Lodz University Press
Not a member yet
8527 research outputs found
Sort by
Iluminacje: Sztuka jako forma poznania
No full textThe presented book concerns the phenomenon of art, but its approach radically differs from the usual reflection on it. The author maintains that art is—like all human artifacts—historical, but its immaterial essence, is no longer historical. In other words, he suggests that what is most important in art is not only difficult (if at all) to conceptualize; something more: he claims that this essence transcends, in a way that is difficult to explain, the historical time of its creation. In other words, art is, by its very nature, transhistorical. Or, to borrow a philosophical dictionary entry: metaphysical—in the full semantic scope of the adjective. The way art manifests itself changes with history (the very concept of art is also historical!), but this circumstance, the author suggests, belongs to the realm of accidents. They have no major influence on what is decisive in the experience of art.
The book\u27s fundamental thesis is the explicit conviction that, in its highest realizations, art is a fully fledged instrument of knowledge. In other words, it is not beauty (Kant\u27s belief) that defines its value, but truth (Heidegger\u27s suggestion). In his original anthropological proposal, the author presents creativity animated by the desire to discover a reality unattainable in everyday cognition, as well as in scientific knowledge. Citing specific examples (from poetry, painting, music, and film), he reveals the sphere of poiesis as a space of true ontophany: a stunning and breathtaking revelation of reality, both visible and invisible.Książka dotyczy fenomenu sztuki, ale jej ujęcie radykalnie odbiega od zwyczajowej refleksji na jej temat. Autor utrzymuje, że sztuka jest – jak wszystkie ludzkie artefakty – historyczna, ale to, czym sztuka jest w istocie, jej niematerialna esencja, historyczna już nie jest. Innymi słowy: sugeruje, że to, co w sztuce najistotniejsze nie tylko z trudem (o ile: w ogóle! If at all) poddaje się konceptualizacji, ale coś więcej: twierdzi, że owa esencja wykracza, w trudny do wytłumaczenia sposób, poza historyczny czas powstania. Że innymi słowy: ze swej istoty sztuka jest transhistoryczna. Albo powołując hasło ze słownika filozoficznego: metafizyczna – w całej semantycznej rozciągłości tego przymiotnika. Sposób przejawiania się sztuki zmienia się wraz z historią (samo pojęcie sztuki też jest historyczne!), ale to wszystko, sugeruje Autor, należy do sfery akcydensów. Nie mają one większego wpływu na to, co naprawdę stanowi o tym, co w doświadczeniu sztuki najistotniejsze.
Główną tezą książki jest jawnie wyrażone przekonanie, że w swych najwyższych realizacjach sztuka jest pełnoprawnym instrumentem poznania. Inaczej mówiąc: to nie piękno jest naczelną wartością (przekonanie Kanta), która opisuje jej wartość, ale – prawda (sugestia Heideggera). W swojej oryginalnej propozycji antropologicznej Autor pokazuje twórczość ożywianą pragnieniem odkrycia rzeczywistości nieosiągalnej w poznaniu potocznym a także w poznaniu naukowym. Przywołując konkretne przykłady z dziedziny poezji, malarstwa, muzyki i filmu, odsłania sferę poiesis jako przestrzeń prawdziwej ontofanii: porażającego swą mocą objawienia rzeczywistości widzialnej i niewidzialnej
Krzywiec. Wieś na skraju miasta
No full textDzięki zebranym opowieściom powstaje zapis procesu konstruowania tożsamości Krzywca po II wojnie światowej. Narracje składające się na książkę nie stanowią jednak zbioru podobnie brzmiących głosów opisujących podobne historie, co świadczy m.in. o wielowymiarowości kulturowego dziedzictwa Krzywca. W pamięci mieszkańców wciąż obecne są ślady spuścizny poniemieckiej, kresowej, ale także wielu innych historycznych i kulturowych wątków. Ukazane przez badaczy podejście, widoczne w projekcie i obecne w będącej jego rezultatem publikacji, uznaje prawo mieszkańców do współdecydowania o tym, co powinno zostać przedstawione jako ich dziedzictwo.
