Karabük University Institutional Repository
Not a member yet
14676 research outputs found
Sort by
Synthesis, molecular docking, dynamics study and preliminary cytotoxicity study of some coumarin linked imidazothiadiazoles
No full textA new series of coumarin-linked imidazo[2,1-b][1,3,4]thiadiazoles were synthesized and evaluated for their cytotoxicity inhuman T-lymphocyte (CEM), human cervix carcinoma (HeLa) and murine leukemia cells (L1210). Among the tested compounds, 3-[5?bromo-2-(thiophen-2-ylmethyl)imidazo[2,1-b][1,3,4]thiadiazol-6-yl]-2H-chromen-2-one 9b exhibited cytotoxicity at 0.77 ?M against CEM, 1.6 ?M against L1210 and 0.38 ?M against HeLa cells. Compound 6-(2-oxo-2H-chromen-3-yl)-2-(thiophen-2-ylmethyl)imidazo[2,1-b][1,3,4]thiadiazol-5-carbaldehyde 10b showed cytotoxicity at 3.5 ?M against CEM and at 9.5 ?M against HeLa cells. Further, molecular docking simulations performed to evaluate the possibility of these synthesized analogs as inhibitors of heat shock protein 90 (Hsp90), Pdb ID: 1UYL revealing that docking predictions are in good agreement with in-vitro results (-10.7 for 9b and -10.5 for 10b). The in-silico ADME parameters, pharmacokinetics and drug-likeness of all derivatives were examined in detail using the Swiss ADME webserver. By applying molecular dynamics simulation experiments a better stability was observed of compounds 8b, 9a, 10b and 11b. © 2024 Elsevier B.V
Analysis of seismic ground response and soil-structure interaction on step-like topography due to rock-outcrop motions
No full textThis study presents the impact of step-like ground slopes on free-field motions at different excitation frequencies. Furthermore, numerical analyses were also performed to evaluate how variations in dynamic soil displacements due to kinematic interaction affect the seismic response of the building. To analyze the complex wave propagation mechanism within the scope of this study, 1-D and 2-D wave propagation models were developed using the geometry and the dynamic soil properties based on the literature. The 2-D finite element model of topographical irregularities was calibrated in terms of lateral acceleration behavior using both recorded values and previously computed data by researchers. The evaluation of seismic ground response includes the amplification effects on acceleration-time histories and the response spectra utilized in seismic codes. Additionally, the 2-D dynamic response of buildings with different periods was investigated considering the influence of topography-soil-structure interaction resulting from rock-outcrop motions. Results indicate significant role of particular factors in the variability of intense amplification
Sufi Themes in Iranian Managera Cinema
No full textSinema, ortaya çıktığı günden bu yana hakikat, zaman, hayal ve rüya gibi kavramlarla derin bir ilişki içinde olmuştur. Sinemanın görsel bir sanat olarak öznel deneyimleri ve gerçekliğin ötesine geçen kavramları ifade etme kapasitesi, onu hakikatin sorgulandığı bir mecra haline getirmiştir. Zamanın sinema anlatısındaki döngüsel veya doğrusal işlenişi, seyirciyi geçmiş, şimdi ve gelecek arasında bir bağ kurmaya davet ederken, hayal ve rüya kavramları sinematografik dili zenginleştiren unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, sinema tarihinin farklı dönemlerinde farklı coğrafyalar tarafından benimsenen sanatsal ve felsefi yaklaşımlar, bu temel kavramların çeşitli boyutlarını ortaya koymuştur.
İran sineması, bu kavramların sanatsal ve felsefi boyutlarını incelemek için oldukça zengin bir tarihsel ve kültürel bağlama sahiptir. İslam Devrimi öncesi ve sonrası dönemler, İran sinemasında önemli kırılma noktaları oluşturmuş ve bu anlamda sinema anlayışını kökten değiştirmeye yönelik bazı adımlar atılmıştır. Devrim öncesi dönemde İran sineması, daha seküler, bireysel ve evrensel temaları işlerken, Devrim sonrası dönemde sinema, İslamî değerlerin ve Şii düşüncesinin etkisiyle yeniden şekillendirilmeye çalışılmıştır. Bu dönüşüm, İran sinemasının anlatısal, tematik ve estetik özelliklerinde belirgin bir şekilde gözlemlenmektedir.
