Thư viện số Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu (Baria Vungtau University)

Dionisio da Silva Biron

Venina dos Santos

Mara Zeni

Topics in Mining, Metallurgy and Materials Engineering

Florence Impens

The New Antiquity

Marest, Sylvain

Lê, Ngọc Trân (GVHD)

Design and Development of a central navigation “Low – cost”

Lê, Thu Hằng

Lê, Thị Thanh Tâm

Mô hình đại học thông minh: Giải pháp cho nền giáo dục đại học ở Việt Nam

Đinh, Thu Phương

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 
TRONG QUẢN LÝ: c ơ  HỌI VÀ THÁCH 
THỨC CHO CÁC DOANH NGHIỆP 
LOGISTICS VIÊT NAM
I. GIỚI THIỆU
Việc sử dựng CNTT trong các hoạt động là một 
điều bắt buộc nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ 
của các doanh nghiệp logistics. Việc ứng dụng 
CNTT trong logistics là một trong những cách 
giảm thiểu rủi ro trong hoạt động của các doanh 
nghiệp, đồng thời đó cũng là yêu cầu từ những đối 
tác của họ. Tuy nhiên tại Việt Nam, do nhiều yếu 
tố khách quan và chủ quan mà việc nghiên cứu, 
ứng dụng và phát triến CNTT tại các doanh nghiệp 
ỉogistics chưa thật sự được chú họng đầu tư một 
cách triệt để. Vấn đề là các doanh nghiệp logistics 
phải nhận ra được đâu là điểm mạnh và điểm yếu 
của mình đê có chính sách phát triển CNTT một 
cách phù họp nhất.
Bài viết sẽ bao gồm những nội dung như sau: 
Đầu tiên, là cái nhìn tổng quan về CNTT trong 
logistics, từ đó chỉ ra những lợi thế mà CNTT đưa 
lại cho các hoạt động logistics. Sau đó sẽ chỉ ra
II ThS. Đinh Thu Phương
Trường Đại học Bà Rịa -  Vũng Tàu 
Viện Kỹ thuật -  Kinh tế biển
Tóm tắt: Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ 
đã ảnh hưởng không chỉ đến cuộc sống của con người 
mà còn tác động đến nền kinh tế, xã hội của toàn thế 
giới. Ngày nay, có thể nói việc ứng dụng công nghệ 
thông tin (CNTT) là một trong những yếu tố làm tăng 
khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp và quyết 
định đến sự sống còn của doanh nghiệp. Với đặc thù 
quốc tế của mình, các doanh nghiệp logisitcs càng 
phải chú trọng hơn trong việc nghiên cứu, áp dụng 
và phát triển CNTT trong hoạt động quản lý của mình. 
Phạm vi bài viết đề cập đến một số xu hướng CNTT 
đã và đang được ứng dụng trong hoạt động logistics, 
đổng thời để xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu 
quả sử dụng CNTT cho các doanh nghiệp logistics tạl 
Việt Nam.
Từ khóa (Keywords): Công nghệ thông tin, Logistics, 
EDI
ĐÁC SAN THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ < 41
những xu hướng sử dụng CNTT trong hoạt động 
logistics. Cuối cùng là phần trình bày về một số 
giải pháp đối với chiến lược phát triển CNTT cho 
các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam.
II. TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG 
TIN TRONG LOGISTICS
2.1. CNTT trong logistics
Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, lưu trữ 
và chu chuyển các tài nguyên/yếu tố đầu vào tò 
điểm xuất phát đầu tiên ỉà nhà cung cấp, qua nhà 
sản xuất, người bán buôn, bán lẻ, đến tay người 
tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt 
