Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
Zespół uzależnienia od alkoholu wśród dorosłych
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie zespołu uzależnienia od alkoholu wśród dorosłych w aspekcie medycznym,
ze szczególnym zwróceniem uwagi czytelników na diagnostykę, symptomatologię oraz patomechanizm destrukcyjnego
wpływu alkoholu na somatykę i psychikę człowieka oraz rodziny.
Praca składa się z siedmiu rozdziałów. W pierwszym przedstawiona została terminologia związana ze zjawiskiem
toksykomanii. Znalazły się tu również informacje na temat typów współczesnej toksykomanii oraz przyczyn i skutków
przyjmowania substancji toksycznych. W drugim rozdziale opisany został zespół uzależnienia od alkoholu. Trudności
rozpoznania oraz leczenia uzależnienia od alkoholu zawarto w rozdziale trzecim. Wczesne rozpoznanie i szybkie
wdrożenie leczenia osoby uzależnionej to największe wyzwanie, które stoi przed każdym z nas w sytuacji obserwowanej
współcześnie epidemii alkoholizmu. W rozdziale zawarto informacje, jak rozpoznać zespół uzależnienia od alkoholu i
jak dużą rolę w procesie diagnozy odgrywać powinien każdy, kto żyje w otoczeniu osoby uzależnionej. W wielu
przypadkach rodzina jako pierwsza jest w stanie zmotywować chorego do podjęcia leczenia i zgłoszenia się po pomoc.
W rozdziale czwartym i piątym omówiono większość chorób i zaburzeń somatycznych oraz psychicznych występujących u
pacjentów nadużywających alkoholu oraz w zespole uzależnienia. W rozdziale szóstym opisano najczęstsze stany
zagrożenia życia związane z używaniem alkoholu oraz sposoby udzielenia pomocy ratowniczej na poziomie podstawowym
(pierwsza pomoc). Ostatni, siódmy rozdział poświęcony został problematyce alkoholizmu w rodzinie, charakterystyce
Dorosłych Dzieci Alkoholików oraz odmienności przebiegu zespołu uzależnienia od alkoholu w przypadku kobiet.
Monografia zawiera także zakończenie, bibliografię i słownik pojęć.
Książka została napisana dla trzech grup czytelników. Pierwsza grupa to ludzie chorzy, którzy zmagają się z
zespołem uzależnienia od alkoholu i nie są w stanie podjąć decyzji o leczeniu. Uważają, że problem uzależnienia ich
nie dotyczy, mają trudności z rzetelną samooceną swojego zdrowia. Druga grupa to rodziny osób uzależnionych od
alkoholu, często osoby z zespołem współuzależnienia, które nie wiedzą, co należy zrobić, by pomóc nie tylko
człowiekowi, który zmierza do śmierci, ale również sobie. Trzecia grupa to profesjonaliści: lekarze, edukatorzy
zdrowia, psychologowie, pedagodzy i pracownicy socjalni, którzy w sytuacji epidemii uzależnienia od alkoholu
powinni mieć konkretną wiedzę i umiejętność skutecznego reagowania.
Zawód lekarza, edukatora zdrowia, psychologa, pedagoga, pracownika socjalnego to profesje bardzo podobne do siebie
ze względu na cel i rolę oddziaływania społecznego. Problemy i kwestie społeczne w pracy tych specjalności
zawodowych to szeroko rozumiana problematyka, obejmująca wiele zjawisk i niepożądanych społecznie form
funkcjonowania jednostki, grupy czy całych społeczeństw. Zawody te cieszą się dużym szacunkiem społecznym, bo służą
człowiekowi i mają na celu poprawę jakości życia, zmianę jego stanu fizycznego, psychicznego i społecznego na
lepsze w ujęciu nie tylko indywidualnym, ale również zbiorowym. Zawody te uzupełniają się, a przyświeca im jeden
nadrzędny cel, jakim jest poprawa komfortu życia, w tym szczególnie stanu zdrowia indywidualnego i społecznego.