dr hab. Magdalena Krysińska-Kałużna, prof. UWr
Prezentowana książka będzie trwałym dopełnieniem wszystkich uroczystości związanych z dwusetleciem założenia Krzywca. Dostojne jubileusze są czasem świętowania, ale też swoistym „rachunkiem sumienia”. Czy to przepracowanie przeszłości pozwoli współczesnym jego mieszkańcom na włączenie do swojego „kulturowego katechizmu” wspomnienia i dumy ze wspólnoty z olenderskimi protoplastami czy też z ich niemieckimi skrzętnymi kontynuatorami? Z lektury wszystkich tekstów wynika, że taka gotowość jest.
prof. dr hab. Jan Święch
Wydane w koedycji: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego–Gmina Aleksandrów Łódzk
Leksykon getta łódzkiego
No full textThe publication is the result of a project of the same title, funded through a grant from the National Program for the Development of the Humanities. It constitutes a fundamental compendium encompassing all aspects of the functioning of the Łódź ghetto, the lives of its inhabitants, and its unique characteristics. The authors’ objective was to fill a noticeable gap in research on the history of the Łódź ghetto in comparison with other major ghettos, and to identify and make use—at least in part—of the world’s largest surviving archival collection from a single ghetto. The Lexicon serves as a foundation for interdisciplinary research on the Łódź ghetto and contributes to the dissemination of knowledge about it.
The publication consists of a selection of entries based on the list of planned entries prepared in the ghetto in 1943 by writers imprisoned there. All Lexicon entries, both those conceived in the ghetto and those written in the present day, are available on the project’s website, leksykongetta.pl. The site also includes a detailed chronology of key events in the Łódź ghetto, biographical notes on both historical and contemporary authors, and an extensive bibliography.Publikacja jest efektem projektu o tym samym tytule finansowanym w ramach grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Stanowi podstawowy zbiór obejmujący wszelkie aspekty funkcjonowania getta łódzkiego, życia jego mieszkańców i jego unikatowych cech. Założeniem autorów było wypełnienie zauważalnej luki w badaniach nad dziejami łódzkiego getta w porównaniu z innymi dużymi tego typu ośrodkami oraz rozpoznanie i zagospodarowanie choć w części największego na świecie zbioru spuścizny archiwalnej z jednego getta. Leksykon stanowi podstawę do interdyscyplinarnych badań nad łódzką „dzielnicą zamkniętą” i popularyzuje wiedzę na jej temat.
Publikacja składa się z wyboru haseł opartych na liście planowanych haseł przygotowanej w getcie przez uwięzionych w nim ludzi pióra w 1943 r. Wszystkie hasła Leksykonu, zamierzone w getcie i sporządzone współcześnie, dostępne są na stronie internetowej projektu leksykongetta.pl, zawierającej poza hasłami również szczegółowe kalendarium najważniejszych wydarzeń w getcie łódzkim, biogramy autorów – historycznych i współczesnych, oraz rozbudowaną bibliografię.
Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2018-2025 nr projektu 11H 17 0226 85 kwota finansowania 923 185 z
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Requiem
No full textJakie postawy wobec kresu ziemskiej egzystencji przejawiali Polacy w dobie zaborów? Ostatnia droga, śmierć, żałoba są tematami szczególnie mocno wybrzmiewającymi w okresie niewoli narodowej Śmierć bohaterów na polu walki o wolną ojczyznę, śmierć jako kara za udział w ruchach narodowych, śmierć z dala od ojczyzny – na emigracji czy zesłaniu, żałoba w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, żałoba narodowa to kwestie, do których współcześni odwoływali się często i które odcisnęły piętno na postrzeganiu całej epoki Pomimo „zagęszczenia” wiedzy o śmierci patetycznej, niesprawiedliwej, będącej wyrazem poświęcenia wobec wyższych ideałów, problematyka umierania w wymiarze prywatnym pozostaje nadal zagadnieniem słabo poznanym W prezentowanym tomie podjęto więc naukową refleksję nad: obrazem kresu życia, przeżywaniem agonii, śmierci i żałoby przez przedstawicieli różnych warstw społecznych; miejscem wyznaczanym śmierci w życiu prywatnym; rytualnym odprowadzaniem umierających i formami pochówku; emocjami związanymi ze śmiercią; relacjami pomiędzy żywymi a zmarłymi W dyskusji nad indywidualnymi i zbiorowymi formami doświadczania śmierci w XIX wieku wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: historycy, historycy sztuki, literaturoznawcy, historycy kultury, antropolodzy historii, muzealnicy
Pomysł na Smart Wieś: Projektowanie rozwiązań z wykorzystaniem Design Thinking
No full textImplementing the Smart Villages concept is seen as an opportunity to improve the quality of life in rural areas and, consequently, reduce the scale of depopulation. A smart village is a resourceful village. It recognises its potential, diagnoses problems, and, utilising local resources, can address them, relying on the cooperation of residents and collaboration with various local and external entities.
