Repository of Institute of Comparative Law
Not a member yet
2147 research outputs found
Sort by
Proklamovano ili realno ostvarivo načelo pune kompenzacije štete? - Upoređivanje ugovorne i vanugovorne štete
Get PDFU radu se polazi od načela pune kompenzacije oštećenog, koje
vlada odštetnim pravom. Da bi ostvario punu kompenzaciju, oštećeni
mora da dokaže da je štetu pretrpeo kao i njenu visinu. U
radu se pokazuje da navedeno nije ni lak niti jednostavan zadatak,
posebno kada treba dokazati izmaklu dobit. Čini se da je još i teži
položaj oštećenog iz ugovorne štete zbog činjenice da je ugovorna
šteta hipotetička i da se u praksi teško može precizno dokazati.
Zbog toga se, kroz analizu sudskih odluka, u radu zaključuje da je
za dokazivanje ove štete neophodno prihvatiti niži standard dokazivanja,
koji je dovoljan da uveri sud ne da bi korist koja je izostala
zbog štetne radnje izvesno nastala, već za koju je vrlo verovatno da
bi nastala. Jedino tako se oštećenom pruža mogućnosti da ostvari
zakonom garantovano pravo na naknadu celokupne štete
Upotreba tuđe žigom zaštićene oznake u kontekstu umetničkog izražavanјa – osvrt na predmet Rogers v. Grimaldi
No full textUpotreba tuđe žigom zaštićene oznake u kontekstu umetničkog
izražavanja već duže vreme izaziva pažnju naučne i stručne javnosti,
a posebno dobija na značaju sa ubrzanim razvojem digitalne tehnologije i
sve prisutnijim korišćenjem žigova u virtuelnoj realnosti, uklјučujući i metaverzum. Upotreba žigom zaštićene oznake od strane trećeg
lica ne predstavlјa nužno povredu žiga. Ako se žigom zaštićena
oznaka koristi za komentare ili kritiku, takvo korišćenje se ne smatra povredom na osnovu doktrine poštene upotrebe. U čuvenom pred-
metu iz američke sudske prakse, Rogers v. Grimaldi, Sud je izneo mišlјenje u pogledu odnosa između povrede žigom zaštićene oznake i prava na
slobodno izražavanje. Sud je stao na stanovište da bi Zakon trebalo
tumačiti tako da se primenjuje na umetnička dela samo tamo gde javni
interes da se izbegne zabuna potrošača nadmašuje javni interes za
slobodnim izražavanjem. Da bi uspostavio balans, Sud je ustanovio
široko korišćeni Rodžerov test (eng. Rogers test) koji počiva na dva
faktora. Na osnovu ovog testa upotreba žiga u vezi sa umetničkim
delom ne povređuje pravo žiga sve dok je naziv minimalno umetnički
relevantan za proizvod i upotreba eksplicitno ne dovodi u zabludu u
pogledu sadržaja, autorstva, sponzorstva ili odobrenja. Razvoj digitalne tehnologije doprineo je stvaranju novog oblika socijalne i ekonomske razmene u virtuelnoj realnosti, uklјučujući i metaverzum. Prvi
sporovi u vezi sa žigom zaštićenim oznakama u virtuelnoj realnosti
i metavarzumu odnose se upravo na upotrebu tuđih žigom zaštićenih
oznaka u kontekstu umetničkog izražavanja
Usklađenost poslovanјa u osiguravajućim društvima
No full textFinansijska kriza koja je potresla svet uzrokovala je ogromne promene u režimima korporativnog upravlјanja svih privrednh društava,
pa tako i osiguravajućih društava. Bilo je potrebno ustanoviti nove
mehanizme radi vraćanja poverenja korisnika usluga u rad ovih društava. Kao jedan od vidova jačanja korporativnog upravlјanja javlјa se funkcija praćenja usklađenosti. Ova funkcija u osnovi proizlazi iz načela
zakonitosti poslovanja, koje pored toga što spada u jedno od osnovnih
načela poslovanja privrednih društava, predstavlјa i izraz poslovne
etike društva. Direktivom Solventnost II funkcija praćenja usklađenosti dobija formalni status unutar osiguravajućeg društva, kao
jedna od četiri klјučne funkcije sistema upravlјanja.