İran İslam Devrimi sonrası dönemde ortaya çıkan ve “Mânâgera” olarak tanımlanan sinema, İran sinemasında hakikat, hayal, rüya, ahiret, şeytan, melekler ve cinler, insanın olağanüstü güçleri, gaybi yardımlar, insanın değişim ve dönüşümü ile tasavvufî temaların yoğun bir şekilde işlendiği bir sinema olarak dikkat çekmektedir. Bu sinema anlayışı, bireyin manevi yolculuğunu ve hakikat arayışını esas alarak bunu sinema sanatında yeni bir ifade biçimi olarak gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışma, İran sinemasının tarihsel bağlamını ve Mânâgera Sineması’nın İslam Devrimi sonrası dönemdeki gelişimini ele almayı amaçlamaktadır. Nitekim Devrim sonrası dönemde İran’da sinemanın, dini ve ideolojik doğrultuda yeniden şekillendirilmek istenmesi, Mânâgera Sineması’nın ortaya çıkışında belirleyici bir faktör olmuştur. Bu sinema, yalnızca dini temaları yansıtmakla kalmamış, aynı zamanda sinemanın, hakikat ve tasavvuf arasında bir köprü kurma potansiyelini de göstermiştir.
Araştırma kapsamında, Devrim sonrası döneme ait seçilen beş temsilci film, Mânâgera Sineması’nın estetik ve tematik özelliklerini ortaya koymak için detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu filmler, sinematografik dilin tasavvufî temaları ifade etme kapasitesini ve bu temaların yukarıda bahsi geçen konularla nasıl ilişkilendirildiğini göstermeye çalışmaktadır. Çalışma, Mânâgera Sineması’nın İran sinemasında kazandığı önemi ve bu sinemanın hem ulusal hem de uluslararası bağlamda kültürel bir anlatı aracı olarak taşıdığı değeri vurgulamaktadır.
Sonuç olarak, İran sineması, Devrim sonrası süreçte dini ve kültürel temaların sinemaya yansıdığı önemli bir örnek sunarken, Mânâgera Sineması, sinema sanatının metafizik ve manevi temaları ele alma potansiyelini sergileyen ve her sinema türünde görülen bir “içerik yaklaşımı” olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırma, Mânâgera Sineması’nın tarihsel, sanatsal ve felsefi bağlamlarındaki tasavvufi temaları inceleyerek, İran sinemasının dönüşüm süreçlerine ve sinema tarihindeki yerine ilişkin kapsamlı bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.Since its inception, cinema has had a profound relationship with concepts such as truth, time, imagination, and dreams. As a visual art form, cinema’s ability to express subjective experiences and transcendental ideas has made it a medium for questioning reality itself. The cyclical or linear representation of time in cinematic narratives invites the audience to establish a connection between the past, present, and future, while the notions of imagination and dreams enrich the cinematic language as prominent elements. In this context, the artistic and philosophical approaches adopted by different geographies throughout the history of cinema have revealed various dimensions of these fundamental concepts.
Iranian cinema provides a rich historical and cultural framework for examining the artistic and philosophical dimensions of these concepts. The periods before and after the Islamic Revolution constitute critical turning points in Iranian cinema, with significant steps taken to fundamentally reshape its understanding of cinema. While Iranian cinema before the Revolution dealt with more secular, individualistic, and universal themes, the post-Revolution period witnessed attempts to reshape cinema under the influence of Islamic values and Shiite thought. This transformation is clearly observable in the narrative, thematic, and aesthetic characteristics of Iranian cinema.
Emerging in the post-Islamic Revolution era, the cinematic content referred to as “Mânâgera” stands out for its intensive focus on themes such as truth, imagination, dreams, the afterlife, angels, devils, supernatural forces, divine assistance, human transformation, and Sufi philosophy. This understanding of cinema aims to realize the individual’s spiritual journey and search for truth as a new form of expression in the art od cinema.
This study aims to analyze the historical context of Iranian cinema and the development of Mânâgera Cinema in the post-Revolution period. Indeed, the desire to reshape cinema in religious and ideological directions during the post-Revolution era played a decisive role in the emergence of Mânâgera Cinema. This sınematic content not only reflects religious themes but also demonstrates cinema’s potential to act as a bridge between truth and mysticism.
The research includes an in-depth analysis of five representative films from the post-Revolution period to highlight the aesthetic and thematic characteristics of Mânâgera Cinema. These films aim to illustrate the capacity of cinematic language to convey Sufi themes and explore how these themes are intertwined with the aforementioned concepts. The study emphasizes the significance of Mânâgera Cinema in Iranian cinema and underscores its value as a cultural narrative tool in both national and international contexts.