Jako lekarz z ponaddwudziestoletnią praktyką, a jednocześnie dydaktyk na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu
Pedagogicznego w Krakowie, zawsze zaczynam swoje zajęcia ze studentami od próby przekonania słuchaczy o
fundamentalnej roli tych zawodów w holistycznej opiece nad człowiekiem. We wszystkich tych zawodach staramy się
pomóc ludziom w różnych okresach ich życia. Powody, które wymuszają nasze działania pomocowe, są różne. Lekarz
stara się zadbać o zdrowie pacjentów, nie tylko chorych, ale również tych, którzy nie wymagają doraźnej pomocy.
Psycholog pomoże ludziom mającym trudności w świadomym i mądrym realizowaniu się w życiu. Pedagog udzieli wsparcia
w poznawaniu życia i świata. Pracownik socjalny pojawi się, gdy dotknie nas bieda. Patrząc na współczesny świat i
problemy indywidualne i społeczne dotykające nas wszystkich, przedstawiciele tych grup zawodowych nigdy nie będą
narzekać na brak pracy. Pojawia się pytanie, czy możemy pracować razem dla dobra człowieka w wymiarze indywidualnym
i społecznym? Czy jest inna alternatywa, by pomoc była w pełni skuteczna? Chyba nie. Musimy się zawodowo uzupełniać
i współpracować, wtedy efekty naszej pracy będą bardziej owocne
Labor et Educatio - nr 4/2016
W numerze czwartym z roku 2016 znalazły się artykuły poruszające zagadnienia kariery zawodowej oraz rynku pracy
Powiastka filozoficzna w dwudziestoleciu międzywojennym
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Promotor: prof. dr hab. Adam Kulawik.
Promotor pomocniczy: dr hab. Katarzyna Wądolny-Tatar.Rozprawa podejmuje próbę hermeneutyki gatunku, traktując odczytania powiastek filozoficznych Voltaire’a i Denisa Diderota jako projekt, jako „rzutowanie się poza siebie”. Za propozycją Paula Ricoeura poszukuje określeń „sobości” gatunku w okrężnej analizie, a zatem wpierw – w relacjach i interpretacjach utworów Aleksandra Wata, Jerzego Szaniawskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Witolda Gombrowicza, czytanych właśnie jako powiastki filozoficzne. Tych z kolei nie można rozpatrywać bez mediacji istniejących już analiz, a także wydarzeń rzeczywistych i tekstów literackich, z którymi korespondują omawiane dzieła. Na zasadzie koła hermeneutycznego wybrane utwory czytane są z „liberalnym” przedrozumieniem (charakterystycznym dla doświadczenia granicznego, jakim był wiek XVIII), to zaś poddawane zostaje kolejnym weryfikacjom.
Stąd też pewne motywy czy analizy poszczególnych kategorii powtarzają się, jednak zawsze odsłaniając różnorodne motywacje funkcjonowania i znaczenia w danym utworze. Praca ukazuje w ten sposób, jak cechy dystynktywne francuskiej osiemnastowiecznej powiastki filozoficznej aktualizują się w polskich utworach okresu międzywojennego. Gatunek ten jawi się jako gest poszukiwania i manifestowania twórczego „ja”, stąd praca skupia się wokół problemu podmiotowości.The dissertation is an attempt to create and apply the hermeneutics of the genre of philosophical
tales by treating the interpretations of Voltaire’s and Diderot’s tales as a projection
of the “self-image” of the genre. Following Paul Ricoeur’s proposition it seeks to
define the Self of the genre by means of indirect analysis. It does so by first looking at
relationships and interpretations of the works of Aleksander Wat, Jerzy Szaniawski,
Konstanty Ildefons Gałczyński, and Witold Gombrowicz, read as philosophical tales.
These, however, cannot be considered without the mediation of existing analyses, as
well as actual events, and literary works corresponding to the said tales. By means of
the hermeneutic circle, selected works are read with a “liberal” pre-comprehension (typical
for the borderline experience of the 18th century), which is followed by further verifications.
As a result, certain themes or analyses of specific categories repeat themselves.
