Journal of Natural Sciences – Kabul University
Not a member yet
341 research outputs found
Sort by
بررسی مقایسوی پروسههای تصفیه فزیکی و کیمیاوی روغن خام نباتی
Crude vegetable oil obtained through mechanical pressing or solvent extraction includes various impurities that naturally exist in oilseeds. Crude vegetable oils comprise around 98% triglycerides and other compounds such as proteins, vitamins, free fatty acids, gums, resins, aldehydes, ketones, phosphatides, and others in minor proportions. Apart from olive oils, the rest of the crude oils, such as soybean, corn, sunflower, and others, cannot be directly consumed without undergoing refining processes. Oil refining aims to obtain better quality, odorless, lighter color, longer stability, and make it healthier. In this review article, the physical and chemical refining of crude vegetable oil is discussed, and as a result, the advantages and disadvantages of both methods are explained in detail.روغن خام نباتی که از طریق فشار میخانیکی یا استخراج با محلل به دست میآید، شامل انواع ناخالصیهای است که به طور طبیعی در دانههای روغنی موجود میباشند. روغنهای خام نباتی تقریباً از ۹۸ درصد ترای گلیسراید و سایر مرکبات مانند پروتینها، ویتامینها، اسیدهای شحمی آزاد، صمغها، رزینها، الدیهایدها، کیتونها، فاسفیتها و غیره به نسبت جزئی تشکیل شده اند. به غیر از روغن زیتون، متباقی روغنهای خام مانند روغنهای سویا، جواری، گل آفتابپرست وغیره را نمیتوان بدون انجام پروسههای تصفیهسازی مستقیماً مصرف کرد. هدف از تصفیه روغن، به دست آوردن کیفیت بهتر، بیبو، رنگ روشنتر، پایداری طولانیتر و صحی ساختن آن میباشد. در این مقاله مروری تصفیه فزیکی و کیمیاوی روغن خام نباتی مورد بحث قرار گرفته و در نتیجه فواید و نواقص هر دو میتود به تفصیل توضیح داده شده است.روغن خام نباتی که از طریق فشار میخانیکی یا استخراج با محلل به دست میآید، شامل انواع ناخالصیهای است که به طور طبیعی در دانههای روغنی موجود میباشند. روغنهای خام نباتی تقریباً از ۹۸ درصد ترای گلیسراید و سایر مرکبات مانند پروتینها، ویتامینها، اسیدهای شحمی آزاد، صمغها، رزینها، الدیهایدها، کیتونها، فاسفیتها و غیره به نسبت جزئی تشکیل شده اند. به غیر از روغن زیتون، متباقی روغنهای خام مانند روغنهای سویا، جواری، گل آفتابپرست وغیره را نمیتوان بدون انجام پروسههای تصفیهسازی مستقیماً مصرف کرد. هدف از تصفیه روغن، به دست آوردن کیفیت بهتر، بیبو، رنگ روشنتر، پایداری طولانیتر و صحی ساختن آن میباشد. در این مقاله مروری تصفیه فزیکی و کیمیاوی روغن خام نباتی مورد بحث قرار گرفته و در نتیجه فواید و نواقص هر دو میتود به تفصیل توضیح داده شده است.