In conclusion, Iranian cinema presents a notable example of how religious and cultural themes were reflected in cinema during the post-Revolution period. Mânâgera Cinema, as a genre that explores metaphysical and spiritual themes, demonstrates the potential of cinema to address these profound subjects. This research seeks to provide a comprehensive perspective on the historical, artistic, and philosophical contexts of Mânâgera Cinema, shedding light on the transformative processes of Iranian cinema and its place in the history of cinema
A new hybrid algorithm with low time complexity and high accuracy based on critical distance clustering
No full textKümeleme, yıllar boyunca sayısız çalışma ve yüzlerce algoritmanın geliştirilmesiyle öne çıkan bir araştırma alanıdır. Ancak, kümeleme araştırmalarında temel bir zorluk, algoritma hızının ve kümeleme kalitesinin dengelenmesidir. Mevcut algoritmalar genellikle hızlı işlemeyi önceliklendirirken, kümeleme kalitesinden ödün vermekte veya daha üstün kümeleme sonuçları elde ederken daha yavaş performans sergilemektedir. Bu çalışmada, bu zorluğu ele almak için Kritik Mesafe Kümeleme (CDC) algoritmasının geliştirilmiş bir versiyonu olan yenilikçi bir CDC-2 algoritması önerilmiştir. Bunun yanısıra, yeni bir hibritleşme stratejisi sunulmuştur. Önerilen hibrit yaklaşım, K-means ve CDC-2 algoritmalarının sırasıyla bağlanabilirlik ve tutarlılık yönlerini entegre ederek, hız ve kaliteyi tek bir algoritmada birleştirmeyi sağlamaktadır. Bu yaklaşım CDC++ algoritması olarak adlandırılmakta olup, K-means ve CDC-2 algoritmalarından unsurları birleştirerek, her iki algoritmanın güçlü
yönlerinden yararlanırken zayıf yönlerini hafifletmektedir. Ayrıca, CDC++ algoritmasının yapısı ve mekanizması “nesne otomatik kodlayıcı" olarak adlandırılan yeni bir kavramın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Geleneksel özellik azaltma yöntemlerinden farklı olarak, bu kavram nesne azaltmaya odaklanmakta olup, kümeleme tekniklerinde önemli bir ilerlemeyi temsil etmektedir. Önerilen yaklaşımın performansının gözlemlenmesi için 13 sentetik ve 5 gerçek veri kümesi üzerinde deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bilinen dört algoritma ile yapılan karşılaştırmalı analizler, önerilen geliştirme ve hibritleşme yaklaşımının büyük ölçekli ve yüksek boyutlu veri kümelerinde kümeleme kalitesinden ödün vermeden düşük hesaplama maliyeti ile kümelemeyi gerçekleştirdiğini göstermektedir.Clustering is a prominent research area, with numerous studies and the development of hundreds of algorithms over the years. However, a fundamental challenge in clustering research is the trade-off between algorithm speed and clustering quality. Existing algorithms tend to prioritize either fast execution with compromised clustering quality or slower performance with superior clustering results. In this study, a novel CDC-2 algorithm is proposed which is an improved version of the Critical Distance Clustering (CDC) algorithm, to address this challenge. Besides, a new hybridization approach is proposed. This approach integrates the connectivity and coherence aspects of the K-means and CDC-2 algorithms, respectively, allowing to combine speed and quality in a single algorithm. This approach is referred to as the CDC++ algorithm, and it is characterized as a hybrid that combines elements from two algorithms, K-means and CDC-2, in order to leverage their strengths while mitigating their weaknesses. Moreover, the structure and mechanism of the CDC++ algorithm
led to the introduction of a new concept called "object auto encoder." Unlike traditional feature reduction methods, this concept focuses on object reduction, representing a significant advancement in clustering techniques. To validate the proposed approach, several experiments were conducted on 13 synthetics and 5 real datasets. Comparative analysis with four well-known algorithms shows that the proposed enhancement and hybridization approach performs clustering on large-scale and high-dimensional datasets at low computational cost without compromising the clustering quality
An experimental method for determining the impact energy damping capacity of soils in a laboratory environment: Factors affecting the impact energy damping behavior of sandy soils
