Journal of Natural Sciences – Kabul University
Not a member yet
341 research outputs found
Sort by
مروری بر سندروم خونریزیدهندهی جگر شحمی و تغییرات پتولوژیک ناشی از آن در مرغها
Fatty liver hemorrhagic syndrome (FLHS) is a liver degeneration caused by excessive fat deposition in the liver and leading to sudden death in chickens. The main objective of this study is to describe and explain the etiology, pathogenesis, and macroscopic and microscopic pathological changes of the syndrome in chickens. This study began by collecting research articles published in reputable international journals and related websites, and then articles whose content was from previous years and was not recognized as reliable were excluded. The results of this review highlight that on macroscopic examination, the liver is usually large, pale, and friable. Microscopically, the hepatocytes are dilated, and their cytoplasm contains large amounts of intracellular fat. Therefore, it is concluded that the aforementioned syndrome has no cure, but can be prevented by proper farm management, and the only diagnostic method is to observe postmortem changes.سندروم خونریزیدهندهی جگر شحمی عبارت از دجنریشن جگر است که ناشی از ترسب بیش از حد شحم روی جگر ایجاد شده و منجر به مرگ ناگهانی مرغها میشود. هدف این مطالعه تشریح و توزیع عامل، پتوجنیز و تغییرات پتولوژیک مکروسکوپیک و میکروسکوپیک سندروم متذکره در مرغها است. این مطالعه با جمعآوری مقالات نشرشدهی تحقیقی در ژورنالهای معتبر بین المللی و همچنین ویبسایتهای مربوطه آغاز ګردیده و بعد از آن مقالات که محتوای آن از سالهای ګذشته بود و معتبر شناخته نشد، بیرون کشیده شدند. نتایج این مطالعه مروری نشان میدهد که در معاینات مکروسکوپیک، معمولاً جگر بزرگ، رنگ پریده و شکنند به مشاهده میرسد. از نگاه میکروسوپیک، هیپاتوسایتها متوسع و سایتوپلازم آنها دارای مقادیر بزرگ شحم داخل حجروی اند. پس چنین نتیجهګیری میګردد که سندروم متذکره تداوی ندارد؛ اما توسط مدیریت درست فارم پیشګیری شده میتواند و یګانه روش تشخیصی آن مشاهدهی تغییرات بعد از مرګ است.سندروم خونریزیدهندهی جگر شحمی عبارت از دجنریشن جگر است که ناشی از ترسب بیش از حد شحم روی جگر ایجاد شده و منجر به مرگ ناگهانی مرغها میشود. هدف این مطالعه تشریح و توزیع عامل، پتوجنیز و تغییرات پتولوژیک مکروسکوپیک و میکروسکوپیک سندروم متذکره در مرغها است. این مطالعه با جمعآوری مقالات نشرشدهی تحقیقی در ژورنالهای معتبر بین المللی و همچنین ویبسایتهای مربوطه آغاز ګردیده و بعد از آن مقالات که محتوای آن از سالهای ګذشته بود و معتبر شناخته نشد، بیرون کشیده شدند. نتایج این مطالعه مروری نشان میدهد که در معاینات مکروسکوپیک، معمولاً جگر بزرگ، رنگ پریده و شکنند به مشاهده میرسد. از نگاه میکروسوپیک، هیپاتوسایتها متوسع و سایتوپلازم آنها دارای مقادیر بزرگ شحم داخل حجروی اند. پس چنین نتیجهګیری میګردد که سندروم متذکره تداوی ندارد؛ اما توسط مدیریت درست فارم پیشګیری شده میتواند و یګانه روش تشخیصی آن مشاهدهی تغییرات بعد از مرګ است
د نري رنځ د SEIR او SVEIL ریاضیکي ماډلونو د جوړښتونو پرتله