 
مروری بر تولید فایبرها با استفاده از میتود ریسیدن برقی
Electrospinning is a wet-chemistry technology used for nanofabrication of functional coatings. With the emergence of nanotechnology, researchers have become more interested in studying the properties of nanoscale materials. Electrospinning, an electrostatic fiber fabrication technique, has recently displayed more interest and attention due to its versatility and potential for applications in diverse fields. The notable applications include tissue engineering, biosensors, filtration, and drug delivery inside the body. Over the years, more than 200 polymers have been electrocuted for various applications, and the number is increasing gradually. With these perspectives, this article aims to present an overview of the electrospinning technique and its promising advantages and potential applications. The article also discusses electrospinning theory, spinnable polymers, and parameters (solution and processing), which significantly affect fiber morphology, solvent properties, and melt electrospinning (alternative to electrospinning solution).ریسیدن برقی یک میتود کیمیاوی مرطوب است که برای ساخت پوششهای وظیفوی نانویی مورد استفاده قرار میگیرد. با ظهور تکنالوژی نانو، محققان علاقه بیشتری به مطالعه خواص مواد در مقیاس نانو پیدا کردند. ریسیدن برقی یک میتود مؤثر برای ساخت فایبرها میباشد که به دلیل تطبیقپذیری و استفاده در بخشهای مختلف در سالهای اخیر توجه خیلی از محققان را به خود جلب نموده است. کاربردهای قابل توجه میتود فوق عبارتند از استفاده در حسگرهای بیولوژیکی، مهندسی نسج، فلتریشن و انتقال دوا به داخل بدن. در جریان سالها اضافهتر از ۲۰۰ پولیمیر برای بدست آوردن اهداف مختلف بهواسطه میتود ریسیدن برقی مورد استفاده قرار گرفته اند و این آمار به تدریج در حال افزایش میباشد. در این مقاله مروری روی تیوری ریسیدن برقی، پولیمیرهای قابل ریسیدن، پارامترهای وابسته به محلول و پروسه ریسیدن برقی که به مقدار زیاد روی مورفولوژی فایبرهای تولید شده و خواص محلول و مذابه تأثیر میگذارد صحبت خواهیم نمود.ریسیدن برقی یک میتود کیمیاوی مرطوب است که برای ساخت پوششهای وظیفوی نانویی مورد استفاده قرار میگیرد. با ظهور تکنالوژی نانو، محققان علاقه بیشتری به مطالعه خواص مواد در مقیاس نانو پیدا کردند. ریسیدن برقی یک میتود مؤثر برای ساخت فایبرها میباشد که به دلیل تطبیقپذیری و استفاده در بخشهای مختلف در سالهای اخیر توجه خیلی از محققان را به خود جلب نموده است. کاربردهای قابل توجه میتود فوق عبارتند از استفاده در حسگرهای بیولوژیکی، مهندسی نسج، فلتریشن و انتقال دوا به داخل بدن. در جریان سالها اضافهتر از ۲۰۰ پولیمیر برای بدست آوردن اهداف مختلف بهواسطه میتود ریسیدن برقی مورد استفاده قرار گرفته اند و این آمار به تدریج در حال افزایش میباشد. در این مقاله مروری روی تیوری ریسیدن برقی، پولیمیرهای قابل ریسیدن، پارامترهای وابسته به محلول و پروسه ریسیدن برقی که به مقدار زیاد روی مورفولوژی فایبرهای تولید شده و خواص محلول و مذابه تأثیر میگذارد صحبت خواهیم نمود
تحلیل ریاضیکی تأثیرات عدم تجانس جمعیت بر سطح معافیت کلی ناشی از ویروس کووید-۱۹
Despite strict preventive measures, most countries were seriously affected by the outbreak of Covid-19. Using a Modified SEIR model, it has been shown that population heterogeneity can significantly affect the overall immunity from the disease because the proportion of infected people is higher in groups with the highest contact rate than in groups with a low contact rate. It is stated in this article, if the basic number of secondary production , for a society in which social activities are considered different according to age, is equal to , then the overall immunity level due to the disease can be , which is Considerably less than the classical immunity level of for a uniformly vaccinated population. The purpose of this review is to understand the complex mechanism of heterogeneous population and its significant effects to achieve herd immunity caused by the covid-19 virus.