ritnms
Not a member yet
1551 research outputs found
Sort by
Dobijanje poroznih 3D bioaktivnih staklokeramičkih nosača/Fabrication of porous 3D bioactive phosphate glass-ceramic scaffolds
No full textStaklokeramički nosači koji oponašaju strukturu kostiju dobijeni su korišćenjem poliuretanske (PU) pene i polifosfatnog stakla u prahu. Osnovno staklo je pripremljeno standardnom tehnikom izlivanja rastopa i njegovog hlađenja na sobnoj temperaturi. Kocke pene su potapane u koloidni rastvor stakla, presovane i osušene. Poliuretanska pena obložena staklenim česticama je termički obrađena i staklo je sinterovano 3 h na 620 ⁰C. Mikrostruktura, morfologija i fazni sastav pripremljenih staklokeramičkih nosača ispitivani su metodama skenirajuće elektronske mikroskopije (SEM) i rendgenske difrakcije (XRD). Dobijeni su 3D porozni staklokeramički nosači koji sadrže bioaktivne kristalne faze β-Ca3(PO4)2 i β-Ca2P2O7. Struktura sinterovanih nosača je veoma porozna, a stubovi između pora su dobro sinterovani. Dobijeni fazni sastav i mikrostruktura nosača ukazuju na mogućnost njihove primene kao bioaktivnih materijala za inženjering koštanih tkiva
Potencijalna upotreba agroindustrijskog otpada za uklanjanje teških metala iz otpadnih voda
No full textU okviru ovog rada ispitana je mogućnost upotrebe agroindustrijskog otpada, oklaska kukuruza (OK) i kukuruzne svile (KS), za uklanjanje teških metala iz vodenih rastvora i uzoraka otpadne vode. Karakterizacija OK i KS vršena je hemijskom i elementalnom analizom, određivanjem kapaciteta katjonske izmene, SEM-EDX i FTIR spektroskopijom. U cilju poređenja adsorpcionog afiniteta ova dva materijal, eks- perimenti su rađeni u šaržnom sistemu. Maksimalni adsorpcioni kapaciteti OK za uklanjanje Pb(II), Cu(II) i Zn() jona iznosili su 0,027; 0,0413 i 0,019 mmol g respektivno, dok su maksimalni adsorpcioni kapaciteti KS za uklaljalje Pb(II) Cu() n() ona iznosili 0,400; 0,20 0,190 mmol g“, respektivno. Kako bi se is- i i pitala mogućnost upotrebe OK i KS za uklanjanje teških metala iz realnih otpadnih voda, ovi materijali su primenjeni u svrhu prečišćavanja otpadne vode atomskog apsorpcionog spektrofotometra. Oba ispitivana materijala su pokazala dobre adsorpcione karakteristike i afinitetu ka adsorpciji metala na svoju površinu a samim tim i njihovom uklanjanju iz otpadne vode. Rezultati prikazanu u ovoj studiji ukazuju na to da ispitani agroindustrijski otpadni materijali (OK i KS) mogu naći potencijalnu primenu kao adsorbensi u postrojenjima za prečišćavanje otpadnih voda
Recovery of copper from ore dump using bioleaching approach
No full textBioleaching is an environmentally-friendly approach for the extraction of useful metals from low-grade ores and secondary mineral materials.
The object of this paper was to examine the possibility of microbiological solubilisation of copper from ore dump by Acidithiobacillus sp. B2.
