Repozytorium Instytucjonalne Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II
Not a member yet
2186 research outputs found
Sort by
Przegląd grzybów z rodzaju Cordyceps pod kątem ich wykorzystania w dywersyfikacji spożycia białka: potencjał, korzyści i wyzwania
No full textArtykuł prezentuje dogłębną analizę potencjału grzybów z rodzaju Cordyceps
jako alternatywnego źródła białka w kontekście dywersyfikacji spożycia
białka. W świetle rosnących problemów związanych z tradycyjnymi źródłami
białka, takimi jak mięso, nabiał i rośliny strączkowe, ze względu na ich wpływ
środowiskowy, etyczny i zdrowotny, wykorzystanie grzybów o bogatych
w białko, jak i liczne inne substancje bioaktywne pozytywnie wpływających
na organizm, jawi się jako obiecująca alternatywa. Niniejsza praca koncentruje
się na charakterystyce biologicznej i morfologicznej dwóch najpowszechniej
wykorzystywanych w przemyśle grzybów z rodzaju Cordyceps: Cordyceps
militaris oraz Cordyceps sinensis, wskazując na ich różnorodne właściwości
i zastosowania. Artykuł zawiera analizę składu aminokwasowego i struktury
białek tych grzybów, wskazując na ich znaczące wartości odżywcze oraz potencjalne
korzyści zdrowotne. Ponadto, szczegółowo opisano techniki hodowli,
podkreślając ich zrównoważony charakter oraz wyzwania z nimi związane.
Przegląd pozwala wskazać, że stosowanie grzybów Cordyceps w diecie może
przynieść korzyści zdrowotne, a dalsze badania mogą prowadzić do rozwoju
nowych leków przeciwko chorobom przewlekłym.This article presents an in-depth analysis of the potential of Cordyceps mushrooms
as an alternative protein source in the context of diversifying protein
intake. In light of the increasing problems associated with traditional protein
sources such as meat, dairy and legumes due to their environmental, ethical
and health impacts, the use of mushrooms rich in protein, as well as numerous
other bioactive substances positively affecting the body, appears as a promising
alternative. This paper focuses on the biological and morphological characterisation
of the two most widely used industrial mushrooms of the genus
Cordyceps: Cordyceps militaris and Cordyceps sinensis, indicating their various
properties and uses. The article analyses the amino acid composition and
protein structure of these mushrooms, indicating their significant nutritional
value and potential health benefits. In addition, breeding techniques are described
in detail, highlighting their sustainability and the challenges associated
with them. The review helps to indicate that the use of Cordyceps mushrooms
in the diet may provide health benefits, and further research may lead to the
development of new drugs against chronic diseases
Postawy szkolących się lekarzy wobec współpracy farmaceuty z lekarzem i opieki farmaceutycznej: badanie przekrojowe w Polsce w 2022 roku
No full textBackground. The World Health Organization (WHO) encourages collaboration among healthcare professionals. Due to the aging
of the population and the burden of chronic diseases, there is a need to implement effective pharmaceutical care in Poland. This
study aimed to characterize attitudes towards community pharmacist-physician collaboration and pharmaceutical care among
physicians-in-training in Poland.
Material and methods. This cross-sectional survey was conducted among 509 doctors undergoing specialization training in
the fourth quarter of 2022. The study questionnaire included 18 questions on community pharmacist-physician collaborative
working and pharmaceutical care.
Results. I n t he g roup o f r espondents, 9 4.1% a greed t hat t here i s a n eed f or t he p hysician-pharmacist c ollaboration i n
pharmaceutical care. Among the respondents, 77.2% declared a lack of knowledge of the pharmacists’ responsibilities under
Polish law, and 79.6% declared that the current education programs do not prepare physicians for cooperation with pharmacists
and pharmaceutical care. Most of the physicians declared that pharmacists should provide patient education on the use of medical
equipment (92.5%), detection of drug-dietary supplements interactions (85.9%), and detection of polypharmacy (85.7%). Lack
of IT systems supporting collaborative working and pharmaceutical care (69.5%) was the most common barrier to collaboration
with physicians.
