Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Mniejszość słowacka w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym – wybrane problemy
Get PDFThe text addresses the origins and location of the Slovak minority in the Second Polish Republic whose members lived in the parts of Spiš and Orava annexed to Poland in 1920. Activities aimed at preserving Slovak national identity were carried out, among other things, at the educational and religious levels. They generally did not meet with a favourable reception from the Polish state and local and church authorities.Tekst przedstawia genezę i położenie mniejszości słowackiej w Drugiej Rzeczypospolitej, zamieszkałej na przyłączonych do Polski w 1920 r. częściach Spiszu i Orawy. Działania na rzecz zachowania słowackiej tożsamości narodowej realizowane były m.in. na płaszczyźnie edukacyjnej i religijnej. Na ogół spotykały się one z nieprzychylnym nastawieniem polskich władz państwowych, samorządowych i kościelnych
Ostatnia ucieczka samolotem myśliwskim z PRL. Sprawa ppor. Bogdana Kożuchowskiego
Get PDFThe Polish People’s Republic was a closed country. In the first decade, there was practically no other way to leave it than to escape. The escapes of fighter pilots were of particular importance. The last one was undertaken on November 7, 1957, by pilot officer from the airport in Łask, Bogdan Kożuchowski (born 1933). The flight ended with a landing in southwestern Sweden. For his deed, the pilot was sentenced to death in absentia. After leaving Sweden, he spent most of his life in the USA. However, in his case there was no question of special treatment by the American authorities. He worked in a factory, carefully concealed his past and ultimately committed suicide in his apartment in Chicago in April 1997. After the escape of pilot officer Kożuchowski, there were changes in the organisation of Polish aviation and the counterintelligence protection of the airport in Łask was strengthened.PRL była krajem zamkniętym. W pierwszym dziesięcioleciu po wojnie praktycznie nie było innej drogi jej opuszczenia jak ucieczka. Szczególne znaczenie miały ucieczki pilotów samolotów myśliwskich. Ostatnią z nich 7 listopada 1957 r. podjął z lotniska w Łasku ppor. Bogdan Kożuchowski (ur. 1933). Lot zakończył się lądowaniem w południowo-zachodniej Szwecji. W związku ze swoim czynem pilot został zaocznie skazany na karę śmierci. Po opuszczeniu Szwecji większość życia spędził w USA. W jego przypadku nie było jednak mowy o specjalnym traktowaniu przez władze amerykańskie. Pracował w fabryce, starannie ukrywał swoją przeszłość i ostatecznie w kwietniu 1997 r. popełnił samobójstwo w zajmowanym mieszkaniu w Chicago. Po ucieczce ppor. B. Kożuchowskiego zaszły zmiany w organizacji polskiego lotnictwa i wzmocniono ochronę kontrwywiadowczą lotniska w Łasku
Rola związków zawodowych w ustalaniu i kontroli przestrzegania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
No full textProtecting the life and health of employees, implemented through the principles of occupational health and safety, is one of the most important tasks of company trade unions. In order to enable company trade unions to carry out this task, the legislator has provided them with a number of competencies. These competencies – divided into regulatory powers and control powers – are the subject of analysis in this article. The purpose of undertaken analysis is to evaluate the adequacy of the solutions adopted by the legislator in this area and to indicate possible de lege ferenda changes aimed at strengthening the position of company trade unions organisations in this extremely important sphere.Ochrona życia i zdrowia pracowników, której realizacji służą zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, jest jednym z najważniejszych zadań zakładowych organizacji związkowych. W celu umożliwienia zakładowym organizacjom związkowym realizacji tego zadania, ustawodawca wyposażył je w szereg uprawnień. Uprawnienia te – w podziale na uprawnienia regulacyjne i uprawnienia kontrolne – są przedmiotem analizy w niniejszym artykule. Celem podjętej analizy jest dokonanie oceny adekwatności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań w tym zakresie oraz wskazanie ewentualnych zmian de lege ferenda mających na celu wzmocnienie pozycji zakładowych organizacji związkowej w tej niezwykle istotnej sferze
Dynamika sieci społecznych wśród studentów muzułmańskich w Krakowie – między interakcją a integracją kulturową
