Yıldız Technical University Research Information System
Not a member yet
91324 research outputs found
Sort by
A comprehensive review on biological methanation processes: from gaseous feedstocks to biomethane
No full textBiological methanation is a process that utilizes methanogenic archaea as catalysts to convert carbon dioxide (CO2) and hydrogen (H2) to methane (CH4). The process can be carried out in various ways: in-situ, i.e. within a biogas digestor fed with organic feedstocks and H2, ex-situ, i.e. in a reactor fed with CO2-rich gas and H2, or in a microbial electrosynthesis reactor, where the reducing equivalents for CO2 reduction are provided with cathode electrode. This review shortly presents the key metabolic pathways involved in biological methanation and the different process options, including microbial electrosynthesis, and examines in detail the significance of the CO2 and H2 sources and the availability and composition of these gas streams, and presents results from life cycle assessment (LCA) of biological methanation processes. The focus of the review is on biogenic CO2. When planning biological methanation, it is crucial to carefully evaluate the options of transferring CO2 and/or H2 or producing H2 where CO2 is produced in terms of cost and feasibility. The continuous versus intermittent availability of CO2 and H2 as well as the potential presence of impurities in the CO2-rich gases can impact the efficiency of the biological methanation process. Specifically, impurities such as nitrogen and sulfur oxides, hydrogen sulfide and heavy metals can negatively impact the biological methanation process. Several LCA studies have demonstrated that biological methanation significantly reduces the greenhouse gas emissions and improves climate impacts, when renewable energy is used for H2 generation and natural gas replacement is considered
Exploring β-glucosidase activity in lactic acid bacteria isolated from natural and alkaline-treated Turkish table olives: a molecular and biochemical approach
No full textThis study aims to identify and characterize lactic acid bacteria strains (LAB) with high debittering activity from Turkish table olives, focusing on beta-glucosidase activity and oleuropein degradation. A total of 353 LAB isolates were obtained from the different fermentation stages of natural and alkaline-treated olives, and screened for beta-glucosidase activity through API ZYM system, while oleuropein tolerance and degradation were determined by HPLC. Of the 25 isolates exhibiting high beta-glucosidase activity, 21 were identified as Lactiplantibacillus plantarum and 2 as Lactiplantibacillus pentosus based on 16 S rDNA sequencing. beta-glucosidase production was investigated at the gene level by determining the presence of the bglH3 gene. PCR analysis revealed the presence of the bglH3 gene in 10 isolates. All strains tolerated and grew in oleuropein-containing media in parallel with the presence of enzymes, indicating their ability to metabolize this bitter compound. These findings suggest that certain Lactiplantibacillus strains from Turkish table olives possess enzyme activity that plays an important role in improving the debittering during fermentation, with variability in their debittering levels among different strains. Using strains with high beta-glucosidase activity as starter cultures in table olive production enhances debittering efficiency, shortens fermentation periods, accelerates production, and boosts yield, while reducing labor and storage costs. Furthermore, selecting appropriate starter cultures provide a natural, safe, and eco-friendly alternative to chemical treatments like lye (NaOH), which can be costly and environmentally harmful. This approach promotes cost-effective, sustainable, and consumer-preferred olive production, delivering both ecological and economic advantages to producers and the food industry