با وجود اقدامات پیشگیرانه سخت، اکثر کشورها به طور جدی از شیوع ویروس کووید-۱۹ متأثر شدند. با استفاده از مدل توسعه يافته SEIR، نشان داده شده که عدم تجانس جمعیت میتواند معافیت کلی ناشی از بیماری را بهطور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد؛ زیرا نسبت افراد آلوده در گروههایی با بالاترین میزان تماس بیشتر از گروههایی با میزان تماس پایین است. در این مقاله بیان شده، اگر عدد اساسی تولید ثانویه R_0، برای یک جامعه که فعالیتهای اجتماعی نظر به سن در آن متفاوت مد نظر ګرفته شده است، برابر ۲.۵ باشد، پس سطح معافیت کلی ناشی از بیماری میتواند ۴۳ فیصد باشد که به طور قابل توجهی کمتر از سطح معافیت کلاسیک ۶۰ فیصد برای جمعیتی است که بهطور یکنواخت واکسین شده اند. هدف این بررسی فهمیدن مکانیزم پیجیده جمعیت نامتجانس و تأثیرات قابل توجه آن برای دستیابی به مصونیت کلی ناشی از ویروس کووید-۱۹ است.با وجود اقدامات پیشگیرانه سخت، اکثر کشورها به طور جدی از شیوع ویروس کووید-۱۹ متأثر شدند. با استفاده از مدل توسعه يافته SEIR، نشان داده شده که عدم تجانس جمعیت میتواند معافیت کلی ناشی از بیماری را بهطور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد؛ زیرا نسبت افراد آلوده در گروههایی با بالاترین میزان تماس بیشتر از گروههایی با میزان تماس پایین است. در این مقاله بیان شده، اگر عدد اساسی تولید ثانویه R_0، برای یک جامعه که فعالیتهای اجتماعی نظر به سن در آن متفاوت مد نظر ګرفته شده است، برابر ۲.۵ باشد، پس سطح معافیت کلی ناشی از بیماری میتواند ۴۳ فیصد باشد که به طور قابل توجهی کمتر از سطح معافیت کلاسیک ۶۰ فیصد برای جمعیتی است که بهطور یکنواخت واکسین شده اند. هدف این بررسی فهمیدن مکانیزم پیجیده جمعیت نامتجانس و تأثیرات قابل توجه آن برای دستیابی به مصونیت کلی ناشی از ویروس کووید-۱۹ است
مطالعه روشهای تشخیصی رایج در تعیین بقایای انتیبیوتیک در شیر
The unauthorized use of antibiotics in milk poses significant risks to human health and contributes to microbial resistance. Most milk consumed comes from cows, some of which may be treated with antibiotics. This study aims to explore methods for detecting antibiotics in milk and to assess the adverse effects of contaminated milk. The research employs a review method, revealing that while immunochemical, chromatography, and spectrometry methods are highly accurate, their high costs and time demands limit their use. In contrast, microbiological, enzymatic, and biochemical methods are more widely utilized, with various kits developed based on these techniques. Moreover, biosensor technologies are emerging as innovative methods with promising potential, and Marking method serve a preventive role. In conclusion, a variety of methods for antibiotic detection in milk have been developed, each with unique advantages, highlighting the importance of addressing antibiotic contamination for public health safety.