Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Those Who Must Not Be Remembered: The Romanian Germanophiles and Their Historiographical Posterity
No full textIn the aftermath of the Great War, following the victory of the Entente and the fulfilment of the national ideal, the former internal enemy — represented by all those who had sided with the Central Powers — was gradually erased from the Romanian public space and social memory, after initially serving as the scapegoat for almost all the misfortunes and shortcomings of those difficult years. Blamed and demonised for their opinions expressed before and after Romania’s entry into the war, the intellectuals, politicians, journalists, and business owners generally known as ‘Germanophiles’ had to suffer the consequences for having chosen the wrong side in the war. Seen and despised as traitors to national interests, these Germanophiles were condemned by both public opinion and in historical writing. This text seeks to offer an overview of how Romanian historiography is understood to have dealt with this delicate issue, which emerged in the years of the Great War and had long-lasting effects
Nowe modele świadczenia pracy w warunkach gospodarki cyfrowej
No full textIn the era of development of new technologies, flexible models of order fulfillment using digital platforms are becoming an increasingly popular form of providing work in various countries. Thanks to the possibilities created by the Internet, including the use of cloud technologies, people working independently can establish relationships with a selected contractor at any time and perform work remotely from anywhere in the world, while gaining access to the knowledge and organizational resources of the company. This phenomenon is becoming more widespread and is used in many areas of the economy. The research problem undertaken in the work is the changes in the modern labor market in the conditions of the digital economy. The aim of the study is to identify and characterize new models of work provision and conditions related to its performance. The work uses methods of analyzing the subject literature, descriptive analysis, statistical data analysis and comparative analysis.W dobie rozwoju nowych technologii coraz popularniejszą formą świadczenia pracy w różnych krajach stają się elastyczne modele realizacji zleceń przy wykorzystaniu platform cyfrowych. Dzięki możliwościom, jakie stwarza internet, w tym wykorzystaniu technologii chmurowych, osoby pracujące niezależnie mogą w dowolnej chwili nawiązać relacje z wybranym zleceniobiorcą oraz wykonać prace zdalnie z dowolnego miejsca na świecie, przy uzyskaniu dostępu do wiedzy i zasobów organizacyjnych firmy. Zjawisko to ulega upowszechnieniu i ma zastosowanie w wielu obszarach gospodarki. Problemem badawczym podjętym w artykule są zmiany na współczesnym rynku pracy w warunkach gospodarki cyfrowej. Celem opracowania jest identyfikacja oraz charakterystyka nowych modeli świadczenia pracy oraz uwarunkowań związanych z jej wykonywaniem. W artykule wykorzystano metody analizy literatury przedmiotu, analizy opisowej, analizy danych statystycznych oraz analizy porównawczej
Does the CAP fit? The regionalisation of the common agricultural policy
No full textThis paper traces the development of regional farm policies under the aegis of the Common Agricultural Policy (CAP). lt is suggested that policy\u27s nexibility in respect of different regional circumstances has critically depended on its role in the European integration proccss. As long as the CAP has remaincd the cornerstonc of this process, its common pricing policy has remained sacrosanct. dcspite its regressive features. Successive Community enlargements and cvidencc or widening regional form disparities have prompted more spatially variable farm policy measures. Post-Maastricht, the principles established by these policy developments can conceivably be supportcd by the removal of common pricing
Relacje kapitału społecznego i integracji rynkowej gospodarstw rolnych – przykład krajów Europy Środkowo-Wschodniej
No full textThe economic situation of farms is determined by a number of factors, which have been widely described in the literature. One factor is market integration, which shapes the farmer’s position in the food supply chain. The involvement of farmers in the integration may be related to their social capital, although this hypothesis has not been fully verified. Thus, the aim of the article is to assess the relationship between the level of social capital and the market integration of farms in selected Central and Eastern European (CEE) countries. The analysis includes Poland, Romania, Lithuania, Serbia and Moldova, and the sample consists of a total of 3160 farms. Data were collected personally by the authors through face-to-face interviews with farm managers. Based on these data, the authors’ market integration index was calculated and the level of social capital of farms was determined. A comparative analysis of average market integration indices for farms with different degrees of social capital was then carried out separately for each country. The Mann-Whitney U-test and the Kruskal-Wallis test were used to determine the significance of differences. The findings reveal that the highest value of the market integration was recorded for those farmers who were most strongly ‘socialised’, i.e. who participated in long-life education, took part in social events and were members of various organisations. A very important implication of this is that by strengthening social capital, farms aim to strengthen integration into the market, which can consequently lead to improved economic performance.