động kinh tế. Hay nói cách khác, hệ thống logitics 
biến đổi nguyên vật liệu thành sản phẩm có giá trị 
cho khách hàng. Tưcmg tự như thế, hệ thống thông 
tin biến đổi các dữ liệu thành thông tin có ích cho 
người sử dụng (Lucas D. Introna, 1999). Sự tích 
họp giữa hệ thống logistics và hệ thống thông tin 
tạo thành hệ thống thông tin trong logistics. Quy 
trình tích họp này được biểu hiện trong Hình 1.
Hệ thống thông tin logistics được hiều là một cấu 
trúc tương tác giữa con người, thiết bị, các phương 
pháp và quy trình nhằm cung cấp các thông tin 
thích họp cho các nhà quản trị logistics với mục 
tiêu lập kế hoạch, thực thi và kiểm soát logistics 
hiệu quả. CNTT trong logistics biểu thị về mặt 
công nghệ của hệ thống thông till logistics, bao 
gồm phần cứng (máy tính, máy chủ, công nghệ 
Internet, thiết bị đầu vào và đầu ra, kênh thông tin 
liên lac,...); cơ sở dữ liệu; hệ thống và các chương 
trình ứng dụng.
Khách hảng
Tàng gia X ác  á-nh yé i
trị cẩu vể giá trị
ĩ XĐat đươc X đ C  định
các yêu tố ^  các veu TO
ứtẩnh còng r  V. thảnh còng
Triẻn khai v . /  X ác đpứi yèu
quy tráứi ___  caư về  quy
nghiệp vụ trinh nghiệp vụ
. "  Thiết ke ' thièt
kế lại quv trinh 
nghiệp vụ
XI, „XTrìéĩi khai Thiẻt ké dùêt X ác  đinh yéu
hệ thống * -------------------------- ké lại hệ thong 4--------------------------  cấu về hệ
thòng tín thcng túi thông thòng tin
Trìén khai Thiểt kế; ĩhiec <__________________ X ác ũứih yèu
CN TT *  ke lạ iC N T T  cầu vẽ CNTT
Hình 1 -  Quá trình tích hợp CNTT vào các hoạt động logistics 
(Nguồn: Lucas D. Introna, 7 999)
2.2. Tác động của CNTT trong hoạt động lo­
gistics
Trong một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng CNTT 
đã trở thành cơ sở hạ tầng thiết yếu nhằm năng cao 
khả năng cạnh tranh và tăng cường hiệu quả họp 
tác của các doanh nghiệp logistics (Tatiana, 2016).
Việc úng dụng CNTT ứong hoạt động logistics 
mang lại các lợi ích như: giảm chi phí; nâng cao 
hiệu quả hoạt động và cải tiến quy ừình; đảm bảo 
được chất lượng, độ tin cậy và độ chính xác của 
thông tin; tăng cường sự họp tác; tạo ra sự khác 
biệt cho sản phẩm hay dịch vụ (Alexandre Pin- 
heiro de Barros and partners, 2015).
Ngoài ra, CNTT còn giúp các doanh nghiệp lo­
gistics cải thiện được các hoạt động của mình như:
- Hỗ trợ quá trình quản lý đơn hàng: CNTT giúp 
rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng, tạo sự thuận 
lợi và thoải mái cho khách hàng. Hãy hình dung 
thời gian soạn thảo một vận đơn đường biển (BL). 
BL là chứng từ liên quan đến nhiều vấn đề trong 
nghiệp vụ xuất nhập khấu như thủ tục Hải quan, 
thủ tục thanh toán ,... Do đó, khách hàng luôn nôn 
nóng nhận được BL để làm các thủ tục tiếp theo. 
Với việc đầu tư tốt vào hệ thống phần mềm mà 
hãng tàu Yang Ming luôn được đánh giá cao khi 
có thể tốc độ soạn thảo BL (trung bình 1 -2 phút/ 
vận đơn).
- Hỗ trợ ra quyết định trong tồn kho: kiểm tra 
tính sẵn có của hàng tồn kho,
- Nhanh chóng truyền đạt nhũng thông tin về sản 
phẩm như thông số kỹ thuật, tỉ lệ lỗi, hay các thay 
đổi về thiết kế; ... Hình 2 là ví dụ cho việc ứng 