Park Taşmasına Ekonomi Temelli Bakış ve Yeni Kavramsal Yaklaşım Çerçevesi
No full textArtan nüfus ve plansız kentleşmenin tetiklediği kent içi ulaşım sorunları, özellikle otoparkyönetimi ile doğrudan ilişkilidir. Yetersiz altyapı, artan özel araç sayısı, sürücülerin park algıları ve mevcut otopark politikaları nedeniyle başta iş merkezleri, okullar, hastaneler ve üniversite kampüsleri gibi yoğun kullanım alanlarında otopark talepleri karşılanamaz hale getirmiştir. Bu durum, mevcut arzın talebi karşılayamamasından kaynaklanan park taşması problemine yol açmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, park taşması kavramına ekonomi temelli yeni yaklaşımları inceleyerek, buna ülkemiz gerçekliği içinde tanımsal bir çerçeve oluşturmaktır. Bu sayede, park taşması sorununun nedenleri daha net algılanacak ve sürdürülebilir kentsel otopark çözümlerinin geliştirilmesine yönelik daha temel yaklaşımlar ortaya konulabilecektir.Anahtar Kelimeler: Park taşması, ekonomi temelli bakış, otopark algısı, otopark politikaları. </p
Wear and corrosion performance of textured Hastelloy-X fabricated by laser powder bed fusion: Process window and microstructural features
No full textThis study investigated the effect of volumetric energy density (VED) on the densification and microstructural evolution of Hastelloy-X (HX) alloy fabricated by the laser powder bed fusion (L-PBF) process, and how these changes affect wear and corrosion performance. Variations in VED altered melt pool geometries, which influenced densification. In addition, VED also affected the growth direction of cellular microstructures, resulting in different crystallographic texture development. Specifically, high VED showed the lowest densification with strong alignment in x,y, and z directions. Meanwhile, medium VED exhibited the highest densification with a mixed and crystallographic texture along the building direction, while low VED led to moderate densification with weak alignment overall. The wear and corrosion properties of the samples varied with their densification and microstructural characteristics. In terms of wear mechanisms, a distinct load dependence was observed. Oxidative wear dominated at low loads, where the strong (100)-oriented crystallographic texture promoted oxide stability and improved the wear resistance. While deformation wear prevailed at higher loads, where hardness became the determining factor. As for corrosion resistance, higher densification, grain refinement, and high dislocation density generally facilitated passive film formation and improved resistance. However, crystallographic texture should also be considered, since (100)-oriented regions are more prone to corrosion than other orientations, indicating that the crystallographic texture inherent to L-PBF processing is an important factor in corrosion behavior. The results demonstrate that optimizing L-PBF process parameters is essential for tailoring microstructure and improving the wear and corrosion resistance of Ni-based superalloys
Sınıf Öğretmenlerinin Perspektifinden Aile İlişkileri Bağlamında Öğrencinin Akademik Başarısı: Bir Durum Çalışması
No full text
A comprehensive analysis of e-waste recycling and metal recovery solutions in Turkey
No full textE-waste, despite its significant potential for metal recovery, continues to have low recycling rates globally, including in Turkey. With the growing demand for metals driven by the large-scale production of electrical and electronic devices, the efficient management and recovery of e-waste have become increasingly critical. Compared to traditional ores, e-waste contains substantially higher concentrations of valuable metals, making it a promising secondary resource.This study investigates the generation of electrical and electronic waste in Turkey and evaluates current recycling practices. Alternative scenarios for metal recovery were developed and assessed based on process efficiency, environmental impact, operational feasibility, and cost. The findings reveal that a hybrid system is the most effective approach. Specifically, pyrometallurgical methods are best suited for low-value metal-containing e-waste, while bio- or hydrometallurgical processes are recommended for high-value metal-containing e-waste after separation. This approach offers a comprehensive and sustainable solution for improving e-waste management and metal recovery efficiency