Mathematical models of diseases, which study the mechanisms of disease transmission and control from a mathematical perspective, play a significant role in assisting public health policymakers in designing strategies for disease control. In this paper, two mathematical models of tuberculosis, SEIR and SVEIL, are analyzed and compared. Various aspects of the models, such as their structure, stability analysis, basic reproduction number, differences in variables and parameters, and scope of application, are evaluated. We demonstrated that the SVEIL model is more comprehensive than the SEIR model; it incorporates vaccination and successful treatment, and the loss of immunity against the disease, offering a more realistic analysis of disease dynamics. However, due to its expanded structure, the SVEIL model involves greater computational complexity in conducting stability analysis and calculating the basic reproduction number.د ناروغیو ریاضیکي ماډلونه، چې د ریاضياتو له نظره د ناروغیو د خپرېدو او کنټرول میکانیزمونه څېړي، د عامې روغتیا د پالیسي جوړونکو سره د ناروغیو د کنټرول د تګلارو په جوړولو کې مهم رول لوبوي. په دې مقاله کې د نري رنځ لپاره دوه ریاضیکي ماډلونه، SEIR او SVEIL تحلیل او یو له بل سره پرتله شوي دي. او د دغه ماډلونو بېلابېل اړخونه، لکه د دوی جوړښت، د ثبات تحلیل، د اساسي تکثیر شمیرې، د متحولونو او پارامترونو توپیر او د تطبیق ساحې مقایسه شوي دي. ښودل شوې چې SVEIL ماډل نسبت SEIR ته هر اړخیز او پراخ دی، په دې ماډل کې واکسین، بریالۍ تداوي او د ناروغی په وړاندې د معافیت له لاسه ورکولو اغېزې په پام کې نیول شوې دي او تر ډیره حده د ناروغی په هکله واقع بینانه تحلیل وړاندې کوي. خو څرنګه چې جوړښت یې پراخ دی نو د ثبات تحلیل او اساسي تکثیر شمیرې محاسبه کولو کې محاسباتي پېچلتیاوې لري.د ناروغیو ریاضیکي ماډلونه، چې د ریاضياتو له نظره د ناروغیو د خپرېدو او کنټرول میکانیزمونه څېړي، د عامې روغتیا د پالیسي جوړونکو سره د ناروغیو د کنټرول د تګلارو په جوړولو کې مهم رول لوبوي. په دې مقاله کې د نري رنځ لپاره دوه ریاضیکي ماډلونه، SEIR او SVEIL تحلیل او یو له بل سره پرتله شوي دي. او د دغه ماډلونو بېلابېل اړخونه، لکه د دوی جوړښت، د ثبات تحلیل، د اساسي تکثیر شمیرې، د متحولونو او پارامترونو توپیر او د تطبیق ساحې مقایسه شوي دي. ښودل شوې چې SVEIL ماډل نسبت SEIR ته هر اړخیز او پراخ دی، په دې ماډل کې واکسین، بریالۍ تداوي او د ناروغی په وړاندې د معافیت له لاسه ورکولو اغېزې په پام کې نیول شوې دي او تر ډیره حده د ناروغی په هکله واقع بینانه تحلیل وړاندې کوي. خو څرنګه چې جوړښت یې پراخ دی نو د ثبات تحلیل او اساسي تکثیر شمیرې محاسبه کولو کې محاسباتي پېچلتیاوې لري
ارزیابی منابع آب در ستیشن شوخی
Since the beginning of human life, water resources have been central to the formation of residential communities, whether in large cities or small villages. Although Afghanistan is located in the desert region of Central Asia, it still has a number of permanent rivers. All rivers in Afghanistan, except for the Kabul River, either flow into lakes or are absorbed in the desert. The rivers in Afghanistan generally have a seasonal regime, with most of their flow coming from direct rainfall and snowmelt from permanent glaciers. This process ensures that the rivers have water throughout the year.منابع آبی از آغاز زندهگی بشرتا اکنون در فعالیتهای روزمرهی جوامع بشری درشهرهای بزرگ و درقریههای کوچک حیثیت هسته را داشته است. گرچه افغانستان در منطقهی صحرایی آسیای مرکزی واقع است، اما باز هم در این سرزمین یک تعداد دریاهای دایمی نیز جریان دارد. تمام دریاهای افغانستان به استثنای دریای کابل به غدیرها و جهیلها میریزند و یا درصحراها جذب میشوند. از جمله جریان سطحی آبهای افغانستان 11 فیصد در بحر آزاد و متباقی 89 فیصد آن به حوزههای بسته میریزند. دریاهای افغانستان عموماً رژیم فصلی داشته یعنی عموماً آبخیزیهای بهاری و تابستانی را دارا میباشد طوریکه اکثراً منبع دریاها را بارندگیهای مستقیم و آب حاصله از ذوب برف و یخچالهای دایمی تشکیل میدهد. این پروسه باعث میگردد که دریاها در اکثر ماههای سال دارای آب باشد.