Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
O Interdyscyplinarnym Centrum Badań Humanistycznych
No full textThe text presents the Interdisciplinary Centre for Research in the Humanities of the University of Łódź formed in April 2014, its structure and scope of activity. The Centre has been established in order to initiate and coordinate the work of researchers representing different disciplines of the humanities and social science, such as philology, philosophy, anthropology, cultural studies, psychology, sociology, history and pedagogy. It has set itself two objectives: multidisciplinary research and projects on the humanities, and promoting humanistic attitudes in the modern world.The text presents the Interdisciplinary Centre for Research in the Humanities of the University of Łódź formed in April 2014, its structure and scope of activity. The Centre has been established in order to initiate and coordinate the work of researchers representing different disciplines of the humanities and social science, such as philology, philosophy, anthropology, cultural studies, psychology, sociology, history and pedagogy. It has set itself two objectives: multidisciplinary research and projects on the humanities, and promoting humanistic attitudes in the modern world
„AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji
No full textThe issue of the importance of representations of disability in various media has been frequently raised by numerous scholars, who proved that such mass media representations can exert a significant influence on the perception of disabled people in society. However, the constant change and development of new communication technologies pose new challenges and offer new chances to the issue of presenting adequate, realistic images of disabled people. The article describes generative artificial intelligence, as one of the most rapidly developing areas, which significantly impacts social communication both in professional media and social platforms. The easy online access to AI-based tools creates new challenges and uncertainties regarding its possible uses in creating widespread online content. While AI can increase accessibility and improve the quality of life of disabled people, its use may also result in perpetuating negative social representations of this group. In this paper, we attempt to review the existing problems and discussions on this topic together with the results of our research and answer the questions concerning the possible mechanisms of reproducing bias towards disability through content generated with various AI-based tools. Nowhere in the article was AI used in the writing process.Tematyka reprezentacji niepełnosprawności w tradycyjnych i internetowych mediach była dotychczas często podnoszona przez wielu badaczy, którzy udowodnili, że przedstawienia obecne w środkach masowego przekazu mogą wpływać na społeczne postrzeganie tego tematu. Rozwój nowych technologii komunikacyjnych oferuje dzisiaj jednak nowe szanse w kwestii przedstawiania adekwatnych, realistycznych wizerunków osób niepełnosprawnych, a także przynosi nowe ryzyka. W artykule zwrócono uwagę na jedną z najszybciej rozwijających się technologii, jaką jest generatywna sztuczna inteligencja (GenAI), wpływająca na profesjonalnych nadawców i platformy społecznościowe. Łatwy dostęp do narzędzi opartych o tzw. GenAI stwarza dotychczas nieznane wyzwania, dotyczące jej możliwych zastosowań w tworzeniu powszechnie dostępnych treści online. O ile sztuczna inteligencja może zwiększać dostępność i poprawiać jakość życia osób z niepełnosprawnościami, jej wykorzystanie może jednocześnie skutkować utrwaleniem negatywnych reprezentacji społecznych tej grupy.
