Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Renesansowy dwór w Górkach Małych koło Tuszyna. Komunikat z badań archeologiczno-architektonicznych Ostatnia konsultacja Prof. Leszka Kajzera
No full textThis text is dedicated to the memory of Professor Leszek Kajzer. In the first part, I present a profile of the Professor, his role in my professional life, and the influence he had on my interests, which I was able to consolidate thanks to him. I have always been interested in architecture and construction – a field in which the Professor was an expert. It was thanks to him that I participated in many years of research at the archbishop’s palace in Włocławek, as well as at many other sites.
Later, as an independent researcher equipped with the knowledge I had acquired during my studies, I undertook archaeological and architectural research of a manor granary in Górki Małe near Tuszyn. After an initial inspection, I determined that the building dated back to the Renaissance. Moreover, the inspection indicated that the structure was not a granary, but a manor house built of stone and brick. The building was subjected to archaeological investigation. One large excavation was made at the northern elevation, reaching down to the foundation level. A second, much smaller excavation was carried out near the southern elevation – on the suggestion of the Professor, whom I had, of course, invited to the site.
It turned out that the building had a square floor plan, with sides measuring 10–11 metres. Exposure cuts were made in several places, which showed that the structure was homogeneous, and that the only constructional intervention in the manor house was the bricking up of two windows on the ground floor.
Brick samples were also taken for thermoluminescence dating. The analysis was conducted by Dr Jarosław Kusiak of Maria Curie-Skłodowska University in Lublin. The results showed that the foundations and walls of the manor house were erected around 1550 ± 30. The vaults were probably constructed later. However, it remains unclear when the windows were bricked up – an event likely marking the moment the building ceased to function as a residence and began to be used as a warehouse.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 20.06.2025 • ACCEPTED 15.07.2025
Funding Information: Wojewódzki Urząd Konserwatora Zabytków w Łodzi
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: MR 80%, JK 20%
Declaration regarding the use of GAI tools: not usedTekst jest poświęcony pamięci Profesora Leszka Kajzera. W pierwszej jego części przedstawiłem sylwetkę Profesora, jego rolę w mojej pracy zawodowej, wpływ na dotychczasowe zainteresowania, które dzięki Niemu ugruntowałem. Moimi zainteresowaniami była zawsze architektura i budownictwo, czyli nurt wiedzy, w którym Profesor był mistrzem. I tak w zasadzie to dzięki Niemu brałem udział w wieloletnich badaniach przy pałacu arcybiskupim we Włocławku i wielu innych.
Już jako samodzielny naukowiec, z bagażem wiedzy, którą zyskałem dzięki nauce na studiach, zmierzyłem się z badaniami archeologiczno-architektonicznymi spichlerza dworskiego w Górkach Małych niedaleko Tuszyna. Już po wstępnych oględzinach wiedziałem, że obiekt ma metrykę sięgającą renesansu. Ponadto z prospekcji wynikało, że nie był to spichlerz a dwór pański o konstrukcji kamienno-ceglanej. Obiekt poddano badaniom archeologicznym. Założono jeden duży wykop przy elewacji północnej sięgający do poziomu posadowienia budynku. Drugi wykop, znacznie mniejszy, został zlokalizowany w niewielkiej odległości od elewacji południowej. Został on założony na podstawie sugestii Profesora, którego oczywiście zaprosiłem na stanowisko.
Jak się okazało, budowla miała rzut zbliżony do kwadratu o boku o wymiarach 10–11 m. Zostały także wykonane odkuwki w kliku miejscach, które wykazały, że obiekt był jednorodny w swej konstrukcji, a jedyną ingerencją budowlaną w strukturę dworu było zamurowanie dwóch okien w kondygnacji parteru.
