Repository of Institute of Comparative Law
Not a member yet
2147 research outputs found
Sort by
Položaj vrhovnog zapovednika oružanih snaga u kontekstu savremenih bezbednosnih rizika - uporedni pregled
No full textPossibility of traffic crime prevention
No full textRecently, there is often talk about the need to tighten the penal policy
when it comes to the protection of road traffic safety. However, it seems
that the imposition of a penalty by itself isn’t sufficient means of deterring
potential perpetrators of traffic offences. It’s necessary to strengthen the
certainty of the application of prescribed sanctions, and in addition to
improve and apply preventive measures in a timely manner. Those
measures can’t replace the threat of sanctions as a means of prevention,
but their application should be more frequent and adapted to different
social groups, with the aim of improving their awareness of both their own
safety and safety of other road users.In this paper, we are focused exclusivel
on the prevention of crime in road traffic, bearing in mind that the factors
that threaten the safety of its participants are numerous and that it’s
constantly necessary to adapt to modern conditions, considering the
increasing density of traffic, the speed of the vehicles being driven, as well
as increasing number of road users. In the paper, we point out the factors
that affect traffic safety, and then by analysing the poposed and realized
activities from the previous Action Plan with the Road Traffic Safety
Strategy, as well as by analysing the report of the Road Traffic Safety
Agency of the Republic of Serbia, we want to point out the need for
improvement and timely application of preventive measures.
That is why the content analysis method dominates the paper. Besides,
in this paper we point out the importance of predictive activities of the
police in order to effectively prevent traffic crime. However, one sould keep
in mind the specifics of both the perpertrators of traffic offencses and the all
traffic participants. Therefore, the possibilities of prevention should be
considered in more detail and measures of preventive action should be adapted depending on the characteristics of road users. Research results
from various fields (psychology, sociology, law and technical sciences) sould
contribute to this to a large extent. They should represent the basis for the
creation of national strategies, and later the implementation of relevant
measures aimed at combating traffic offences
Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država i pravo na abortus: koje promene donosi ukidanje odluke Roe v. Wade
No full textOdlukom u predmetu Dobbs, State Health Officer of the Mississippi Department of Health iz 2022. godine, Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država ukinuo je istorijsku odluku u predmetu Roe v. Wade, donetu 1973. godine. Ovo je ostvareno pozivanjem na okolnost da pravo na abortus nije izričito garantovano Ustavom, njegovim amandmanima, niti nacionalnom tradicijom, te upućivanjem na države članice američke federacije kao jedine subjekte nadležne za pravno uređivanje prava na abortus. Ponovo uvevši u pravni sistem mogućnost ograničenja ili ukidanja prava na abortus putem zakona država članica, Vrhovni sud je postavio nove temelјe debati koja američke ustavne pravnike i društvo već decenijama deli na dva uzajamno veoma udalјena pola
O odnosu crkve i carstva u srpskoj tradiciji u svetlu rimskog prava
No full textPredmet istraživanja je odnos carstva u smislu njegove univerzalne pretenzije na svetsku vlast u srpskoj narodnoj tradiciji.
Autor istražuje ideju sklada između carstva i crkve u srpskim
narodnim pesmama i legendama, sa ciljem da ukaže na to da se ovaj
sklad shvata kao nužni preduslov dugotrajnosti i stabilnosti
carske vlasti, što je ideja koja potiče iz antičkog Rima
Il problema dei costi dell’imballaggio nel diritto serbo - una prospettiva romanistica
Get PDFOggetto dell’indagine è il problema dei costi dell’imballaggio nel diritto
serbo contemporaneo alla luce del diritto romano. Mentre gli Usi communi
per il commercio dei beni, codificati nel 1954, stabiliscono l’obbligo del venditore
di procurare l’imballaggio, né essi né la Legge sulle obbligazioni del
1978 definiscono a chi spettino i costi dell’imballaggio nella situazione in cui
ciò non sia stabilito per lo stesso contratto di compravendita. Nemmeno la
prassi contemporanea ha stabilito criteri certi per risolvere tale problema.
