Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Factors determining the economic performance of businesses in the accommodation, catering and hospitality sector in the Czech Republic during the COVID-19 pandemic
No full textThe article is focused on the economic performance of Czech companies in the accommodation, catering and hospitality sector during the COVID-19 pandemic. The aim is to verify the influence of selected factors on their level and development using data from the Albertina database for the period 2018–2021 was used for the analysis. Return on assets (ROA) was selected as the main performance indicator and the indicators monitored included indebtedness, liquidity, size, age of enterprise and the sub-sector to which the enterprise belonged. The results showed that larger businesses and those operating in the hospitality and catering sub-sector managed the difficult situation caused by the pandemic better than those operating in the accommodation sub-sector. The factors of company size and sector therefore had the greatest influence on the value of the ROA economic performance indicator
The Experience of Everyday Life Alongside Virtual Companions. A Case Study of Human-Chatbot Encounters
No full textThis article a nalyses i nteractions between a human and a virtual entity, namely, a chatbot. These encounters are considered in the context of cyberspace, understood as a specific social interactional space. They are also examined in the context of an individual’s experiences, which are intertwined with ongoing social and cultural changes. This text engages with research on chatbots, complementing their findings with an in-depth study of the user perspective. The analysis is based on data from an in-depth interview with Laura, conducted as part of a research project on human interactions and relationships with chatbots. The case study of Laura’s experiences explores her perception of interacting with a chatbot, focusing on the meanings humans assign to such interactions, concerning the interviewee’s emic perspective. The article examines how a human interlocutor perceives chatbots and the role they can play in an individual’s life. In addition, the reflection in the text touches on the theme of humans seeing themselves in the responses of a chatbot, which lacks self-awareness and cannot understand the content it produces in the same way a human can. The article deepens understanding of chatbots as everyday companions, virtual friends, and social actors, encounters with whom are part of today’s reality
Etnografia wielozmysłowa w praktyce. Dzienniki doświadczeń zmysłowych jako metoda badawcza
No full textThe article examines sensory experience diaries as a research method rooted in multisensory ethnography and the paradigm of embodied cognition. The author discusses the theoretical foundations of this approach and its relevance to urban research, as well as analyzes five diaries kept in Warsaw between 2012 and 2014. The study shows how diary writing fosters deep self-reflection among the participants, revealing the interplay of body, space, and social context in shaping perception. While the empirical material is over a decade old, the conclusions remain relevant, demonstrating the method’s potential for contemporary qualitative research on urban everyday life.Artykuł przedstawia dzienniki doświadczeń zmysłowych jako metodę badawczą osadzoną w nurcie etnografii wielozmysłowej i paradygmacie ucieleśnionego poznania. Autorka omawia teoretyczne podstawy podejścia, wskazuje na jego znaczenie dla badań miejskich oraz analizuje pięć dzienników prowadzonych w Warszawie w latach 2012–2014. Pokazuje, jak prowadzenie dzienników pozwala ich autorom na pogłębioną refleksję nad własnym doświadczeniem, ujawniając relacje między ciałem, przestrzenią i społecznymi uwarunkowaniami percepcji. Mimo że materiał empiryczny ma już kilkanaście lat, wnioski pozostają aktualne, wskazując na potencjał tej metody w badaniach jakościowych nad codziennością miejską
Od analityczności do empatyczności – dwadzieścia lat przemiany z „Przeglądem Socjologii Jakościowej”
No full textThis article is an autoethnographic reflection on the transformation of the author’s research identity in the context of the 20th anniversary of the “Qualitative Sociology Review” scientific journal. Describing the path from analyticity – understood as a structured, methodical, and “objectivizing” research approach – to empathy, rooted in compassion, presence, and relationality, the author reveals the internal tensions as well as epistemological and ethical dilemmas that accompany this transformation. He also suggests that this empathetic approach may be the qualitative sociology’s response to the growing presence of artificial intelligence in social data analysis. The article draws on both the author’s own research experiences and an analysis of articles published in “Qualitative Sociology Review”, demonstrating that this journal has become a space in which a shift in qualitative research paradigms toward a more humanized and affective sociology was (and continues to be) possible.Artykuł stanowi autoetnograficzną refleksję nad przemianą tożsamości badawczej autora w kontekście dwudziestu lat istnienia „Przeglądu Socjologii Jakościowej”. Opisując drogę od analityczności – rozumianej jako uporządkowana, metodyczna i „obiektywizująca” postawa badawcza – ku empatyczności, zakorzenionej we współodczuwaniu, obecności i relacyjności, autor ukazuje wewnętrzne napięcia i epistemologiczno-etyczne dylematy, jakie towarzyszą tej transformacji. Wskazuje również, że to właśnie empatyczne podejście może być odpowiedzią socjologii jakościowej na rosnącą obecność sztucznej inteligencji w analizie danych społecznych. Artykuł odwołuje się zarówno do własnych doświadczeń badawczych, jak i do analizy tekstów publikowanych w „PSJ”, ukazując, że czasopismo to stało się przestrzenią, w której możliwa była (i nadal jest) przemiana jakościowych paradygmatów badawczych w stronę bardziej uczłowieczonej i afektywnej socjologii