No full textMigration profoundly shapes the social, cultural, and psychological experiences of individuals. As a distinct migrant group, Muslim students face unique challenges and opportunities in forming social networks in host societies. This study examined how the social relationships developed by Muslim students in Kraków influence their adaptation and sense of belonging. Adopting a phenomenological approach, data was collected through semi-structured in-depth interviews and analyzed thematically. The participants included 14 Muslim students (10 male, 4 female). Findings revealed two interrelated themes: Social Environment and Isolation, reflecting limited interaction with the host society and reliance on culturally-similar networks; and Personal Resilience and Integration Efforts, highlighting the students’ individual strategies to build belonging despite structural barriers. The study concludes that Muslim students experience partial integration, depending largely on familiar networks, while actively navigating social challenges. These insights point to the need for more inclusive practices to support integration in multicultural settings.Migracja głęboko kształtuje doświadczenia społeczne, kulturowe i psychologiczne jednostek. Studenci muzułmańscy, jako odrębna grupa migrantów, stają w obliczu wyjątkowych wyzwań i możliwości w procesie tworzenia sieci społecznych w społeczeństwach przyjmujących. Niniejsze badanie analizuje, w jaki sposób relacje społeczne nawiązane przez studentów muzułmańskich w Krakowie wpływają na proces adaptacji oraz ich poczucie przynależności.
Przyjmując podejście fenomenologiczne, dane zebrano za pomocą częściowo ustrukturyzowanych wywiadów pogłębionych, które następnie poddano analizie tematycznej. W badaniu wzięło udział 14 studentów muzułmańskich (10 mężczyzn i 4 kobiety). Wyniki wskazują na dwie powiązane ze sobą kwestie: środowisko społeczne i izolację – odzwierciedlające ograniczoną interakcję z lokalnym społeczeństwem i poleganie na kulturowo podobnych sieciach – oraz wytrwałość i osobiste zaangażowanie w budowanie więzi, ukazujące indywidualne sposoby radzenia sobie z wyzwaniami społecznymi i poszukiwaniem własnego miejsca. Studenci z krajów muzułmańskich doświadczają częściowej integracji, w dużej mierze opartej na znanych im sieciach kontaktów, jednocześnie podejmując aktywne działania, by odnaleźć się w nowym środowisku. Wyniki te wskazują na potrzebę wprowadzania bardziej inkluzyjnych praktyk wspierających integrację w wielokulturowych przestrzeniach akademickich
Analiza bibliometryczna badań nad ESG
Get PDFThe purpose of the article. The aim of this article is to provide a comprehensive bibliometric analysis of the academic literature on Environmental, Social, and Governance (ESG) topics within the domains of economics, business, and finance. By examining 4,499 documents indexed in the Web of Science (WoS) database from 2006 to 2024, the study aims to identify key trends, research clusters, influential publications, and knowledge gaps in ESG-related research.
Methodology. The methodology involves the use of the Bibliometrix package and its graphical interface Biblioshiny, which enabled advanced science mapping techniques, including co-citation, co-authorship, and keyword co-occurrence analyses. Data were filtered based on relevant WoS categories, and analytical metrics included publication growth rates, citation statistics, authorship patterns, and thematic clustering.
Results of the research. The results reveal a rapidly growing interest in ESG, with an annual publication growth rate of 38.83% and an increasing focus on topics such as corporate performance, cost efficiency, disclosure practices, and governance structures. Four major thematic clusters were identified: ESG disclosure and firm performance, CSR and sustainability, corporate financial management, and emerging markets. The analysis highlights a growing integration of ESG into investment strategies and corporate governance, though the causal mechanisms linking ESG performance to financial outcomes remain insufficiently explained. The study concludes that ESG has evolved into a multidimensional and strategic framework, surpassing CSR in conceptual precision and regulatory relevance
Social Aspects in National Public Procurement
Get PDFThe purpose of the article. Public procurement, which was originally aimed solely at reducing corruption, has been expanded to include additional elements that can have a broad impact on the socio-economic environment. One of these elements is social aspects, which can broaden the scale of effects obtained from the implementation of the order. The aim of the work is to quantitatively examine the changes taking place in the public procurement market in the use of social aspects, including social clauses. The study was conducted to confirm a growing interest in this element of procurement among public entities. The paper hypothesizes that in the years 2017–2023 there was a significant increase in the use of new procurement opportunities using social aspects. The research question is whether the lack of measurable incentives for contracting authorities limits the introduction of social aspects in public procurement.