Nell’intento di indicare i possibili precetti per una nuova dottrina su tale
problema, l’autore esamina le opinioni dei giureconsulti romani, in particolare
Proculeiani, sulla questione relativa all’ipotesi in cui i contenitori per il
vino (vasa vinaria) siano o no pertinenza del vino e quali siano i criteri per
siffatta distinzione
Analitički dokument Razvoj modela za usklađivanje Republike Srbije sa presudama Suda pravde EU koje su izvor prava i modela za praćenje presuda/mišlјenja/studija Evropskog suda za lјudska prava i Venecijanske komisije
No full textZnačaj sudske prakse Suda pravde Evropske unije za pregovore o pristupanju Republike Srbije Evropskoj uniji pre svega se ogleda u činjenici da ona predstavlja deo pravnih tekovina Evropske unije koje će Srbija morati da sprovede i primeni u trenutku pristupanja. To implicira da je potrebno da Srbija redovno prati ne samo promene u korpusu zakonodavstva Evropske unije već i praksu Suda pravde Evropske unije kako bi se moglo smatrati da je ispunila svoje obaveze. Pitanje značaja prakse Suda pravde Evropske unije može se posmatrati i sa aspekta Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju jer u pojedinim oblastima pojmovi koje koristi Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju obuhvataju i određenja izgrađena kroz praksu Suda pravde Evropske unije. Značaj prakse Evropskog suda za ljudska prava za proces pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji se u prvoj ravni ogleda u autoritetu koji odredbe Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda uživaju u pravnom poretku Evropske unije. U Preambuli Povelje Evropske unije o osnovnim pravima reafirmišu se prava koja proističu, između ostalog, iz Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, kao i iz prakse Evropskog suda za ljudska prava, dok se Poveljom propisuje da prava predviđena Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda predstavljaju minimalni standard zaštite ljudskih prava u Evropskoj uniji. Sud pravde Evropske unije često kao argumente za svoje stavove navodi relevantnu praksu Evropskog suda za ljudska prava. U kontekstu pregovaračkog procesa, od država kandidata se očekuje da uzimaju u obzir i da se pridržavaju prakse Evropskog suda za ljudska prava ne samo u pogledu presuda donetih protiv njih, već i u pogledu prakse donete protiv drugih država. Značaj prakse Venecijanske komisije za proces evropskih integracija vidljiv je kroz posrednu pravnu obaveznost mišljenja Venecijanske komisije u pitanjima od značaja za uspostavljanje i razvoj vladavine prava, do koje može doći ukoliko se Evropskog suda za ljudska prava u svojim presudama poziva na mišljenja i studije Venecijanske komisije . Za integracioni proces Republike Srbije od neposrednijeg je značaja pozivanje na aktivnosti Venecijanske komisije u rezolucijama Evropskog parlamenta, dokumentima Evropske komisije, i presudama samog Suda pravde Evropske unije.
Za potrebe izrade Analitičkog dokumenta projektni tim Instituta za uporedno pravo razmotrio je relevantni normativni okvir i iskustva u pogledu usklađivanja sa praksom tri navedena tela. Fokus je bio na državama koje su u članstvo primane 2004, 2007. i 2013. godine, kao i na državama kandidatima za članstvo u Evropskoj uniji. U istraživanju projektni tim je koristio komparativni, normativni, pravnoteorijski i egzegetički metod, metod analize sadržaja (primarnih i sekundarnih) i intervjue. Utvrđeno je da je pitanje praćenja, identifikovanja i usaglašavanja s presudama Suda pravde Evropske unije u kontekstu institucionalizacije kvalitativno drugačije u pretpristupnom periodu u odnosu na period nakon sticanja punopravnog članstva. Naime, u prvoj fazi takvi poslovi mogu biti locirani delom i u okviru izvršno- upravne vlasti, dok su nakon sticanja punopravnog članstva poglavito vezani za sudstvo. U pogledu praćenja presuda Evropskog suda za ljudska prava uočeno je kreiranje
određenih strukturalno-institucionalnih rešenja, koja u funkcionalnom smislu čine nužnu prateću delatnost u poslovima zastupanja pred Evropskim sudom za ljudska prava. Takođe, primećeno je i da su različiti organizacioni oblici koji obavljaju poslove zastupanja pred Evropskim sudom za ljudska prava neretko involvirani i u poslove zastupanja pred Sudom pravde EU, te da se može uočiti tendencija konvergencije praćenja prakse Evropskog suda za ljudska prava i Suda pravde EU, što, funkcionalno posmatrano, može sugerisati i neophodnost njihove saradnje. Naposletku uočeno je da praćenje mišljenja/studija Venecijanske komisije nije bilo dovođeno u vezu s procesom EU integracija, niti je, institucionalizovano u bilo kojoj državi članici. U odnosu na praćenje prakse Evropskog suda za ljudska prava i Suda pravde EU identifikovano je i osnivanje/uključivanje relevantnih naučnih institucija koje pružaju podršku nadležnim upravnim organima ili preuzimaju ključnu ulogu u procesu praćenja, identifikovanja i formulisanja predloga za usaglašavanje.