Praca i wulnerabilność w czasach polikryzysu
No full textThe article is an introduction to thematic issue and as such explores the intersections of work and vulnerability in times of polycrises. It examines how market transformations, migration, war, and the COVID-19 pandemic jointly reshape contemporary labor and workers’ lived experiences. Drawing on the framework of social vulnerability, the issue links individual precarity to structural inequalities and welfare retrenchment, emphasizing the state’s role in protection and inclusion through the European Pillar of Social Rights. The concept of a polycrisis highlights how multiple disruptions – pandemic, war, and economic instability – mutually reinforce each other, leading to a crisis of social reproduction. The collected articles analyse diverse cases: the professional redefinition and social boundaries of care-related occupations, marketization, precarious employment, and biographical experiences of inequality. Collectively, they show that crises have become enduring contexts structuring work, identity, and social belonging, offering a deeper sociological understanding of vulnerability in the contemporary world of labor.Tekst jest wprowadzeniem do numeru tematycznego skoncentrowanego na powiązaniach między pracą a wulnerabilnością w czasach polikryzysu. Analizuje, w jaki sposób przemiany rynkowe, migracja, wojna i pandemia COVID-19 przekształcają współczesny rynek pracy i wpływają na doświadczenia życiowe pracowników. Opierając się na koncepcji społecznej wulnerabilności, numer łączy namysł nad mechanizmami prekaryzacji z kwestią nierówności i wątkiem świadczeń socjalnych, podkreślając rolę państwa w zakresie ochrony i integracji społecznej (m.in. poprzez wprowadzenie European Pillar of Social Rights – EPSR). Koncepcja polikryzysu wskazuje, w jaki sposób liczne społeczne załamania – pandemia, wojna i kłopoty gospodarcze (inflacja) – wzajemnie się wzmacniają, prowadząc do kluczowego kryzysu reprodukcji społecznej. Zebrane w numerze artykuły wskazują, że kondycja polikryzysowa stała się trwałym kontekstem kształtującym pracę, tożsamość i przynależność społeczną we współczesnym świecie
O kształt reformy rolnej 1944 r. Spory między Andrzejem Witosem a komunistami
No full textAndrzej Witos (1878–1973) was a farmer, activist of the people’s movement, younger brother of Wincenty. From 1907 he was active in the Polish People’s Party, during the war he was deported to the USSR, he became a member of the Union of Polish Patriots and the Polish Committee of National Liberation (PKWN). He served as a member of the State National Council and the Legislative Sejm. After the war he was again active in the PSL, marginalized by the communist authorities from 1950. As the head of the Ministry of Agriculture and Agrarian Reforms of the PKWN he was responsible for implementing the agrarian reform, however, due to differences in the approach to its assumptions and implementation he was removed after only two months.Andrzej Witos (1878–1973) był rolnikiem, działaczem ruchu ludowego, młodszym bratem Wincentego. Od 1907 r. działał w Polskim Stronnictwie Ludowym, w czasie wojny deportowany do ZSRR, wszedł w skład Związku Patriotów Polskich i Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Pełnił funkcję posła w Krajowej Radzie Narodowej i Sejmie Ustawodawczym. Po wojnie ponownie działał w PSL, marginalizowany przez władze komunistyczne od 1950 r. Jako kierownik Resortu Rolnictwa i Reform Rolnych PKWN odpowiadał za przeprowadzenie reformy rolnej, jednak w wyniku różnic w kwestii podejścia do jej założeń i wykonania został odsunięty po zaledwie dwóch miesiącach
Słupowa modła na wzgórku w Wyknie (gmina Będków)
No full textTracing the history of the site, which featured perhaps a barrow, but certainly a mound, at first a boundary mound, then perhaps a burial mound, and on top of that a pillar vogue, is a mystery in itself. Attempts have been made to reconstruct possible historical events concerning this rare phenomenon, which, according to oral accounts and fairly general written sources or outlines, constituted a place separating the estates of Wykno and Będków. But it is also a possible burial site, perhaps once the abode of ethnic gods, to which the Catholic Church sought to give Catholic significance. There are several possibilities for interpreting the history and significance of this otherwise unusual site, as well as the pillar vogue occurring there.Prześledzenie dziejów miejsca, na którym występowały być może kurhan, ale na pewno kopiec, początkowo graniczny, potem może grobowy, a do tego słupowa modła, stanowi zagadkę samą w sobie. Starano się odtworzyć możliwe dziejowe zdarzenia dotyczące tego rzadkiego zjawiska, które według ustnych przekazów i dość ogólnych źródeł pisanych czy obrysów stanowiło miejsce rozdzielające dobra wyknieńskie i będkowskie. Ale to także możliwe miejsce pochówku, może niegdyś siedziba etnicznych bogów, której Kościół starał się nadać katolickie znaczenie. Jawi się kilka możliwości odczytania dziejów i znaczenia tego co bądź niezwykłego miejsca, tak jak i występującej w nim słupowej modły
