Portal dixital de revistas da USC (Universidade de Santiago de Compostela)
Not a member yet
5836 research outputs found
Sort by
Saco Arce e a dialectoloxía galega
Juan Antonio Saco Arce is known as the author of the first scholarly grammar of the Galician language and as a collector of traditional folklore and literature, although his writings also include poetry and short articles on Galician language and literature. His Gramática gallega ‘Galician grammar‘ published in 1868, contains the first attempt to classify the different varieties of Galician according to a series of phonetic and morphological features. Although his division of the language into two main dialectal areas, North and South, does not match the dialect map of Galicia as we know it today, it was met with wide acceptance by scholars and experts at the time. This article examines Saco Arce’s analysis of the dialectal division of Galician and its impact, together with other studies on dialectal diversity in Galicia from that period produced by Saco Arce as well.Juan Antonio Saco Arce é coñecido por ser o autor da primeira gramática galega feita con rigor e por se dedicar á compilación de literatura tradicional, aínda que tamén cultivase a poesía e escribise pequenos ensaios sobre a lingua. Entre os contidos expostos na súa Gramática gallega de 1868 figura a primeira tentativa de clasificar os falares galegos, os cales, partindo dunha serie de trazos fonéticos e morfolóxicos, foron interpretados nunha dupla división entre unha variedade meridional e outra setentrional. Non se podendo acompasar esta perspectiva desde a actualidade, supuxo, no entanto, un fito na daquela incipiente lingüística galega que sería subscrito por varios investigadores e eruditos. No presente texto examinamos aquela proposta e a repercusión que tivo, ben como valorizamos outras informacións sobre a diversidade dialectal da altura tamén fornecidas polo propio Saco Arce
Los grabados alemanes como fuente iconográfica en la obra de Vasco de la Zarza
Vasco de la Zarza has been considered one of the pioneers in the introduction of Renaissance forms into Castilian art. Traditionally, the dependence of his artistic production on Italian and Spanish models has been studied. However, the use of visual references from other origins continues to be studied. In this article we present an analysis of a group of German engravings, mainly by Martin Schongauer and Albrecht Dürer, which inspired Zarza in the creation of some of his works.Vasco de la Zarza ha sido considerado uno de los pioneros en la introducción de las formas del Renacimiento en la plástica castellana. Tradicionalmente se ha estudiado la dependencia de su producción artística respecto a modelos italianos y españoles. Sin embargo, la utilización de referentes visuales de otras procedencias continúa pendiente de estudio. En este artículo presentamos un análisis sobre un conjunto de grabados alemanes, fundamentalmente de Martin Schongauer y Alberto Durero, que sirvieron a Zarza como inspiración en la creación de algunas de sus obras
O papel dos epistolarios dentro da filoloxía. Caso José Ángel Valente
In this work we review the epistolary tradition in the field of research. We then highlight the value of this type of document and its importance as a source of knowledge not only from a biographical point of view, but also from a literary one. We will focus on a practical case such as that of the poet, essayist and translator José Ángel Valente, whose legacy is kept in the José Ángel Valente Chair of Poetry and Aesthetics at the University of Santiago de Compostela. In it, among other types of material, such as the writer\u27s library or his manuscripts, among others, there are over 10,000 letters exchanged with numerous personalities, some of which have already been published by different researchers who have worked under various points of view and with different criteria.Neste traballo lévase a cabo un repaso pola tradición epistolar no ámbito da investigación. Seguidamente destácase o valor desta clase de documentos e a súa importancia como fonte de coñecemento non só nun plano biográfico, senón tamén literario. Centrarase a atención nalgún caso práctico como o do poeta, ensaísta e tradutor José Ángel Valente, cuxo legado se custodia na Cátedra José Ángel Valente de Poesía e Estética da Universidade de Santiago de Compostela. Nela, entre outro tipo de material, como a biblioteca do escritor ou os seus manuscritos, entre outros, consérvanse preto de 10.000 cartas intercambiadas con numerosas personalidades, algunhas das cales xa foron publicadas por diferentes investigadores e investigadoras que teñen traballado baixo varios puntos de vista e con distintos criterios