Pobrano także próbki cegieł na badanie datowania termoluminescencyjnego. Badania wykonał dr Jarosław Kusiak z UMCS w Lublinie. Ich wyniki wykazały, że fundamenty i ściany dworu były wzniesione około roku 1550 ± 30. Sklepienia prawdopodobnie później. Nie wiadomo natomiast, kiedy zamurowano okna, co byłoby datą zaprzestania pełnienia funkcji mieszkalnej obiektu i prawdopodobnie początku jego funkcji magazynowej.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 20.06.2025 • ACCEPTED 15.07.2025
Funding Information: Wojewódzki Urząd Konserwatora Zabytków w Łodzi
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: MR 80%, JK 20%
Declaration regarding the use of GAI tools: not use
Znaczenie podatku rolnego w dochodach własnych gmin w Polsce w latach 1995–2023
No full textThe aim of this paper is to assess the significance of agricultural tax revenues in the own income of municipalities in Poland. The research sample was divided into urban, rural and rural-urban municipalities. The research period adopted for the study is 1995–2023. An attempt was made to determine the role of this tax in the own income of municipalities with different geographical and social characteristics. The literature review discusses the essence and history of the introduction of this tax in Poland. The research method used in the article is the analysis of the subject literature and the statistical analysis of structure and rate of change indicators.Celem niniejszej pracy jest ocena znaczenia wpływów z tytułu podatku rolnego w dochodach własnych gmin w Polsce. Próba badawcza została podzielona na gminy miejskie, wiejskie i miejsko-wiejskie. Okres badawczy przyjęty do badań to lata 1995–2023. Podjęto próbę określenia roli tego podatku w dochodach własnych gmin o różnej charakterystyce geograficznej i społecznej. W przeglądzie literatury omówiono istotę oraz historię wprowadzenia tego podatku w Polsce. Zastosowaną metodą badawczą w artykule jest analiza literatury przedmiotu oraz analiza statystyczna wskaźników struktury i tempa zmian
Triple buse, cervelle de moineau et poule mouillée – Les noms d’oiseaux comme termes d’injures en français familier et argotique
No full textThis study examines the use of bird names as terms of insult in familiar and argotic French. Based on a corpus of 69 bird names, the analysis combines a lexicographic approach with an empirical survey of 92 informants. The results reveal a predominance of Phasianidae and Corvidae, as well as an overrepresentation of wild birds, especially those from the local fauna. The study highlights a tendency towards gendered use of bird names, particularly marked for grammatically feminine terms, and an evolution in the usage of masculine names towards a more gender-specific application. Moreover, the research identifies the concept of FOOLISHNESS/STUPIDITY as the most salient in avian metaphors, followed by UNPLEASANTNESS and PAINFULNESS. By integrating lexicographic data with contemporary language use, the research provides new insights into how human-animal relationships – especially anthropocentric and gendered perspectives – are encoded in metaphorical language. It also reflects on the symbolic marginalisation of birds in colloquial and non-standard French.Cette étude examine l’usage des noms d’oiseaux comme termes d’injures en français familier et argotique. À partir d’un corpus de 69 noms d’oiseaux, l’analyse combine une approche lexicographique et une enquête empirique menée auprès de 92 informateurs. Les résultats révèlent une prédominance des phasianidés et des corvidés, ainsi qu’une surreprésentation des oiseaux sauvages, notamment ceux issus de la faune locale. L’étude met en évidence une tendance à l’emploi sexué des noms d’oiseaux, particulièrement marquée pour les termes de genre grammatical féminin, ainsi qu’une évolution de l’usage des noms masculins vers un emploi davantage sexué. En outre, la recherche identifie le concept de SOTTISE/STUPIDITÉ comme le plus saillant dans les métaphores aviaires, suivi de celui de DÉPLAISANCE et PÉNIBILITÉ. En intégrant des données lexicographiques aux usages langagiers contemporains, cette recherche apporte un éclairage nouveau sur la manière dont les relations homme-animal – en particulier les perspectives anthropocentriques et sexuées – sont encodées dans le langage métaphorique. Elle met également en lumière la marginalisation symbolique des oiseaux dans le français familier et non standard
Quoicoubeh : piège ou pied de nez ?