dụng CNTT Long hoạt động logistics tại Fedex, 
nhà cung cấp cho Acer. Bất cứ khi nào khách hàng 
nhập đơn khiếu nại cho bất kỳ sản phẩm nào của 
Acer, nó sẽ được ghi lại Long cơ sở dữ liệu của 
FedEx. Điều này giúp FedEx nhận lại gói hàng và 
gửi đến trung tâm sửa chữa gần nhất của Acer. Một 
mã vạch được đặt trên bao bì giúp theo dõi trình 
trạng thực tế của gỏi hàng. Điều này giúp Acer và 
khách hàng theo dõi gói hàng tại bất kỳ thời điểm 
nào.
Một tác động khác của CNTT trong hoạt động 
logistics là làm xuất hiện một số mô hình kinh 
doanh mới, như các dịch vụ điện tử hay các liên 
minh mới. Các hãng tàu lớn ừên thế giới ngoài các 
dịch vụ theo dõi lịch tàu, tình ừạng lô hàng cho
« . ( ' ! £  ƠSIÍSỊ. -V« \tm x»
Hình 2 -  Sử dụng CNTT trong hệ thống Logistics của FedEx 
(Nguồn: http://cmuscm.blogspot.com/2014/10)
các khách hàng thì hiện nay đã triển khai thêm các 
dịch vụ mới như đặt booking online hay phát hành 
vận đơn trên mạng.
III. MỘT SỐ XU HƯỚNG CNTT TRONG 
HOẠT ĐỘNG LOGISTICS
Có nhiều xu hướng và thay đổi trong công nghệ 
làm ảnh hưởng đến việc sử dụng CNTT trong 
logistics, tuy nhiên có thể nhóm chúng lại thành 
các xu hướng chính là: tích họp và linh hoạt, EDI, 
phần cứng và công nghệ truyền thông (Aleksandar 
Krstev và cộng sự, 2011).
Việc tích họp thành công các thông tin trong 
một tổ chức giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng 
năng suất và cải thiện được dịch vụ chăm sóc 
khách hàng. Ngày nay các doanh nghiệp logistics 
có xu hướng sử dụng các phần mềm quản lý hoạt 
động toàn diện, theo đó mọi hoạt động của doanh 
nghiệp được tích họp vói nhau một cách dễ dàng 
và nhanh chóng. Trở lại với ví dụ trong hoạt động 
vận tải biển, các hãng tàu thường có phần mềm 
làm việc với đặc thù là mỗi bộ phận có quyền đăng 
nhập và thao tác trên bộ phận của mình, đồng thời 
có thể theo dõi thông tin của các bộ phận khác 
nhưng không được chỉnh sửa, và các bộ phận có 
sự tích hợp với nhau. Một cách dễ hiểu nhất, khi 
một người ở bộ phận chứng từ làm vận đơn, anh 
ta có thể truy xuất toàn bộ thông tin của booking 
từ bộ phận khách hàng vào vận đơn của mình, và 
khi nhập số container, anh ta có thể tích họp với bộ 
phận quản lý container để cập nhật các thông tin 
về trạng thái của container. Nhờ quá trình đó mà 
anh ta giảm được thời gian soạn thảo vận đơn và
tránh được những sai sót không đáng có.
EDI (Electronic Data Interchange -  Hệ thống 
trao đổi dữ liệu điện tử): là hệ thống trao đổi dữ 
liệu từ máy tính qua máy tính giữa các bộ phận 
với nhau. EDI cho phép việc truyền dữ liệu một 
cách nhanh nhất và chính xác nhất. Hệ thống EDI 
hiện nay được sử dụng rất nhiều bởi các doanh 
nghiệp logistics. Giả sử công ty A làm dịch vụ lo­
gistics cho khách hàng G, trong đó bao gồm chia 
nhỏ hàng trong container và phân phối đến các kho 
CFS, khi đó sẽ cần rất nhiều BL ứng với từng kho 
tại cảng đích. Nếu A gửi chi tiết làm BL (SI) cho 
hãng tàu Y theo từng lần riêng biệt thì sẽ mất rất 
nhiều thời gian khi soạn SI và lại cũng mất nhiều 
thời gian cho việc chờ đợi Y phát hành BL. Thông 