No full textEnerji sönümleme kapasitesi (ESK), malzemelerin harici bir yük veya darbe altında ne kadar enerji depolayabileceğini veya dağıtabileceğini ifade eden bir parametredir. ESK, darbe yükleri (örneğin, düşen kütleler, mermi penetrasyonu, patlama etkileri veya araç çarpışmaları) altında zemin deformasyonlarını ve dinamik stabiliteyi anlamada kritik bir rol oynar. Darbe yükleri, zeminlerin hızla deforme olmasına ve enerjiyi farklı şekilde sönümlemesine neden olan ani ve yüksek ivmeli kuvvetlerdir. Darbeli yükler altındaki zeminlerin ESK’nın anlaşılması, özellikle patlama yükleri altındaki zemin davranışının değerlendirilmesi açısından ve çeşitli geoteknik uygulamalar için kritik öneme sahiptir. Bu durum hem askeri hem de sivil yapılar ile ani darbelere maruz kalabilecek koruyucu yapıların tasarımı ve zeminlerin güçlendiril-
mesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, kontrollülaboratuvar koşulları altında kumlu zeminlerin ESK'sını değerlendirmek için yeni bir deneysel yöntem ve deney cihazı geliştirmesi amaçlanmıştır. Çalışmada farklı nem koşulları (kuru, optimum ve ıslak) altında farklı tane boyutlarına (iri, orta ve ince) ve bağıl yoğunluklara (%40, %70 ve %90) sahip zemin numuneleri üzerine sabit bir yükseklikten bırakılan metal bir kürenin uyguladığı darbe kuvvetlerini ölçmek için özel olarak bir test cihazı kullanılmıştır. Sonuçlar, ince taneli kumların 23,15 Joule’e ulaşan sönümlenen enerji değerleriyle en yüksek ESK'yı sergilediğini, yoğun ve doymuş koşullar altında kaba taneli kumların ise en düşük kapasiteyi (22,05 J) sergilediğini göstermiştir. Nem içeriğinin kuru su içeriğinden optimum su içeriğine yükselmesi, enerji sönümleme kapatesinde orta düzeyde bir artışa ve ardından doymuş koşullar altında hafif bir düşüşe neden olmuştur. Benzer şekilde, yüksek bağıl sıkılık, deformasyonu azaltarak enerji sönümleme kapasitesini sınırlı ölçüde düşürmüştür. Bu çalışma, zemin stabilizasyonu, üstyapı tasarımı ve darbeye dayanıklı altyapı dahil olmak üzere geoteknik mühendisliği uygulamaları için değerli bilgiler sağlayan, zemin darbe etkisini değerlendirmek için potansiyel olarak standartlaştırılabilir bir test mekanizması sunmaktadır.The energy absorption capacity (EAC) is a parameter that describes the ability of materials to absorb or store energy under external loads or impacts. EAC plays a critical role in understanding soil deformations and dynamic stability under impact loads such as falling masses, projectile penetration, blast effects, or vehicle collisions. Impact loads are sudden and high-acceleration forces that cause rapid deformation in soils and result in varying energy absorption behaviors. Understanding the EAC of soils under such loading conditions is of great importance for various geotechnical applications, particularly in evaluating soil behavior under blast loads. This is especially crucial for the design of protective structures and ground improvement strategies in both military and civilian contexts where sudden impacts are likely to oc-cur. This study aims to develop a novel experimental method and testing apparatus to evaluate the EAC of sandy soils under controlled laboratory conditions. A specially designed test device was used to measure the impact forces generated by a metal sphere
dropped from a fixed height onto soil specimens with different grain sizes (coarse, medium, and fine), relative densities (40%, 70%, and 90%), and moisture conditions (dry, optimum, and wet). The results revealed that fine-grained sands exhibited the highest EAC, reaching up to 23.15 J, while coarse-grained sands under dense and saturated conditions showed the lowest capacity at 22.05 J. Increasing the moisture content from dry to optimum levels led to a moderate rise in energy absorption capacity, followed by a slight decrease under saturated conditions. Similarly, higher relative densities slightly reduced energy absorption, reflecting the reduced deformation in denser soils. This study proposes a potentially standardizable testing procedure for evaluating soil impact response and offers valuable insights for geotechnical engineering applications such as ground stabilization, pavement design, and impact-resistant infrastructure.Bu tez çalışması Karabük Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi (KBÜBAP-23-DR-033) kapsamında desteklenmiştir
Synthesis, characterization, biological activities and theoretical calculations of some chalcone-derived hybrid compounds containing the imidazo[2,1-b][1,3,4] thiadiazole group
No full textBu çalışmada, imidazotiyadiazol grubu taşıyan bir dizi yeni kalkon türevi sentezlenmiş ve asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE) enzimlerine karşı inhibitör potansiyelleri in silico yöntemlerle tahmin edilmiş ve in silico yöntemlerle elde edilen sonuçlar in vitro deneylerle doğrulanmıştır.
İlk aşamada bileşiklerin sentezleri gerçekleştirilmiş ve bileşiklerin yapıları 1H NMR, 13C NMR, FT-IR, MS ve elementel analizle doğrulanmıştır.