This publication aims to present Polish experiences in implementing the Smart Villages concept using the Design Thinking method, analyse good practices in this area, and provide all entities interested in Smart Villages with practical advice for implementing this concept.
In this publication, we describe resourceful villages using research material collected in 2024-2025. Our workshops focused on solving social problems that young rural residents and seniors face.
In this publication, readers will find a brief overview of the Smart Villages concept in the context of the quality of life in Polish rural areas, the Design Thinking method, its implementation stages, and tools that can be used during workshops for local communities using this method. We present:
The workshop process and examples of the developed concepts
Individual stages of work by local community representatives using the Design Thinking method
Difficult moments in this process
Questions and comments raised regarding the concepts developed during the workshops
Results of workshops conducted in the area supported by local action groups from various voivodeships that invited us to collaborate.
The publication concludes with practical recommendations and tips for all individuals and entities interested in implementing the Smart Villages proposals.W realizacji postulatów koncepcji Smart Villages upatruje się szansy na poprawę jakości życia na wsi, a w konsekwencji na zmniejszenie skali jej wyludniania. Smart Village to wioska inteligenta, zaradna taka, która rozpoznaje własny potencjał, diagnozuje problemy oraz przy wykorzystaniu lokalnych zasobów jest w stanie im sprostać opierając się na współpracy mieszkańców z różnymi podmiotami lokalnymi i tymi spoza swojego obszaru.
Celem opracowania jest zaprezentowanie polskich doświadczeń w projektowaniu koncepcji Smart Villages z wykorzystaniem metody Design Thinking, analiza dobrych praktyk w tym zakresie oraz przekazanie wszystkim podmiotom zainteresowanym Smart Villages praktycznych porad przydatnych przy wdrażaniu tej koncepcji.
W publikacji opisujemy w jaki sposób zaradne wioski mogą projektować rozwiązania własnych problemów. Bazując na materiale badawczym, jaki zgromadziłyśmy w latach 2024-2025 pokazujemy jak przy zaangażowaniu lokalnych społeczności powstają koncepty rozwiązań. Prowadzimy czytelnika przez cały proces kreatywnej pracy rozpoczynając od identyfikacji potrzeb, określaniu celów przez tworzenie rozwiązań, na planie wdrożenia kończąc. Koncentrujemy się na opisaniu schematu pracy, który może być wykorzystany wszędzie tam, gdzie zaistnieje potrzeba rozwiązania lokalnych problemów w duchu koncepcji Smart Village. Prezentując przykłady opracowanych koncepcji podczas prowadzonych przez nas warsztatów, pokazujemy efekty pracy lokalnych społeczności, skupionych na rozwiązywaniu problemów społecznych młodych mieszkańców wsi oraz seniorów.
W publikacji Czytelnik odnajdzie krótkie omówienie koncepcji Smart Villages w kontekście jakości życia na polskiej wsi, metody Design Thinking, którą wykorzystano podczas warsztatów z jej kolejnymi etapami, technikami i narzędziami, które mogą zostać wykorzystane podczas warsztatów dla społeczności lokalnych. Prezentujemy:
przebieg warsztatów i poszczególne etapy pracy przedstawicieli lokalnych społeczności z wykorzystaniem metody Design Thinking,
momenty trudne w tym procesie,
pytania i komentarze, z jakimi spotkały się wypracowane w czasie warsztatów koncepcje,
efekty warsztatów przeprowadzanych na obszarze wspieranym przez Lokalne Grupy Działania z różnych województw, które zaprosiły nas do współpracy,
przykłady wypracowanych przez przedstawicieli lokalnych społeczności koncepcji.
Publikację kończą praktyczne rekomendacje i wskazówki pomocne dla wszystkich osób i podmiotów zainteresowanych realizacją postulatów Smart Villages.
Projekt pt. „Wykorzystanie wiedzy o innowacjach społecznych przez wiejskie organizacje pozarządowe” finansowany przez Uniwersytet Łódzki w ramach IDUB, MPK: 212252800