qua EDI, A có thế mã hóa toàn bộ chứng từ của 
mình gửi cho Y, Y chỉ Cần giải mã thông tin từ A 
gửi đến và cập nhật vào hệ thống của mình. Nhờ 
đó, thời gian soạn thảo BL giảm đi đáng kể.
EDI giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí, 
tăng tốc độ và tính chính xác trong các giao dịch. 
Tuy nhiên việc ứng dụng EDI cũng còn nhiều khó 
khăn do chi phí đầu tư cao, và khó có thể có được 
hệ thống EDI phù hơp với tất cả khách hàng hay 
đối tác.
Một số ứng dụng CNTT khác đang được sử dụng 
phổ biến hiện nay có thể kể đến như:
- Hệ thống hỗ trợ quyết định (DSS);
- Hệ thống mã vạch;
- Nhận dạng tần số vô tuyến (RFID);
- Theo dõi vệ tinh của xe và những phương tiện 
khác
IY. ỨNG DỤNG CNTT TRONG HOẠT ĐỘNG 
LOGISTICS TẠI VIỆT NAM
4.1. Thực trạng tình hình ứng dụng CNTT 
trong hoạt động logistics tại Việt Nam
CNTT đã đem lại nhiều cơ hội cho các doanh 
nghiệp logistics tại Việt Nam như thông qua hệ 
thống CNTT, các doanh nghiệp logsitics Việt Nam 
có thể tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng 
hơn tại mọi nơi trên thế giới. Đồng thời hiện nay 
có rất nhiều giải pháp về phần mềm hay ứng dụng 
quản lý được đưa ra cho các doanh nghiệp vừa 
và nhỏ. Tuy nhiên, theo khảo sát của các chuyên 
gia trường Đại học Giao thông vận tải Tp. Hồ Chí 
Minh thì các công ty logistics tại Việt Nam chỉ
tập trung vào một sổ ứng dụng đã phổ biến ừên 
thế giói như thưcmg mại điện tử/kinh doanh qua 
internet (59,8%), hệ thống trao đồi dữ liệu điện 
tử ( EDI) (59,8%), hệ thống quản lý giao nhận 
(49,5%), hệ thổng quản lý vận tải (45,4%), hệ 
thống định vị toàn cầu (45,4%), phần mềm quản 
lý đặt hàng (43,3%) và quản lý mối quan hệ khách 
hàng (42,3%). Trong khi đó, việc ứng dụng CNTT 
hiện đại tại các công ty rất hạn chế chăng hạn như 
phần mềm quản lý kho hàng (27,8%), công nghệ 
nhận dạng bằng sóng vô tuyến - RFID (14,4%) 
và logistics đám mây (4,1%). Thực tể này cũng 
xuất phát từ lý do phần lớn các công ty logistics 
Việt Nam chủ yếu cung cấp các dịch vụ logistics 
ở cấp độ đơn giản như giao nhận và vận tải. (TS. 
Nguyễn Thúy Hồng Vân và cộng sự, 2016). Bên 
cạnh đó, đa số các doanh nghiệp hoạt động trong 
lĩnh vực cảng biến mới có hệ thống phần mềm tích 
họp được các bộ phận vói nhau, còn lại đa phần là 
sử dụng các phần mềm quản lý đon lẻ dùng riêng 
cho từng bộ phận quan trọng. Thậm chí, các doanh 
nghiệp vừa và nhỏ chỉ dùng các phần mềm cơ bản 
như tin học văn phòng trong quản lý và giao dịch 
thông qua các ứng dụng như email, skype, ...
Sở dĩ có sự hạn chế trong việc ứng dụng CNTT 
của các doanh nghiệp logistics Việt Nam chủ yếu 
là do chi phí đầu tư và vận hành vào các công nghệ 
ứng dụng quá cao ừong khi lợi ích thu về chưa 
được khẳng định rõ ràng dẫn đến tâm lý e ngại 
cho các doanh nghiệp. Bên cạnh đó là sự thiếu hụt 
về nguồn nhân lực CNTT có kỹ năng về các hoạt 
động logistics. Đồng thời, mặc dù hiện nay tại Việt 
Nam có nhiều doanh nghiệp cung cấp các giải 
pháp phần mềm cho các công ty logistics nhưng 
mỗi công ty có một đặc điểm khác nhau nên khó 
có thể tìm một phần mềm hoàn toàn phù hợp với 
