Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Sylwa jako forma pamięci społecznej wspólnoty szlacheckiej
No full textThe article attempts to determine how the identity of the nobility is linguized in texts of the silvae rerum type typical of the Polish language of the 17th–18th centuries on the example of one manuscript. Sylva as an intentionally memorial genre expressively profiles the community, providing a picture of the nobility’s communal memory of itself. In terms of content and on the linguistic plane, the sylva text is a culturally conditioned set of ideas about the past geared towards preserving in social memory the most significant traces of identity for the community.Artykuł podejmuje próbę określenia, jak ujęzykowiona jest tożsamość szlachecka w tekstach typu silvae rerum typowych dla polszczyzny XVII–XVIII w. na przykładzie jednego rękopisu. Sylwa jako gatunek intencjonalnie memoryczny wyraziście profiluje wspólnotę, dając obraz pamięci wspólnotowej szlachty o niej samej. W zakresie zawartości treściowej i w płaszczyźnie językowej tekst sylwy jest uwarunkowanym kulturowo zespołem wyobrażeń o przeszłości nastawionym na zachowywanie w pamięci społecznej najistotniejszych dla wspólnoty śladów tożsamości
Formation de « bonnes » et de « mauvaises » paroles en français
No full textThe article is a presentation of complex formations containing the elements bon, mauvais, bien, and mal, both from a morphological and semantic points of view. The examples, taken mainly from Le Petit Robert and from the specialised website Les expressions françaises décortiqués, have been classified into derived, compound forms, expressions, and locutions. The fact of observing the modification of meaning brought about by the addition of the cited lexemes (independent or linked) constitutes the essential object of this text. The elements bon, mauvais, bien, and mal often lose their primary meaning in the word-formation process and simultaneously create formal and semantic neologisms with diverse functions, e.g., phatic (bonjour, bon appétit), euphemistic (malvoyant) or pejorative (bonasse). Both the created lexemes and the phrastic units containing the quoted formants belong mostly to the basic stock of French vocabulary with a significant frequency of use. Some French derivatives and compounds have equivalents in Polish (bona, dzień dobry, dobrobyt).L’article est une présentation des formations complexes contenant les éléments bon, mauvais, bien et mal, aussi bien du point de vue morphologique que sémantique. Les exemples, puisés principalement dans Le Petit Robert et dans le site internet spécialisé Les expressions françaises décortiquées sont classés en formes dérivées, composées, expressions et locutions. L’observation de la modification de sens apportée par l’adjonction de lexèmes cités (indépendants ou liés) constitue l’objet essentiel du présent texte. Dans le procédé de la formation lexicale, les éléments bon, mauvais, bien et mal perdent souvent leur sens primaire et contribuent à la création de néologismes formels et sémantiques, dont les fonctions s’avèrent variées, p. ex. phatique (bonjour, bon appétit), euphémique (malvoyant) ou péjorative (bonasse). Aussi bien les lexèmes isolés que les unités phrastiques contenant des formants cités font généralement partie du vocabulaire courant d’importante fréquence d’emploi. Quelques dérivés et composés français ont leurs équivalents en polonais (bona, dzień dobry, dobrobyt)
Étymologie des insultes et injures pataouètes
No full textFrom a diatopic and diastratic point of view, Pataouète is the basilect (furthest variety from the prestigious form) of the Pied-Noir French of Algeria which appeared and was spoken, among other places, throughout the working-class districts of the capital Algiers such as Bâb-el-Oued and Belcourt during the period of colonisation in the second half of the nineteenth century and at the beginning of the twentieth century. It is distinguished from two other regional varieties which are chapourlao (or chapourrao) in western Algeria in Orania (known mainly in the city of Oran), and tchapagate in the east (Constantine and Bône). The linguistic analysis of a certain number of terms and expressions of this variety allows one to note that the speech typical of Pataouète uses a large number of special, distinctive terms, foreign francised or not, as is often used in French pied-noir from Algeria.D’un point de vue diatopique et diastratique le pataouète est le basilecte (variété la plus éloignée de la variété de prestige) du français pied-noir d’Algérie apparu et parlé, entre autres, dans les quartiers populaires de la capitale Alger tels Bâb-el-Oued et Belcourt pendant la période de la colonisation lors de la seconde moitié du dix-neuvième siècle et au début du vingtième siècle. Il se distingue de deux autres variétés régionales que sont le chapourlao (ou chapourrao) dans l’ouest de l’Algérie en Oranie (connu principalement dans la ville d’Oran), le tchapagate à l’est (Constantine et Bône). L’analyse linguistique d’un certain nombre de termes et expressions de ce parler permet de constater que les discours caractéristiques du pataouète utilisent un nombre assez important de termes particuliers, étrangers francisés ou non, comme il est souvent d’usage en français pied-noir d’Algérie