مصرف غیرمجاز انتیبیوتیکها در شیر اثرات زیانآور بر سلامت انسان داشته و مقاومت میکروبی را ایجاد میکند. برعلاوه اکثریت شیر مصرفی از گاوها به دست میآید و ممکن بخشی از این تولیدات مربوط به گاوهایی باشد که تحت درمان انتیبیوتیکها قرار دارند. هدف این مطالعه، معرفی روشهای شناسایی انتیبیوتیکها در شیر و بررسی عوارض ناشی از شیر آلوده به انتیبیوتیک است. روش تحقیق بهصورت مروری میباشد و یافتههای این تحقیق نشان میدهد که؛ روشهای ایمینوکیمیایی، کروماتوگرافی و طیفسنجی دقت بالا دارند؛ اما بهدلیل هزینه بالا و زمانبر بودن آن کمتر استفاده میشوند و در حال حاضر، روشهای میکروبی، انزایمی و بیوکیمیایی بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند و کیتهای متعدد بر اساس این روشها توسعه یافتهاند. همچنین، تکنالوژیهای بیوسنسور بهعنوان روشهای نوین با آینده درخشان مطرح شدهاند و روشهای نشانهگذاری نیز نقش وقایوی دارد. در اخیر چنین نتیجهگیری میشود که روشهای متعدد برای شناسایی انتیبیوتیکها در شیر توسعه یافتهاست و هر روش ویژهگیهای خاص خود را دارند
بررسی حرارت ناپایدار و غیرخطی یک جسم کروی که در یک مایع چسپناک با سرعت زاویهای ثابت میچرخد
This study investigates the steady rotation of a sphere in a viscous fluid with constant angular velocity, a phenomenon crucial for understanding thermal instability in rotating systems affected by viscosity. Theoretical analysis reveals that temperature increase at the sphere\u27s surface, at the fluid-solid interface, is unstable and leads to spontaneous temperature escalation. We demonstrate that this temperature increase is a nonlinear process. Furthermore, we establish that the sphere\u27s surface temperature should rise due to frictional effects as it moves through the dense medium. Employing the Navier-Stokes equations and the unsteady heat equation, we elucidate the significantly nonlinear nature of the unsteady heat process. Finally, we derive a general formula for fluid flows and present the results graphically.در این مقاله، هدف ثابت ساختن چرخش ثابت یک توپ در یک مایع چسپناک با سرعت زاویهی ثابت است؛ چون برای تمام سیستمهای چرخشی که بیثباتی حرارت نسبت به چسپناکی را نشان میدهد حایز اهمیت است. بعد از تحقیقات مروری بهشکل تیوریک دریافتیم که افزایش درجه حرارت سطح جسم در مرز تماس با یک پروسه هدایت حرارتی، غیرثابت بوده و منجر به افزایش خود بخودی درجه حرارت میشود. در ضمن ثابت کردیم که این یک پروسه افزایش درجه حرارت غیرخطی است و از طرفی کاملاً واضح گردید که به دلیل حرکت توپ در یک محیط چسپناک در نتیجه اصطکاک، درجه حرارت سطح آن باید افزایش یابد، در نتیجه با استفاده از معادلات ناویر-استوکس و معادله حرارت غیرثابت برای ناپایداری حرارت به راحتی میتوان فهمید که پروسه حرارت ناپایدار بهطور قابل توجهی غیرخطی است که سرانجام، با استنباط فورمول کلی جریانهای مایع، نتایج آنها بهصورت گرافیکی نمایش داده میشود
انکشافات اخیر در اشکال دواییهایدروجیل مورد استفاده در تداوی موضعی
There are many limitations in the use of conventional dosage forms for the local treatment of diseases, such that the drugs are quickly removed from the affected area and have less bioavailability, thus their delivery is ineffective. Hydrogels, as new dosage forms, are capable to overcome the many limitations associated with conventional dosage forms. Hydrogel dosage forms are hydrophilic polymer networks that are made of special natural and synthetic polymers. These dosage forms are able to absorb large amounts of water and release drugs in a controlled manner. It was deduced from the library method that hydrogels can release drugs in a controlled manner by absorbing water, and these medicinal forms are used in the local treatment of the superficial parts of the body (skin, eyes, nose and vaginal cavity).