Apuntamentos sobre verbos soporte específicos: os casos de chantar e espetar
The aim of this work is to analyse and characterise two specific light verbs (SLVs) of the Galician language. We will study the synonymic SLVs chantar and espetar through the light verb collocations (LVCs) they form, to compare their collocational apparatuses with each other and with the domain of the general light verb that contains them, dar. We will collect their LVCs from several Galician corpora and from web searches. Our analysis focuses on the number of different LVCs collected, their exclusivity and the semantic values that can be attributed to this type of semiphrasemes. The collocational apparatuses of both specific light verbs should be similar, but the differences that we find in them indicate that there is an asymmetrical fixation and that they are not only specialised in comparison with the general verb dar, but also with each other to the point of being able to talk about a deactivation of the principle of lexical inheritance, which we believe is related to a different desemantization between these two light verbs. However, we believe that it is necessary to review and refine the classification of values in order to obtain more convincing conclusions about the apparatuses that form these specific light verbs, which have a much lower collocational range than other general verbs, such as dar, as they may require a more precise scale for their study.O obxectivo deste traballo é analizar e caracterizar dous verbos soporte específicos (VSE) da lingua galega. Estudiarémo-los VSE sinonímicos chantar e espetar a través das colocacións con verbo soporte (CVS) que forman para compara-los seus aparatos colocacionais entre si e respecto do dominio do verbo soporte xeral que os contén, dar. Recollerémo-las súas CVS de varios corpus galegos e de procuras na Rede. A nosa análise céntrase no número de CVS diferentes recollidas, na exclusividade que estas presenten e nos valores semánticos que se lles poden atribuír a este tipo de semifrasemas. Os aparatos colocacionais de ambos verbos soporte específicos deberían ser semellantes, pero as diverxencias que atopamos nestes indican que hai unha fixación asimétrica e que non só se especializan en comparación co verbo xeral dar, senón que o fan entre si ata o punto de poder falarmos dunha desactivación do principio de herdanza léxica, a cal cremos que está relacionada cunha desemantización diferente entre estes dous verbos soporte. Non obstante, consideramos que cómpre revisar e refina-la clasificación dos valores para obter conclusións máis contundentes dos aparatos que forman os verbos soporte específicos, os cales teñen un alcance colocacional moi inferior ós dos xerais, como dar, xa que talvez precisen dunha escala máis precisa para o seu estudo
Comprendiendo el pensamiento de Francesco Tonucci… con Francesco Tonucci
This work analyzes the educational proposal of Francesco Tonucci with the author himself, based on a documentary review of his work and the content analysis of an interview- colloquium that was held in May 2024 at the Faculty of Education of the University of Santiago de Compostela, on the occasion of his appointment as Doctor Honoris Causa. An approach is made to her career and her thinking, organizing it around three topics: school, childhood free time and the City of Girls and Boys Project, her best-known pedagogical proposal.Este trabajo analiza la propuesta educativa de Francesco Tonucci con el propio autor, a partir de una revisión documental de su obra y del análisis de contenido de una entrevista-coloquio que se celebró en mayo de 2024 en la Facultad de Educación de la Universidad de Santiago de Compostela, con motivo de su nombramiento como Doctor Honoris Causa. Se realiza una aproximación a su trayectoria y a su pensamiento, organizándola en tono a tres tópicos: la escuela, el tiempo libre de la infancia y el Proyecto La Ciudad de las niñas y los niños, su propuesta pedagógica más conocida.Este trabajo analiza la propuesta educativa de Francesco Tonucci con el propio autor, a partir de una revisión documental de su obra y del análisis de contenido de una entrevista-coloquio que se celebró en mayo de 2024 en la Facultad de Educación de la Universidad de Santiago de Compostela, con motivo de su nombramiento como Doctor Honoris Causa.
Se realiza una aproximación a su trayectoria y a su pensamiento, organizándola en tono a tres tópicos: la escuela, el tiempo libre de la infancia y el Proyecto La Ciudad de las niñas y los niños, su propuesta pedagógica más conocida
Nuevas citas para la afidofauna (Hemiptera, Aphididae) de Galicia.
