-driven public health surveillance further expands their potential to contribute to early diagnosis, personalized care, and large-scale health monitoring. These innovations, combined with a growing global awareness of oral health’s relevance to noncommunicable diseases, point toward a future in which family dentists act not merely as service providers but as public health leaders. The family dentists are uniquely positioned to bridge the gap between individual clinical practice and collective health promotion. By reimagining their role within the broader framework of primary care and global public health, and by addressing structural barriers, family dentistry can evolve into a cornerstone of sustainable healthcare systems. This paradigm shift requires international cooperation, research-driven policies, and innovative models of practice that place oral health at the heart of public health strategies worldwide
მწვავე იშემიური ინსულტისა და მწვავე მიოკარდიუმის ინფარქტის ერთდროული მიმდინარეობა ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათიის მქონე პაციენტში: მულტისისტემური გადაუდებელი შემთხვევა
No full textBackground: The combination of ischemic stroke and myocardial infarction (MI) in patients with hypertrophic cardiomyopathy (HCM) is unusual and creates diagnostic and treatment difficulties.1,2
Case summary: We describe a 53-year-old woman, who was admitted with acute ischemic stroke, and later developed a non-ST elevation MI, followed by stent thrombosis and acute transmural MI. Echocardiography revealed left ventricular hypertrophy (LVH) with systolic anterior motion (SAM) of the mitral valve and dynamic outflow obstruction, consistent with HCM. Coronary angiography revealed significant Left Anterior Descending (LAD) stenosis, treated with a drug-eluting stent (DES). Recurrent thrombosis of this stent led to transmural MI and unstable hemodynamics, requiring urgent re-intervention.
Conclusion: In this patient, HCM-related outflow obstruction and structural changes contributed to both cerebral and myocardial ischemia. Balancing anticoagulation and antiplatelet therapy were particularly difficult. Early recognition of underlying HCM and close coordination between cardiology and neurology teams were essential.იშემიური ინსულტისა და მიოკარდიუმის ინფარქტის (MI) კომბინაცია ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათიის (HCM) მქონე პაციენტებში იშვიათია და ქმნის დიაგნოსტიკურ და მკურნალობის სირთულეებს.
შემთხვევის აღწერა: 53 წლის ქალი, რომელსაც მწვავე იშემიური ინსულტის შემდეგ განუვითარდა მიოკარდიუმის ინფარქტი ST სეგმენტის ელევაციის გარეშე, სტენტის თრომბოზი და მწვავე ტრანსმურალური მიოკარდიუმის ინფარქტი. ექოკარდიოგრაფიამ გამოავლინა მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფია (LVH) მიტრალური სარქვლის სისტოლური წინა მოძრაობით (SAM) და დინამიური გამოსასვლელი ტრაქტის ობსტრუქცია, რომელიც შეესაბამება HCM-ს. კორონაროანგიოგრაფიამ გამოავლინა მარცხენა წინა დაღმავალი (LAD) არტერიის მძიმე სტენოზი, რომელიც ნამკურნალები იყო წამლით დაფარული სტენტით (DES). ამ სტენტის რეციდიულმა თრომბოზმა გამოიწვია ტრანსმურალური მიოკარდიუმის ინფარქტი და ჰემოდინამიკური არასტაბილურობა, რაც საჭიროებდა სასწრაფო ხელახალ ჩარევას. დასკვნა: ამ პაციენტში, HCM-თან ასოცირებულმა გამოსასვლელი ტრაქტის ობსტრუქციამ და სტრუქტურულმა ცვლილებებმა ხელი შეუწყო როგორც ცერებრალური, ასევე მიოკარდიუმის იშემიის განვითარებას. განსაკუთრებით რთული იყო ოპტიმალური ანტიკოაგულანტური და ანტიაგრეგანტული თერაპიის შერჩევა. გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა ძირითადი HCM-ის ადრეულ გამოვლენას და კარდიოლოგიისა და ნევროლოგიის გუნდებს შორის მჭიდრო კოორდინაციას