Nevertheless, with every repetition they reveal various meanings and diverse
motivations for functioning in the chosen text. Thus, the dissertation shows how distinct
characteristics of the 18th century French philosophical tales remain present in works
from the Poland interwar period. The discussed genre emerges as a gesture of seeking
and manifesting the creative self, hence the essay focuses on the problem of selfhood
„Panieńskie ochędóstwo” : kwestie posagowe i wienne w małżeństwach szlachty województwa krakowskiego w czasach saskich
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Humanistyczny. Instytut Historii i Archiwistyki. Rozprawa doktorska przygotowana pod kierunkiem prof. dr hab. Bożeny Popiołek.Zapisy dotyczące dyspozycji małżeńskich, stanowią ważne źródło pozwalające przybliżyć problematykę majątkowych podstaw funkcjonowania rodzin szlacheckich. Celem pracy było wykazanie czynników wpływających na mechanizm spisywania przedmałżeńskich umów przez szlachtę krakowską w czasach saskich. Analizie poddano aspekty prawne, zwyczajowe, a także status majątkowy i społeczny umawiających się stron. Wskazane czynniki przeanalizowane zostały w pierwszej części pracy, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania szlachty krakowskiej. W kolejnym rozdziale wykazano znaczenie intercyz przedślubnych w czasach saskich, omówiono zasady ich sporządzania i wskazano wiążące się z tym konsekwencje. W rozprawie podkreślono również, że w czasach saskich wykształcać się zaczęły nowe wzorce postępowania, zwiększał się zakres możliwości kobiecego działania i decydowania, a przejawy nowej mody zmieniały postrzeganie obyczajów, powinności i ustalonych zasad. W trzeciej części pracy omówione zostały regestry wypraw ślubnych. Stanowiły one ważny, acz rzadko dotychczas badany element uposażania szlachcianek. Analiza materiału źródłowego pozwoliła wykazać ponadto, że nie wszystkie dyspozycje podejmowane w przedślubnych kontraktach rzeczywiście były realizowane. W ostatniej - czwartej części pracy wykazany został zakres problemów związanych z wypełnianiem przedślubnych umów. Wyjaśnienie powyższych mechanizmów możliwe było poprzez ujęcie wśród materiału źródłowego ksiąg, będących pozostałością po działalności sądów grodzkich. Zachowane w nich akta pozwalają wykazać zakres wzajemnych pretensji i podstawy prawne, na jakich opierano się dochodząc swoich praw.Records concerning marital provisions are an important source which allows us to bring closer the issue of the financial grounds for functioning of the noble families. The aim of the study was to demonstrate factors influencing the mechanism of premarital agreements made by the Kraków nobility in Saxon times. The analysis took into consideration legal and customary aspects as well as wealth and social status of the contracting parties. The indicated factors have been analysed in the first part of the thesis, with particular emphasis on behavioural specificity of the Kraków nobility. The next chapter presents the importance of prenuptial agreements in Saxon times. Principles for their preparation and associated consequences of the agreement have been discussed. The following thesis also highlights that in Saxon times a new behavioural models began to shape, women gained increased range of opportunities to act and decide, while signs of a new fashion changed the perception of customs, duties and established principles. Records of wedding endowment are discussed in the third part. They were an important, albeit rarely studied element of the endowment brought by noble women. The analysis of source materials also allowed to show that not all the provisions made in premarital agreements were actually implemented. The last fourth part of the thesis discusses the scope of problems associated with the fulfilment of premarital agreements. The explanation of these mechanisms was possible by including registers in the source material, which are a remnant of the activities led by town courts. Files preserved there make it possible to demonstrate the scope of mutual claims and legal grounds used for claiming one's rights
Geography of european military automobile industry
Opracowanie stanowi przegląd współczesnych korporacji i zakładów
produkcyjnych działających w krajach Europy, wraz z katalogiem wytwarzanego
przez nie w ciągu ostatnich lat uzbrojenia. Dla lepszego zobrazowania
wykonano opracowanie kartograficzne pokazujące sektor zbrojeniowy w Europie,
jego rozmieszczenie i poszczególne gałęzie. Stanowić to ma podstawę do dalszej