Therefore, mitigating regional disparities and increasing the average level of agricultural performance in CEE countries should include measures to increase social capital on farms, i.e. providing workshops, training, and exhibitions, as well as supporting agricultural producer organizations, promoting rural housewives’ circles, and organising social events, among others. Such activities can be financed both from the second pillar of the common agricultural policy and from local government budgets. The contribution of the research focuses on the rarely undertaken subject matter of the relationship between social capital and market integration in farms. The added value consists of 1) a comparative analysis of five CEE countries and 2) an estimation of the authors’ indicators of social capital and market integration of farms, which could be used in the future for similar research.Sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych determinowana jest przez wiele czynników, szeroko opisywanych w literaturze przedmiotu. Jednym z takich czynników jest integracja rynkowa, kształtująca pozycję rolnika w łańcuchu dostaw żywności. Zaangażowanie rolników w procesy integracyjne może być związane z ich kapitałem społecznym, choć hipoteza ta nie została w pełni zweryfikowana. Celem artykułu jest zatem ocena relacji pomiędzy poziomem kapitału społecznego a integracją rynkową gospodarstw rolnych w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Analiza obejmuje Polskę, Rumunię, Litwę, Serbię i Mołdawię, a próba składa się łącznie z 3160 gospodarstw rolnych. Dane zostały zebrane za pomocą wywiadów bezpośrednich, w których osobiście uczestniczyli ankieterzy i kierownicy gospodarstw. Na podstawie tych danych obliczono autorski wskaźnik integracji rynkowej i określono poziom kapitału społecznego gospodarstw rolnych. Następnie przeprowadzono analizę porównawczą średnich wskaźników integracji rynkowej dla gospodarstw o różnym stopniu kapitału społecznego oddzielnie dla każdego kraju. Do zbadania istotności różnic wykorzystano test U Manna-Whitneya oraz test Kruskala-Wallisa. Zgodnie z wynikami badań można stwierdzić, że najwyższą wartość wskaźnika integracji rynkowej odnotowano dla tych rolników, którzy byli najsilniej „uspołecznieni”, tj. uczestniczyli w kształceniu ustawicznym, brali udział w wydarzeniach społecznych i byli członkami różnych organizacji. Można zatem stwierdzić, że wzmacniając kapitał społeczny, gospodarstwa rolne dążą do zwiększenia integracji z rynkiem, co w konsekwencji może prowadzić do poprawy wyników ekonomicznych. Dlatego łagodzenie dysproporcji regionalnych i zwiększanie średniego poziomu wydajności rolniczej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej powinno obejmować działania mające na celu zwiększenie kapitału społecznego w gospodarstwach rolnych, m.in. poprzez organizowanie warsztatów, szkoleń, wystaw, wspieranie organizacji producentów rolnych, promowanie kół gospodyń wiejskich, organizowanie imprez towarzyskich itp. Takie działania mogą być finansowane zarówno z drugiego filaru wspólnej polityki rolnej, jak i z budżetu samorządów lokalnych. Wkład przedstawionych w artykule badań koncentruje się na rzadko podejmowanej tematyce badania relacji między kapitałem społecznym a integracją rynkową w gospodarstwach rolnych. Wartość dodana składa się z analizy porównawczej pięciu krajów Europy Środkowo-Wschodniej oraz oszacowania autorskich wskaźników dotyczących kapitału społecznego i integracji rynkowej gospodarstw rolnych, które mogłyby być wykorzystane w przyszłości do podobnych badań
Dlaczego Recep Tayyip Erdoğan wygrał wybory w 2023 roku? Prezydenckie roszczenia do legitymacji władzy
