Дигитални репозиторијум Института за књижевност и уметност
Not a member yet
1542 research outputs found
Sort by
Prikaz: Lepota pripovedne proze Milice Janković (Janković, Milica. Jedna moguća autobiografija. Prir. Slavica Garonja Radovanac. Beograd: Beogradsko čitalište; Novi Sad: Prometej, 2022)
No full textRevolucionarni i utopijski elementi u pričama o smrti Josipa Kulundžića
Get PDF„Mysterium mortis” bila je velika stvaralačka inspiracija Josipa Kulundžića, o čemu svedoči piščeva najava nikad realizovanog romana pod naslovom „Smrt u svojim simbolima”. Iako promišljanja na temu smrti čine zasebnu celinu u Kulundžićevom proznom opusu, u radu ćemo se baviti isključivo pričama u kojima prepoznajemo revolucionarno-utopističke elemente i u kojima autor preispituje fenomen smrti problematizujući pisanja koja se tiču zdravlja, sreće i besmrtnosti, s jedne, i naučnog progresa, odnosno ideoloških koncepcija, sa druge strane
Uroš Petrović, koncept i podvig samovaspitanja
No full textU radu razmatramo koncept samovaspitanja kao srži procesa vaspitanja i dolaženja do obrasca istinskog duhovnog čoveka, kao i epohalni kontekst u kojem se taj koncept razvija, ne samo u moralističkom spisu Uroša Petrovića „Za svaki dan” (1914, 1926) nego i u tekstovima književnokritičkog i teorijskog karaktera. Uporedo, nastojimo da sagledamo kakva je slika Petrovićeve intelektualne ličnosti ostala u svedočenjima merodavnih savremenika
Utopija transhumanog stanja: čitanje umetničkih praksi benda Red Hot Chili Peppers kroz prizmu autobiografije Žive rane Entonija Kidisa
No full text
Poetika naknadnog sećanja u romanu „Trag kočenja” Judite Šalgo
No full textU radu se izlaže interpretacija romana „Trag kočenja” (1987) Judite Šalgo iz perspektive studija književnosti o Holokaustu. Interpretativno se privileguje autorkina ideja „naknadnog sećanja” koja se eksplicira u svojoj bliskosti sa konceptima „postpamćenja” M. Herš i „traumatskog realizma” M. Rotberga. Formalni postupci koji grade poetiku „naknadnog sećanja” označavaju se i interpretiraju kao reprezentacijski kompleks „mime-tizma žudnje”. Ciljevi istraživanja podrazumevaju svestranije osvetljavanje poetike Judite Šalgo, naročito romana „Trag kočenja”, danas recepcijski marginalizovanog teksta. Zanemarivanje kontekstualizacije „Traga kočenja” u književnosti postgeneracije nedvojbeno redukuje značenjsko-simboličke potencijale ovog teksta. Istovremeno, redukuju se i književnoistoriografski pregledi kako književnosti o Holokaustu u srpskoj kulturi tako i postmodernistički repertoar, a naročito njihova povezanost, na šta se u radu skreće pažnja upućivanjem na poetičku bliskost tekstova Judite Šalgo i Danila Кiša
Pesnici kao esejisti: linijom književnog razvoja
No full textU radu mapiramo ključne teme srpske pesničke esejistike u periodu od kraja Drugog svetskog rata: elementarnu odbranu slobode stvaranja u godinama ideološkog diktata, rehabilitaciju i preispitivanje tradicijske podloge, a potom se naznačuju i neke epohalno važne esejističke teme savremenih pesnika pred kraj epohe totalitarnih ograničenja, kao i tokom kriznih decenija koje sežu do danas
Memoarska i epistolarna građa kao izvor za književnu istoriju: arhivističko-dokumentalistički pristup
No full textU okviru istraživanja detaljno je analizirana dokumentarna građa s ciljem podrobnijeg razumevanja njenog istorijskog značaja. Uvodni deo rada naglašava ključnu ulogu arhiva u kontekstu institucionalizacije kulture sećanja, prikazujući kako ovi čuvari prošlosti doprinose oblikovanju kolektivnog pamćenja. Osim toga, kroz ključni deo rada i studioznu arhivističko-dokumentalističku analizu, realizovanu u obliku dve studije slučaja, osvetljeni su kulturnoistorijski i književnoistorijski aspekti koje ova građa pruža u razumevanju vremena i događaja koji su je generisali.
Kroz teorijske i metodološke okvire, istraživanje stavlja akcenat na kontekstualizaciju memoarske i epistolarne građe unutar širih tokova kulturne evolucije, čime se doprinosi sveobuhvatnijem razumevanju kompleksnih interakcija između pojedinca, društva i književnosti.
Poglavlja koja slede ističu neospornu važnost memoarskih i epistolarnih izvora, ukazujući na raznovrsnost ove građe u arhivima i bibliotekama širom Srbije. Analizom dve odabrane studije slučaja – memoara jugoslovenskog diplomate, političara i advokata Dragoljuba S. Ilića i pisama koja su pristizala Desanki Maksimović – pokriven je vremenski raspon kulturnog i književnog života od skoro čitavog veka, čime su pritom uočena upečatljiva saznanja o životu i radu srpskih pisaca. Odabrana građa je arhivistički i dokumentalistički obrađena, pružajući model izrade analitičko-sumarnih inventara i regesta.
Analiza i tumačenje dokumentarne građe kao književnoistorijskog izvora omogućava istraživačima da podrobnije spoznaju uticaje i dinamike koje su oblikovale čitave književne epohe na jedan drukčiji, intimistički način. S tim u vezi, dokumentarna građa pruža priliku za reinterpretaciju života i stvaralaštva književnika. Kroz ove lične zapise, istraživači mogu rekonstruisati kako su književnici doživljavali svoje vreme, reagovali na društvene promene i kako su njihova dela odražavala ili oblikovala duh vremena.
U radu se naročito naglašava važnost dokumentarne građe u oblikovanju autentične i inkluzivne slike kulturnog nasleđa, pružajući prostor manje značajnim ličnostima koje su bile marginalizovane u dosadašnjim (književno)istorijskim izdanjima i književnim kanonima. Dokumentarna građa, dakle, ne služi samo za rekonstrukciju i reinterpretaciju prošlosti, već i produbljuje razumevanje književnosti kao refleksije opšteg stanja svesti i odraza kulturnog identiteta u nacionalnom kontekstu