During routine surveys of agricultural land and crops in the province of Pontevedra in 2020, 2021 and 2022, four new aphid records have been registered for Galicia: Anoecia (Anoecia) corni, Brachycaudus (Appelia) prunicola subsp. schwartzi, Chaetosiphon (Pentatrichopus) fragaefolii and Pterochloroides persicae; as well as three new provincial records: Neomyzus circumflexus, Rhopalosiphum padi and Thelaxes suberi. A provincial detection of Aphis (Aphis) nerii in 2020 is also included. Although most of these species are widely represented in Europe and the Iberian Peninsula, A. nerii and P. persicae are eminently Mediterranean, which could suggest the gradual extension of their distribution from the south and centre of the Iberian Peninsula to the Galician region.Durante muestreos rutinarios de tierras agrícolas y cultivos en la provincia de Pontevedra durante los años 2020, 2021 y 2022, se han registrado cuatro nuevas citas de áfidos para Galicia: Anoecia (Anoecia) corni, Brachycaudus (Appelia) prunicola subsp. schwartzi, Chaetosiphon (Pentatrichopus) fragaefolii y Pterochloroides persicae. Así como tres nuevas citas a nivel provincial: Neomyzus circumflexus, Rhopalosiphum padi y Thelaxes suberi. Se incluye también una detección provincial de Aphis (Aphis) nerii en el año 2020. Aunque la mayor parte de estas especies están ampliamente representadas en Europa y la Península, A. nerii y P. persicae son eminentemente mediterráneas, lo que podría sugerir la ampliación paulatina de su distribución desde el sur y centro de la península hasta la región gallega.Durante as mostraxes rutinarias de terras agrícolas e cultivos da provincia de Pontevedra durante os anos 2020, 2021 e 2022, rexistráronse catro novas citas de áfidos para Galicia: Anoecia (Anoecia) corni , Brachycaudus (Appelia) prunicola subsp. schwartzi, Chaetosiphon (Pentatrichopus) fragaefolii e Pterochloroides persicae. Ademáis de tres novas citas a nivel provincial: Neomyzus circumflexus, Rhopalosiphum padi e Thelaxes suberi. Incluése tamén unha detección provincial de Aphis (Aphis) nerii xa no ano 2020.
A pesares de que a maior parte destas especies están ampliamente representadas en Europa e na Península, A. nerii e P. persicae son eminentemente mediterráneas, isto podería suxerir o incremento paulatino da súa distribución dende o sur e centro da península ata a rexión galega. 
Litchi Hikari Club. O eroguro na obra de Usamaru Furuya
This paper analyses Litchi Hikari Club, Usamaru Furuya\u27s manga adaptation of the play of the same name written by Norimizu Ameya and performed by the Tokyo Grand Guignol theatre company in 1985, with the aim of demonstrating that both the aesthetic treatment and certain elements present in this comic make it a direct continuation of the canonical eroguro manga created by Suehiro Maruo in the 1980s, and that it is, therefore, a transposition to this media form of the essence and spirit of the original eroguro that originated in Japan in the early 20th century. In this sense, although many of his manga can be defined as a contemporary revision of eroguro manga, Litchi Hikari Club is a unique case within Furuya\u27s work, in which he displays a graphic style that is clearly different from the rest of his production. For this reason, we will analyse the different aspects it shares with Maruo\u27s characteristic style, in order to ascertain the particularities that make it a direct translation into manga of the characteristic features of this trend in its heyday (from the mid-1920s to 1940).Este trabajo analiza Litchi Hikari Club, la adaptación que Usamaru Furuya hizo al manga de la obra teatral homónima escrita por Norimizu Ameya y representada por la compañía Tokyo Grand Guignol en 1985, con el objetivo de demostrar que tanto el tratamiento estético como determinados elementos presentes en este cómic lo convierten en un continuador directo del manga eroguro canónico que configuró Suehiro Maruo en la década de 1980, y que es, por lo tanto, una transposición a esta forma medial de la esencia y el espíritu del eroguro primigenio que se originó en Japón a principios del siglo XX. Es en este sentido que, si bien muchos de sus mangas pueden ser definidos como una revisión contemporánea del manga eroguro, Litchi Hikari Club es un caso singular dentro de la obra de Furuya, en el que muestra un aspecto gráfico claramente