در استفاده اشکال دوایی معمولی برای تداوی موضعی امراض، محدودیتهای زیادی وجود دارد، طوریکه دواها سریعاً از محل تأثیر برطرف شده و دارای میسریت بیولوژیک کمتر میباشند و به این ترتیب تحویلدهی آنها به شکل غیر مؤثر انجام میشود. هایدروجیلها منحیث اشکال دوایی جدید، قادر هستند بر بسیاری محدودیتهای مرتبط با اشکال دوایی معمولی غالب شوند. اشکال دوایی هایدروجیل، شبکههای پولیمیری هایدروفیلیک هستند که از پولیمیرهای خاص طبیعی و سنتتیک ساخته شده اند. این اشکال دوایی قادر اند که مقدارهای زیادی آب را جذب و دواها را به شکل کنترولشده منتشر بسازند. هدف از این مقاله مروری که از مآخذ معتبر علمی استفاده شده است، مروری بر انکشافات اخیر در اشکال دوایی هایدروجیل مورد استفاده در تداوی موضعی میباشد. به اساس یافتهها چنین نتیجهگیری میشود که هایدروجیلها میتوانند با جذب آب، دواها را به شکل کنترول شده منتشر نمایند و از این اشکال دوایی در تداوی موضعی قسمتهای سطحی بدن (جلد، چشمها، انف و جوف مهبل) استفاده میگردد.در استفاده اشکال دوایی معمولی برای تداوی موضعی امراض، محدودیتهای زیادی وجود دارد، طوریکه دواها سریعاً از محل تأثیر برطرف شده و دارای میسریت بیولوژیک کمتر میباشند و به این ترتیب تحویلدهی آنها به شکل غیر مؤثر انجام میشود. هایدروجیلها منحیث اشکال دوایی جدید، قادر هستند بر بسیاری محدودیتهای مرتبط با اشکال دوایی معمولی غالب شوند. اشکال دوایی هایدروجیل، شبکههای پولیمیری هایدروفیلیک هستند که از پولیمیرهای خاص طبیعی و سنتتیک ساخته شده اند. این اشکال دوایی قادر اند که مقدارهای زیادی آب را جذب و دواها را به شکل کنترولشده منتشر بسازند. هدف از این مقاله مروری که از مآخذ معتبر علمی استفاده شده است، مروری بر انکشافات اخیر در اشکال دوایی هایدروجیل مورد استفاده در تداوی موضعی میباشد. به اساس یافتهها چنین نتیجهگیری میشود که هایدروجیلها میتوانند با جذب آب، دواها را به شکل کنترول شده منتشر نمایند و از این اشکال دوایی در تداوی موضعی قسمتهای سطحی بدن (جلد، چشمها، انف و جوف مهبل) استفاده میگردد.
 
مرور اجمالی بر انتیاکسیدانتهای طبیعی و مصنوعی
Antioxidants are any substances that delay the oxidation of proteins, carbohydrates, lipids, and DNA at low concentrations. Antioxidants are compounds that can prevent cell damage caused by molecules called free radicals. Free radicals are produced by natural physiological processes such as metabolism but can also be produced by environmental factors such as pollution, radiation, and cigarette smoke. When free radicals accumulate in the body, they cause oxidative stress that can damage cells, proteins, and DNA. Antioxidants are naturally found in various food sources such as fruits, vegetables, grains, and dairy products. Synthetic antioxidants are synthesized in laboratories, and in some cases, they show more antioxidant activity, but caution should be taken while using these compounds due to their toxicity. This article investigates antioxidants, the processes related to them, the defense mechanism of antioxidants, and types of antioxidants.انتیاکسیدانت به هر مادهیی که در غلظت کم اکسیدیشن پروتئینها، کاربوهایدریتها، لیپیدها و DNA را به تأخیر بیندازد، اطلاق میشود. انتیاکسیدانتها مرکباتی استند که میتوانند از آسیب به حجرات ناشی از مالیکولهایی به نام رادیکالهای آزاد جلوگیری کنند. رادیکالهای آزاد توسط پروسههای فیزیولوژیکی طبیعی مانند میتابولیزم تولید میشوند؛ اما میتوانند توسط عوامل محیطی مانند آلودهگی، تشعشع و دود سیگرت نیز تولید شوند. زمانی که رادیکالهای آزاد در بدن انباشته میشوند، باعث اکسیداتیو استرس شده که میتوانند به حجرات، پروتئینها و DNA آسیب برسانند. انتیاکسیدانتها به شکل طبیعی در منابع مختلف غذایی مانند میوهجات، سبزیجات، حبوبات و لبنیات یافت میشوند. انتیاکسیدانتهای مصنوعی در لابراتوارها سنتیز شده که در برخی موارد فعالیت انتیاکسیدانتی بیشتری را نشان میدهند، اما در وقت مصرف از احتیاط کار گرفته شود؛ زیرا دارای سمیت استند. در این مقاله در باره انتیاکسیدانتها، پروسهمرتبط به آنها، میکانیزم دفاعی انتیاکسیدانتها و انواع انتیاکسیدانتها بررسی صورت میگیرد.