منابع آبی از آغاز زندهگی بشرتا اکنون در فعالیتهای روزمرهی جوامع بشری درشهرهای بزرگ و درقریههای کوچک حیثیت هسته را داشته است. گرچه افغانستان در منطقهی صحرایی آسیای مرکزی واقع است، اما باز هم در این سرزمین یک تعداد دریاهای دایمی نیز جریان دارد. تمام دریاهای افغانستان به استثنای دریای کابل به غدیرها و جهیلها میریزند و یا درصحراها جذب میشوند. از جمله جریان سطحی آبهای افغانستان 11 فیصد در بحر آزاد و متباقی 89 فیصد آن به حوزههای بسته میریزند. دریاهای افغانستان عموماً رژیم فصلی داشته یعنی عموماً آبخیزیهای بهاری و تابستانی را دارا میباشد طوریکه اکثراً منبع دریاها را بارندگیهای مستقیم و آب حاصله از ذوب برف و یخچالهای دایمی تشکیل میدهد. این پروسه باعث میگردد که دریاها در اکثر ماههای سال دارای آب باشد
بررسی نقش میلاتونین در فعالیت های فزیولوژیک نباتات
Melatonin, also known as the "dark hormone" and "circadin," is one of the most well-known animal hormones and was first discovered in plants in 1995. However, its role in plants has not been extensively studied. According to research conducted on several plant species, the presence of melatonin has been confirmed in various parts of plants, such as leaves, stems, roots, fruits, and seeds. The structural similarity of melatonin to some vital compounds, such as tryptophan, serotonin, and indole acetic acid, and the common biosynthetic pathway between melatonin and auxin (indole acetic acid), highlight the importance of this biogenic indoleamine as a regulator of plant vital functions. In addition to other proposed roles, melatonin plays a particularly significant role in the physiology of plant growth and reproduction.میلاتونین که به نام هورمون تاریکی و سرکادین نیز یاد میشود، یکی از هورمونهای شناخته شدهی حیوانی بوده و برای بار نخست در سال ۱۹۹۵ در نباتات کشف گردید. اما نقش آن در نباتات تا حال بهطور گسترده مورد تحقیق و بررسی قرار نگرفته است. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده روی چندین species نباتی، موجودیت میلاتونین در قسمتهای مختلف نباتات چون برگها، ساقهها، ریشهها، میوهها و تخمها به اثبات رسیده است. مشابهت ساختمانی میلاتونین با مرکبات مهم حیاتی از قبیل تریپتوفان، سیروتونین، اندول استیک اسید و موجودیت یک مسیر مشترک بایوسنتتیک میان میلاتونین واکسین، اندول استیک اسید، بیانگر اهمیت این اندول امین بایوجنیک به عنوان یک مادهی تنظیمکننده فعالیتهای حیاتی نباتات میباشد. علاوه بر سایر نقشهای پیشنهاد شده، میلاتونین به صورت خاص در فزیولوژی نمو و تولید مثل نباتات از اهمیت ویژهی برخوردار است. میلاتونین که به نام هورمون تاریکی و سرکادین نیز یاد میشود، یکی از هورمونهای شناخته شدهی حیوانی بوده و برای بار نخست در سال ۱۹۹۵ در نباتات کشف گردید. اما نقش آن در نباتات تا حال بهطور گسترده مورد تحقیق و بررسی قرار نگرفته است. بر اساس نتایج تحقیقات انجام شده روی چندین species نباتی، موجودیت میلاتونین در قسمتهای مختلف نباتات چون برگها، ساقهها، ریشهها، میوهها و تخمها به اثبات رسیده است. مشابهت ساختمانی میلاتونین با مرکبات مهم حیاتی از قبیل تریپتوفان، سیروتونین، اندول استیک اسید و موجودیت یک مسیر مشترک بایوسنتتیک میان میلاتونین واکسین، اندول استیک اسید، بیانگر اهمیت این اندول امین بایوجنیک به عنوان یک مادهی تنظیمکننده فعالیتهای حیاتی نباتات میباشد. علاوه بر سایر نقشهای پیشنهاد شده، میلاتونین به صورت خاص در فزیولوژی نمو و تولید مثل نباتات از اهمیت ویژهی برخوردار است.  