Yapay Kaya Uygulamaları ve Osmanlı Bahçelerinde Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme
No full textBahçe sanatında doğayı taklit etme anlayışı, tarihsel süreçte farklı dönemlerdeçeşitli biçimlerde yorumlanmıştır. 18. yüzyılda İngiliz bahçesi anlayışınıngelişmesiyle yapay kaya estetiği, tasarıma özgün bir kimlik kazandırmıştır. Budönemde doğaya benzer, rastlantısal görünümlü manzaralar oluşturmaeğilimi öne çıkmış; kayalık yamaçlar, mağaralar ve dere yatakları gibi doğalgörünen ama insan yapımı öğeler kullanılmıştır. Başlangıçta gerçek kayalarınharçla birleştirilmesiyle yapılan tasarımlar (De Bruyn ve Lombaers, 2021:61) 19.yüzyılda endüstrileşmenin hız kazanması ve çimentonun yaygınlaşmasıylateknik dönüşüm geçirmiştir (Mazeran, 2018: 132). Geleneksel taş ustalığınadayalı yöntemlerin yerini tel örgü ve harç kaplama tekniklerinden oluşanyapay kaya uygulamaları almış (Historic England, 2008: 8; De Bruyn, 2018: 30),böylece hem doğa formunun taklidi hem de yapısal bütünlük sağlanmıştır.Yapay kayalar İngiltere’de James Pulham&Sons firmasının geliştirdiği özelformüllü “Pulhamite” çimento harcıyla kamu parklarından özel mülklere kadardoğal görünümlü yapılar üretmek için kullanılırken (Komara, 2004: 7; De Bruyn,2018: 29; De Bruyn ve Lombaers, 2021: 61-62; Historic England, 2008: 22-33;Hitching, 2012), aynı dönemde Fransa’da rocailleur olarak bilinenzanaatkârlar benzer şekilde yapay kayalarla el işçiliğine dayalı peyzaj öğeleriüretmiş ve özgün bir ustalık geliştirmişlerdir (De Bruyn ve Lombaers, 2021: 59).Bu süreçte botanik bilimindeki gelişmeler, yapay kayaların yalnızca biçimseldeğil, bitki yerleşimine ve su akışına olanak tanıyan geçirgen yüzeylerle doğaya uyumlu hale gelmesini sağlamıştır (Historic England, 2008: 8-9; DeBruyn, 2019: 13, Komara, 2004: 6).Osmanlı bahçecilik geleneği, doğayla uyumlu, su öğeleriyle zenginleştirilmişsimetriden uzak alanlar oluşturmayı amaçlamıştır. Batılılaşma hareketiylesimetrik ve süsleyici (Barok) bir düzene girmiş, 19. yüzyılın ikinci yarısında isepitoresk peyzaj anlayışı benimsenmiştir (Aslanoğlu Evyapan, 1974: 49;Akdoğan, 1995: 11-14). Bu dönemde saraylardan sivil konutlara kadar uzananbahçelerde görülen yapay kaya ve grotto örnekleri hem modern peyzajanlayışını hem de yeni inşa tekniklerini yansıtır. Genellikle su öğeleriyle ilişkiliolarak, grottolar veya yürüyüş yolları boyunca küçük pitoresk dekoratif unsurlarşeklinde konumlandırılmışlardır (Uğuryol, 2022).Günümüze ulaşan yapay kayaların çoğu, çimento harcın taş, tuğla ve telörgüyle ustaca birleştirilmesiyle inşa edilmiştir. Mala, fırça gibi el aletleriyleyapılan detaylı yüzey modellemeleri zanaatın özgünlüğünü korumuştur(Oliveira 2017’den aktaran Magalhães, 2017: 45; Historic England, 2008: 8).Doğal taşlara benzetmek için boyanan yüzeyler zamanla solmuş, sarmaşık gibibitkiler yapay görünümü gizleyerek doğal bir etki yaratmıştır (André, 1879: 513-514; De Bruyn, 2018: 32; Magalhães, 2017: 23; De Bruyn ve Lombaers, 2021:62).Hatalı restorasyon ve bakımsızlık, yapay kayaların özgünlüğünü bozmakta;kontrolsüz bitki gelişimi ve metal korozyonu çatlaklara yol açmaktadır. Doğaletkenler de yapının bütünlüğünü tehdit etmektedir. Koruma çalışmalarında buöğeler, yalnızca estetik değil, malzeme bilgisi ve zanaatkarlığın birleştiği özgünyapılar olarak ele alınmalıdır.Yapay kayaların tasarım ve malzeme özelliklerinin belgelenmesi,özgünlüklerinin korunması