انتیاکسیدانت به هر مادهیی که در غلظت کم اکسیدیشن پروتئینها، کاربوهایدریتها، لیپیدها و DNA را به تأخیر بیندازد، اطلاق میشود. انتیاکسیدانتها مرکباتی استند که میتوانند از آسیب به حجرات ناشی از مالیکولهایی به نام رادیکالهای آزاد جلوگیری کنند. رادیکالهای آزاد توسط پروسههای فیزیولوژیکی طبیعی مانند میتابولیزم تولید میشوند؛ اما میتوانند توسط عوامل محیطی مانند آلودهگی، تشعشع و دود سیگرت نیز تولید شوند. زمانی که رادیکالهای آزاد در بدن انباشته میشوند، باعث اکسیداتیو استرس شده که میتوانند به حجرات، پروتئینها و DNA آسیب برسانند. انتیاکسیدانتها به شکل طبیعی در منابع مختلف غذایی مانند میوهجات، سبزیجات، حبوبات و لبنیات یافت میشوند. انتیاکسیدانتهای مصنوعی در لابراتوارها سنتیز شده که در برخی موارد فعالیت انتیاکسیدانتی بیشتری را نشان میدهند، اما در وقت مصرف از احتیاط کار گرفته شود؛ زیرا دارای سمیت استند. در این مقاله در باره انتیاکسیدانتها، پروسهمرتبط به آنها، میکانیزم دفاعی انتیاکسیدانتها و انواع انتیاکسیدانتها بررسی صورت میگیرد.
 
بررسی تأثیرات حیاتی عناصر کیمیایی و کاربامید در پوشش سبز نباتی
The green and beautiful cover of plants in nature holds significant importance. This article examines vegetation cover, the essential nutrients for plants, the elements that play a vital role in plant growth, and their chemical compound sources. The primary objective is to study the elements crucial for plant metabolism and external requirements, without which plants cannot complete their normal life cycle. These elements include nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, sulfur, magnesium, carbon, oxygen, and hydrogen. Nitrogen, a vital plant element, is most abundantly found in the compound urea or carbamide (chemical formula CO(NH2)2). This white, odorless solid is highly soluble in water and serves as a nitrogen source for plants. This paper provides a detailed study of urea\u27s role in plant nutrition.پوشش سبزرنگ و زیبای گیاهان در طبیعت از اهمیت خاصی برخوردار است. در این مقاله پوشش گیاهی و مواد ضروری برای گیاهان و عناصری که در رشد گیاهان نقش ارزنده ای دارند، به همراه منبع این عناصر در مواد کیمیایی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف اصلی از نگارش این مقاله، بررسی و مطالعه عناصری است که در متابولیسم گیاهان نقش اساسی داشته و نیازهای خارجی آنها را تأمین میکنند. بدون این عناصر، گیاهان قادر به تکمیل چرخه عادی زندگی نیستند. این عناصر عبارتند از: نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، گوگرد، منیزیم، کربن، اکسیژن، هیدروژن و غیره. نیتروژن، عنصر ضروری گیاهان، بیشتر در ترکیب یوریا یا کاربامید با فرمول کیمیایی CO(NH2)2 وجود دارد. این ترکیب، ماده جامد سفیدرنگ، بیبو و بسیار محلول در آب است که به عنوان منبع نیتروژن برای گیاهان استفاده میشود و در این مقاله مورد مطالعه قرار گرفته است.پوشش سبزرنگ و زیبای گیاهان در طبیعت از اهمیت خاصی برخوردار است. در این مقاله پوشش گیاهی و مواد ضروری برای گیاهان و عناصری که در رشد گیاهان نقش ارزنده ای دارند، به همراه منبع این عناصر در مواد کیمیایی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف اصلی از نگارش این مقاله، بررسی و مطالعه عناصری است که در متابولیسم گیاهان نقش اساسی داشته و نیازهای خارجی آنها را تأمین میکنند. بدون این عناصر، گیاهان قادر به تکمیل چرخه عادی زندگی نیستند. این عناصر عبارتند از: نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، گوگرد، منیزیم، کربن، اکسیژن، هیدروژن و غیره. نیتروژن، عنصر ضروری گیاهان، بیشتر در ترکیب یوریا یا کاربامید با فرمول کیمیایی CO(NH2)2 وجود دارد. این ترکیب، ماده جامد سفیدرنگ، بیبو و بسیار محلول در آب است که به عنوان منبع نیتروژن برای گیاهان استفاده میشود و در این مقاله مورد مطالعه قرار گرفته است.