No full textThe aim of this article is to explore the origins and sociolinguistic issues about the lexical creation of ‘Quoicoubeh’, which emerged in 2023, born on TikTok before being massively adopted in schoolyards, as a young people\u27s buzzword. We bring to light the origin of the word, linked to an African language-culture, as well as the conversational scenario in which it is employed, which is not unrelated to forms of playful orality (nursery rhymes, hand games) based in particular on anadiplosis. We analyse the representations conveyed by this word, questioning how adults perceive it (survey aimed at parents and teachers), as well as some of its occurrences in the French-language media (press articles) leading to a psychoanalytical reading of this creation as a reflection-word or even a mot d’esprit in Freudian terminology.Cet article vise à explorer les origines et les enjeux sociolinguistiques de la création lexicale « Quoicoubeh » qui a émergé en 2023, diffusée sur TikTok avant d’être massivement reprise dans les cours d’école, devenant un mot-emblème pour une génération. Au fil de cette contribution, nous mettons au jour l’origine du mot, en lien avec une langue-culture africaine, ainsi que le scénario conversationnel dans lequel il s’inscrit, qui n’est pas sans lien avec les formes d’oralité ludique (comptines, jeux de mains) reposant notamment sur l’anadiplose.
Nous analysons en outre les représentations véhiculées par ce terme en interrogeant sa perception par les adultes (enquête destinée à des parents et enseignants) ainsi que quelques-unes de ses occurrences dans les médias francophones (corpus d’articles de presse) pour en arriver, au-delà du simple jeu de langage, à une lecture psychanalytique de cette création comme un mot-miroir voire un mot d’esprit selon la terminologie freudienne
Vincent Jouve et François Mauriac : regards croisés sur le personnage
No full textVincent Jouve’s tripartite model of the literary character, i.e., the “lisant,” the “lectant,” and the “lu”, provides a useful framework for analysing Mauriac’s approach to characterisation. Mauriac, following in the tradition of Jouve, invites the reader to actively participate in the creation of meaning. Through his vivid portrayal of Thérèse Desqueyroux, Mauriac demonstrates how a character can be both a product of the author’s imagination and a catalyst for the reader’s own interpretive journey. By focusing on the “lisant,” Mauriac encourages readers to engage with the text on an emotional and intellectual level, shaping their own understanding of the character and her experiences.Le modèle tripartite du personnage littéraire de Vincent Jouve – le « lisant », le « lectant » et le « lu » – fournit un cadre utile pour analyser l’approche mauriacienne de la caractérisation. Mauriac, dans la lignée de Jouve, invite le lecteur à participer activement à la création de sens. À travers son portrait saisissant de Thérèse Desqueyroux, Mauriac démontre comment un personnage peut être à la fois le produit de l’imagination de l’auteur et un catalyseur du propre voyage interprétatif du lecteur. En se concentrant sur le « lisant », Mauriac encourage les lecteurs à s’engager dans le texte sur le plan émotionnel et intellectuel, façonnant ainsi leur propre compréhension du personnage et de ses expériences
Consonnes géminées et accent tonique en italien langue étrangère : exemple des francophones avancés
No full textThis article presents a study conducted with French-speaking participants who are advanced learners of Italian, focusing on their pronunciation and perception of Italian phonological features, such as consonant gemination and stress, which are crucial for semantic distinction in Italian. The first part of the article describes these features in both Italian and French. The following section presents the methodology of the study, which is divided into two parts: the perception and the production of the studied features. The results show that, despite a good command of geminated consonants and stress by the participants, difficulties remain in recognising semantic differences due to stress and geminated consonants, particularly bilabial and labiodental ones. Some issues also persist with stress on the preantepenultimate syllable. These results suggest that although the group demonstrates a high level of proficiency, they