dyskusji na temat tendencji i zmian w przemyśle zbrojeniowym, przez co stanie
się pomocą dla innych. Ze względu na położenie Polski i ograniczone możliwości
objętościowe zawężono temat opracowania do krajów Europy. Drugim ograniczeniem
z konieczności było wykazanie tylko producentów broni ciężkiej i tych producentów
broni lekkich, którzy podpisali kontrakty na dostawy choćby z jedną
armią w Europie. Dlatego nie brano w tym opracowaniu pod uwagę np. producentów
wyłącznie broni sportowej, myśliwskiej lub kolekcjonerskiej. Ze względu na
sporą powszechność i zaliczanie do branży chemicznej pominięta także zostanie
grupa producentów amunicji. Metodą analizy kondycji przemysłu zbrojeniowego
była analiza bieżącej sprawozdawczości instytucji badawczych przemysłu zbrojeniowego
oraz kontroli zbrojeń. Później została dokonana typologia i klasyfikacja
przedsiębiorstw zbrojeniowych za pomocą wskaźników wynikających ze specyfikacji
poszczególnych rodzajów uzbrojenia. Pozwoliło to na dokonanie syntezy
w postaci map przemysłu zbrojeniowego Europy, co było celem tego opracowania.This study is an overview of modern corporations and manufacturing
plants operating in Europe, along with a catalog of the automobile weaponry
produced by them in recent years. To better illustrate the development of the
defense industry sector in Europe, its distribution and the individual branches
were cartographically pictured. It is the basis for further discussion on trends
and developments in the armaments industry and possibly a useful compilation
for others interested in this subject. Due to the position of Poland, the paper has
limited volume, narrowed down to the military vehicle industry development of
the countries of Europe. The second necessary limitation is that the manufacturers
producing military equipment who are taken into consideration had to sign
contracts for the supply of at least one army in Europe. Therefore, the corporations
whose vehicles are only for civil purposes or VIP transport have not been
taken into account. The manufacturers of ammunition are not mentioned as they
belong to chemical industry. Analysis of the condition of the arms industry in
the vehicle production is based on the current reports of research institutions,
which focus on defense industry and arms control. It allowed for creation of the
final synthesis in the form of maps of vehicles production by defense industry in
Europe, which was the main aim of this study
Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. 210. Studia Linguistica 11
To już jedenasty tom prac wydawanych w ramach „Annales Universitatis Paedagogicae
Cracoviensis. Studia Linguistica”. Data ukazania się obecnego woluminu ma
charakter szczególny, gdyż zbiega się z jubileuszem 70-lecia powstania Uniwersytetu
Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Niezależnie zatem
od zamieszczonych w tym tomie opracowań o charakterze artykułów i recenzji,
których autorami są badacze wywodzący się z różnych ośrodków w kraju, a także
z zagranicy, jedenasty rocznik „Studia Linguistica” wzbogacony został o dodatkowe
materiały, wpisujące się w jubileuszowy rok utworzenia Uniwersytetu Pedagogicznego
w Krakowie.
Jedną z form jego uczczenia była inicjatywa polonistycznego środowiska językoznawczego
Uniwersytetu Pedagogicznego nadania tytułu doktora honoris causa
Profesorowi Bogdanowi Walczakowi, wybitnemu humaniście i znawcy dziejów polszczyzny,
współtwórcy poznańskiej szkoły historycznojęzykowej, a także niestrudzonemu
animatorowi polskiego życia naukowego oraz wiernemu przyjacielowi
krakowskich językoznawców – polonistów i neofilologów. Z tego też powodu Kolegium
Redakcyjne postanowiło, aby niniejszy, jubileuszowy tom „Studia Linguistica”
wzbogacić o dwa dodatkowe teksty. Pierwszym z nich jest tekst laudacji na cześć
Profesora Bogdana Walczaka wygłoszonej podczas owej uroczystości przez profesora
Stanisława Koziarę, kierownika Katedry Lingwistyki Kulturowej i Komunikacji
Społecznej UP w Krakowie. Z kolei jako drugi dodatkowy materiał okolicznościowy
zamieszczamy pisaną wersję wystąpienia naszego Laureata podczas uroczystości
odebrania tegoż zaszczytnego wyróżnienia, wystąpienia będącego zarazem wykładem
inaugurującym kolejny rok akademickiej działalności Uniwersytetu Pedagogicznego
im. KEN w Krakowie.
Na prawach wpisujących się w jubileuszowe obchody 70-lecia najstarszej
w Polsce uczelni nauczycielskiej do zamieszczonych w obecnym tomie „Studia Linguistica”
materiałów dołączone zostało także opracowanie profesora Macieja Mączyńskiego,
kierownika Katedry Języka Polskiego w Instytucie Filologii Polskiej UP.