açısından oldukça önemlidir. Bu öğeler yalnızcaestetik değil, aynı zamanda dönemin yapım tekniklerini ve Batı etkileriniyansıtır. Özellikle geç Osmanlı dönemi bahçelerindeki yapay kayauygulamalarının belgelenmesi, bu tekniklerin imparatorluk bağlamındakiyorumunu anlamak açısından ayrı bir öneme sahiptir. Bu doğrultudaçalışmanın amacı, yok olma riski altındaki yapay kaya örneklerini belgeleyerekuygun koruma yaklaşımlarına katkı sağlamaktır. Bu kapsamda karşılaştırılabilirörneklerin bulunduğu, kamuya açık ve özel izin gerektirmeyen alanlar tercihedilmiş, yüzey harçları müdahale görmüş ancak özgünlüğünü koruyan bazıbahçeler ise malzeme tespiti dışında bırakılarak değerlendirmeye alınmıştır.Çalışma alanı olarak Yıldız Sarayı Dış Bahçesi, Şehzade Köşkü Bahçeleri,Hamidiye Cami ile Çamlıca Bahçesi, Abraham Paşa, Fethi Paşa, Cemile Sultanve Küçük Çamlıca Koruları seçilmiştir. Seçilen alanlardaki yapay kayalar;konumları, kullanılan malzemeler, harç kalınlıkları, renk özellikleri ve yüzeydokuları (görsel ve mikroskobik düzeyde) açısından incelenmiştir. Ayrıca tarihiharitalar ve arşiv fotoğraflarıyla bahçe içindeki konumları ve tasarımözelliklerine dair ek veriler elde edilmiştir. Böylece bahçeler arası tasarımbenzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırılmıştır.Kaya bahçeciliği sanatı 19. yüzyılda İngiltere’de ortaya çıkmış ancak teknikaçıdan Fransa’da gelişim göstermiştir (De Bruyn ve Lombaers, 2021: 59). Herne kadar Fransa’daki uygulamalar 18. yüzyılda Aydınlanma Çağı ile doğalmanzara tasarımına yaklaşsa da biçimsel ve dekoratif uygulamalar dahayaygındır (De Bruyn ve Lombaers, 2021: 61). İngiliz tarzı ise daha sade vedoğaldır. Bu çalışmada incelenen yapay kayalarda da bu yalın estetikgözlemlenmekte; bu da İngiliz tarzının benimsendiğini göstermektedir. NitekimII. Mahmud döneminde saray bahçıvanı Sester’in İngiliz peyzaj modeliniOsmanlı bahçelerine uygulamaya başlaması bunu desteklemektedir (Türker,2023: 94-95).Çamlıca Bahçesi, Yıldız Hamidiye Camii ve Malta Köşkü çevresindekialanlarda yapay kayalar daha küçük ölçekli tasarlanırken, diğer incelenenalanlarda su yolları boyunca daha büyük ölçekli uygulamalara yer verilmiştir.Çekirdek kısmında genellikle kaya parçaları kullanılmış; ancak Has Ağıllar veFethi Paşa Korusu’nda tuğlanın kaya parçalarıyla birlikte kullanıldığıbelirlenmiştir. Metal kullanımına yalnızca Şehzade Köşkleri bahçesi ve KüçükÇamlıca Korusu’nda rastlanmıştır. Çekirdek kısmın üzerinde ise yapay kayalariçin karakteristik olan çimento harcı kullanıldığı düşünülmektedir.Harç kalınlıklarının doğal kaya görünümünü taklit edecek şekilde değişkenuygulandığı, aynı yüzeyde dahi farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Hafifdokulu yüzeylerde, mikroskop altında iri agregalar belirginleşmiştir. Bu durum,üretim aşamasında yüzey uygulamaları yoluyla agregaların bilinçli olarak öneçıkarıldığını, ancak zamanla malzemenin aşınmasıyla daha da belirginleşmişolabileceğini düşündürmektedir. Renk ölçüm sonuçlarının aritmetikortalamalarına göre yapay kayalar üç grupta toplanmıştır:(1)Yıldız Sarayı DışBahçesi, Cemile Sultan Korusu;(2)Fethi Paşa ve Abraham PaşaKorusu;(3)Şehzade Köşkleri Bahçesi ve Küçük Çamlıca Korusu. Bu farklılıklarkullanılan pigmentlerin ve agregaların çeşitliliğinden (André, 1879: 33; HistoricEngland, 2008: 8), çevresel koşullardan veya zamanla oluşan patinaetkisinden kaynaklanıyor olabilir. Elde edilen bulgular, geç Osmanlıbahçeciliğinde yapay kaya uygulamalarının estetik anlayış, teknik gelişim vekültürel etkileşimin birleştiği özgün bir peyzaj öğesi olarak değerlendirilmesigerektiğini ortaya koymakta; aynı zamanda bu öğelerin korunmasına yönelikçalışmalara da katkı sağlamaktadır.The concept of imitating nature in garden art has evolved throughout history.With the rise of the English garden style in the 18th century, artificial rockworkgained a unique identity. Nature-like, random-looking landscapes