diferenciado del resto de su producción. Por este motivo, se analizarán los diferentes aspectos que comparte con el característico estilo de Maruo, con el fin de comprobar cuáles son las particularidades que lo convierten en una traslación directa al manga de los rasgos característicos de esta tendencia en su período de eclosión (desde mediados de 1920 hasta 1940).Este traballo analiza Litchi Hikari Club, a adaptación que Usamaru Furuya fixo ao manga da obra teatral homónima escrita por Norimizu Ameya e representada pola compañía Tokyo Grand Guignol en 1985, co obxectivo de demostrar que tanto o tratamento estético como determinados elementos presentes neste cómic convérteno nun continuador directo do manga eroguro canónico que configurou Suehiro Maruo na década de 1980, e que é, polo tanto, unha transposición a esta forma medial da esencia e o espírito do eroguro primixenio que se orixinou en Xapón a comezos do século XX. É neste sentido que, aínda que moitos dos seus mangas poden ser definidos como unha revisión contemporánea do manga eroguro, Litchi Hikari Club constitúe un caso singular dentro da obra de Furuya, no que mostra un aspecto gráfico claramente diferenciado do resto da súa produción. Por este motivo, analizaranse os diferentes aspectos que comparte co característico estilo de Maruo, co fin de comprobar cales son as particularidades que o converten nunha translación directa ao manga dos trazos característicos desta tendencia no seu período de eclosión (desde mediados de 1920 ata 1940)
La protección penal de la propiedad intelectual en el nuevo escenario digital: revisión crítica del objeto de la acción y de la modalidad de explotación económica del art. 270.1 CP
This paper analyses the evolution of the intellectual property offense defined in Article 270 of the Spanish Penal Code, in light of successive legislative reforms and technological changes that have transformed the ways in which protected works and performances are exploited. It examines the scope of the offense\u27s material object –the work and performance– and the introduction of the open-ended clause "exploitation in any other way" as a response to new forms of digital economic exploitation. In particular, it analyses the punishment of unauthorized transformation, as well as the challenges posed by generative artificial intelligence and the use of protected works in algorithmic training processes.El presente trabajo analiza la evolución del delito contra la propiedad intelectual previsto en el art. 270 del Código Penal español, a la luz de las sucesivas reformas legislativas y de los cambios tecnológicos que han transformado las formas de explotación de las obras y prestaciones protegidas. Se examina el alcance del objeto de la acción del delito –obra y prestación– y la introducción de la cláusula abierta “de explotación de cualquier otro modo” como respuesta a nuevas modalidades de aprovechamiento económico digital. En particular, se analiza la punición de la transformación no consentida, así como los desafíos que plantea la inteligencia artificial generativa y el uso de obras protegidas en procesos de entrenamiento algorítmico
LA INTEGRACIÓN DE LAS TECNOLOGÍAS EN EL CIBERBULLYING A TRAVÉS DEL DISEÑO UNIVERSAL PARA EL APRENDIZAJE: REVISIÓN BIBLIOMÉTRICA
Cyberbullying is a growing form of peer violence with harmful effects on personal and social well-being. Comprehensive and inclusive educational intervention is necessary. In this context, technologies and Universal Design for Learning (UDL) are emerging as key tools for effective prevention, adapted to the diversity of the student body. For this reason, a bibliometric analysis was carried out using the Scopus database, selecting publications from the last decade. The review was structured in three phases and separate searches: cyberbullying and technologies, and cyberbullying and UDL. Regarding the results, a surge in publications on cyberbullying and technologies was identified after the Covid-19 pandemic. However, cyberbullying-UDL research is still emerging, with a low level of publications. Some MOOCs have been found that prevent cyberbullying based on DUA principles. Therefore, it is concluded that the integration of technologies into anti-cyberbullying programs shows post-pandemic growth. The combination with UDL presents an innovative approach for exploration. The