W oparciu o przegląd istniejących problemów i dyskusji na ten temat oraz wyniki własnych badań, w artykule staramy się odpowiedzieć na pytania dotyczące możliwych mechanizmów powielania stereotypów wobec niepełnosprawności przez treści wizualne generowane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. W żadnym miejscu w artykule nie używano AI do procesu pisania
Mowa nienawiści w dyskursie medialnym Białorusi po wyborach prezydenckich w 2020 roku
Get PDFThe subject of this paper is an analysis of the use of hate speech in the media discourse of Belarus in the context of social polarisation against the backdrop of a political crisis after the presidential election in 2020. The authors consider the concept of hate speech, referring to various approaches to its interpretation. The widespread use of hate speech reflects deep internal contradictions within the Belarusian society and a split based on different values. The study analysed the contents of some Belarusian Internet media, TV channels, and social media, which utilised techniques such as the denigration, dehumanisation, or marginalisation of certain groups or individuals. Researchers pay special attention to the different directions in which hate speech is used, distinguishing between domestic and foreign political contexts. In the domestic political context, hate speech in Belarus has heightened social instability and polarised the society. In contrast, in the foreign political context, hate speech has worked to construct the image of an external enemy, serving as a tool aimed at consolidating the Belarusian society and mobilising it against external threats. The political crisis specifically served as a catalyst for social tension within the society, leading to the active use of hate speech. Aimed at inciting hatred and intolerance, such materials pose a potential threat to public safety and social stability in the Belarusian society.Tematem niniejszego artykułu jest analiza użycia mowy nienawiści w dyskursie medialnym Białorusi w kontekście polaryzacji społecznej na tle kryzysu politycznego po wyborach prezydenckich w 2020 roku. Autorzy rozważają pojęcie mowy nienawiści, odnosząc się do różnych podejść do jej interpretacji. Powszechne użycie mowy nienawiści świadczy o głębokich wewnętrznych sprzecznościach w społeczeństwie białoruskim oraz podziale opartym na różnych wartościach. W badaniu przeanalizowano treści niektórych białoruskich mediów internetowych, kanałów telewizyjnych oraz mediów społecznościowych, które stosowały takie techniki jak oczernianie, dehumanizacja czy marginalizacja określonych grup lub jednostek. Badacze zwracają szczególną uwagę na różne kierunki, w których używana jest mowa nienawiści, rozróżniając konteksty wewnętrzny i zewnętrzny. W kontekście wewnętrznym mowa nienawiści potęgowała niestabilność społeczną i polaryzowała społeczeństwo. W przeciwieństwie do tego, w kontekście zewnętrznym mowa nienawiści służyła do budowania wizerunku wroga zewnętrznego, będąc narzędziem mającym na celu konsolidację społeczeństwa białoruskiego oraz mobilizację go przeciwko zewnętrznym zagrożeniom. Kryzys polityczny szczególnie działał jako katalizator napięcia w społeczeństwie, prowadząc do aktywnego użycia mowy nienawiści. Skierowane na wzbudzanie nienawiści i nietolerancji, takie materiały stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego i stabilności w białoruskim społeczeństwie
Charakterystyka i konsekwencje działań seryjnych przestępców seksualnych. Przykład Ukrainy
Get PDFSerial sexual crimes are considered highly dangerous and have lasting effects on both victims and society. As such, the importance of investigating and preventing these crimes is increasingly recognised, with particular attention given to forensic analysis and the study of the perpetrators’ modus operandi.The purpose of this study was to explore the characteristics of serial sexual offences, their unique features, and the consequences for both the victims and the society, based on Ukrainian experiences. The study employed methods such as analysis, generalisation, and the normative-dogmatic method.The findings indicate that serial sexual offenders can be classified based on their methods of attack into two main categories: the “stranglers” and the “butchers.” These groups differ in their approach, motivations, and the nature of the offences. The study also identified four key psychological profiles of serial sexual offenders: “Power–Calming”, “Power–Affirmation”, “Anger–Vengeance”, and “Anger–Arousal”, with each of them representing different motivations behind the crimes. Additionally, the study examined the concept of modus operandi and ritualistic elements in serial sexual crimes, which play a crucial role in understanding the criminal’s profile, motives, and behavioural patterns. The research emphasises the need for developing investigative profiles that consider factors such as location, time of the crime, weather conditions, and movement patterns of victims and perpetrators. Moreover, the study identified significant gaps in Ukraine’s legal framework regarding serial sexual offences, highlighting the need for specialised legislation. The consequences of these crimes for victims and the society are profound, underscoring the necessity for a multi-faceted approach to prevention, including education, psychological support, and enhanced cooperation between various societal sectors. The study’s findings can inform public awareness campaigns and contribute to the development of strategies to reduce the incidence of serial sexual crimes.Seryjne przestępstwa seksualne są uważane za bardzo niebezpieczne i mają trwały wpływ zarówno na ofiary, jak i na społeczeństwo. W związku z tym coraz bardziej