werecreated using man-made features such as rocky slopes, caves, and stream beds. Initially made by combining real rocks with mortar (De Bruyn, 2018: 29),these structures underwent a technical shift in the 19th century due toindustrialization and the use of cement (Mazeran, 2018: 132). Traditional stonemasonry gave way to wire mesh and mortar techniques (Historic England,2008: 8), ensuring both natural imitation and structural stability.In England, “Pulhamite,” a special cement mortar by James Pulham&Sons,was used for rockworks in various settings (Komara, 2004: 7). In France,rocailleurs crafted similar elements by hand and developed a uniquecraftsmanship (De Bruyn & Lombaers, 2021: 59). Botanical advancementsenabled more natural integration through permeable surfaces that supportedplant growth and water flow (Historic England, 2008: 8–9).Ottoman garden design focused on asymmetrical, water-rich spaces inharmony with nature. Westernization introduced a Baroque order, followed bya picturesque style in the late 19th century (Aslanoğlu Evyapan, 1974;Akdoğan, 1995). Artificial rockworks and grottos from this era, in both palaceand civilian gardens, reflect modern landscaping and new techniques. Thesewere usually placed along water features or walkways as decorativeelements (Uğuryol, 2022).Most surviving artificial rockworks were built by skillfully combining cementmortar with stone, brick, and wire mesh. Hand tools shaped the surfaces,preserving craftsmanship (Oliveira 2017, cited in Magalhães, 2017: 45).Surfaces painted to mimic stone faded over time, while climbing plantssoftened the artificial look (André, 1879: 513).Improper restoration and neglect compromise the authenticity of artificialrockworks; uncontrolled plant growth and metal corrosion cause cracks.Natural factors also threaten the structural integrity. In conservation efforts,these elements should be treated not only as aesthetic features but as uniquestructures combining material knowledge and craftsmanship.Documenting the design and materials of artificial rockworks is essential.These structures reflect construction techniques and Western influences of theperiod. In late Ottoman gardens, documentation reveals how suchtechniques were interpreted imperially. This study aims to supportconservation by recording endangered examples. Public areas withcomparable features were selected, while altered sites were reviewed visuallyonly. The study focuses on Yıldız Palace Outer Garden and ŞehzadeResidences Garden, Hamidiye Mosque Garden, Çamlıca Garden and thegroves of Abraham Paşa, Fethi Paşa, Cemile Sultan and Küçük Çamlıca.Artificial rocks were examined for location, materials, mortar thickness, color,and surface texture (visual and microscopic). Historical maps andphotographs provided additional context for comparing design similaritiesand differences.Rock gardening began in 19th-century England and advanced technically inFrance (De Bruyn & Lombaers, 2021: 59). Though 18th-century France leanedtoward naturalism, decorative styles prevailed (De Bruyn & Lombaers, 2021:61). The English style was simpler and more natural, as seen in the examplesstudied. Court gardener Sester’s use of the English model in Ottoman gardensduring Mahmud II’s reign supports this (Türker, 2023: 94–95).In gardens of Çamlıca, Malta Pavilion and Yıldız Hamidiye Mosque, artificialrockworks were designed on a smaller scale, while larger-scale applicationswere used along water channels in other sites. The core was generally formedusing rock fragments; however, in Has Ağıllar and Fethi Paşa Grove, brickswere also used alongside rocks. Metal elements were observed only inŞehzade Residences Garden and Küçük Çamlıca Grove. It is believed that acharacteristic cement mortar was applied over the core structure.The thickness of the mortar was applied in varying degrees to mimic theappearance of natural rock, even within the