مشكلات محیط زیستی گاز میتان و راهکارها برای کاهش تولید آن در واحدهای مالپروری
The increasing release of greenhouse gases into the atmosphere has compelled humanity to develop strategies and policies to mitigate their emissions. Methane, a significant greenhouse gas, is emitted from various sources, including ruminant animals through a digestive process known as enteric fermentation. This study outlines strategies to reduce methane emissions in livestock practices. Most of the proposed strategies focus on manipulating animal feed and optimizing ruminal fermentation. Methods such as incorporating fats and fumaric acid into animal diets, substituting structural carbohydrates with non-structural ones, and using additives like tannins and saponins have shown promise in reducing methane emissions from ruminants.سرعت روبهافزایش انتشار گازهای گلخانهیی در اتموسفیر و اثرات مخرب محیطزیستی آن بشر را مجبور به توسعهی روشهایی برای کاهش این گازها نموده است. میتان یکی از گازهای گلخانهیی است و از منابع مختلفی تولید میشود. حیوانات نشخوارکننده یكی از مهمترین تولیدکنندگان میتان بوده و سالانه مقادیر زیادی میتان در نتیجهی فعالیتهای هضمی در بدن این حیوانات تولید و وارد اتموسفیر میشود. در این تحقیق راهکارهایی ارایه شده است که میتوان با بهکار گرفتن آنها تولید میتان را در فارمهای پرورش حیوانات کاهش داد. اساس بیشتر این راهكارها بر پایهی دستکاری جیرهی حیوانات است. افزودن ترکیباتی چون چربی و فوماریک اسید به جیره، همچنین جاگزین کردن کاربوهایدریتهای غیر ساختاری بهجای کاربوهایدریتهای ساختاری و استفاده از بعضی افزودنیها، مانند ساپونین و تانین میتواند تولید میتان در حیوانات نشخوارکننده را تا حد مطلوبی کاهش دهد.سرعت روبهافزایش انتشار گازهای گلخانهیی در اتموسفیر و اثرات مخرب محیطزیستی آن بشر را مجبور به توسعهی روشهایی برای کاهش این گازها نموده است. میتان یکی از گازهای گلخانهیی است و از منابع مختلفی تولید میشود. حیوانات نشخوارکننده یكی از مهمترین تولیدکنندگان میتان بوده و سالانه مقادیر زیادی میتان در نتیجهی فعالیتهای هضمی در بدن این حیوانات تولید و وارد اتموسفیر میشود. در این تحقیق راهکارهایی ارایه شده است که میتوان با بهکار گرفتن آنها تولید میتان را در فارمهای پرورش حیوانات کاهش داد. اساس بیشتر این راهكارها بر پایهی دستکاری جیرهی حیوانات است. افزودن ترکیباتی چون چربی و فوماریک اسید به جیره، همچنین جاگزین کردن کاربوهایدریتهای غیر ساختاری بهجای کاربوهایدریتهای ساختاری و استفاده از بعضی افزودنیها، مانند ساپونین و تانین میتواند تولید میتان در حیوانات نشخوارکننده را تا حد مطلوبی کاهش دهد
تأثیرات استرس گرمایی بالای وظایف شکمبه
The livestock sector is evolving in response to the rapidly increasing demand for livestock products. The ruminant population is a primary driver of the growth of the livestock sector, alongside pigs and poultry. An increase in environmental temperature negatively impacts the basic physiology of the rumen, which affects production. Dry matter intake begins to decline as an adaptive response to heat stress. Increased environmental temperatures reduce gut motility, rumination, ruminal contractions, and suppress appetite in ruminants. Heat stress also reduces the total production of volatile fatty acids (VFA), with individual variations, and alters ruminal pH. Changes in microbiota due to heat stress may modify fermentation patterns in the rumen, resulting in variations in digestibility, VFA production, and methane emissions. This study aims to review the effects of heat stress on rumen functions in adult cattle, heifers, and calves.