No full textThe point of the article is to analyze President of Türkiye Recep Tayyip Erdoğan’s narrative during election campaign in 2023 using the concept of claims tolegitimacy, conducted by Christian van Soest and Julia Grauvogel and a research team led by Marcus Tannenberg. The point of this article is to identify these claims using sources from the Republic of Türkiye Directorate of Communication (Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı) and state-owned agency – Anadolu Agency (Anadolu Ajansi). Author analyzed period from March 10 to May 28, 2023 – from the publication of the date of the elections to their outcome.Celem artykułu jest analiza narracji prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdoğana z okresu kampanii wyborczej w 2023 r. w kontekście koncepcji roszczeń do legitymacji władzy w ujęciu Christiana van Soest i Julii Grauvogel oraz zespołu badawczego pod kierownictwem Marcusa Tannenberga, a także wyodrębnienie i scharakteryzowanie tych roszczeń za pomocą analizy komunikatów prezydenckiej Dyrekcji Komunikacji Republiki Turcji (Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı) oraz państwowej agencji informacyjnej – Agencji Anatolijskiej (Anadolu Ajansi). Zbadany został okres od 10 marca do 28 maja 2023 r. – od momentu ogłoszenia daty wyborów do ich rozstrzygnięcia
Ocena miejskiego pierścienia krajobrazowego: przypadek Łodzi, Polska
No full textThe article describes the spatial planning policy carried out in suburban areas that have not yet been subject to urbanisation within the administrative borders of the Polish city of Łódź and in zones located just beyond its administrative border. The aim of the study was to evaluate spatial decisions adopted in the planning documents of towns and municipalities. The evaluation included the peripheral areas around the city of Łódź called the urban fringe landscape ring. The area of the ring was divided into subzones where detailed research was conducted. The current forms of land use were compared with the planned development directions adopted in the planning documents. Breakdowns showing the percentage increase in areas designated to be developed now and in the future, as well as in areas intended for preservation in the form of open spaces, were made. The need to develop new areas was analysed in relation to demographic conditions and area development capacity. Conclusions from the study showed a significant excess of planned investment areas, the deliberate appropriation of open landscapes and a lack of local planning coherence.W artykule opisano politykę przestrzenną prowadzoną na obszarach podmiejskich jeszcze niepoddanych urbanizacji, w granicach administracyjnych miasta Łodzi oraz w strefach zlokalizowanych tuż za jego granicą administracyjną. Badaniom poddano tereny otwarte nazwane pierścieniem krajobrazowym. Przestrzeń pierścienia podzielono na podstrefy, na których prowadzono badania szczegółowe. Porównano obecne formy użytkowania gruntów z planowanymi kierunkami rozwoju przyjętymi w dokumentach planistycznych. Wykonano zestawienia obrazujące wzrost procentowy terenów przeznaczonych obecnie i w przyszłości pod zabudowę oraz terenów przewidzianych do zachowania w postaci przestrzeni otwartych. Przeanalizowano potrzeby zabudowywania nowych terenów w odniesieniu do uwarunkowań demograficznych oraz do chłonności terenowej. Wnioski z badań wykazały znaczną nadpodaż planowanych terenów inwestycyjnych, świadome zawłaszczanie krajobrazów otwartych oraz miejscowy brak spójności planistycznej
Czy modele autoregresyjne z rozkładem opóźnień mogą poprawić prognozowanie zysku na akcję w Polsce?