docenia się znaczenie badania i zapobiegania tym przestępstwom, ze szczególnym uwzględnieniem analizy kryminalistycznej i badania modus operandi sprawców.Celem niniejszego badania było zbadanie charakterystyki seryjnych przestępstw seksualnych, ich unikalnych cech oraz konsekwencji zarówno dla ofiar, jak i społeczeństwa, w oparciu o przykład Ukrainy. W badaniu wykorzystano metody takie jak analiza, uogólnienie i metoda normatywno-dogmatyczna.Wyniki wskazują, że seryjnych przestępców seksualnych można podzielić na podstawie ich metod ataku na dwie główne kategorie: „dusicieli” i „rzeźników”. Grupy te różnią się pod względem podejścia, motywacji i charakteru przestępstw. W badaniu zidentyfikowano również cztery kluczowe profile psychologiczne seryjnych przestępców seksualnych: „Uspokojenie władzy”, „Potwierdzenie władzy”, „Gniew–zemsta” i „Gniew–podniecenie”, z których każdy reprezentuje różne motywacje stojące za przestępstwami. Ponadto w badaniu przeanalizowano koncepcję modus operandi i elementów rytualnych w seryjnych przestępstwach seksualnych, które odgrywają kluczową rolę w zrozumieniu profilu, motywów i wzorców zachowań przestępcy. Badania podkreślają potrzebę opracowania profili dochodzeniowych, które uwzględniają takie czynniki, jak lokalizacja, czas popełnienia przestępstwa, warunki pogodowe oraz wzorce przemieszczania się ofiar i sprawców. Co więcej, badanie zidentyfikowało znaczące luki w ukraińskich ramach prawnych dotyczących seryjnych przestępstw seksualnych, podkreślając potrzebę wprowadzenia specjalistycznych przepisów. Konsekwencje tych przestępstw dla ofiar i społeczeństwa są poważne, co podkreśla konieczność wieloaspektowego podejścia do zapobiegania, w tym edukacji, wsparcia psychologicznego i wzmocnionej współpracy między różnymi sektorami społecznymi. Wyniki badania mogą być wykorzystane w kampaniach uświadamiających i przyczynić się do opracowania strategii mających na celu zmniejszenie liczby seryjnych przestępstw na tle seksualnym
The historical legacy of Norwegian mountain destinations: Current challenges and opportunities for development
Get PDFThis study explores the historical legacy of mountain destinations in the southeastern region of Norway to understand the challenges they face and their opportunities for development. It identifies exogenic (external) and endogenic (internal) factors that have influenced the destinations’ development from historical accounts in order to understand the different levels of success among them. The literature study and the emerging discussion are based on locally-sourced documents in order to bridge the gap between academic literature and little known or less available sources of destination history and development. The findings are that exogenic factors such as transportation, climate change and commodifiable slopes, which may primarily affect all destinations for alpine skiing but are not sufficient to determine the variation in success between them. Endogenic drivers such as ownership, management and leadership qualities strongly explain the different levels of success in a destination’s development. This study demonstrates those with favourable exogenic conditions struggle without effective endogenic drivers. Conversely, some destinations have overcome challenges from historical development and these are largely influenced by endogenic drivers. This research contributes a historical perspective of development that uncovers a range of underlying drivers, providing a framework for understanding how exogenic and endogenic factors shape mountain destinations’ success, sustainability and capacity to innovate
The Biographical Experience of Being a Stay-at-Home Mother of a Large Family Versus Online Activity. A Case Study
Get PDFThe article presents the analysis of two cases of women reconstructed based on autobiographical narrative interviews. They are mothers of many children and are active online, having accounts on Instagram and creating content. Most research focused on the activities of online creators is based on an analysis of their web content. Due to the type of research data, autobiographical narratives and the interpretations of one’s biographical experiences and actions are the main frame of this analysis. Both narrators represent contemporary modern women, combining opposing patterns of tradition and modernity, which are often presented in public discourses as contradictory or mutually excluding. Internet activity seems to remedy the accompanying experience of tension and supports women’s biographical work. What stands out is the identity work undertaken by the two narrators, whose frame of reference is the tension between the planned and voluntary entry into traditionally understood motherhood and the plan for one’s development inscribed in the identity of an educated modern woman socialized in a culture of individualism. In this respect, their online activity appears to have a compensatory function in their biographies
Accounting Strategies and Corporate Social Responsibility Under Conditions of War
No full textThe purpose of the article. The purpose of this article is to substantiate the role of strategic accounting in integrating corporate social responsibility (CSR) into business practices under wartime conditions. The study aims to identify how accounting tools can be adapted to reflect the social and ethical responsibilities of enterprises, ensure transparency, and support decision-making processes in an unstable environment. Particular attention is paid to the development of indicators for assessing CSR activities, the challenges of their implementation in accounting systems, and the potential of CSR to enhance business resilience and social trust during military conflict.