سکتور مالداری در پاسخ به تقاضای روزافزون انسان به محصولات حیوانی در حال پیشرفت و تکامل است. علاوه بر مرغ و خوک، جمعیت نشخوارکنندهگان عامل اصلی انکشاف در سکتور مالداری محسوب میشود. افزایش حرارت محیطی فیزیولوژی اساسی شکمبه را تغییر داده و بالای تولیدات نشخوارکنندهگان تأثیر منفی میگذارد. واکنش نشخوارکنندهها در مقابل استرس گرمایی، کاهش مصرف ماده خشک میباشد. افزایش حرارت محیطی باعث کاهش حرکات روده، کاهش نشخوار، کاهش انقباضات شکمبه و بیاشتهایی در نشخوارکنندهگان میشود. استرس گرمایی تولید مجموعی اسید شحمی مفر را نظر به خواص فردی هر حیوان کاهش داده و منجر به تغییر pH شکمبه میشود. تغییر در مایکروبیوتا به دلیل استرس گرمایی ممکن است میزان تخمر در شکمبه را تغییر داده و باعث تغییر در هضم، تولید اسیدهای شحمی مفر و انتشار گاز میتان شود. بررسی وظایف شکمبه گاوهای بالغ، غوناجیها و گوسالهها در جریان استرس گرمایی اهداف این مقاله را تشکیل میدهد.سکتور مالداری در پاسخ به تقاضای روزافزون انسان به محصولات حیوانی در حال پیشرفت و تکامل است. علاوه بر مرغ و خوک، جمعیت نشخوارکنندهگان عامل اصلی انکشاف در سکتور مالداری محسوب میشود. افزایش حرارت محیطی فیزیولوژی اساسی شکمبه را تغییر داده و بالای تولیدات نشخوارکنندهگان تأثیر منفی میگذارد. واکنش نشخوارکنندهها در مقابل استرس گرمایی، کاهش مصرف ماده خشک میباشد. افزایش حرارت محیطی باعث کاهش حرکات روده، کاهش نشخوار، کاهش انقباضات شکمبه و بیاشتهایی در نشخوارکنندهگان میشود. استرس گرمایی تولید مجموعی اسید شحمی مفر را نظر به خواص فردی هر حیوان کاهش داده و منجر به تغییر pH شکمبه میشود. تغییر در مایکروبیوتا به دلیل استرس گرمایی ممکن است میزان تخمر در شکمبه را تغییر داده و باعث تغییر در هضم، تولید اسیدهای شحمی مفر و انتشار گاز میتان شود. بررسی وظایف شکمبه گاوهای بالغ، غوناجیها و گوسالهها در جریان استرس گرمایی اهداف این مقاله را تشکیل میدهد
مؤثریت و چالشهای ناشی از تطبیق واکسینهای بروسلوز در مجادله علیه بیماری در حیوانات و انسانها
Brucellosis is one of the most common neglected zoonoses worldwide, with over 500,000 new cases reported annually from endemic regions. Abortion and production decrements are the main signs of brucellosis in animals, but it is a systemic disease with diverse signs and symptoms in infected humans. There are no effective vaccines against human brucellosis, but Rev-1, S19, and RB51 are effective and available Brucella vaccines that are widely used in small ruminants and cattle, respectively. The application of these vaccines has had significant impacts on controlling brucellosis in animals, which consequently reduces new cases of brucellosis in humans. However, vaccination with these live attenuated vaccines is accompanied by infection and, in some cases, severe clinical manifestations in vaccinated or susceptible animals and humans. Therefore, the development of new, effective, and safe vaccines for both animal and human brucellosis is a high-priority demand for health sectors worldwide.