could benefit from targeted improvement.Cet article présente une étude menée auprès de locuteurs francophones maîtrisant l’italien à un niveau avancé, portant sur leur prononciation et perception des caractéristiques phonologiques italiennes, telles que la gémination des consonnes et l’accent tonique, cruciaux pour la distinction sémantique en italien. La première partie de l’article décrit ces traits en italien et en français. La section suivante présente la méthodologie de l’étude qui se divise en deux volets : la perception et la production des traits étudiés. Les résultats montrent que malgré une bonne maîtrise des consonnes géminées et de l’accent tonique chez les participants, des difficultés subsistent dans la reconnaissance des différences sémantiques dues à l’accent tonique et des consonnes géminées, notamment bilabiales et labio-dentales. Quelques problèmes persistent également avec l’accentuation sur la pré-antépénultième syllabe. Ces résultats suggèrent que, bien que le groupe affiche un niveau élevé, il pourrait bénéficier d’une amélioration ciblée
Wiedza i doświadczenia własne rodziców związane z rozszerzaniem diety dzieci
No full textThe aims of the study presented in this article were to assess parents’ awareness of the correlation between expanding their diets, to understand the feeding and expanding methods chosen by parents, as well as the feeding accessories they choose and the factors that influence these choices. Using the collected data, experiences related to feeding newborns and infants and expanding their diets were analyzed. A phenomenological study was conducted among mothers of children aged one to five. The data obtained allowed us to explore parents’ opinions on expanding their diets from the perspective of speech development. The results indicated insufficient knowledge among mothers in this area. Each mother gave their child their first meal as a puree, and some eventually opted for the BLW method. The most frequently used accessory (indicated by every respondent) was a spoon, followed by bowls and plates. Parents’ opinions suggest that the specificity of accessories and their implications for the feeding process and child’s development are not the primary determinants of their purchases. Most mothers assess the market for supplementary feeding gadgets as vast; they had negative, neutral, or positive attitudes toward them.Celami badania przedstawionego w niniejszym artykule były: sprawdzenie świadomości rodziców na temat korelacji rozszerzania diety, poznanie sposobów karmienia i rozszerzania diety wybieranych przez rodziców, a także akcesoriów przeznaczonych do karmienia, na jakie się decydują i tego, co ten wybór determinuje. Dzięki zebranemu materiałowi przeanalizowano przeżycia związane z karmieniem noworodków i niemowląt oraz rozszerzaniem diety. Badanie fenomenologiczne przeprowadzono wśród matek dzieci w wieku od pierwszego do piątego roku życia. Pozyskane dane pozwoliły poznać opinie rodziców na temat rozszerzania diety dzieci z perspektywy rozwoju ich mowy. Rezultaty badania wskazały na niedostateczną wiedzę matek w tym zakresie. Każda z mam podała dziecku pierwszy posiłek w formie papki, niektóre z nich z czasem zdecydowały się karmić metodą BLW. Najczęściej używanym (wskazanym przez każdą respondentkę) akcesorium okazała się łyżeczka, kolejne były miseczki i talerzyki. Opinie rodziców sugerują, że specyfika akcesoriów oraz ich wpływ na proces karmienia i rozwój dziecka nie są głównymi determinantami w trakcie zakupów. Większość mam ocenia rynek gadżetów do rozszerzania diety jako ogromny, miały one do tego stosunek negatywny, neutralny bądź pozytywny
Factors affecting visitors’ memorable wine tourism experiences at the Urla Vineyard Route (Türkiye – Aegean coast)
No full textThis paper aims to identify the key factors that contribute to a memorable wine tourism experience for visitors to the Urla Vineyard Route (UVR). This route the second most important wine tourism route in Türkiye after the Thrace Vineyard Route, was created by seven vineyard owners in 2015. In the research 378 comments of visitors posted on TripAdvisor between 2016 and 2023 were collected and the data was analyzed using MAXQDA Analytics Pro 2020 software. This research employed the netnographic research process. Results show that six factors affect visitors’ wine tourism experiences: the scenery and atmosphere of the vineyard and winery, winery staff, grape variety, food taste, wine tasting and price. Scenery is the most influential factor, while the price is the least in visitors’ wine tourism experiences