Methodology. The research combines theoretical and empirical methods. On the theoretical side, the study applies analysis, synthesis, bibliometric review, and historical-logical approaches to conceptualize the relationship between accounting, CSR, and wartime resilience. On the empirical side, 15 semi-structured interviews were conducted with professional accountants and auditors representing both private enterprises and public organizations in Ukraine. Respondents were asked about challenges of financial transparency, ethical dilemmas in CSR reporting, and accounting for wartime social initiatives. Interview data was analyzed through thematic coding, which allowed for the identification of recurring patterns across organizational practices.
Results of the research. The research findings demonstrate that under wartime conditions, corporate social responsibility (CSR) has shifted from a reputation-building tool to a critical element of enterprise resilience. Expenditures on shelters, alert systems, employee support, and humanitarian initiatives have become an integral part of management accounting. This requires systematic documentation and analysis of socially oriented costs in order to assess their effectiveness and broader societal impact. The study also revealed that the absence of standardized approaches to recording and evaluating CSR activities complicates transparency and comparability of financial information. Voluntary disclosure of CSR-related data does not ensure consistency, creating risks for the reliability of financial reporting. At the same time, accountants and auditors emphasize the need to develop internal indicators that reflect the social, environmental, and security effects of enterprise activities. Finally, the results indicate that strategic accounting, when combined with CSR, can strengthen trust between business, government, and society. Integrating socially responsible practices into management and reporting systems not only enhances the quality of decision-making but also contributes to the overall resilience of the country during war. This highlights the transformation of CSR from a voluntary initiative into a factor of survival and development for both enterprises and society.
Information Policy of the Federal Reserve System and the European Central Bank During and After the Pandemic Crisis
No full textThe purpose of the article. Since the 1990s, central banks have become more transparent about their monetary policy. The meaning of the communication was amplified by the global financial crisis, when central banks began to use non-standard monetary policy instruments on a broader scale. Further changes resulted from the COVID-19 pandemic and the period of high inflation, which lasted several months afterwards. The article aims to present and analyse the measures taken by the Federal Reserve System (FED) and the European Central Bank (ECB) during the pandemic crisis and the period of high inflation.
Methodology. The monetary policy instruments used by both central banks from 2020 to 2025, as well as the statements made by Jerome Powell (Chair of the Board of Governors of the FED) and Christine Lagarde (President of the ECB), were presented. The article also presents various opinions on the measures taken by both central banks, published in the press and the literature.
Results of the research. The results indicate that monetary policy instruments, used by both central banks, allowed them to mitigate the effects of the economic disruptions caused by the COVID-19 pandemic. However, after the pandemic crisis, both central banks had to raise interest rates and pursue a policy of Quantitative Tightening. The crises also highlighted the importance of communication policy. Although the actions taken by both central banks were the subject of criticism, the measures taken by the FED were considered successful, and the measures taken by the ECB allowed for mitigating the direct consequences of the high inflation
Czynniki determinujące opinię publiczną w Polsce w kwestii przyjęcia euro