convergence between digital security, educational technology and UDL is the key to the future of cyberbullying prevention.El ciberbullying es una forma creciente de violencia entre iguales con efectos perjudiciales para el bienestar personal y social. Es necesario intervenir educativamente de manera integral e inclusiva. En este contexto, las tecnologías y el Diseño Universal para el Aprendizaje (DUA) se perfilan como herramientas clave para una prevención eficaz, adaptada a la diversidad del alumnado. Por ello se ha desarrollo un análisis bibliométrico a través de la base de datos Scopus, seleccionando publicaciones de la última década. La revisión se estructuró en tres fases y en búsquedas separadas: ciberbullying y tecnologías, y ciberbullying y DUA. Respecto a los resultados, se identificó un auge de publicaciones sobre ciberbullying y tecnologías tras la pandemia por la Covid-19. Sin embargo, la investigación ciberbullying-DUA está aún emergiendo, siendo el nivel de publicaciones bajo. Se han encontrado algunos MOOCs que previenen el ciberacoso desde los principios del DUA. Por tanto, se llega a la conclusión de que la integración de tecnologías en programas contra el ciberacoso evidencia un crecimiento post-pandemia. La combinación con el DUA plantea un enfoque innovador en exploración. La convergencia entre seguridad digital, tecnología educativa y DUA, es la clave para el futuro de la prevención del ciberbullying
ODS en la educación superior chilena
This article exposes the progress of Chilean higher education institutions towards the Sustainable Development Goals (SDGs), evaluated through the Report and Evaluation of Sustainability in Higher Education Institutions (RESIES) tool, developed by the Red Campus Sustentable de Chile, an organization that brings together 41 higher education institutions in Chile and Latin America. The results shown here correspond only to Chilean institutions. It does not try to provide a theoretical framework regarding the relationship SDG Higher Education, it only intends to inform the state of progress in 36 Chilean higher education institutions. First, the relationship between the different variables considered in the tool and the SDG goals to which it contributes, defined through joint work between professionals from the Sustainable Campus Network and the Ministry of Social Development and Family, national technical unit, is shown. Subsequently, the results obtained in the 2021 application of RESIES are shown in summary form. The results show the incipient progress in this field; both at the institution and SDG level, although there are specific institutions that achieve high compliance in some SDG, in general the degree of progress, out of a total of 100 points, reaches 31. In the conclusions, it tries to explain the reason for this situation, linked to the incipient progress of sustainability in Chilean higher education.El presente artículo expone el avance de instituciones de educación superior chilenas hacia los Objetivos de Desarrollo Sostenible (ODS), evaluadas a través de la herramienta Reporte y Evaluación de la Sustentabilidad en Instituciones de Educación Superior (RESIES), desarrollada por la Red Campus Sustentable de Chile, organización que agrupa a 41 instituciones de educación superior de Chile y Latinoamérica, Los resultados aquí mostrados corresponden solo a instituciones chilenas. No intenta entregar un marco teórico respecto de la relación ODS Educación Superior, solo pretende informar del estado de avance en 36 instituciones de educación superior chilenas. Se muestra primeramente la relación existente entre las distintas variables consideradas en la herramienta y las metas de los ODS a las cuales contribuye, definidas a través de un trabajo conjunto entre profesionales de la Red Campus Sustentable y del Ministerio de Desarrollo Social y Familia, unidad técnica nacional de ODS. Posteriormente se muestran en forma resumida los resultados obtenidos en la aplicación año 2021 de RESIES. Los resultados dan cuenta del incipiente avance en este campo; tanto a nivel de institución como de ODS, si bien existen instituciones puntuales que alcanzan altos cumplimientos en algún ODS, en general el grado de avance, sobre un total de 100 puntos, alcanza 31. Las conclusiones intentan explicar el porqué de esta situación, ligado al incipiente avance