No full textThis investigation delves into the significance of precise earnings forecasts for publicly traded companies in achieving investment success. It emphasises the importance of this aspect, particularly in markets with limited analyst coverage, such as emerging markets including Poland. The study assesses the accuracy of predictions generated using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) framework with the XGBoost type of modelling and various methods of combining forecasts compared to the seasonal random walk model. Positioned as an intermediate step between time series and multivariate forecasting, these models are applied to earnings per share (EPS) data of companies listed on the Warsaw Stock Exchange from 2009 to 2019, i.e. the last financial crisis and the pandemic shock. The seasonal random walk model attained the lowest error rates based on the Mean Arctangent Absolute Percentage Error (MAAPE) metric, a conclusion substantiated by rigorous statistical tests and robustness checks employing different periods and error metrics. The enhanced performance of the simpler seasonal random walk model may be ascribed to the relatively uncomplicated nature of the Polish stock market.Niniejszy artykuł analizuje znaczenie dokładnych prognoz zysków spółek notowanych na giełdzie dla osiągnięcia sukcesu inwestycyjnego. Podkreśla wagę tego aspektu, szczególnie na rynkach o ograniczonym pokryciu przez analityków, takich jak rynki wschodzące, do których zaliczana jest Polska. W badaniu dokonano oceny trafności prognoz generowanych przy użyciu metody autoregresyjnej z rozkładem opóźnień przy różnych metodach łączenia prognoz w porównaniu z sezonowym modelem błądzenia losowego. Modele te, stanowiące etap pośredni pomiędzy szeregami czasowymi a prognozowaniem uwzględniającym wiele zmiennych objaśniających, mają zastosowanie do danych dotyczących zysku na akcję spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2008–2019, tj. między ostatnim kryzysem finansowym a szokiem spowodowanym pandemią. Model sezonowego błądzenia losowego osiągnął najniższe poziomy błędów na podstawie metryki średniego argus tangensa bezwzględnego błędu procentowego. Wniosek ten jest poparty rygorystycznymi testami statystycznymi i kontrolami odporności z wykorzystaniem różnych okresów oraz wskaźników błędu. Lepszą wydajność prostszego modelu sezonowego błądzenia losowego można przypisać stosunkowo nieskomplikowanemu charakterowi polskiego rynku
Ku nowemu paradygmatowi dostępności – znaczenie uniwersalnego projektowania i technologii wspomagających
No full textTodayʼs technologies play a key role in changing the paradigm perception of disability and the position of people with disabilities in society. Tools such as artificial intelligence (AI), virtual reality (VR) and open-source technologies are enabling unprecedented accessibility to education, the labour market and social spaces. Universal design is becoming the foundation for creating inclusive environments that respond to diverse user needs.
However, failure to integrate accessibility principles into the design process or inappropriate use of technology can lead to marginalisation, exclusion and the perpetuation of negative stereotypes. A key challenge, therefore, is to integrate universal design with modern assistive technologies to support the independence, identity building and social inclusion of people with disabilities.
The articles that make up this thematic issue examine innovative technological approaches and solutions that redefine the concept of accessibility. They show how technologies can be a tool for empowerment, highlighting their potential to create a more inclusive world.Współczesne technologie odgrywają kluczową rolę w zmianie paradygmatu postrzegania niepełnosprawności i pozycji osób z niepełnosprawnościami w społeczeństwie. Narzędzia, takie jak sztuczna inteligencja (AI), rzeczywistość wirtualna (VR) oraz technologie open-source umożliwiają niespotykaną wcześniej dostępność do edukacji, rynku pracy i przestrzeni społecznej. Uniwersalne projektowanie staje się fundamentem tworzenia inkluzyjnych środowisk, które odpowiadają na różnorodne potrzeby użytkowników.
Jednak brak uwzględnienia zasad dostępności w procesie projektowania lub niewłaściwe zastosowanie technologii mogą prowadzić do marginalizacji, wykluczenia i utrwalania negatywnych stereotypów. Kluczowym wyzwaniem jest więc integracja uniwersalnego projektowania z nowoczesnymi technologiami wspomagającymi, by wspierać niezależność, budowanie tożsamości oraz integrację społeczną osób z niepełnosprawnościami.
W artykułach składających się na ten numer tematyczny analizowane są innowacyjne podejścia i rozwiązania technologiczne, które redefiniują pojęcie dostępności. Pokazano w nich, jak technologie mogą być narzędziem empowermentu, podkreślając ich potencjał w tworzeniu bardziej inkluzyjnego świata
Od Hala-9000 do neoluddyzmu. Kto się boi technologii? Refleksje wokół kategorii doświadczenia