Leaching experiments were performed by the shake flask testing technique at 28 oC, during two-week period. The percentage of the copper leached at the end of this experiment was 31%
Uklanjanje zagađujućih materija iz otpadnih voda primenom biočađi
No full textPirolizom se mogu rešiti problemi vezani za otpad i energiju na održiv i cirkularni način zatvaranjem petlji ranije korišćenih linearnih procesa. Biočađ, proizvedena kao nusproizvod pirolize otpadne biomase, ima niz jedinstvenih svojstava koje je čine zanimljivim adsorbentom zbog njene dostupnosti, niske cene proizvodnje i izuzetnih svojstava površine . Ovaj rad ima za cilj da objasni prednosti primene biočađi, sa posebnim fokusom na tipične mehanizme adsorpcije za uklanjanje organskih i neorganskih zagađivača iz otpadnih voda
Fitorudarenje nikla: razvoj, metode i mogućnost primene u Srbiji
No full textRazvoj industrije uticaće na potražnju i cenu nikla u narednim godinama, što otvara
mogućnost za razvoj i primenu dodatnih načina njegove eksploatacije iz sekundarnih
resursa. Fitorudarenje nikla je in situ tehnologija koja koristi biljke sa mogućnošću
hiperakumulacije ovog elementa za njegovo uklanjanje iz subekonomskih ruda. Ova studija
predstavlja analizu trenutno ustanovljenih metoda i postignutih rezultata u
hidrometalurškim postupcima pri fitorudarenju nikla, kao i mogućnost da se na terotoriji
Srbije razviju adekvatne metode i primeni ova tehnologija u praksi. Naša istraživanja su
dokazala da je moguće sintetisati soli nikla iz hiperakumulatorske vrste Odontarrhena
muralis, koja se od prirode javlja na ultramafitskim zemljištima u Srbiji. U preliminarnim
istraživanjima na domaćoj populaciji vrste koristeći ustanovljene metode, usled objektivnih
operativnih ograničenja i manje količine početne biomase dobijene su soli nikla čistoće 60%
i 73%. Obimnija istraživanja, koja podrazumevaju veće količine početne biomase i
namensku kultivaciju biljaka na odgovarajućim ultramafitskim zemljištima, neophodna su
kako bi se mogle ispitati dodatne mogućnosti za proizvodnju nikla i široke lepeze niklovih
produkata, kao i tehnološke aspekte ove proizvodnje sa posebnim naglaskom na održivost i
zaštitu životne sredine. Imajući u vidu takve benefite, kao i činjenicu da je cena nikla u
trendu porasta, fitorudarenje u budućnosti može imati značajniji udeo u proizvodnji metala
nikla i njegovih soli
Synthesis and characterisation of cordierite - based protective coating
No full textThe paper investigates the composition and procedures for the production of refractory coatings based on cordierite for the protection of parts of equipment in metallurgy and mining. An ultrasonic vibration method with a stationary sample according to the ASTM G32 standard was used to determine the resistance properties of the obtained protective coatings. The aim of the study was to determine the quality of coatings and the possibility of application for the protection of metal surfaces in conditions of cavitation, wear and corrosion. The change in the mass of the samples as a function of cavitation time was monitored. Cavitation velocity was determined as an indicator of coating resistance under cavitation loads. The occurrence and development of coating surface damage were monitored using a scanning electron microscope. Based on the value of cavitation velocity and analysis of surface damage morphology, cavitation resistance of the coating was determined. The results showed a satisfactory degree of resistance to cavitation of the tested refractory coatings based on cordierite and the possibility of their application for the protection of parts of equipment that will be exposed to cavitation loads during exploitation
Primena procesa fotokatalize za razgradnju pesticida u industrijskim otpadnim vodama
No full textZagađenje životne sredine, pre svega površinskih i podzemnih voda, upotrebom pesticida usled privredne delatnosti ljudi predstavlja sve veći problem. Primena sredstava zaštite bilja u koncentracijama koje su veće od dozvoljenih, dovelo je do akumulacije i uvećanja koncentracija ovih zagađujućih materija u vodama. Stoga je potrebno primeniti različite procese za njihovo uklanjanje, među kojima fotokataliza zauzima posebnu pažnju. Fotokataliza pripada grupi naprednih oksidacionih procesa (eng. Advanced oxidation processes – AOPs). Naše istraživanje odnosilo se na mogućnost fotokatalitičke razgradnje fungicida tiofanat-metila upotrebom rutil TiO2 katalizatora pod uticajem UV zračenja. Ispitan je uticaj eksperimentalnih parametara na proces, kao što su masa katalizatora, koncentracija rastvora pesticida kao i rastojanje UV lampe od rastvora, što bi trebalo da pomogne u boljem razumevanju fotokatalize kao procesa u konkretnom sistemu. Utvrđeno je da su optimalni uslovi razgradnje bili pri koncentraciji 5 mg/L pesticida i 0,06 g/L katalizatora, uz konstantu brzine od 0,031 min-1. Stepen uklanjanja pesticida iznosio je 50% nakon 45 min, dok je za potpunu degradaciju bilo potrebno 120 min.. Optimizovani proces degradacije pesticida pokazuje da primenjeni proces ima zadovoljavajuću efikasnost i da može zameniti konvencionalne tehnike tretmana otpadnih voda