U odnosu na Republiku Srbiju, projektni tim je zaključio da ne postoji sveobuhvatan, jednoobrazan i centralizovan institucionalni mehanizam za praćenje i identifikovanje presuda/studija/mišljenja Evropskog suda za ljudska prava, Suda pravde EU i Venecijanske komisije i usaglašavanje domaćeg zakonodavstva sa njima. To se naročito odnosi na kontekst evropskih integracija. Iz pozitivnopravnih rešenja, sledi da bi model/institucionalni mehanizam mogao da bude lociran pri Timu, tačnije da bi sekretari pregovaračkih grupa u saradnji sa stručnim licima angažovanim u okviru tima isključivo za takve poslove (npr. iz naučnih institucija u oblasti pravnih nauka) mogli da prate i identifikuju presude, a da se poslovi usaglašavanja potom obavljaju na višem nivou.
Zaključuje se da bi za Srbiju najpogodniji institucionalni mehanizam za usklađivanje sa pravnim tekovinama EU oličenim u presudama Suda pravde EU, kao i za praćenje presuda Evropskog suda za ljudska prava i mišljenja i studija Venecijanske komisije, u organizaciono-institucionalnom smislu trebalo da predstavlja delotvoran okvir za funkcionalno obavljanje aktivnosti praćenja, identifikovanja i usaglašavanja. Organizacija institucionalnog mehanizma zasnivala bi se na relativno permanentnoj strukturi, koja bi trebalo da izražava i određeni fleksibilni pristup. Osmišljena organizacija omogućila bi da se klasifikovanje i sistematizovanje identifikovanih akata i dokumenata relevantnih nadnacionalnih tela vrši prema pregovaračkim poglavljima. Spektar daljeg organizovanja na relaciji Ministarstvo za evropske integracije - pregovaračke grupe - ekspertski članovi Tima za podršku bi mogao da obuhvati određivanje kontakt osobe u ličnosti sekretara pregovaračke grupe, sazivanje formalnih sastanaka po unapred utvrđenoj dinamici, uspostavljanje ad hoc radnih grupa i/ili inkluzivnih stručnih pomoćnih tela za rešavanje konkretnih pitanja u čijem radu bi mogli da učestvuju predstavnici državnih institucija u okviru kojih se i inače obavlja aktivnost praćenja na parcijalni način, kao i naučnih institucija iz oblasti pravnih nauka. Institucionalni mehanizam bi u kadrovskom smislu podrazumevao u prvom redu sekretare pregovaračkih grupa i službenike Ministarstva za evropske integracije koji prate odgovarajuća poglavlja. Procesi koji bi se obavljali u okviru institucionalnog mehanizma obuhvatali bi aktivnosti praćenja,
identifikovanja presuda/mišljenja/studija i usaglašavanja sa presudama Suda pravde EU, a po potrebi i sa drugim aktima i dokumentima. U metodološkom smislu, ova aktivnost se sprovodi upotrebom dve metodološke tehnike – klasifikovanjem i konceptualnim mapiranjem. Klasifikovanje započinje upotrebom pretraživanja kao metodološkog alata. Nakon pretraživanja i sistematizovanja presuda/mišljenja/studija neophodno je pristupiti konceptualnom mapiranju. Prvi korak u sprovođenju ove metodološke tehnike je utvrđivanje veza i odnosa između presuda/mišljenja/studija i odgovarajućih pravnih akata EU, a potom i njihovo sumiranje (navođenje činjenica slučaja i utvrđivanje njihove suštine i principa). Naposletku, neophodno je izvršiti i unakrsno upućivanje , i to utvrđivanjem eventualnog postojanja izričitog ili posrednog unakrsnog upućivanja između presuda/mišljenja/studija nadnacionalnih tela čija se praksa prati. Na osnovu inicijalnog konceptualnog mapiranja vrši se utvrđivanje relevantnosti odgovarajuće presude/mišljenja/studije. Relevantnost bi trebalo odrediti spram činjenice da li je presuda/mišljenje/studija značajna u pretpristupnom periodu ili će za Republiku Srbiju biti relevantna nakon pristupanja EU. Budući da podrazumeva i određeno polje slobodne procene, aktivnost identifikovanja bi trebalo da se vrši kolegijalno, od strane većeg broja lica, na formalnim sastancima predstavnika pregovaračke grupe (obavezno predsednik i sekretari), službenika Ministarstva za evropske integracije i ekspertskih članova Tima za podršku. Nakon utvrđivanja relevantnosti, pristupa se proveri usklađenosti domaćih pravnih rešenja sa suštinom presuda/mišljenja/studija i to: utvrđivanjem potrebe za usaglašavanjem, utvrđivanju cilja i obima usaglašavanja na formalnim sastancima predstavnika pregovaračke grupe, službenika Ministarstva za evropske integracije koji prate odgovarajuća poglavlja i ekspertskih članova Tima za podršku, te uobličavanjem cilja, obima i najpogodnijeg načina usaglašavanja na formalnim zasedanjima pregovaračke grupe.