 
مطالعهی نقش سیستم عصبی و اندوکراین در نسلگیری فصلی نشخوارکنندهگان کوچک
Seasonal animal breeding is used to coordinate the time of birth with a suitable time of the year in terms of temperature and food availability. Small ruminants like goats and sheep are considered short-day breeders. Melatonin hormone has the main role in the regulation of seasonal breeding. Other hormones like Kisspeptin, gonadotropin inhibitory, and thyroid hormone have remarkable roles in this field. This article aims to study the functioning mechanism of the nervous and endocrine systems in regulating the reproductive activities of small ruminants, which is useful information for professionals and farmers in farm regulation and management. They are essential. The following study is done in the form of a review. The findings in this field show that the nervous and endocrine systems modulate reproductiveنسلگیری فصلی در حیوانات برای هماهنگ ساختن زمان تولد با یک زمان مناسب سال از نظر درجهی حرارت و موجودیت مواد غذایی میباشد. نشخوارکنندهگان کوچک مانند؛ بز و گوسفند از جمله نسلدهندهگان فصلی روزهای کوتاه محسوب میشوند. هورمون میلاتونین نقش اساسی در تنظیم نسلگیری فصلی دارد. سایر هورمون ها؛ مانند کیس پیپتین، هورمون نهیکنندهی گونادوتروپینها و هورمون تایرویید نیز در این زمینه نقش قابل ملاحظه دارند. هدف از تحریر این مقاله مطالعهی میکانیزم عملکرد سیستم عصبی و اندوکراین در تنظیم فعالیتهای تولیدمثل نشخوارکنندهگان کوچک میباشد که معلومات مفید برای اهل مسلک بوده و برای فارمداران در زمینهی تنظیم و مدیریت فارم شان از اهمیت فوقالعادهی برخوردار میباشد. مطالعهی ذیل به شکل مروری صورت گرفته است و یافتهها در این زمینه نشان میدهد که سیستم عصبی و اندوکراین فعالیتهای تولید مثل را تعدیل میکنند و نقش اساسی در تنظیم و هماهنگی آن با فصل سال دارند.نسلگیری فصلی در حیوانات برای هماهنگ ساختن زمان تولد با یک زمان مناسب سال از نظر درجهی حرارت و موجودیت مواد غذایی میباشد. نشخوارکنندهگان کوچک مانند؛ بز و گوسفند از جمله نسلدهندهگان فصلی روزهای کوتاه محسوب میشوند. هورمون میلاتونین نقش اساسی در تنظیم نسلگیری فصلی دارد. سایر هورمون ها؛ مانند کیس پیپتین، هورمون نهیکنندهی گونادوتروپینها و هورمون تایرویید نیز در این زمینه نقش قابل ملاحظه دارند. هدف از تحریر این مقاله مطالعهی میکانیزم عملکرد سیستم عصبی و اندوکراین در تنظیم فعالیتهای تولیدمثل نشخوارکنندهگان کوچک میباشد که معلومات مفید برای اهل مسلک بوده و برای فارمداران در زمینهی تنظیم و مدیریت فارم شان از اهمیت فوقالعادهی برخوردار میباشد. مطالعهی ذیل به شکل مروری صورت گرفته است و یافتهها در این زمینه نشان میدهد که سیستم عصبی و اندوکراین فعالیتهای تولید مثل را تعدیل میکنند و نقش اساسی در تنظیم و هماهنگی آن با فصل سال دارند
د هلمند اوبیزې حوزې په حرارتې رژیم او اوبو جریان باندې د اقلیمې بدلونونو د اغیزو ارزونه