Autorke će u radu obraditi osnovna obeležja, obaveze i značaj
novoustanovlјene funkcije praćenja usklađenosti, kao i njen uticaj na
unapređenje korporativnog upravlјanja u osiguravajućim društvima
Vulnerability of “Agency Workers" and the Need for Their Protection
Get PDFTemporary-work agencies present in the labor market worldwide as a result of the flexibilization of work, economic crises, globalization, and digitalization, as well as the unemployment. There are more people looking for employment than jobs offered by employers for recruitment. Those kinds of situations may put workers employed through agencies in a discriminatory position. In addition, law systems mostly do not regulate the establishment and terms of temporary-work agency. As a result, so-called agency workers are offered bad terms of work, which can lead to abuse of this institute. On those grounds agencies for temporary employment are established, creating a triangle of contract relationships. The employee is therefore responsible for his work to an agency, and there is a special relationship between the user undertaking and the temporary-work agency. This kind of relationship might be positive for employees and their rights, first of all as regards the additional chances for employment. It might be also welcome for a user undertaking in urgent need of hiring, inter alia. On the other hand, this kind of work might cause more vulnerability for workers, in the sense of minoring their working rights. In this paper, the author brings up the thesis that the lack of provisions for work of agencies for temporary employment and the lack of supervision of their work might put agency workers in a discriminatory position compared to other workers, and it might also lead to their exploitation. It can be also argued that the work of these agencies requires the permanent protection of agency workers
Savremene bioetičke dileme i genetski inženjering – troroditeljski embrioni i GMO bebe
Get PDFŽivot u 21. veku donosi nove pravne, ali i bioetičke i moralne dileme u sferama
društvenog života koje su, osim sa pitanjima iz oblasti prava i medicine, usko povezane
i sa pitanjima iz oblasti religije, filozofije, psihologije i sociologije. Pokušaj da
šire sagledamo trenutna dešavanja i damo odgovor na aktuelne dileme i nedoumice
u vezi sa temama zlo(upotrebe) različitih medicinskih tretmana koji se tiču života
čoveka, njegovog zdravlja, potomstva, ali i smrti, predstavlja veliki izazov za sve
ljubitelje multidisciplinarnih istraživanja, ali i obavezu da, kao pravnici, govorimo
u ime nauke i trasiramo put budućim zakonskim rešenjima. Ozbiljnost te obaveze
i dužnosti ne sme se potceniti, budući da pitanja surogat-majčinstva, vantelesne
oplodnje i prava deteta da zna svoje poreklo (naročito u situaciji kada je donor nepoznat),
donacije organa i eutanazije direktno i neposredno utiču na početak, odnosno
na produžetak i kraj ljudskog života, a kada govorimo o medicinski asistiranim
reproduktivnim tehnologijama, i na budućnost nerođenog deteta koja itekako može
biti uslovljena (biološki, emotivno, psihološki) okolnostima pod kojima je ono došlo
na svet. Kada govorimo o medicinski asistiranoj reprodukciji, brzina razvoja nauke
u toj oblasti otvorila je, može se reći, Pandorinu kutiju pravnih i bioetičkih pitanja.