Methodology. The paper discusses the principles of classifying social aspects of public procurement in years 2017–2023, taking into account social clauses in particular. The empirical part uses aggregated data obtained from documents published by the Public Procurement Office. In order to enable comparability of observations in individual years, an indicator analysis was used. Since data for 2024 was not available in official reports, the research was conducted on the basis of a 200-element random sample taken from all public procurements awarded by domestic entities in that year.
Results of the research. Analysis of published aggregated market data and data obtained from the sample taken indicate a limited increase in the use of social aspects in public procurement. Despite the even incidental use of social clauses, it can be stated that the situation in this area is gradually improving, as the average annual rate of change in the period under review showed a 16% increase in the number of such orders and a 33% increase in their value
Wpływ strategii zarządzania kapitałem obrotowym na rentowność i ryzyko firmy: na przykładzie publicznych spółek sektora budownictwa w Polsce
Get PDFThe article presents an analysis of working capital management strategies in the construction sector in Poland. The main objective of the study is to examine the impact of working capital management on the profitability and risk of firms operating in this sector. The study covered a group of public companies from 2019 to 2023. A synthetic indicator was developed to provide a comprehensive assessment of working capital management strategies, taking into account both financing and investment aspects. Based on the research, four basic working capital management strategies were identified and characterized, analyzing their impact on companies’ profitability and risk. Contrary to prevailing finance theory, the results indicate that in the construction sector, aggressive working capital management strategies negatively affect profitability while increasing operational risk. The study showed that the peculiarities of the construction sector, characterized by long project delivery cycles and significant capital intensity, require a more conservative approach to working capital management. The proposed methodology for evaluating working capital management strategies provides a useful tool to support decision-making in companies operating under increased market uncertainty.W artykule przedstawiono analizę strategii zarządzania kapitałem obrotowym w sektorze budowlanym w Polsce. Głównym celem badania jest zidentyfikowanie wpływu zarządzania kapitałem obrotowym na rentowność i ryzyko firm działających w tym sektorze. Badaniem objęto grupę spółek publicznych w latach 2019–2023. Opracowano syntetyczny wskaźnik zapewniający kompleksową ocenę strategii zarządzania kapitałem obrotowym, uwzględniający zarówno aspekty finansowe, jak i inwestycyjne. Na podstawie badań zidentyfikowano i scharakteryzowano cztery podstawowe strategie zarządzania kapitałem obrotowym, analizując ich wpływ na rentowność i ryzyko spółek. W przeciwieństwie do dominującej teorii finansów, wyniki wskazują, że w sektorze budowlanym agresywne strategie zarządzania kapitałem obrotowym negatywnie wpływają na rentowność, jednocześnie zwiększając ryzyko operacyjne. Badanie wykazało, że specyfika sektora budowlanego, charakteryzująca się długimi cyklami realizacji projektów i znaczną kapitałochłonnością, wymaga bardziej konserwatywnego podejścia do zarządzania kapitałem obrotowym. Zaproponowana metodologia oceny strategii zarządzania kapitałem obrotowym stanowi użyteczne narzędzie wspierające podejmowanie decyzji w firmach działających w warunkach zwiększonej niepewności rynkowej
Ubóstwo i wykluczenie społeczne: kluczowe wyzwania dla zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w nowych państwach członkowskich UE (2007–2022)