Phenomena such as changes in rainfall patterns, global warming, polar ice melting, floods, and untimely severe cold and heat waves in many parts of the world have become so severe and damaging that climate change has become a primary focus of atmospheric studies. To investigate the impacts of climate change on the thermal regime and discharge in the Helmand River Basin, long-term data of these parameters at various time intervals (annual, monthly, etc.) were obtained from hydro-meteorological stations in this river basin from 1979 to 2022. Due to the non-normal distribution of climatic data series, the non-parametric Mann-Kendall method was employed. The discharge analysis was conducted by comparing historical and recent data at key stations. Results indicate a significant increasing trend in the long-term average annual air temperature in the Helmand River basin, while discharge at most stations has experienced severe fluctuations.پدیدههایی مانند تغییرات بارندگی، گرم شدن کره زمین، ذوب شدن یخچالهای قطبی، سیلاب، موجهای سردی و گرمی بیموقع و شدید در بسیاری از نقاط جهان به حد شدید و خسارتبار است که موضوع تغییر اقلیم را در صدر مطالعات اتموسفیری قرار داده است. بهمنظور بررسی اثرات تغییر اقلیم بالای رژیم حرارتی و جریان آبی حوزه دریایی هلمند، اطلاعات درازمدت این پارامترها در فاصلههای زمانی مختلف (سالانه، ماهانه و غیره) از استیشنهایهایدرومتیورولوژیکی این حوزه دریایی طی سالهای 1979-2022 در درنظر ګرفته شده و باتوجه به توزیع غیر نورمال بودن ارقام و معلومات اقلیمی درجه حرارت هوا از روش غیرپارامتریک من ـ کندل (Mann-Kendall) استفاده صورت گرفت. همچنان تحلیل جریان آبی با استفاده از روش مقایسه ارقام تاریخی و جدید در استیشنهای کلیدی انجام شده است. نتایج نشان میدهد که اوسط درازمدت درجه حرارت سالانه حوزه دریایی هلمند روند افزایشی قابل ملاحظه داشته و جریانات آبی در اکثر استیشنها دچار نوسانات شدید بوده است.ځېنې پیښې لکه د باران بدلون، د نړۍ د تودوخې زیاتوالی، د قطبي یخ پړسوب، سیلابونه، بې وخته او سخته ساړه او تودوخه د نړۍ په ډیرو برخو کې خورا سخت او زیانمنونکي دي ځکه د اقلیم بدلون د موسمي مطالعاتو په سر کې ځای لري. د هلمند سیند په اوبیزه حوزه کې د تودوخې رژیم او اوبو جریان باندې د اقلیم د بدلون د اغیزو د څیړلو لپاره، د دې پیرامیټرونو اوږد مهاله معلومات په مختلفو وختونو کې (کلنی، میاشتنی، او نور) د دې حوزې د هایدرو میترولوژیکي سټیشنونو څخه د 1979-2022 کلونو په اوږدو کې ترلاسه شوي. د اقلیمي ارقامو د غیر نورمال ویش له امله، غیر پیرامیټریک (Mann-Kendall) میتود په پام کې نیولی شوی دی. د اوبو جریان د څو کلیدي سټیشنونو د تاریخي او نويو معلوماتو د پرتله کولو میتود په کارولو سره ترسره شوی. پایلې ښیي چې د هلمند سیند په حوزه کې د کلنۍ هوا تودوخه کې د پام وړ زیاتوالی او په ډیری سټیشنونو کې د تودوخې سخت بدلونونه لیدل کیږي