Dok veliki broj feministkinja naglašava značajan i dominantan uticaj patrijarhalne
sredine i kulture na formiranje i donošenje odluke žene da izloži sebe mnogobrojnim
rizičnim i ne baš bezazlenim medicinskim tretmanima u svrhu realizacije majčinske
uloge, čime biva potpunije prihvaćena od društvene zajednice koja i danas ženu
bez potomstva ne vrednuje na isti način, većina pitanja ostaje bez odgovora i šireg
društvenog konsenzusa, čemu doprinosi nedostatak znanja i informacija, pa stoga
i kritičkog stava, ne samo među širim slojem stanovništva nego i u samoj naučnoj i
stručnoj zajednici. Gde se nalaze granice između prava i ozakonjenja neprava i da li
je usaglašenost jedne norme sa moralom i etikom nužna i neophodna da bi norma
bila svrsishodna i u službi opšteg dobra ili je pravo danas, jasnije nego ikad pre, samo
instrument i sredstvo za legalizovanje svake želje i hira čoveka i različitih interesnih
grupa, pravno je, ali i filozofsko-teološko pitanje, na koje se mora odgovoriti. To naročito
ako imamo u vidu pitanje troroditeljskih embriona – kombinovanje genetskog
materijala tri osobe u svrhu dobijanja genetski zdravog deteta, jer je ta procedura
danas legalna u nekim državama. Da li ljudsko dostojanstvo i pretpostavka o čoveku
koji je subjekt prava isključuju mogućnost ozakonjenja eksperimentisanja, manipulisanja,
eksploatisanja i čovekovog uništenja (fizičkog, duhovnog, emotivnog, finansijskog)
ili su biotehnološki postupci sa ciljem poboljšanja čoveka, njegovih karakteristika
i celokupnog kvaliteta života vrhunsko dobro i dostignuće savremenog doba
koje kao takvo opravdava svođenje ljudskog bića na objekt prava
Profilisanje i automatizovano donošenje odluka od osiguravajućeg društva u svetlu zaštite podatka o ličnosti
Get PDFOsiguravajuća društva svakodnevno u svom redovnom poslovanju dolaze u
dodir sa velikim brojem podataka o ličnosti, profilišu korisnike i odluke često donose
na automatizovan način. Profilisanje se koristi u industriji osiguranja kao sredstvo
za preduzimanje radnji kao što su određivanje premija, otkrivanje mogućih prevara
i planiranje marketinških kampanja. Donošenje Opšte uredbe o zaštiti podataka o
ličnosti i, po ugledu na nju, srpskog Zakona o zaštiti podataka o ličnosti ima veliki
uticaj na poslovanje osiguravajućih društava jer uvode obavezno obaveštavanje prilikom
prikupljanja podataka od lica na koje se podaci odnose. Naime, tim aktima je
uvedena obaveza obaveštavanja lica od koga se podaci prikupljaju o tome da će se
odluke donositi automatizovano i o sadržini logike koja se koristi prilikom automatizovanog
donošenja odluka i značaju predviđenih posledica takve obrade.
Autorke u radu nastoje da obrade uticaj Opšte uredbe o zaštiti podataka o
ličnosti, a pre svega člana 22. na profilisanje i automatizovano donošenje odluka
od osiguravajućih društava, imajući u vidu da to predstavlja redovnu aktivnost u
njihovom poslovanju. Tim članom je predviđena mogućnost da se na lice na koje se
podaci odnose ne primenjuje odluka zasnovana isključivo na automatskoj obradi,
uključujući i profilisanje, koja proizvodi pravne efekte koji se na njega odnose ili na
sličan način značajno utiču na njega. Iz tih razloga će u radu biti analiziran uticaj te
odredbe na redovno poslovanje osiguravajućih društava
Sloboda medija i pravo na informisanost
No full textThe monograph titled “Freedom of the Media and the Right to Information”
contains three main chapters in addition to the Introduction, Conclusion and
Literature segments.
The first chapter, titled “Freedom of the Media,” covers issues related to
the history of freedom of the media, the concept of freedom of the media, the
limitations of freedom of the media, and the relationships between freedom of
the media and freedom of expression and of freedom of the media and the right
to privacy.
The second chapter, titled “The Right to Information,” addresses issues
pertaining to the history of the right to information, the concept of the right to
information, the relationship between the right to information and public media
services, the relationship between the right to information and free access to
information, as well as limitations related to the right to information.