Przynosi ono retrospektywne spojrzenie na historię polonistyki językoznawczej
UP, widzianej zarówno w perspektywie osobowej, jak i kierunków prowadzonych
w Katedrze Języka Polskiego badań, od najstarszego okresu działalności najpierw
ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, poprzez okres powołania Akademii Pedagogicznej,
po obecny status Uniwersytetu Pedagogicznego. Jest to opracowanie także
próbą syntetycznego przypomnienia wszystkich tych postaci, które współtworzyły
zręby tutejszego środowiska językoznawczego, a spośród których spora część w początkowym
okresie wywodziła się z grona uczonych Uniwersytetu Jagiellońskiego,
obok licznej plejady nauczycieli akademickich – absolwentów krakowskiej Wyższej
Szkoły Pedagogicznej, z czasem zaś wychowawców kolejnych pokoleń pracujących
dziś w Uniwersytecie Pedagogicznym badaczy.
Przychodzi nam żywić nadzieję, iż zamieszczone w jedenastym tomie „Annales
Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica” artykuły i rozprawy
przyciągną uwagę czytelniczą ze względu na swój okolicznościowy charakter, jak też
ich merytoryczną zawartość
Bariery kobiet romskich w wejściu na rynek pracy
The article provides information about barriers of Roma women in the labour
market. It analyses the partial results of the project VEGA – Intimate Partner
Violence against Roma Women. Most often interpret the entry limits of Roma women
in the labour market.W artykule podjęto zagadnienie barier, na ktore napotykają romskie kobiety
na rynku pracy. Autorka analizuje cząstkowe wyniki VEGA Project – przemoc
wobec kobiet romskich w związkach, a także interpretuje granice wejścia romskich kobiet
na rynek pracy
The mobilization of seniors in the process of lifelong counseling
Postępujący proces starzenia się społeczeństw sprawia, że coraz większego
znaczenia nabierają zagadnienia związane z możliwością podejmowania aktywności
przez ludzi starszych. Istotną rolę w tym zakresie pełni dobrze zorganizowane
i prowadzone poradnictwo całożyciowe. W polskich warunkach wspomaganie aktywizacji
seniorów nie jest zbyt popularne, jednak świadomość potrzeb w tym obszarze
jest coraz bardziej powszechna.
Artykuł prezentuje charakterystykę okresu starości, potrzeby ludzi starszych
w kontekście podejmowania różnych rodzajów aktywności, sposoby działań doradców
w odniesieniu do seniorów, a także przedstawia stan aktualny, perspektywy i potrzeby
w zakresie rozwijania aktywności osób starszych.The ongoing process of ageing makes the questions connected with seniors’
activity a more and more timely issue. An important role is played here by lifelong
counseling. The support of seniors’ mobilization is not very popular in Polish conditions
but at the same time the awareness of needs is becoming more common.
The article presents a characteristics of ageing, seniors’ needs in the scope of undertaking
various activities and means of counselors’ actions aimed at seniors’ mobilization.
It also presents perspectives and needs in developing of elderly people’s activity and the
current status of the problem
Professional activity of women in the labour market in research and analyses
Artykuł ma charakter badawczy/empiryczny. Jego celem było poznanie
opinii mężczyzn (studentów) na temat aktywności zawodowej kobiet na rynku pracy,
ich roli zawodowej, którą wypełniają z jednoczesnym powiązaniem jej z rolą rodzinną.
Aktywność zawodowa kobiet scharakteryzowana zostanie w świetle literatury
przedmiotu, a także badań empirycznych (własnych). Na końcu sformułowane zostały
wnioski.The article, based on empirical research, aims at seeking the views of men
(students) on professional activity of women in the labour market as well as on how
they manage to combine their working careers with family life. Professional activity of
women will be discussed in the context of specialist literature and author’s empirical
research. The article is finalised by conclusions
Slavonic language area – known and unknown: on past and present of Slavic standard languages
In the introduction to the present article, the author presents criteria for the classification
of Slavic languages and draws attention to the existence of different research approaches to
languages. There follows an overview of familiar and lesser-known Slavic languages: national
languages with a long tradition and a large number of speakers; literary microlanguages; non-
-standard dialects (mixed languages), etc. Some Slavic languages were created or revitalized
after 1989 or resulted from political decisions. The article details the respective names of
these languages – in Polish, in the original (i.e. in the given language) and in Russian