Les verbes néologiques à valeur négative et positive : analyse formelle et pragmatique
No full textThis article examines neological verbs from a discursive perspective. The lexical items under analysis were collected from extensive press corpora, with the support of platforms such as Néoveille and Sketch Engine. These tools not only facilitated the identification of new verbal units but also enabled their placement within a broader linguistic and socio-political context. Through formal and pragmatic analysis, the study explores the relationship between a verb’s meaning and the circumstances of its enunciation. The verbs are thus categorised according to the positive or negative connotations they acquire in specific contexts and through the illocutionary force they convey. This discursive approach provides insight into the dynamics of verbal neologisation as a response to social change, political discourse, and current world events, highlighting the key role these phenomena play in shaping contemporary language use.Le présent article examine les verbes néologiques dans une perspective discursive. Les unités lexicales analysées ont été recueillies à partir de grands corpus de presse, avec le soutien de plateformes telles que Néoveille et Sketch Engine. Ces outils ont non seulement permis d’identifier de nouvelles unités verbales, mais aussi de les ancrer dans un contexte linguistique et socio-politique plus large. À travers une analyse formelle et pragmatique, l’étude explore le lien entre la valeur sémantique d’un verbe et les circonstances de son énonciation. Les verbes sont ainsi classés en fonction des connotations positives ou négatives qu’ils acquièrent selon les contextes, et de la force illocutoire qu’ils véhiculent. Cette approche discursive offre un éclairage sur la dynamique de la création néologique verbale en tant que réponse aux mutations sociales, aux discours politiques et aux évènements mondiaux actuels, soulignant le rôle clé de ces phénomènes dans l’évolution de l’usage linguistique contemporain
La dialectique des « non-correspondances » dans la communication
No full textThe communication we master, sometimes unconsciously or almost unconsciously, involves, upon analysis, a whole system of complex steps aimed at overcoming several ontological and noetic thresholds. Indeed, language assembles and reconciles realities of different natures. Meaning thus seems to be the result of a dialectical clash that transforms difference (ontological non-correspondence) into relational correspondence. Following in the theoreticians’ footsteps, the article attempts to present some key aspects of the problem: incompatibility of mental content, language and reference (Ogden-Richards noetic triangle), incompatibility of signifier and signified (Lotman, Kvasz), dialectics of performance (speech) and thought (Kleist), Unbestimmtheitsstellen (Ingarden, Mukařovský), and Leerstelle (Iser). The study attempts to highlight several contradictory points of the noesis that underpins, among other things, literary creativity.La communication que nous maîtrisons, parfois inconsciemment ou quasi inconsciemment, comporte, à l’analyse, tout un système de démarches complexes visant à dépasser plusieurs seuils ontologiques et noétiques. En effet, le langage assemble et concilie des réalités de nature différente. Le sens semble donc être le résultat d’un choc dialectique qui transforme la différence (non-correspondance ontologique) en correspondance relationnelle. L’article tente de présenter à la suite des théoriciens, certains aspects clés de la problématique : incompatibilité du contenu mental, du langage et de la référence (triangle noétique Ogden-Richards), incompatibilité du signifiant et du signifié (Lotman, Kvasz), dialectique de la performance (parole) et de la pensée (Kleist), Unbestimmtheitsstellen (Ingarden, Mukařovský), Leerstelle (Iser). L’investigation tente de mettre en évidence plusieurs points contradictoires de la noèsis qui sous-tend, entre autres, la créativité littéraire
Zaburzenia pisma w wariancie językowym postępującego porażenia ponadjądrowego
No full textThe article addresses the issue of handwriting in the clinical picture of progressive supranuclear palsy (PSP). The study aims to characterise the handwriting disorders in a patient with the language variant of PSP. The data analysis encompasses results from neuropsychological assessments over three years. The research material consisted of samples of written discourse, copied texts, and dictation. The handwriting samples were subjected to a multifaceted analysis from both the perspective of its graphic representation and spelling. Handwriting disorders primarily affect the graphic aspect of writing. The authors created a register of symptoms related to graphomotor difficulties, analysed changes occurring at different stages of the study (I–III), and drew conclusions regarding the causes of the disorders. The