tất cả các doanh nghiệp logistics.
4.2. Giải pháp cho việc ửng dụng CNTT trong 
hoạt động logistics tại Việt Nam
Trong các nghiên cứu của nhiều tác giả trước đây 
đã từng đề xuất nhiều giải pháp cho việc nâng cao 
hiệu quả của việc ứng dụng CNTT trong hoạt động 
logistics tại Việt Nam, cả về phía doanh nghiệp và 
Nhà nước. Tuy nhiên trong phạm vi bài viết này, 
dựa vào kinh nghiệm của mình, tác giả chi đề xuất 
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và 
giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp như sau:
- Trước tiên là cần có sự tích hợp và đồng bộ 
trong hoạt động của doanh nghiệp logistics, ng­
hĩa là chuẩn hóa quy trình hoạt động của doanh 
nghiệp. Một trong số những rủi ro của các doanh 
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giao nhận chính là 
sự chậm trễ trong việc cập nhật và kiểm tra thông 
tin từ các bộ phận liên quan, dẫn đến phát sinh chi 
phí. Nguồn nhân lực trong lĩnh vực CNTT tại Việt 
Nam không ít về số lượng và cũng không thấp về 
trình độ, điều các doanh nghiệp cần làm là đào tạo 
cho đội ngũ nhân viên CNTT trong công ty nắm rõ 
các nguyên tắc và quy trình hoạt động của đơn vị 
mình để có thể thiết kế hệ thống phần mềm quản 
lý hợp lý, nhờ đó giảm được chi phí mua ngoài 
mà vẫn có được giải pháp phù họp nhất cho doanh 
nghiệp của mình.
- Tiếp theo là giải pháp tích họp vói khách hàng. 
Việc xây dựng một hệ thống EDI có thể gây tốn 
kém về chi phí và thời gian cho doanh nghiệp, vì 
thế các doanh nghiệp có thể thiết kế những ứng 
dụng trực tuyến để khách hàng tự nhập dữ liệu và 
thông tin, doanh nghiệp chỉ cần kiểm tra lại tính 
họp lệ của thông tin, nhờ đó sẽ giảm bót được thời 
gian chờ đợi cho khách hàng.
- Cuối cùng, do hoạt động logistics là hoạt động 
mang tính toàn cầu nên phải tuân thủ theo quy 
định của các quốc gia, do đó các doanh nghiệp cần 
tìm hiếu luật pháp ở những quốc gia là thị trường 
chính của mình, từ đó thiết kế phần mềm hoạt động 
cho đơn vị của mình sao cho sản phẩm dịch vụ của 
mình có thể đáp ứng được những quy định đó.
V. KẾT LUẬN
ứng dụng CNTT trong hoạt động logistics là 
một yêu cầu tất yếu đối với các doanh nghiệp lo- 
gistics Việt Nam. Tùy thuộc vào điều kiện về vốn 
và kỹ năng về CNTT mà mỗi doanh nghiệp có một 
cách ứng dụng CNTT của riêng mình. Tuy nhiên, 
dù là ứng dụng CNTT ở mức cơ bản nhất như tin 
học văn phòng và email hay ở trình độ công nghệ 
cao như hệ thống quản lý toàn diện thì điều các 
doanh nghiệp cần lưu ý chính là thời gian đáp ứng 
đơn hàng và tính bảo mật về thông tin trong nội bộ 
và của khách hàng.
Đ.T.P


Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp Logistics Việt Nam

Dipankar Saha

Sanjay Marwaha

Arunangshu Mukherjee

Springer Hydrogeology

Vijay P Singh

Shalini Yadav

Ram Narayan Yadava

Water Science and Technology Library

Raghunath Nambiar

Meikel Poess

Lecture Notes in Computer Science

David G McMillan

Predicting Stock Returns

Sylvester Dombo

Private Print Media, the State and Politics in Colonial and Post-Colonial Zimbabwe

Not a member yet