Conclusions. The study showed that current cooperation between physicians and community pharmacists is limited to formal
issues. Building cooperation between physicians and pharmacists must start at the education stage. The implementation of
pharmaceutical care should start with the cooperation of primary care physicians and community pharmacists from community
pharmacies.Wprowadzenie. Światowa Organizacja Zdrowia ( WHO) zachęca do współpracy między pracownikami służby zdrowia. Ze
względu na starzenie się społeczeństwa i obciążenie chorobami przewlekłymi, istnieje potrzeba wdrożenia skutecznej opieki
farmaceutycznej w Polsce. Niniejsze badania miały na celu scharakteryzowanie postaw wobec współpracy farmaceuty i lekarza
środowiskowego oraz opieki farmaceutycznej wśród lekarzy stażystów w Polsce.
Materiał i metody. Badania przekrojowe przeprowadzono wśród 5 09 lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne
w czwartym kwartale 2022 roku. Kwestionariusz badania zawierał 18 pytań dotyczących współpracy farmaceuty z lekarzem
i opieki farmaceutycznej.
Wyniki. W grupie respondentów, 9 4,1% zgodziło się, że istnieje potrzeba współpracy lekarza i farmaceuty o raz w drożenia
opieki farmaceutycznej. Wśród badanych, 77,2% zadeklarowało brak wiedzy na temat obowiązków farmaceutów wynikających
z polskiego prawa, a 79,6% stwierdziło, że obecne programy kształcenia nie przygotowują lekarzy do współpracy z farmaceutami
i opieki farmaceutycznej. Większość lekarzy zadeklarowała, że farmaceuci powinni prowadzić edukację pacjentów w zakresie
korzystania ze sprzętu medycznego (92,5%), wykrywania interakcji leków z suplementami diety (85,9%) oraz wykrywania
polifarmacji (85,7%). Brak systemów informatycznych wspierających współpracę i opiekę farmaceutyczną (69,5%) był
najczęstszą barierą we współpracy z lekarzami.
Wnioski. Badania wykazały, że obecna współpraca pomiędzy lekarzami i farmaceutami jest ograniczona do kwestii
formalnych. Budowanie współpracy pomiędzy lekarzami i farmaceutami musi rozpocząć się na etapie edukacji. Wdrażanie
opieki farmaceutycznej powinno rozpocząć się od współpracy lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i farmaceutów z aptek
ogólnodostępnych
Wpływ obecności kota na szybkość zmiany tętna oraz ciśnienia krwi po wysiłku fizycznym u ludzi
No full textZagadnienie felinoterapii dotyczy oddziaływania kota na organizm człowieka.
Istnieją różne rodzaje terapii przez kontakt z kotem, można je rozróżnić w zależności od
udziału zwierzęcia i oczekiwanych celów. Skierowana jest głownie do dzieci z różnymi
dysfunkcjami oraz zaburzeniami, osób starszych czy placówek zamkniętych takich jak
więzienia lub ośrodki terapeutyczne. Długotrwałe przebywanie w obecności kota przynosi
wiele pozytywnych rezultatów. Istnieje kilka predysponowanych ras kotów, które
świetnie sprawdzają się w tej terapii, jednak najważniejszy jest osobisty charakter i temperament
danego zwierzęcia.
Celem badania była próba ustalenia czy obecność kota wywiera istotny wpływ na
obniżenie ciśnienia oraz tętna krwi u człowieka po wysiłku fizycznym
Analiza zawartości witaminy D w suplementach diety dostępnych w krajach UE
No full textBackground. Vitamin D occurs in two forms: D2 (ergocalciferol) and D3 (cholecalciferol). Deficiency
of vitamin D can lead to rickets in children, while in adults to osteoporosis, depression and multiple
sclerosis. The aim of the pilot study was to analyze dietary supplements in terms of the actual content
of vitamin D3.
Material and methods. The object of the study was ten random samples of dietary supplements
from different manufacturers containing in their composition different values of vitamin D3. The
manufacturers included a declaration on the content of vitamin D3 on the packaging. The actual content
of vitamin D3 was determined using high-performance liquid chromatography (HPLC). The content of
vitamin D3 was determined based on a standard curve. Sigma Aldrich’s Cholecalciferol standard was
used.