difficulties were primarily due to oculomotor dysfunction, impaired finger dexterity, and hand-eye coordination problems. Initially, the texts were legible, but then they became illegible. The patient consistently completed writing tasks based on her long-retained spelling skills. In this context, the need to recognise graphomotor difficulties using linguistic and non-linguistic materials was emphasised, as this is the most accurate way to identify patients’ problems. The value of case descriptions was highlighted as a source of expanding knowledge about specific problems in written communication and the possibilities of individualising therapeutic interventions in cases of PSP.W artykule podjęto problem pisma w obrazie klinicznym postępującego porażenia ponadjądrowego (progressive supranuclear palsy – PSP). Celem pracy było scharakteryzowanie zaburzeń pisma u pacjentki z wariantem językowym PSP na podstawie analizy danych z diagnozy neuropsychologicznej, zgromadzonych w ciągu 3 lat. Materiał badawczy, obejmujący próbki tekstów budowanych samodzielnie, przepisywanych oraz zapisywanych ze słuchu, poddano wieloaspektowej analizie w aspekcie graficznym i ortograficznym. Zaburzenia pisma dotyczyły głównie graficznej strony pisma. Sporządzono rejestr objawów trudności grafomotorycznych, śledząc zmiany zachodzące na poszczególnych etapach badania (I–III). Wysunięto wnioski dotyczące przyczyn zaburzeń, których można upatrywać przede wszystkim w zaburzeniach gałkoruchowych, zaburzeniach sprawności motorycznej rąk i współpracy na linii ręka – oko. Początkowo teksty były czytelne, a w fazie końcowej nieczytelne, choć pacjentka konsekwentnie dokonywała zapisów, bazując na długo zachowanych kompetencjach ortograficznych. W tym kontekście wskazano na potrzebę rozpoznawania trudności grafomotorycznych na materiale językowym i porównawczo niejęzykowym, by możliwie najtrafniej określić problemy pacjentów. Podkreślono wartość opisów przypadków jako źródła poszerzenia wiedzy nie tylko na temat specyficznych problemów w zakresie komunikacji pisemnej, ale także możliwości zindywidualizowania działań terapeutycznych w przypadku PSP
Problemy z diagnozą sprawności fonologicznych dzieci z zaburzeniami wymowy
No full textThe experience of speech-language pathologists and teachers shows that more and more children in preschool and younger school grades need speech therapy due to problems with correct speech sound production. It seems that currently the assessment and treatment of speech sound disorders most often focuses on anatomical-functional causes, especially within the framework of myofunctional therapy. However, perceptual and phonological conditions, which are important not only for speech, but also for literacy, are less often considered. One possible reason for this may be the paucity of tools to reliably assess the level of phonological skills of children with speech sound disorders, which makes it difficult to plan appropriate therapy. The purpose of this article is to provide background on a newly developed tool for assessing short-term and working phonological memory as well as phonological planning as a new dimension of phonological skills.Z doświadczeń logopedów i nauczycieli wynika, że coraz więcej dzieci w placówkach przedszkolnych i młodszych klasach szkolnych potrzebuje terapii logopedycznej ze względu na problemy w prawidłowej realizacji dźwięków mowy. Wydaje się, że obecnie diagnoza i terapia zaburzeń wymowy najczęściej koncentrują się na przyczynach anatomiczno-funkcjonalnych, szczególnie w ramach terapii miofunkcjonalnej. Rzadziej natomiast uwzględnia się uwarunkowania percepcyjne i fonologiczne, które mają duże znaczenie nie tylko dla mowy, ale także dla nauki czytania i pisania. Jednym z powodów może być niedostatek narzędzi do rzetelnej oceny poziomu sprawności fonologicznych dzieci z zaburzeniami wymowy, co utrudnia zaplanowanie odpowiedniej terapii. Celem artykułu jest przedstawienie tła dla nowego narzędzia do oceny krótkotrwałej i roboczej pamięci fonologicznej, a także planowania fonologicznego jako nowego wymiaru sprawności fonologicznych
Ślinotok w mózgowym porażeniu dziecięcym: ujęcie kliniczne, społeczne i terapeutyczne
No full textDrooling is a common symptom observed in children with cerebral palsy (CP). It may lead to medical complications, social and emotional difficulties, and a reduced quality of life for both the child and their caregivers. This review article presents the current state of knowledge regarding the causes, consequences, and treatment options for drooling in children with CP, with a particular focus on speech and language therapy as a key component of nonpharmacological intervention. Pharmacological and surgical approaches are also discussed, along with the importance of individualised therapy and interdisciplinary collaboration. Given the limited number of publications addressing this issue in Polish pedagogical and speechlanguage literature, this article may serve as a starting point for further research and deeper reflection on effective support for children with CP and excessive drooling.