Factors influencing visitor satisfaction at selected caves in Slovakia
No full textThis study aims to identify and evaluate the factors influencing visitor satisfaction in selected caves in Slovakia, with a particular focus on their relative importance and impact on overall satisfaction. A survey was conducted with 400 respondents – visitors to six caves managed by the Slovak Caves Administration. The analysis employed the importance-performance analysis (IPA) method alongside importance and satisfaction indices to assess objective satisfaction factors. These factors were ranked using the Friedman and Wilcoxon test, while relationships between subjective factors and satisfaction were examined through non-parametric methods, including Spearman’s correlation coefficient, the Mann-Whitney U test and the Kruskal-Wallis test. Ordinal logistic regression was used to determine the combined influence of objective and subjective factors on overall visitor satisfaction. The results indicate that several objective factors significantly affect satisfaction: group size during a tour, the tour route itself, cleanliness of exterior and entrance areas, cave location and accessibility, souvenir shop services, quality of the guide’s commentary and parking facilities. Among subjective factors, only the organization of the visit showed a statistically significant effect on overall satisfaction. These findings offer valuable insights for the strategic management and development of speleological tourism in Slovakia and may support efforts to enhance the competitiveness of Slovak caves on both domestic and international tourism markets
Tworzenie społecznych granic zawodu na przykładzie fizjoterapeutów w Polsce
No full textThe article focuses on the initial findings of ongoing research dedicated to the practices of masseurs and physiotherapists. One unique aspect of working in a specific occupation is the social acknowledgement of certain tasks as constituting a distinct job. Establishing the social boundaries of an occupation is an intricate and enduring process. This study focuses on defining the professional standing of physiotherapists by means of official procedures, embedding the field within legal frameworks (legislation from 2015), and forming community structures that safeguard professional limits akin to guilds (the Polish Chamber of Physiotherapists). The mentioned processes were interlinked and generated the formal framework for physiotherapy as an independent medical occupation. In the following study, the authors reconstructed the process of professionalization based on in-depth interviews with experts involved in passing the 2015 bill as well as with active members of the aforementioned Chamber. The study demonstrates how professionalization – defined as the establishment of distinct professional boundaries within subjective worker narratives of similar yet separate job roles – is acknowledged in legal frameworks.Artykuł koncentruje się na wstępnych wynikach trwających wciąż badań poświęconych praktykom masażystów i fizjoterapeutów. Unikalnym aspektem pracy w określonym zawodzie jest społeczne uznanie pewnych zadań za konstytutywne dla odrębnej profesji. Ustanowienie społecznych granic zawodu jest procesem złożonym i długotrwałym. Niniejsze badanie skupia się na definiowaniu pozycji zawodowej fizjoterapeutów przez procedury formalne, tj. osadzanie tej dziedziny w ramach prawnych (ustawa z 2015 roku) oraz tworzenie struktur wspólnotowych, które chronią granice zawodowe na wzór gildii (Krajowa Izba Fizjoterapeutów). Wspomniane procesy były ze sobą powiązane i stworzyły formalne ramy dla fizjoterapii jako samodzielnego zawodu medycznego. W prezentowanym etapie badania autorzy odtworzyli proces profesjonalizacji na podstawie pogłębionych wywiadów z ekspertami zaangażowanymi w uchwalenie ustawy z 2015 roku oraz z aktywnymi członkami wspomnianej izby. Badanie pokazuje, w jaki sposób profesjonalizacja – rozumiana jako ustanowienie granic zawodowych w ramach subiektywnych narracji pracowników wykonujących podobne, choć odrębne role zawodowe – znajduje odzwierciedlenie w ramach prawnych