The third chapter, titled “European Regulations and Standards in the Field
of Freedom of the Media and the Right to Information,” includes an analysis
of the European regulations governing issues of freedom of the media and the
right to information, from the European Convention for the Protection of Human
Rights and Fundamental Freedoms and the EU Charter of Fundamental Rights
and individual directives of the EU pertaining to this field, to recommendations,
declarations and resolutions of the Council of Europe related to the field of
freedom of the media and the right to information
Temelјni ugovor između Crne Gore i Srpske pravoslavne crkve – izazov i/ili preobražaj shvatanja načela sekularnosti u Crnoj Gori
No full textAutor u radu analizira odnos potpisanog Temelјnog ugovora između Crne Gore i Srpske pravoslavne crkve sa načelom odvojenosti države i verskih zajednica proklamovanim crnogorskim Ustavom. Nakon sumarnog prikaza uporednih evropskih rešenja, u radu je zauzet stav da Crna Gora pripada sistemima u kojima (još uvek) postoji odvojenost striktnog tipa, nasuprot sve prisutnijem i poželјnijem modelu kooperativne odvojenosti. Polazeći najpre od društveno-političkih okolnosti koje su neposredno prethodile momentu potpisivanja, autor kandiduje tezu po kojoj, iako već i izmenjeni Zakon o slobodi veroispovesti tako nešto naznačuje, Temelјni ugovor može biti onaj prelomni događaj u evoluciji shvatanja odnosa države i crkve u Crnoj Gori, kao odnosa koji treba da se zasniva na međusobnoj saradnji i neisklјučivostima. Ovakva teza pokušava se argumentovati kako kroz izlaganje stavova o pravnoj prirodi Temelјnog ugovora, kao opšteg, ali osobenog pravnog akta i mestu koje zbog takve svoje osobenosti ima, odnosno treba da ima u hijerarhiji pravnih akata, tako i kroz analizu sadržaja Temelјnog ugovora, pre svega delova Preambule i odredbe o jemčenju javnih ovlašćenja SPC. Naposletku, priželјkivana evolucija ustavnog odnosa države i crkve u Crnoj Gori sagledava se i kroz prizmu delimičnog preoblikovanja ustavnog identiteta, u čemu značajnu ulogu može imati i Ustavni sud Crne Gore, ukoliko uopšte bude prihvatio da odlučuje o podnetoj inicijativi za ocenu ustavnosti i zakonitosti Temelјnog ugovora
УСЛУГА СУРОГАТ МАЈЧИНСТВА У ПРАВНИМ СИСТЕМИМА ЕВРОПСКИХ ДРЖАВА
Get PDFСурогат мајка је особа женског пола која помаже паровима и појединцима
да се остваре као родитељи тако што ће уместо жене изнети трудноћу, у
ситуацијама када се жена која жели да има дете суочава са одређеним
гинеколошким проблемима или постоје други медицински разлози због којих не
може да се реализује трудноћа и роди дете. Најчешћа индикација за сурогат
материнство је недостатак материце, који може бити урођен или стечен
након оперативног захвата, уз присуство једног или оба јајника. Друге
медицинске индикације су различита тешка обољења услед чега би живот жене
био угрожен у ситуацији реализације трудноће. Сурогат мајчинство прате не
само правне, већ и бројне етичке и моралне дилеме, а у Европи је дозвољено у
само неколико држава. Владе већине земаља гласају за потпуну забрану свих
аранжмана сурогат мајчинства, а у неким јурисдикцијама постоје грађанске и
кривичне санкције за особе које се ипак одлуче да уђу у такве аранжмане, јер је у
овим државама сурогат мајчинства забрањено, без обзира да ли је засновано на
алтруистичкoj или комерцијалнoj сврси. У другим земљама сурогат мајчинство
је дозвољено, али само ако је засновано искључиво на алтруистичкој сврси, чиме
се забрањује комерцијално сурогат мајчинство.
Ауторка у раду даје преглед тренутног стања правне регулативе у овој
области у појединим европским државама, са освртом на предложене новине
које предвиђа преднацрт дуго најављиваног, и још увек неусвојеног Грађанског
законика Републике Србије, а које се тичу увођења сурогат мајчинства у наше
право. Након 17 година рада на овом законику, једно од питања у вези којег је
било најтеже постићи консензус, осим еутаназије и истополних бракова, јесте
сурогат мајчинство.
Criminal law as an effective tool to protect environment
Get PDF: Air pollution in Serbia is 20 times higher than in EU member states,
rivers are littered with waste, number of illegal dumps exist across the country,
and that is only part of the environmental problems. Environmental crime is
highly lucrative, it can be profitable as illegal drug trafficking, but the sanctions
are much lower, and it is harder to detect and investigate. The danger of
environmental crime is recognized in the new National Serious and Organize
Crime Threat Assessment (SOCTA) that Serbia prepared as part of the
commitments within the EU accession process and the negotiation Chapter 24.
Criminal law protection in Serbia is ensured through Criminal Code that
provides for criminal offences against the environment. The competent courts,
the Public Prosecutor’s Office and the Directorate for Inspection Affairs are
responsible for implementation of criminal law protection. However, interinstitutional coordination is often mentioned as one of the biggest challanges
for investigation and prosecution of environmental crimes. As a result, Serbia
is facing with challenges to establish track record on implementation of the EU
Environmental Crime Directive.
The authors will assess effectiveness of introduction of whole set of
environmental crimes in the Criminal Code and use of criminal law as a
mechanism for environmental protection