بروسلوز از جمله زونوزهای عمده و منتشر باکتریایی به شمار میرود که سالانه بیش از 500000 واقعات جدید انسانی آن در مناطق اندمیک رخ میدهد. سقط جنین و کاهش محصولات از جمله علایم عمدهی بروسلوز در حیوانات به شمار میروند، اما بیماری در انسانها با علایم سیستمیک همراه است. باوجودیکه واکسین مؤثر و مصوون بروسلوز برای انسانها موجود نیست، اما تطبیق واکسین بهویژه توسط سترنهای Rev-1 ، S19 و RB51در حیوانات نشخوارکننده نقش بسیار مؤثر در کنترل بیماری در جمعیتهای حیوانی و کاهش واقعات بروسلوز در جمعیتهای انسانی داشته است. استفاده از این واکسینهای زندهی ضعیفشده با چالشهایی نیز همراه بوده و بعضاً سبب ایجاد عفونت و حتی بیماری کلینیکی در حیوانات و انسانهــا شده است. روی این ملحوظ تولید واکسینهای مؤثر و مصوون بروسلوز برای انسانها و حیوانات از جمله نیازمندیهـای عاجل صحی جهان به شمار میرود. بروسلوز از جمله زونوزهای عمده و منتشر باکتریایی به شمار میرود که سالانه بیش از 500000 واقعات جدید انسانی آن در مناطق اندمیک رخ میدهد. سقط جنین و کاهش محصولات از جمله علایم عمدهی بروسلوز در حیوانات به شمار میروند، اما بیماری در انسانها با علایم سیستمیک همراه است. باوجودیکه واکسین مؤثر و مصوون بروسلوز برای انسانها موجود نیست، اما تطبیق واکسین بهویژه توسط سترنهای Rev-1 ، S19 و RB51در حیوانات نشخوارکننده نقش بسیار مؤثر در کنترل بیماری در جمعیتهای حیوانی و کاهش واقعات بروسلوز در جمعیتهای انسانی داشته است. استفاده از این واکسینهای زندهی ضعیفشده با چالشهایی نیز همراه بوده و بعضاً سبب ایجاد عفونت و حتی بیماری کلینیکی در حیوانات و انسانهــا شده است. روی این ملحوظ تولید واکسینهای مؤثر و مصوون بروسلوز برای انسانها و حیوانات از جمله نیازمندیهـای عاجل صحی جهان به شمار میرود.  
مروری بر روشهای تدریس فعال در کورسهای فارمکولوژی
Pharmacology is one of the applied science subjects taught in Veterinary Medicine, Human Medicine, Dentistry, and Pharmacy Faculties. The subject enables students to understand drugs, their effects, the fate of drugs in the body, and their safe use in the treatment process. The learning process in higher education in our country has traditionally been passive, relying on lecturing methods that focus mainly on theoretical knowledge. This method prioritizes the teacher’s access to learning rather than student engagement. Given that the pharmacology course encompasses various branches, an active learning method is essential. Active learning, which involves student participation, is necessary to enhance the learning experience. Some of these methods include Case-Based Learning (CBL), Problem-Based Learning (PBL), brainstorming, discussions, role-playing, student participation, and PowerPoint presentations. In conclusion, transferring knowledge through active learning is more effective.