Daha sonra bu bileşiklerin AChE ve BChE inhibisyon potansiyelleri in silico tekniklerle araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle moleküller üzerinde geometri çalışmaları yapılarak bileşiklerin AChE ve BChE bağlanma pozları ve bağlanma afiniteleri elde edilmiştir. Daha sonra elde edilen ligand-reseptör komplekslerinin kararlılığını değerlendirmek, ligand-reseptör etkileşimlerini daha ayrıntılı incelemek ve bağlanma serbest enerjilerini daha yüksek doğrulukla hesaplamak için moleküler dinamik simülasyonlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, bileşiklerin AChE ve BChE inhibitörleri olarak umut verici bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koydu.
In silico bulguları doğrulamak için, sentezlenen bileşiklerin in vitro AChE ve BChE inhibisyon özellikleri incelendi ve standart referans ilaç takrin ile karşılaştırıldı. Sonuçlar, araştırılan bileşiklerin AChE için 13.45 ± 5.07 - 102.78 ± 28.04 nM ve BChE için 15.34 ± 6.03 - 116.01 ± 18.76 nM aralığında Ki değerlerine sahip olduğunu ve takrinin AChE için 123.41 ± 16.50 nM ve BChE için 89.44 ± 16.81 nM Ki değerine sahip olduğunu gösterdi.
Deneysel inhibisyon test sonuçları, in silico tahminlerini doğruladı ve bileşiklerin hemen hemen hepsinin etkili AChE ve BChE inhibitörleri olabileceğini gösterdi.In this study, a series of novel chalcone derivatives bearing an imidazothiadiazole group were synthesized and their inhibitory potentials against acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) enzymes were predicted by in silico methods, and the results obtained from in silico methods were validated by in vitro experiments.
In the initial stage, the syntheses of the compounds were carried out, and the structures of the compounds were confirmed by 1H NMR, 13C NMR, FT-IR, MS, and elemental analysis.
Subsequently, the AChE and BChE inhibition potentials of these compounds were investigated by performing in silico techniques. For this purpose, geometry optimizations were first carried out and then AChE and BChE binding poses and binding affinities of the compounds were obtained by performing molecular docking studies. Molecular dynamics simulations were then used to assess the stability of the obtained ligand-receptor complexes, to investigate the ligand-receptor interactions in more detail, and to calculate the binding free energy with higher accuracy. The obtained results revealed that the compounds have a promising potential as AChE and BChE inhibitors.
To validate the in silico findings, in vitro AChE and BChE inhibition capabilities of the synthesized compounds were examined and compared with those of the standard reference drug Tacrine. The results showed that the compounds investigated have Ki values in the range of 13.45 ± 5.07 - 102.78 ± 28.04 nM for AChE and 15.34 ± 6.03 - 116.01 ± 18.76 nM for BChE, and tacrine has a Ki value of 123.41 ± 16.50 nM for AChE and 89.44 ± 16.81 nM for BChE.
The results of the experimental inhibition assay confirmed the in silico estimations and demonstrated that almost all the compounds could be effective AChE and BChE inhibitors.Bu tez çalışması Karabük Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi (KBÜBAP-24-YL-115) kapsamında desteklenmiştir
Developing over- and under-bark stem volume equations for crimean pine stands located in Eflani forest enterprise
No full textBu çalışma kapsamında Eflani Orman İşletme Müdürlüğü içerisinde yayılış yapan karaçam meşcerelerinde kabuklu ve kabuksuz gövde hacim tahminleri için tek ve çift girişli gövde hacim denklemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla, çalışma alanı içerisindeki Abakolu, Bedil, Eflani, İndere ve Ovaçalış Orman İşletme Şefliklerinden toplamda 181 adet örnek ağaç elde edilmiş ve bölümleme yöntemine göre hacimlendirilmiştir. Literatürde sıklıkla kullanılan ve başarılı sonuçlar elde edilen tek ve çift girişli denklem yapılarının tahmin başarıları istatistik ve grafik yöntemlerle karşılaştırılmıştır. En başarılı kabuklu gövde hacim tahminlerinin elde edildiği tek ve çift girişli denklemlere ilişkin belirtme katsayısı değerleri sırasıyla 0.934 ve 0.972, kabuksuz gövde hacim tahminlerinin elde edildiği tek ve çift girişli denklemlere ilişkin belirtme katsayısı değerleri ise sırasıyla 0.928 ve 0.956 olarak belirlenmiştir. Hacim tahminlerinde uygulamacıya kolaylık sağlaması açısından geliştirilen denklemler kullanılarak tek ve çift girişli kabuklu ve kabuksuz gövde hacim tabloları düzenlenmiştir.In this study, single and double entry stem volume equations were developed for over and under bark stem volume estimations in black pine stands distributed