No full textPoverty has emerged as a significant global issue, impacting both urban and rural areas in developing countries. Its complex and multifaceted nature, encompassing profound economic, social, and psychological implications, has made addressing it even more challenging. Therefore, rural poverty is regarded as one of the most pressing challenges for achieving sustainable development within the European Union (EU). While the EU-15 countries (i.e., the “old” Member States) are relatively better positioned, rural poverty has remained a persistent issue in the “new” Member States, particularly in recent years. This study has examined the trends in rural poverty and social exclusion across the new EU Member States over the past 15 years. Using a data review methodology, it has analyzed rural poverty and exclusion trends from 2007 to 2022 in Bulgaria, Croatia, Czechia, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Poland, Romania, Slovakia, and Slovenia. The findings have revealed that Bulgaria, Croatia, Latvia, Lithuania, and Romania significantly lag behind the EU average in addressing rural poverty among the new member states.Ubóstwo stało się istotnym problemem globalnym, wpływającym zarówno na obszary miejskie, jak i wiejskie w krajach rozwijających się. Jego złożony i wieloaspektowy charakter, obejmujący głębokie konsekwencje ekonomiczne, społeczne i psychologiczne, sprawia, że jego zwalczanie jest niezwykle trudnym wyzwaniem. W związku z tym ubóstwo na obszarach wiejskich jest uważane za jedno z najpoważniejszych wyzwań dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej (UE). Chociaż kraje UE-15 (tzw. stare państwa członkowskie) znajdują się w relatywnie lepszej sytuacji, ubóstwo na obszarach wiejskich pozostaje palącym problemem w „nowych” państwach członkowskich, zwłaszcza w ostatnich latach. Niniejsze badanie analizuje trendy dotyczące ubóstwa na obszarach wiejskich oraz wykluczenia społecznego w nowych państwach członkowskich UE na przestrzeni ostatnich 15 lat. Wykorzystując metodę przeglądu danych, autorzy dokonują analizy trendów ubóstwa i wykluczenia społecznego w latach 2007–2022 w Bułgarii, Chorwacji, Czechach, Estonii, na Węgrzech, Łotwie, Litwie, w Polsce, Rumunii, na Słowacji i w Słowenii. Wyniki wskazują, że Bułgaria, Chorwacja, Łotwa, Litwa i Rumunia znacząco odstają od średniej unijnej pod względem zwalczania ubóstwa na obszarach wiejskich wśród nowych państw członkowskich
Why Are There So Many Ways to Measure Pain? Epistemological and Professional Challenges in Medical Standardization
Get PDFPain is a profoundly subjective phenomenon, which remains largely impenetrable to the tools of biomedicine. How, then, do pain researchers—specifically, quantitative medical researchers whose work is predicated on transforming pain into numbers—measure pain in their studies? How do they select and justify specific measures, and does this process lead to measurement standardization? This article analyzes 79 published medical studies about low back pain (LBP) and 20 interviews with pain experts (including 15 with authors of the reviewed studies) to address these questions. Findings reveal that LBP researchers use an extremely diverse set of outcome measures in their studies, typically based on patient self-report. The subjectivity and interpersonal incomparability of self-reports are widely acknowledged but treated as largely unproblematic—a matter of acceptable measurement error rather than “epistemological purgatory” (Barker 2005). However, researchers frequently disagree on what constitutes a “pain measure.” Many respond to the considerable challenge of treating pain intensity by redefining their work—sometimes in the face of resistance from patients—around other, putatively more treatable domains, such as disability. The diverse, arguably unstandardized approaches to measuring pain appear attributable less to pain’s epistemological fragility than to its therapeutic intractability, and to the medical community’s diffuse social structures and professional goals
Internal and External Calculi: Ordering the Jungle without Being Lost in Translations
No full textThis paper gives a broad account of the various sequent-based proof formalisms in the proof-theoretic literature. We consider formalisms for various modal and tense logics, intuitionistic logic, conditional logics, and bunched logics. After providing an overview of the logics and proof formalisms under consideration, we show how these sequent-based formalisms can be placed in a hierarchy in terms of the underlying data structure of the sequents. We then discuss how this hierarchy can be traversed using translations. Translating proofs up this hierarchy is found to be relatively straightforward while translating proofs down the hierarchy is substantially more difficult. Finally, we inspect the prevalent distinction in structural proof theory between ‘internal calculi’ and ‘external calculi.’ We discuss the ambiguities involved in the informal definitions of these categories, and we critically assess the properties that (calculi from) these classes are purported to possess