Results. In all the analyzed dietary supplements, the actual content of vitamin D is much lower than
declared by the manufacturer. The carried-out tests revealed that the content of vitamin D3 in the
analyzed supplements varied from 1.02 to 59.56 μg. In three cases borderline low values of vitamin D3
were noted. Furthermore, supplement 6 and 9 contained too low dosage of vitamin D3 to supplement
a daily demand of an organism for this vitamin.
Conclusions. Controlling the shortage of vitamin D in an organism decreases the risk of occurrence of
civilization diseases. The results of own pilot studies and studies of other authors prove that this type
of research should be continued in a wider scope on various food categories.Wprowadzenie. Witamina D występuje w dwóch postaciach: D2 (ergokalcyferol) i D3 (cholekalcyferol).
Niedobór witaminy D może prowadzić do krzywicy u dzieci, natomiast u dorosłych do osteoporozy,
depresji oraz stwardnienia rozsianego. Celem badania pilotażowego była analiza suplementów diety
pod kątem rzeczywistej zawartości witaminy D3.
Materiał i metody. Obiektem badań było dziesięć losowo wybranych próbek suplementów diety
pochodzących od różnych producentów, zawierających w swoim składzie różne wartości witaminy D3.
Producenci umieścili na opakowaniu deklarację o zawartości witaminy D3. Rzeczywistą zawartość
witaminy D3 określono metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC). Zawartość
witaminy D3 oznaczono na podstawie krzywej wzorcowej. Zastosowano standard cholekalcyferolu
firmy Sigma Aldrich.
Wyniki. We wszystkich analizowanych suplementach diety rzeczywista zawartość witaminy D jest
znacznie niższa niż deklarowana przez producenta. Przeprowadzone badania wykazały, że zawartość
witaminy D3 w analizowanych suplementach wahała się od 1,02 do 59,56 μg. W trzech przypadkach
stwierdzono granicznie niskie wartości witaminy D3. Ponadto suplementy 6 i 9 zawierały zbyt małą
dawkę witaminy D3, aby uzupełnić dzienne zapotrzebowanie organizmu na tę witaminę.
Wnioski. Kontrolowanie niedoboru witaminy D w organizmie zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób
cywilizacyjnych. Wyniki własnych badań pilotażowych i innych autorów dowodzą, że tego typu
badania powinny być kontynuowane w szerszym zakresie w różnych kategoriach żywności
Wielokulturowość społeczeństwa polskiego – wyzwania edukacyjne i badawcze / Multiculturalism of Polish society – educational and research challenges
No full textArtykuł ma charakter przeglądowy. Przedstawia wielokulturowy charakter
społeczeństwa polskiego. W tekście uwzględniono rys historyczny, charakterystykę obecnie
występujących w Polsce mniejszości z podziałem na mniejszości narodowe i etniczne oraz
wyzwania edukacyjne i badawcze wynikające z omawianego zagadnienia. Celem artykułu
jest ukazanie różnorodności społeczeństwa polskiego oraz wskazanie wyzwań edukacyjnych
i badawczych wynikających z omawianego zagadnienia.
Materiał i metody: W artykule zastosowano przegląd literatury zgodnie z przyjęciem następujących
kryteriów (pytań): a) w jaką dyscyplinę wpisuje się omawiane zagadnienie?
b) w jaki sposób dookreślić temat? Na jakich aspektach się skupić? c) co już wiadomo w wybranym
temacie? d) kto poruszał podobne zagadnienie? e) które z omawianych wątków warto
poszerzyć w odniesieniu do nauk społecznych.
Wyniki: W wyniku analizy literatury dokonano opisu zagadnienia wielokulturowości na
przestrzeni lat oraz przedstawiono charakterystykę występujących mniejszości narodowych
i etnicznych.
Wnioski: Występująca wielokulturowość wymaga zmierzenia się z nowymi wyzwaniami
o charakterze edukacyjnym i badawczym.The article presents the multiculturalism of Polish society, taking into account
the historical background and the existing national and ethnic minorities. Analyzing the
diversity and complexity of the concept resulting from the coexistence of different cultures
and religions, the author analyzes the educational and research challenges.