within the Eflani Forest Enterprise. For this purpose, a total of 181 sample trees were obtained from Abakolu, Bedil, Eflani, İndere and Ovaçalış Forest Chiefdoms within the study area and were volumetricized according to the partitioning method. The estimation success of single and double entry equation structures, which are frequently used in the literature and have produced successful results, were compared with statistical and graphical methods. The coefficients of determination for the single and double entry equations from which the most successful over bark stem volume estimates were obtained were determined to be 0.934 and 0.972 respectively, and the coefficients of determination for the single and double entry equations from which the under bark stem volume estimates were obtained were determined to be 0.928 and 0.956 respectively. Single and double entry tables of over and under bark stem volumes have been produced using equations developed to assist the user in volume estimation
Effect of alcohol based fuel addition to diesel pyrolytic fuel mixture used in compression ignition engine on performance and emissions
No full textFosil yakıtların sınırlı rezervleri, artan enerji talebi ve çevresel etkileri, içten yanmalı motorlarda kullanılan yakıt türlerinin çeşitlendirilmesini ve daha çevre dostu alternatiflerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle küresel petrol rezervlerinin azalması ve fiyat istikrarsızlıkları, alternatif yakıt kaynaklarının önemini her geçen gün artırmaktadır. Bu doğrultuda, atık materyallerin enerji üretiminde değerlendirilmesi ve yenilenebilir katkı maddelerinin yakıt karışımlarında kullanılması hem ekonomik hem de çevresel açıdan sürdürülebilir çözümler sunmaktadır. Lastikler, dayanıklı yapıları ve geri dönüşüm süreçlerinin zorlukları nedeniyle genellikle değerlendirilmeyen, özel işlem gerektiren atık türlerinden biridir. Atık lastiğin alternatif geri dönüşüm seçeneklerinden biri atık lastikten dizel benzeri yakıt üretmektir. Atık lastiğin saf dizelle kullanımı sadece dizel yakıt kullanımıyla karşılaştırıldığında emisyon değerlerinde daha kötü sonuçlar ortaya koyabilmektedir.
Bu çalışmada bahse konu olan dezavantajın üstesinden gelmek ve silindire gönderilen yakıt karışımının yanma ve emisyon özelliklerini iyileştirmek için çalışmada alkol bazlı yardımcı yakıt olarak Etanol ve Bütanol kullanılmıştır. Çalışmada kapsamında, dizel motor performansını ve egzoz gazı salınımlarını etkileyen faktörler oluşturulan test yakıtlarına göre değerlendirilmiştir. Bu amaçla, deneysel çalışmalar 1500 d/d sabit motor devrinde tek silindirli, hava soğutmalı bir motorda gerçekleştirilmiştir. Deneyler sırasında motor, farklı motor yüklerinde çalıştırılmıştır. Belirlenen yük değerleri sırasıyla 2,5 Nm, 5 Nm, 7,5 Nm ve 10 Nm olarak seçilmiştir. Çalışma sonucunda Dizel yakıta Pirolitik yakıt eklendiğinde tüm yük koşullarında NOx emisyonlarında artış gözlemlenirken, Etanol ve Bütanol ilaveli yakıtların eklenmesiyle NOx emisyonlarında dikkate değer bir azalma sağlanmıştır. Dizel yakıta göre HC emisyonları Pirolitik yakıt ve Bütanol ilaveli yakıtların eklenmesiyle azalırken Etanol ilaveli yakıt ile artış gözlemlenmiştir. Alt ısıl değerlerinin düşük olması sebebiyle tüm ilave yakıtlar ile yakıt tüketimi bir miktar artmıştır.The limited reserves, increasing energy demand and environmental impacts of fossil fuels necessitate diversifying fuel types used in internal combustion engines and the development of more environmentally friendly alternatives. In particular, dwindling global oil reserves and price instability increase the importance of alternative fuel sources daily. In this regard, the evaluation of waste materials in energy production and the use of renewable additives in fuel mixtures offer economically and environmentally sustainable solutions. Tyres are a waste type that is not generally evaluated and require special treatment due to their durable structure and the difficulties of recycling processes. One of the alternative recycling options for waste tires is to produce diesel-like fuel from waste tires. Using waste tires with pure diesel can result in worse emission values compared to using only diesel fuel. In order to overcome this disadvantage and improve the combustion and emission characteristics