No full textThe article analyzes the phenomenon of technological anxiety, which is an inseparable element of the 4th Industrial Revolution, and its reverse. At the level of the individual, technological challenges open up, intensified by the excess of stimuli caused by information overload. In this context, the concept of the 4th Industrial Revolution proposed in 2016 by Klaus Schwab is juxtaposed with theoretical proposals such as Neil Postman’s “Technopol”, the reflections of James Ellul, or the radical manifesto of eco-terrorist Ted Kaczyński, concerning the future of industrial society. The article also attempts to define and indicate the sources of technological anxiety, from the feeling of uncertainty, dependence, exclusion, to the loss of control over the world and man himself. The frame is a reference to the text of culture in the form of the figure of the Hal 9000 computer from Stanley Kubrick’s film as a machine making decisions about human life and to the contemporary phenomenon of neo-Luddism inspired by the 19th movement of opponents of the development of technology. Methodologically, the article is based on the subject\u27s literature and the analysis of popular culture texts. It also uses exemplification from the area of contemporary art, reaching for the category of artistic research.Artykuł analizuje zjawisko lęku technologicznego stanowiącego nieodłączny element IV rewolucji przemysłowej, niejako jego rewers. Na poziomie jednostki otwierają się wyzwania technologiczne, potęgowane przez nadmiar bodźców powodowanych przesytem informacji. W tym kontekście koncepcja IV Rewolucji Przemysłowej zaproponowana w 2016 roku przez Klausa Schwaba zestawiona zostaje z takimi propozycjami teoretycznymi jak „Technopol” Neila Postmana, refleksje Jamesa Ellula, czy radykalnym manifestem eko-terrorysty Teda Kaczyńskiego, dotyczącym przyszłości społeczeństwa przemysłowego. Artykuł podejmuje także próbę zdefiniowania i wskazania źródeł lęku technologicznego od poczucia niepewności, zależności, wykluczenia, po utratę kontroli nad światem i samym człowiekiem. Klamrę stanowi nawiązanie do figury komputera Hal 9000 z filmu Stanleya Kubricka jako maszyny podejmującej decyzje o ludzkim życiu oraz do współczesnego fenomenu neoluddyzmu inspirowanego dziewiętnastowiecznym ruchem przeciwników rozwoju technologii. Metodologicznie artykuł opiera się zarówno na lekturze prac teoretycznych, jak i na analizie tekstów kultury popularnej. Posługuje się także egzemplifikacją z obszaru sztuki współczesnej sięgając do kategorii badań artystycznych
Demistyfikacja chmury jako niewidzialnej technologii: aspekty estetyczne, przestrzenne i afektywne w sztuce i studiach nad infrastrukturą krytyczną
No full textThe article examines the topic of the technological Cloud as one of the features of the Fourth Industrial Revolution. It focuses on the Cloud’s ambivalences, discussing its various aesthetic, spatial and affective aspects. The methods for approaching the phenomenon of the Cloud are developed both in theory, in the disciplines of critical infrastructure (CI) studies and art studies as well as in visual arts practice. The main theoretical stances, from which the article draws on, are developed by Benjamin H. Bratton, James Bridle and Tung-Hui Hu. The article also briefly outlines the history of CI studies with its main areas of research (e.g data centre studies) and examples from the field of art. The issues addressed in the article include: the invisibility and inaccessibility of the Cloud (as a networked hyperobject and as a technological infrastructure), the architecture of data centres and the ambiguous relation that Cloud establishes with its users, as well as ecological concerns. The Cloud as invisible technology is discussed from many perspectives, from the one that supports its development straightforwardly, to those which attempt to demystify its seemingly immaterial image and indicate critically its relations with extractivism as well as suggest proposals of resistance.Artykuł podejmuje temat technologicznej Chmury jako jednej z cech czwartej rewolucji przemysłowej. Koncentruje się na ambiwalencjach Chmury, omawiając jej różne aspekty estetyczne, przestrzenne i afektywne. Metody podejścia do zjawiska Chmury są rozwijane zarówno w teorii, w dyscyplinach studiów nad infrastrukturą krytyczną (CI) i naukach o sztuce, jak i w praktyce sztuk wizualnych. Główne stanowiska teoretyczne, z których czerpie artykuł, zostały opracowane przez Benjamina H. Brattona, Jamesa Bridle’a i Tung-Hui Hu. Artykuł przedstawia również pokrótce historię studiów nad CI wraz z ich głównymi obszarami badawczymi (np. studia nad centrami danych) oraz przykładami z dziedziny sztuki. Kwestie poruszone w artykule obejmują: niewidzialność i niedostępność chmury (jako hiperobiektu sieciowego i infrastruktury technologicznej), architekturę centrów danych i niejednoznaczną relację, jaką chmura ustanawia ze swoimi użytkownikami, a także kwestie ekologiczne. Chmura jako niewidzialna technologia jest omawiana z wielu perspektyw, od tej, która wprost wspiera jej rozwój, po te, które próbują zdemistyfikować jej pozornie niematerialny obraz i krytycznie wskazać jej relacje z ekstraktywizmem, a także zasugerować propozycje oporu