Predicting Facial Anthropometry: A Novel Guide for Facial Reconstruction Using a Nigerian Igbo Sample
No full textThe present study was conducted to generate facial anthropometry baseline data for adult males and females of Igbo ethnicity in south-eastern Nigeria and to develop facial anthropometric prediction and correlation models. This cross-sectional, descriptive study design involved using 200 males and 200 females. The study criteria included subjects with no history of facial surgery and were within the age interval of 18–35 years. With the aid of spreading and digital caliper, different percutaneous facial measurements were obtained and data collected were analyzed both descriptively and inferentially. There were statistically significant sex differences in all metrics. Mandibular width (MW) correlated with both forehead width (FHW), lower facial height (LFH) and nasal width (NW) for both sexes. Total facial height (TFH) correlated with NW, upper facial height (UFH), mid-facial height (MFH), and lower facial height (LFH), while NW correlated with MW, UFH, MFH, and LFH. Predictive models developed using univariate regression analysis for both sexes showed that MW was a strong predictor of FHW, while UFH, MFH, and LFH were individually strong predictors of TFH (p<0.05). Further, MFH and LFH were significant predictors of FH for both sexes. By using multivariate regression analysis, it was revealed that the combination of both FW and FHW were strong predictors of MW, while the combination of UFH, MFH, and LFH were significant predictors of TFH. Conclusively, these new data should aid forensic and surgical efforts in Nigerian contexts. Our models can be tested on other underrepresented populations to better understand current methods in facial anthropometry
Używanie oznak lub mundurów strony przeciwnej w trakcie konfliktu zbrojnego
No full textThe objective of this article is to discuss the use of enemy military insignia or uniforms during armed conflict and the regulation of humanitarian law concerning this issue. The article addresses both written and customary law aspects. It also examines situations in which such conduct is permissible or prohibited. The author explains the potential legal consequences that combatants may face when employing this method of warfare. The criminalization of such actions is analyzed within the framework of international law as well as domestic legal systems.Celem artykułu jest omówienie używania odznak lub mundurów wojskowych strony przeciwnej w trakcie konfliktu zbrojnego oraz regulacji prawa humanitarnego dotyczących tego zagadnienia. Poruszane są zarówno kwestie prawa pozytywnego, jak i zwyczajowego. Omawiane są sytuacje, w których takie zachowanie jest dozwolone oraz zakazane. Autor objaśnia potencjalne skutki prawne, jakie może nieść kombatantom stosowanie tej metody walki. Opisana jest także penalizacja tego działania zarówno na gruncie prawa międzynarodowego, jak również rodzimego porządku prawnego
Tajemnica medyczna w świetle standardów prawnych w Niderlandach
No full textMedical confidentiality is a fundamental pillar of both professional ethics in healthcare and the patient’s right to privacy. This article presents a comprehensive analysis of how this principle is regulated within the Dutch legal system. Drawing on statutory acts, especially the Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), as well as judicial decisions and expert commentaries, the article outlines the legal framework, scope, and practical application of professional secrecy in the Netherlands. It explores key obligations imposed on healthcare professionals, such as the duty of silence (zwijgplicht) and the right to refuse testimony (verschoningsrecht), while also examining legally sanctioned exceptions. These include statutory obligations, patient consent, and situations involving conflicts of duties. By examining the Dutch model, widely recognized for its efficiency and high standards, the article highlights how the balance between patient rights and public interest is maintained in one of the most developed healthcare systems in Europe.Tajemnica lekarska jest fundamentalnym filarem zarówno etyki zawodowej w opiece zdrowotnej, jak i prawa pacjenta do prywatności. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksową analizę sposobu, w jaki zasada ta jest regulowana w holenderskim systemie prawnym. Opierając się na aktach ustawowych, zwłaszcza Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), a także orzeczeniach sądowych i komentarzach ekspertów, artykuł przedstawia ramy prawne, zakres i praktyczne zastosowanie tajemnicy zawodowej w Holandii. Analizuje kluczowe obowiązki nałożone na pracowników ochrony zdrowia, takie jak obowiązek milczenia (zwijgplicht) i prawo do odmowy zeznań (verschoningsrecht), a także bada prawnie usankcjonowane wyjątki. Obejmują one obowiązki ustawowe, zgodę pacjenta i sytuacje obejmujące konflikty obowiązków. Analizując holenderski model, powszechnie uznawany za wydajny i o wysokim standardzie, artykuł podkreśla, w jaki sposób równowaga między prawami pacjenta a interesem publicznym jest utrzymywana w jednym z najbardziej rozwiniętych systemów opieki zdrowotnej w Europie