of the fuel mixture delivered to the cylinder, Ethanol and Butanol were used as alcohol-based auxiliary fuels in this study. Within the scope of the study, the factors affecting diesel engine performance and exhaust gas emissions were evaluated according to the test fuels. For this purpose, experimental studies were carried out on a single-cylinder, air-cooled engine at a constant engine speed of 1500 rpm. During the experiments, the engine was operated at different engine loads. The determined load values were selected as 2.5 Nm, 5 Nm, 7.5 Nm and 10 Nm, respectively. As a result of the study, when Pyrolytic fuel was added to Diesel fuel, an increase in NOx emissions was observed under all load conditions, while a significant decrease in NOx emissions was achieved with the addition of Ethanol and Butanol added fuels. Compared to diesel fuel, HC emissions decreased with the addition of Pyrolytic fuel and Butanol-added fuels, while an increase was observed with Ethanol-added fuel. Fuel consumption increased slightly with all additional fuels due to their lower calorific values
An ıntegrated methodology proposal for the desıgn of cultural routes: The revıtalızatıon of hıstorıcal travelers' ıtınerarıes passıng through Safranbolu
No full textGünümüzde kültürel miras kavramı yalnızca kentsel ve arkeolojik alanlarla sınırlı kalmayıp, inançlar, gelenekler, ritüeller, üretim biçimleri ve yöresel yaşam pratiklerini de içeren çok geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Kültürel miras kavramındaki bu genişleme, beraberinde koruma yaklaşımlarının da yeniden tanımlanmasını gerektirmiştir. Bu bağlamda kültürel rotalar, kültürel mirası koruma ve kültür turizmini organize etmenin en yaygın yöntemlerinden biri haline gelmiştir. Bu sayede korumanın sürdürülebilmesi için karmaşık ve dinamik ortamlarda sorunların çözümü desteklenmekte ve kaynakların kullanımı kolaylaşmaktadır. Bu çalışma, UNESCO Dünya Mirası Listesi ve Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Safranbolu ve Amasra şehirleri ile onların çevresindeki, kültürel ve doğal mirası içeren 82 alanı inceleyerek, kültürel rotaların tasarımı için entegre ve katılımcı bir planlama yöntemi önermektedir. Çalışma alanı, dünyada da yaygın olarak görülen tarihi şehirlerde
plansız gelişen kitlesel turizmi ve kırsal miras alanlarında terk edilmeyi incelemek için önemli bir fırsat sunmaktadır. Tasarlanan kültürel rota, Safranbolu’dan geçen 5 adet seyyahın güzergahlarından esinlenerek, miras alanlarının tarihi bir perspektifle bütünleştirilmesi ve dayanıklı bir ağ oluşturulmasını hedeflemektedir. Çalışma, (1) veri toplama ve işleme, (2) kültürel rotanın tasarımı ve (3) rota önerisinin analizi ve değerlendirilmesi, olmak üzere başlıca 3 aşamadan oluşan bir metodolojiyi izlemektedir. Bu metodoloji; GIS tabanlı uygulamalar ile kitle kaynak yöntemini kullanarak verilerin toplanması ve analiz edilmesini, AHP ile çok kriterli karar alma sürecinin katılımcı bir yaklaşımla yürütülmesini, yapay sinir ağları destekli kümeleme uygulaması ile rotanın belirlenmesi için verilerin sentezlenmesi ve işlenmesini, SWOT analiz çalışmaları ve tasarım atölyeleri ile rota önerisinin katılımcı bir çerçeveden analiz edilmesi ve değerlendirilmesini bir araya getirmektedir. Temel bulgular, çalışma alanındaki koruma risklerini belirlerken, miras varlıklarının sürdürülebilir turizmi geliştirme potansiyelini güçlü bir biçimde vurgulamaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve diğer analizler, politik iç çekişmeler, bütünleşik alan yönetim stratejilerinin eksikliği ve etkisiz katılımcı mekanizmalar gibi temel yönetim sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Alanda ayrıca yetersiz altyapı, kapasite geliştirme ve tanıtım eksiklikleri dahil olmak üzere çeşitli kritik zorluklar bulunduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışma kapsamında kullanılan yöntemlerin birleştirilmesi etkili bir katılımcı planlama destek sistemi oluşturmuştur. Tasarlanan kültürel rota, kitle turizmi ve terk edilmenin görüldüğü alanları birbirine bağlayarak dengeli ve sürdürülebilir bir eko-kültürel kalkınma modeli sunmaktadır. Bu model miras alanları üzerindeki olumsuz etkileri büyük oranda azaltma potansiyeline sahiptir.Today, cultural heritage is no longer limited to urban and archaeological sites; it has expanded to encompass beliefs, traditions, rituals, modes of production, and local daily life practices. This broadening of the concept necessitates a redefinition of conservation approaches. In this context, cultural routes have increasingly become one of the most commonly used methods for safeguarding cultural heritage and managing cultural tourism. These routes support sustainable conservation in complex and dynamic environments while facilitating the use of resources. This study examines 82 sites comprising cultural and natural heritage areas located in and around the cities of Safranbolu and Amasra, which are listed on the UNESCO World Heritage List and the Tentative List. It proposes an integrated and participatory planning method for the design of cultural routes. The study area offers a valuable opportunity to analyze issues such as uncontrolled mass tourism in historic cities and abandonment in rural heritage