No full textThe aim of the paper is to analyze the attitudes of Poles towards the euro’s adoption in Poland and to identify factors that determine their opinions on this issue. For the analysis, the logit models of a dichotomous variable were constructed separately for each year, based on data from the Flash Eurobarometer surveys. The study covers the period 2020–2022, which is marked by a significant instability due to the COVID-19 pandemic and the outbreak of the full-scale war in Ukraine. During the analyzed period, not only did support for the euro increase, but also knowledge about this currency improved as well as the benefits awareness of using the euro raised. The study demonstrates that two factors had the strongest impact on the Poles’ reluctance to the euro in this period: (1) respondents’ perception that the introduction of the common currency would lead mainly to negative consequences and (2) respondents’ various concerns, for example, about the possibility of price increase, a loss of Poland’s identity and control over economic policy, or difficulties in adapting to the use of the euro. Other factors determining Poles’ attitudes towards the euro include: age, gender, level of education, size of a residence place, and labor market position.Celem pracy jest analiza poglądów Polaków dotyczących przyjęcia euro w Polsce oraz zidentyfikowanie czynników, które determinują ich stosunek do tej kwestii. Do analiz wykorzystano wyniki badań opinii publicznej Flash Eurobarometer, na podstawie których skonstruowano modele logitowe zmiennej dychotomicznej oddzielnie dla każdego roku. Badaniem objęto okres 2020–2022, który charakteryzował się dużą niestabilnością z powodu pandemii COVID-19 oraz wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie. W analizowanym okresie nie tylko wzrosło poparcie dla euro, ale również poprawił się stan wiedzy na temat tej waluty i zwiększyła świadomość korzyści płynących z posługiwania się euro. Badanie wykazało, że dwa czynniki miały najsilniejszy wpływ na niechęć Polaków wobec euro w tym okresie: (1) przekonanie respondentów o istnieniu głównie negatywnych skutków przyjęcia wspólnej waluty oraz (2) odczuwanie przez respondentów różnego rodzaju obaw dotyczących np. możliwości wzrostu cen, utraty przez Polskę tożsamości oraz kontroli nad polityką gospodarczą czy trudności z przystosowaniem się do stosowania euro. Wśród innych czynników determinujących stosunek Polaków wobec euro należy wymienić: wiek, płeć, poziom wykształcenia, wielkość miejsca zamieszkania oraz pozycję na rynku pracy
Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn z nadmiernym wykształceniem: doświadczenia młodych mężczyzn i kobiet w dziesięciu krajach europejskich
No full textIn this study, we examine the impact of overeducation on wages and wage penalties among 19,000 young men and women aged 18–35 in ten European countries. Using data from the Cultural Pathways to Economic Self-sufficiency and Entrepreneurship (CUPESSE) project and controlling for some endogeneity from omitted ability variables and employment selection, we find that women’s wages and wage penalties align with job search theory, while men’s observed wage offers are consistent with job competition theory. However, once selection is accounted for, wage penalties incurred by young men do not follow the predictions from this theory. Despite lower baseline wages, women in many countries face larger overeducation penalties than men, a pattern shaped by institutional regime type and gender norms. We offer possible explanations for this disparity and conclude with policy recommendations to address overeducation penalties.Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn z nadmiernym wykształceniem: doświadczenia młodych mężczyzn i kobiet w dziesięciu krajach europejskich Artykuł przedstawia analizę wpływu nadmiernego wykształcenia na wynagrodzenia i różnice w wynagrodzeniach wśród 19 000 młodych mężczyzn i kobiet w wieku 18–35 lat w dziesięciu krajach europejskich. Na podstawie danych pochodzących z projektu „Cultural Pathways to Economic Self-sufficiency and Entrepreneurship (CUPESSE)”, z uwzględnieniem pewnej endogeniczności wynikającej z pominięcia zmiennych dotyczących umiejętności i poszukiwania zatrudnienia, stwierdzono, że wynagrodzenia kobiet i dyskryminacja płacowa kobiet są zgodne z teorią poszukiwania pracy, podczas gdy wynagrodzenia oferowane mężczyznom są zgodne z teorią konkurencji na rynku pracy. Jednak po uwzględnieniu zmiennej poszukiwania zatrudnienia dyskryminacja płacowa młodych mężczyzn okazuje się niezgodna z przewidywaniami wynikającymi z tej teorii. Pomimo niższych wynagrodzeń bazowych kobiety w wielu krajach są bardziej dyskryminowane z tytułu nadmiernego wykształcenia niż mężczyźni, co wynika z rodzaju systemu instytucjonalnego i norm dotyczących płci. W artykule przedstawiono możliwe wyjaśnienia tych dysproporcji, a w podsumowaniu zaprezentowano zalecenia dotyczące polityki mającej na celu wyeliminowanie dyskryminacji wynikającej z nadmiernego wykształcenia