Termalna analiza mehanički aktiviranog natrijum karbonata i njegove fazne promene tokom vremena relaksacije
No full textOvo istraživanje se bavi termičkom analizom mehanički aktiviranog natrijum karbonata i
promenama do kojih dolazi kako tokom aktivacije sistema, tako i tokom vremena relaksacije
aktiviranog Na2CO3 u kontrolisanim uslovima. Natrijum karbonat je aktiviran 2 i 7 minuta u
vibro mlinu, a zatim su aktivirani uzorci odloženi u atmosferi ugljen dioksida pri vlažnosti od
95 % tokom 96 h. Nakon toga je urađena diferencijalna termalna analiza sa
termogravimetrijom da bi se utvrdile promene do kojih je došlo na aktiviranim uzorcima u
periodu relaksacije. Praćena je promena temperature razlaganja aktiviranih uzoraka Na2CO3
kao i gubitak mase i stepen konverzije Na2CO3 u NaHCO3 u funkciji od vremena aktivacije i
vremena relaksacije. Proučene su i reakcije konverzije natrijum karbonata u natrijum
bikarbonat u prisustvu ugljen dioksida i vlage
Spatial distribution and source identification of heavy metals in European mountain beech forests soils
No full textThe main objectives of this research were to (i) investigate the concentration; (ii) characterize the distribution; (iii) determine the sources apportionment; (iv) estimate environmental and health risks of heavy metals in soil from mountain beech forest. A total of 76 soil samples from 20 pure beech forest stands from Bosnia and Her-zegovina (BA), Bulgaria (BG), Check Republic (CZ), Germany (DE), Italy (IT), Poland (PL), Romania (RO), Serbia (RS), Slovakia (SK), Slovenia (SL), and Spain (ES) were collected. The content of major elements was measured by X-ray fluorescence spectroscopy (XRF). The content of heavy metals was measured by inductively coupled plasma-optical emission spectrometry (ICP/OES). Heavy metals had a specific concentration range, which fol-lowed in soil samples from depth 0-40 cm the common order (low to high): Hg LT Cd LT As LT Co LT Pb LT Ni LT Cu LT Cr LT Zn, and from depth 40-80 cm: Hg LT Cd LT As LT Pb LT Co LT Ni LT Cu LT Cr LT Zn. The grouping of the examined parameters according to rock types, soil types, and localities indicated the separation of carbonate rocks from other substrates, luvisol, and rendzina from other soil types, and samples from BA, SL, and IT from other localities. According to sources apportionment As, Pb and Zn are of anthropogenic origin, Cd, Co, Cr, and Ni are of geogenic origin, while the middle position of Cu and Hg indicates a combined contribution of both sources. Elements Cd and Hg indicated severe to extremely severe enrichment with a mean value of 24.3 and 70.6, respectively. Based on the determined values Ni, Cr, As and Cd do not pose a health risk
Effects of production conditions on the properties of limestone briquettes aimed for acid soil liming
No full textThis paper presents the results of experiments performed to determine how the quantity of the binder (bentonite) and the parameters of the laboratory roll press affect the quality of the briquettes obtained from limestone powder. These experiments aim to examine the conditions in which limestone briquettes are formed and to determine their use for agricultural purposes. During the experiments various mass fractions of bentonite was added to limestone (from 1 to 10 %), while the force of roll press drums ranged from 2 to 25 kN. The briquettes have been tested by applying scanning electron microscopy (SEM), differential thermal and thermo-gravimetric (DTA/TG) analyses, X-ray diffraction (XRD) and Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR). Bentonite distribution was found to be uniform within the compact briquette structure. Formation of new compounds was not evidenced. The experiments also demonstrated that during briquetting, limestone properties remain unchanged, the changes are only physical, water solubility is not reduced, mechanical properties (impact resistance, compressive strength and abrasion resistance) are satisfactory by the transport and storage terms if the binder mass fraction is over 5% and the briquetting force exceeds 10kN and finally there is no loss due to wind dispersal during application. The only downside of the "green" briquettes obtained is the time required for their complete disintegration if totally immersed in water