areas, both common globally. The proposed cultural route is inspired by the travel routes of five historical travelers known to have passed through Safranbolu. The route aims to integrate heritage sites from a historical perspective and establish a resilient network. The methodology of the study consists of three main stages: (1) data collection and processing, (2) design of the cultural route, and (3) analysis and evaluation of the proposed route. This methodology integrates the collection and analysis of data through GIS-based applications and crowdsourcing methods; the participatory implementation of a multi-criteria decision-making process using the Analytic Hierarchy Process (AHP); the synthesis and processing of data for route identification through clustering supported by artificial neural networks; and the analysis and evaluation of the proposed route within a participatory framework through SWOT analysis and design workshops. Key findings reveal significant conservation risks in the study area while strongly highlighting the potential of heritage assets to promote sustainable tourism. The semi-structured interviews and analyses uncover significant governance challenges, including political tensions, lack of integrated management strategies, and ineffective participatory mechanisms. Critical issues such as inadequate infrastructure, limited capacity development, and insufficient promotion activities have also been identified. In conclusion, integrating diverse methods within this study has developed an effective participatory planning support system. The proposed cultural route links areas under pressure from mass tourism with abandoned rural zones, offering a balanced and sustainable eco-cultural development model. This model holds significant potential to mitigate the negative impacts on heritage sites
THE USE OF NIR SPECTROSCOPY AND CHEMOMETRIC METHODS FOR THE DETECTION OF SAFFRON ADULTERATION
No full textBu çalışmada, Yakın Kızılötesi (NIR) spektroskopisi ve kemometrik yöntemler kullanılarak safran örneklerinin sınıflandırılması ve tağşiş tespiti incelenmiştir. Çeşitli kökenlerden elde edilen öğütülmüş ve öğütülmemiş safran örneklerinin spektral özellikleri ve tahmin modellerinin performansları değerlendirilmiştir. Türk safranının diğer türlere göre üstün kimyasal kalite ve spektral tutarlılık sergilediği gözlemlenmiştir. Mısır püskülleri, aynısefa, zerdeçal ve aspir gibi farklı tağşiş maddeleri başarılı şekilde tespit edilmiş, özellikle mısır püsküllerinin ayırt edici spektral özellikler gösterdiği belirlenmiştir. Kısmi En Küçük Kareler Regresyonu (PLSR) modelleri kullanılarak tağşiş oranları tahmin edilmiş, öğütülmüş örneklerde spektral netliğin artması nedeniyle daha yüksek doğruluk elde edilmiştir. Savitzky-Golay düzeltme ile Çoklu Saçılma Düzeltmesi (MSC) ön işleme tekniklerinin kombinasyonu tüm örnek tiplerinde en iyi model performansını sağlamıştır. Bu
bulgular, safran doğrulaması ve kalite kontrolü için NIR spektroskopisi ve kemometrik modellemenin etkinliğini ortaya koymakta ve güvenilir tağşiş tespiti için öğütülmüş örnek analizlerinin önemini vurgulamaktadır.This study investigates the classification and adulteration detection of saffron samples using Near-Infrared (NIR) spectroscopy combined with chemometric methods. Both ground and non-ground saffron samples from various origins were analyzed to evaluate their spectral characteristics and the performance of prediction models. The study revealed that Turkish saffron exhibits superior chemical quality and spectral consistency compared to other types. Different adulterants, including corn stigma, calendula, turmeric, and safflower, were successfully identified, with corn stigma showing the most distinct spectral features. Partial Least Squares Regression (PLSR) models were developed to predict adulterant concentrations, with ground samples yielding more accurate results due to enhanced spectral clarity. The combination of Savitzky-Golay smoothing and Multiplicative Scatter Correction (MSC) preprocessing provided the best model performance across all sample types. These
findings demonstrate the effectiveness of NIR spectroscopy and chemometric modeling for saffron authentication and quality control, emphasizing the advantage of ground sample analysis for reliable adulteration detection