same surface. On lightly texturedsurfaces, large aggregates became more visible under the microscope. Thissuggests that aggregates were deliberately emphasized during theproduction phase through surface techniques, but became morepronounced over time due to material erosion. Based on the arithmeticaverages of color measurements, artificial rockworks were grouped into threecategories: (1)Yıldız Palace Outer Garden and Cemile Sultan Grove; (2)FethiPaşa and Abraham Paşa Groves; (3)Şehzade Residences Garden and KüçükÇamlıca Grove. These differences may result from the variety of pigments andaggregates used (André, 1879: 33; Historic England, 2008: 8), environmentalconditions, or the patina effect developed over time. The findings suggestthat artificial rockworks in late Ottoman gardening should be consideredunique landscape elements shaped by aesthetic values, technicaladvancements, and cultural influences, while also informing futureconservation efforts. </p
İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisine Yönelik Özyeterlik Çalışmaları için Sistematik Bir Değerlendirme
No full textİkinci dil olarak Türkçe öğretimi alanında öğrenen öz yeterliklerinin geliştirilmesi kritik bir yer tutmaktadır. Ciddi bir literatür oluşturmuş olsa da çalışmaların teorik arka planı, metodolojik yapısı ve odaklandığı konular çerçevesinde bütünlüklü bir çerçevenin eksikliği özellikle en karmaşık beceri olan yazma için göze çarpmaktadır. İlgili çerçevenin oluşturulması amacıyla bu çalışmada 2025 yılına kadar yayımlanmış ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisine yönelik yazma ve özyeterlik kontekstindeki makalelere odaklanılmıştır. Belirlenen anahtar kelimelerle seçilen dizinlerde PRISMA metodu kullanılarak makaleler taranmıştır. Toplamda konu uyumunun olmaması, içerik yetersizliği gibi sebeplerle elenen çalışmalar sonrası 15 çalışma incelenmiş ve teorik arka plan, seçilen metodoloji ve odaklanılan konular eksenin tematik bir analiz tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçlar çalışmaların sıklıkla Bandura’nın sosyal kognitif öğrenme teorisiyle inşa edildiğini veya teorik bir çerçeve inşa edilmeden yapıldığını göstermektedir. Bu bakımdan teorik arka plan yetersizliği olarak ilgili sonuç okunabilir. Metot seçiminde sıklıkla nicel araştırmalara başvurulduğu görülse de aynı metodun farklı ifade edilmesi, tek seviyeli örnekleme sistemlerine odaklanıldığı, seçilen örneklemlerin ise sıklıkla B1 ve üstü Türkçe öğrenenlerle sınırlı tutulduğu görülmektedir. Ayrıca metodolojik sınırlılığı ifade eden bir tercih olarak SPSS programının sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Yazma becerisi için özyeterlik araştırmaları konu olarak genellikle katılımcı algılarına odaklanmıştır. Ayrıca ilgili değişkenin yazma kaygısı, yaratıcı yazma, dijital hikâye anlatımı becerisi gibi farklı değişkenlerle ilişkisine odaklanıldığı kaydedilmiştir. Ölçek geliştirme çalışmaları konu seçiminin üçüncü büyük ana temasını oluşturmaktadır. Son olarak ikinci dil olarak Türkiye’de Türkçe öğrenme süreçlerinin kişinin kendi ülkesinde farklı bir ülkenin dilini öğrenmesini ifade eden yabancı dil ifadesinin literatürde ikinci dille karışmış olması kritik bir adlandırma problemi olarak tespit edilmiştir. İlgili sonuçlar bütünlüklü olarak değerlendirildiğinde hem teorik hem metodolojik hem konu seçimi noktasında belirli alanlara odaklanmadan doğan bir homojenliğin oluştuğu söylenebilir. Bu sebeple ilgili kontekste yapılacak çalışmaların farklı teorilere odaklanması, metodoloji eğitim kalitesinin lisans ve lisansüstünde artırılarak daha iyi çalışmaların ortaya konulması, dünya literatüründe oluşturulan konu zenginliğinin alan literatürüne yansıması gerekliliği gelecek araştırmaların problemleri olarak not edilmelidir. Son olarak yazma ekseninde yapılmış bu çalışmanın diğer dil becerileri ile karşılaştırmalı olacak şekilde genişletilmesi faydalı olacaktır.</p