فارمکولوژی از جمله مضامین علوم تطبیقی در ساحهی طب وترنری، طب انسانی، طب دندان و فارمسی است. این مضمون در دورههای لیسانس و ماستری برای محصلان آموزش داده میشود تا آنها را قادر به شناخت علمی دواها، میکانیزم اثر، سرنوشت دوا و کاربردهای مصئون در روندهای تداوی کمک نماید. روند آموزش اکثراً در تحصیلات عالی کشور از دیر زمانی به شکل لکچر و جنبهی تیوری و غیر فعال داشته که تنها با شنیدن اکتفا شده است. در روند تدریس غیر فعال، نقش استادمحوری نسبت به شاگردمحوری برجستهتر است. تدریس فارمکولوژی که پهنهی وسبعتر و شاخههای متعددی داشته، مستلزم کاربرد روشهای فعال بهمنظور آموزش بهتر میباشد. آموزش فعال محصلان را در رسیدن به اهداف آموزشی کمک مینماید. در روشهای فعال تدریس سهمگیری محصلان لازمی بوده و این روشها عمدتاً در برگیرندهی آموزش بر مبنای موردی، آموزش بر مبنای مشکل، طوفان مغزی، مناقشه، بازی نقش و ارائه پاورپاینت می باشند. در نتیجه انتقال دانش علمی از طریق آموزش فعال مؤثرتر میباشد. فارمکولوژی از جمله مضامین علوم تطبیقی در ساحهی طب وترنری، طب انسانی، طب دندان و فارمسی است. این مضمون در دورههای لیسانس و ماستری برای محصلان آموزش داده میشود تا آنها را قادر به شناخت علمی دواها، میکانیزم اثر، سرنوشت دوا و کاربردهای مصئون در روندهای تداوی کمک نماید. روند آموزش اکثراً در تحصیلات عالی کشور از دیر زمانی به شکل لکچر و جنبهی تیوری و غیر فعال داشته که تنها با شنیدن اکتفا شده است. در روند تدریس غیر فعال، نقش استادمحوری نسبت به شاگردمحوری برجستهتر است. تدریس فارمکولوژی که پهنهی وسبعتر و شاخههای متعددی داشته، مستلزم کاربرد روشهای فعال بهمنظور آموزش بهتر میباشد. آموزش فعال محصلان را در رسیدن به اهداف آموزشی کمک مینماید. در روشهای فعال تدریس سهمگیری محصلان لازمی بوده و این روشها عمدتاً در برگیرندهی آموزش بر مبنای موردی، آموزش بر مبنای مشکل، طوفان مغزی، مناقشه، بازی نقش و ارائه پاورپاینت می باشند. در نتیجه انتقال دانش علمی از طریق آموزش فعال مؤثرتر میباشد.  
اشریشیا کولای وروتوكسی جنیک و اهمیت آن در بهداشت مواد غذایی
Verotoxigenic Escherichia coli (VTEC), also known as Shigatoxin-producing Escherichia coli (STEC), is an important pathogenic strain of E. coli that can cause diarrhea or hemorrhagic colitis in humans. The primary reservoirs for STEC O157:H7 are ruminants, particularly cattle and sheep. Other animals, such as rabbits, pigs, and poultry, can also harbor this organism. Humans acquire STEC through direct contact with animal carriers, their feces, and contaminated soil or water, or by ingesting undercooked ground beef, other animal products, and contaminated vegetables and fruits. Effective preventive measures include thoroughly cooking raw meats, pasteurizing milk, treating private water supplies, and avoiding cross-contamination from raw meats or cattle feces to other foods.سترنهای تولیدكننده وروتوکسین باكتری اشریشیا کولای یا تولیدكننده سم شیگا از جمله مهمترین سترنهای بیماریزای باكتری اشریشیا کولای میباشند كه موجب اسهال و التهاب خونریزیدهندهی روده در انسان میشوند. مخزن این باكتری157O:7H نشخواركنندگان بهخصوص گاو و گوسفند هستند. سایر حیوانات مانند خرگوش، خوك و طیور نیز ناقل میباشند. انسان از طریق تماس مستقیم با حیوانات یا مدفوع آنها، همچنین مواد غذایی آلوده به مدفوع حیوانات مانند گوشت، شیر، میوه و سبزیجات، خاك و آب آلوده این سیروتاتیپها را دریافت میكند. مقدار عفونتزایی این سیروتاتیپها كم بوده و بههمین دلیل خطر مبتلا شدن به عفونت افزایش میابد. پخت مناسب گوشت، پاستوریزه كردن شیر، تصفیه و سالمسازی آبهای مصرفی و جلوگیری از تماس فراوردههای خام حیوانی (گوشت، شیر) با سایر مواد غذایی آماده مصرف، مهمترین راههای مؤثر جلوگیری از بروز عفونت با سترنهای وروتوكسینزای باكتری اشریشیاکولای در انسان هستند.