Ślinotok jest częstym objawem występującym u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD). Może prowadzić do powikłań medycznych, trudności w funkcjonowaniu społecznym i emocjonalnym oraz obniżenia jakości życia dziecka i jego opiekunów. Niniejszy artykuł ma charakter przeglądowy i przedstawia aktualny stan wiedzy na temat przyczyn, konsekwencji oraz możliwości leczenia ślinotoku u dzieci z MPD, ze szczególnym uwzględnieniem terapii logopedycznej jako kluczowego elementu niefarmakologicznego postępowania. Omówiono także dostępne interwencje farmakologiczne i chirurgiczne oraz podkreślono znaczenie indywidualizacji działań i współpracy interdyscyplinarnej. Z uwagi na ograniczoną liczbę opracowań podejmujących tę tematykę w polskim piśmiennictwie pedagogicznym i logopedycznym niniejszy artykuł może stanowić podstawę do dalszych badań i pogłębionej refleksji nad skutecznym wsparciem dzieci z MPD i objawem nadmiernego ślinienia
Niezapomniane Zrównoważone Doświadczenia Turystyczne (MSTE): Badanie Metodą Mieszaną
No full textThis study investigates and validates the concept of memorable sustainable tourism experiences (MSTE) and examines their influence on tourists’ revisit intentions through an exploratory sequential mixed-method design. In the qualitative phase, in-depth interviews with eight tourism operators in Langkawi Island, Malaysia, were conducted to identify key dimensions of MSTE, which include hedonism, local culture, refreshment, knowledge, meaningfulness, novelty, involvement, responsible practices, and the role of local guides. These components were subsequently tested in the quantitative phase through a survey of 233 tourists who had participated in sustainable tourism experiences on the island. Data were analysed using partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM), which revealed significant positive relationships between hedonism, local culture, refreshment, responsible practices and revisit intention. The study advances the theoretical understanding of MSTE by introducing novel dimensions such as responsible practices and the involvement of local guides. By integrating the perspectives of both tourism operators and tourists as well as employing a mixed-methods approach, this research addresses existing methodological and conceptual gaps in the literature. It contributes meaningfully to the growing body of knowledge on sustainable tourism and tourism experience. Furthermore, the findings offer practical implications for destination managers and tourism stakeholders aiming to strengthen tourist loyalty through the design of meaningful, memorable and sustainability-oriented experiences.Niniejszy artykuł empiryczny bada koncepcję Niezapomnianych Zrównoważonych Doświadczeń Turystycznych (MSTE) oraz ich wpływ na zamiar ponownej wizyty turystów na wyspie Langkawi w Malezji. W badaniu zastosowano podejście metodą mieszaną, wykorzystując eksploracyjny sekwencyjny projekt badawczy. Analiza tematyczna została przeprowadzona na podstawie wywiadów z interesariuszami branży turystycznej, a następnie przeprowadzono ankietę wśród turystów uczestniczących w działaniach związanych ze zrównoważonym rozwojem. W badaniu zidentyfikowano kluczowe elementy MSTE, takie jak hedonizm, kultura lokalna, odświeżenie, wiedza, sensowność, nowość, zaangażowanie, odpowiedzialne praktyki oraz obecność lokalnego przewodnika. Ponadto modelowanie równań strukturalnych ujawniło pozytywne związki między hedonizmem, kulturą lokalną, odświeżeniem, odpowiedzialnymi praktykami a zamiarem ponownej wizyty. Niniejsze pionierskie badanie wnosi wkład w rozwój teoretyczny w zakresie zrównoważonych doświadczeń turystycznych, oferując jednocześnie praktyczne implikacje dla zarządzania destynacjami i rozwoju turystyki
Virtual tourism for cultural heritage: Transforming Generation Z’s engagement and visit intentions
No full textApplying the stimulus-organism-response (S-O-R) framework, this study’s main aim is to analyze the psychological mechanisms through which virtual reality (VR) experiences encourage Generation Z’s physical visit intentions to cultural heritage sites. Specifically, the research investigates how key VR features (stimulus: interactivity and telepresence) influence internal states (organism: place satisfaction, perceived authenticity and mental image), and how these states subsequently drive visit intentions (response). The study addresses a critical gap by focusing on these emotional and cognitive pathways. Data from 415 Indonesian Gen Z respondents who experienced Borobudur Temple via VR were analyzed using PLS-SEM. Results reveal that interactivity and telepresence significantly enhance place satisfaction, authenticity and mental imagery. Furthermore, perceived authenticity and a strong mental image are powerful predictors of visit intention, while place satisfaction shows no significant direct effect. These findings highlight the importance of emotional and cognitive factors in engaging Gen Z with cultural heritage tourism (CHT). The study offers valuable theoretical and practical insights, while the findings encourage cultural managers and policymakers to adopt VR technologies