de la sustentabilidad en la educación superior chilena.Este artigo expón o avance das institucións de educación superior chilenas cara aos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS), avaliados a través da ferramenta Informe e Avaliación da Sustentabilidade nas Institucións de Educación Superior (RESIES), desenvolvida polo Campus Rede Sostible de Chile, organización que agrupa 41 institucións de educación superior en Chile e América Latina.Os resultados aquí mostrados corresponden só a institucións chilenas. Non pretende proporcionar un marco teórico sobre a relación ODS Educación Superior, só pretende informar o estado de avance en 36 institucións de educación superior chilenas.En primeiro lugar, móstrase a relación entre as diferentes variables consideradas na ferramenta e os obxectivos dos ODS aos que contribúe, definidos mediante un traballo conxunto entre profesionais da Rede de Campus Sostibles e do Ministerio de Desenvolvemento Social e Familia, unidade técnica nacional. . Posteriormente, móstranse de forma resumida os resultados obtidos na aplicación de RESIES 2021.Os resultados mostran o incipiente avance neste campo; tanto a nivel de institución como de ODS, aínda que existen institucións específicas que acadan un alto cumprimento nalgún ODS, en xeral o grao de avance, dun total de 100 puntos, alcanza os 31.Nas conclusións trata de explicar o porqué desta situación, ligada ao incipiente avance da sustentabilidade na educación superior chilena.Este artigo expõe o progresso das instituições de ensino superior chilenas em direção aos Objetivos de Desenvolvimento Sustentável (ODS), avaliado por meio da ferramenta Relatório e Avaliação de Sustentabilidade em Instituições de Ensino Superior (RESIES), desenvolvida pela Red Campus Sustentable de Chile, organização que reúne 41 instituições de ensino superior no Chile e na América Latina Os resultados aqui apresentados correspondem apenas a instituições chilenas. Não pretende fornecer um quadro teórico sobre a relação SDG Educação Superior, apenas pretende informar o estado de progresso em 36 instituições de ensino superior chilenas.Em primeiro lugar, mostra-se a relação entre as diferentes variáveis consideradas na ferramenta e os ODS para os quais contribui, definidos através de um trabalho conjunto entre os profissionais da Rede Campus Sustentável e o Ministério do Desenvolvimento Social e Família, unidade técnica nacional. . Posteriormente, os resultados obtidos na aplicação 2021 do RESIES são apresentados de forma resumida.Os resultados mostram o progresso incipiente neste campo; tanto ao nível da instituição como dos ODS, embora existam instituições específicas que atingem um elevado cumprimento de algum ODS, em geral o grau de progresso, num total de 100 pontos, chega a 31.Nas conclusões, ele tenta explicar o motivo dessa situação, ligada ao incipiente progresso da sustentabilidade na educação superior chilena.Este artigo expõe o progresso das instituições de ensino superior chilenas em direção aos Objetivos de Desenvolvimento Sustentável (ODS), avaliado por meio da ferramenta Relatório e Avaliação de Sustentabilidade em Instituições de Ensino Superior (RESIES), desenvolvida pela Red Campus Sustentable de Chile, organização que reúne 41 instituições de ensino superior no Chile e na América Latina Os resultados aqui apresentados correspondem apenas a instituições chilenas. Não pretende fornecer um quadro teórico sobre a relação SDG Educação Superior, apenas pretende informar o estado de progresso em 36 instituições de ensino superior chilenas.Em primeiro lugar, mostra-se a relação entre as diferentes variáveis consideradas na ferramenta e os ODS para os quais contribui, definidos através de um trabalho conjunto entre os profissionais da Rede Campus Sustentável e o Ministério do Desenvolvimento Social e Família, unidade técnica nacional. . Posteriormente, os resultados obtidos na aplicação 2021 do RESIES são apresentados de forma resumida.Os resultados mostram o progresso incipiente neste campo; tanto ao nível da instituição como dos ODS, embora existam instituições específicas que atingem um elevado cumprimento de algum ODS, em geral o grau de progresso, num total de 100 pontos, chega a 31.Nas conclusões, ele tenta explicar o motivo dessa situação, ligada ao incipiente progresso da sustentabilidade na educação superior chilena