سترنهای تولیدكننده وروتوکسین باكتری اشریشیا کولای یا تولیدكننده سم شیگا از جمله مهمترین سترنهای بیماریزای باكتری اشریشیا کولای میباشند كه موجب اسهال و التهاب خونریزیدهندهی روده در انسان میشوند. مخزن این باكتری157O:7H نشخواركنندگان بهخصوص گاو و گوسفند هستند. سایر حیوانات مانند خرگوش، خوك و طیور نیز ناقل میباشند. انسان از طریق تماس مستقیم با حیوانات یا مدفوع آنها، همچنین مواد غذایی آلوده به مدفوع حیوانات مانند گوشت، شیر، میوه و سبزیجات، خاك و آب آلوده این سیروتاتیپها را دریافت میكند. مقدار عفونتزایی این سیروتاتیپها كم بوده و بههمین دلیل خطر مبتلا شدن به عفونت افزایش میابد. پخت مناسب گوشت، پاستوریزه كردن شیر، تصفیه و سالمسازی آبهای مصرفی و جلوگیری از تماس فراوردههای خام حیوانی (گوشت، شیر) با سایر مواد غذایی آماده مصرف، مهمترین راههای مؤثر جلوگیری از بروز عفونت با سترنهای وروتوكسینزای باكتری اشریشیاکولای در انسان هستند
مطالعهی اناتومی و هستولوژی گره ساینسی دهلیزی در قلب پستانداران
The heart\u27s conductivity system comprises nodes and fibers, with the sinoatrial node recognized as the pacemaker. This node initiates action potentials that propagate throughout the heart, leading to cardiac myocyte contraction, which pumps blood into the circulatory system to deliver oxygen and nutrients to body cells. The anatomical location of the sinoatrial node varies among mammals, and histological differences such as cellular structure, node artery, collagen framework, nerve fiber regulation, and glycogen content are also observed. This article aims to describe the anatomical and histological characteristics of the sinoatrial node. در سیستم هدایتی قلب گرهها و رشتههای زیاد وجود دارند که از جمله گره ساینسی دهلیزی بهحیث مبدأ ضربان قلب (Pacemaker) شناخته شده است چون پوتانشیل عمل از این گره شروع شده و در سراسر قلب منتشر میشود. به این ترتیب سبب انقباض مایوسایتهای قلبی میگردد . تفاوت در اندازه و موقعیت دقیق این گره در قلب حیوانات پستاندار وجود دارد و همچنان بعضی تفاوتهای در مشخصات هستولوژیک از قبیل حجرات گرهی، شریان گرهی، چوکات رشتههای کولاجن، ترتیب رشتههای عصبی و محتوای گلایکوجن حجرات در میان حیوانات پستاندار نیز دیده شده است. در این مقاله کوشش گردیده تا جزئیات اناتومیکی و هستولوژیکی گره ساینسی دهلیزی در پستانداران مختلف ارایه گردد. در سیستم هدایتی قلب گرهها و رشتههای زیاد وجود دارند که از جمله گره ساینسی دهلیزی بهحیث مبدأ ضربان قلب (Pacemaker) شناخته شده است چون پوتانشیل عمل از این گره شروع شده و در سراسر قلب منتشر میشود. به این ترتیب سبب انقباض مایوسایتهای قلبی میگردد . تفاوت در اندازه و موقعیت دقیق این گره در قلب حیوانات پستاندار وجود دارد و همچنان بعضی تفاوتهای در مشخصات هستولوژیک از قبیل حجرات گرهی، شریان گرهی، چوکات رشتههای کولاجن، ترتیب رشتههای عصبی و محتوای گلایکوجن حجرات در میان حیوانات پستاندار نیز دیده شده است. در این مقاله کوشش گردیده تا جزئیات اناتومیکی و هستولوژیکی گره ساینسی دهلیزی در پستانداران مختلف ارایه گردد