Opisani institucionalni mehanizam, po prirodi stvari, nije u Analitičkom dokumentu mogao da bude testiran u svojoj strukturnoj (u smislu kadrova i organizacije) i institucionalnoj, već samo u procesnoj komponenti. Projektni tim testirao je procese predviđene institucionalnim mehanizmom, u skladu sa projektnim zadatkom, u okviru tri pregovaračka poglavlja: 7– Intelektualna svojina; 23 – Pravosuđe i osnovna prava i 27 – Zaštita životne sredine. Unutar svakog od tri odabrana pregovaračka poglavlja, iz metodoloških i razloga svrsishodnosti, odabrane su tri uže tematske celine: žig, sloboda misli, savesti i veroispovesti, te otpadne vode. Testiranje institucionalnog mehanizma kroz tri modela (1, 2a i 2b) pokazalo je, na prvom mestu, funkcionalnost modela. Usled činjenice da nije uvek moguće sa svim tematskim celinama povezati konkretne pravne akte Evropske unije identifikovane u Nacionalnom programu za usvajanje pravnih tekovina Evropske unije, testiranje institucionalnog mehanizma dalo je odgovor na obe situacije: i kada je takvo identifikovanje prisutno, kao i kada takvo identifikovanje nije moguće jer nije naveden akt Evropske unije za konkretnu tematsku celinu. U takvoj situaciji, testiranju institucionalnog mehanizma pristupilo se praćenjem, u smislu projektnog zadatka, putem unosa adekvatnih deskriptora u odgovarajuće baze i na odgovarajućim internet
stranicama. Uočeno je da pretraga prakse svakog od tri nadnacionalna tela u odnosu na pojedine tematske celine u okviru određenih pregovaračkih poglavlјa ne ishoduje uvek postojanjem prakse sva tri nadnacionalna tela u konkretnoj oblasti. U okviru testiranja primećene su i prakse neposrednog i posrednog unakrsnog upućivanja, čime je dodatno potvrđeno da su osnovne postavke predloženog institucionalnog mehanizma pravilno anticipirane. Usled svega navedenog, može se zaklјučiti da je procesna komponenta institucionalnog mehanizma podobna za dalјe strukturno i institucionalno uobličavanje u skladu sa smernicama sadržanim u Analitičkom dokumentu
Individual judge at the heart of the rule of law – judicial ethics and integrity in the laws of Serbia and Montenegro
Get PDFJudicial independence is strongly correlated to judicial
integrity, understood as the ability of the judicial system or an
individual judge to resist corruption, while nurturing the values of
independence, impartiality, equality, competence, and diligence. It
is upon the judiciary itself to formulate a code of professional
conduct, assist judges in adhering to the code, and apply corrective
measures if judges deviate from it. In countries where the
independence of the judiciary from the other two branches of
power is still a battle to be won, legislators seem to be keen on
setting a strong legislative framework on judicial independence.
The tendency to legislate rather than leave the regulation of these
issues to judicial self-governance can be attributed to external
conditionality, as judicial reforms are more easily seen to be done
through legislative instruments. Over the past decade, Serbia and
Montenegro have made significant changes to their regulatory
frameworks, demonstrating their commitment to ensuring judicial
independence. The authors posit that, in order to ensure judicial
independence, all rule of law principles should be interpreted in
conjunction with the judicial ethics dimension of the principle of
judicial self-governance. Against this background, the paper
examines the ways in which Serbian and Montenegrin legislators
have addressed issues related to judicial ethics and judicial
integrity. They find that legislators purposefully regulate issues
that should be left to the judiciary itself, thus disregarding international standards and judiciary-led progress, while
underpinning their solutions with a threat of sanctions
Bureaucratic Legal Consciousness: Perception of the Right to Access to Information of Public Importance in Public Authorities in Serbia
Get PDFThe article analyzes the legal consciousness of public officials who decide on the right to access
information of public importance in authorities of the Republic of Serbia (authorized persons).
The empirical small-scale study presented here aims to determine the characteristics of
authorized persons’ consciousness concerning this rights. Therefore, a qualitative research
design was chosen. Through in-depth semi-structured interviews with ten authorized persons
from various public authorities, an attempt was made to answer the question: what are the
public officials’ subjective perceptions of the right to information? Since the presented research
does not belong to the legal effectiveness studies, these subjective perceptions were not
compared with the statutory or doctrinal definition of the right to information. The aim was to
examine whether there is a single, unique “bureaucratic narrative” or these public officials
differ in how they perceive this right. Based on the data obtained from the interviews, we
established four legal narratives about the right to information