Material and methods: The article uses a literature review in accordance with the following
criteria (questions): a) what discipline does the discussed issue belong to? b) how to specify
the topic? What aspects to focus on? c) what is already known about the selected topic?
d) who raised a similar issue? e) which of the discussed threads are worth expanding in
relation to social sciences.
Results: As a result of the analysis of the literature, the issue of multiculturalism over the
years was described and the characteristics of the existing national and ethnic minorities
were presented.
Conclusions: The existing multiculturalism requires facing new educational and research
challenges
Elity polityczne w ujęciu Edmunda Wnuka-Lipińskiego / Political Elites in the View of Edmund Wnuk-Lipiński
No full textW artykule przedstawiono rozważania Edmunda Wnuka-Lipińskiego w następującym
porządku: omówiono definicję elit politycznych oraz kapitału politycznego. Następnie
podjęto problem zasadności istnienia elit politycznych oraz ich funkcje w ustroju
demokratycznym. W dalszej kolejności przedstawiono wymiar dynamiczny elit politycznych
oraz ich krytykę.
Materiał i metody: Analiza wybranych treści związana z elitami politycznymi. W analizie
wykorzystano monografie, książki pod redakcją, artykuły naukowe i szeroko rozumianą
publicystykę autorstwa Edmunda Wnuka-Lipińskiego.
Wyniki: Wnuk-Lipiński wykazał, że w okresie transformacji ustrojowej nowe elity formowały
się zarówno poprzez cyrkulację, jak i reprodukcję. W Polsce w latach dziewięćdziesiątych
ukształtowały się elity postkomunistyczne oraz postsolidarnościowe. Za najważniejsze
funkcje elit uznał funkcję artykulacyjną oraz sprawowanie przywództwa politycznego. Dokonał
krytyki elit przełomu XX i XXI wieku.
Wnioski: Edmund Wnuk-Lipiński akcentował konieczność istnienia elit politycznych
w ustroju demokratycznym określanymi mianem poliarchii, pod warunkiem, że ustrój ten
umożliwi „obalanie” rządzących w ramach demokratycznego głosowania. Wskazał szereg
cech dobrego przywództwa politycznego.The article presents Edmund Wnuk-Lipiński’s considerations in the following
order: the definition of political elites and political capital are discussed. Then the problem
of the legitymach of the emitenci of polityce elites and their functions in a democratic system
is addressed. This is followed by a presentation of the dynamic dimension of political elites
and their criticism.
Material and methods: Analysis of selected content related to political elites. The analysis
draws on monographs, edited books, scholarly articles and broad journalism by Edmund
Wnuk-Lipiński.
Results: He showed that during the period of systemic transformation, new elites were
formed through both circulation and reproduction. He considered the articulatory function
of elites and the exercise of political leadership. He made a critique of the elites.
Conclusions: He emphasised the necessity of political elites in a democratic system referred
to as polyarchy. He identified a number of characteristics of good political leadership
Złamanie guzka większego kości ramiennej – problemy pielęgnacyjne i wskazania do terapii manualnej
No full textZłamania kości ramiennej i guzka większego dotyczy pacjentów w różnym wieku,
u starszych są powodowane upadkiem, zaburzeniami równowagi, nierównym podłożem,
a u młodych są skutkiem choroby, przeciążenia, wypadku komunikacyjnego lub
urazu sportowego. Ważnym aspektem umożliwiającym powrót pacjenta do prawidłowego
funkcjonowania jest rehabilitacja, głównie kinezyterapia i terapia manualna.
Celem badań było rozpoznanie i rozwiązanie problemów pielęgnacyjnych pacjenta
ze złamaniem guzka większego kości ramiennej wraz z określeniem zaleceń dotyczących
pielęgnacji i edukacji w zakresie rehabilitacji, szczególnie ćwiczeń i terapii
manualnej. Materiał badań: 32 letni – pacjent ze złamaniem guzka większego kości
ramiennej. Metody badań: studium przypadku, wywiad, pomiar, analiza dokumentacji,
obserwacja, proces pielęgnowania
Deklaracja i realizacja wartości wśród Polaków
No full textTematem artykułu są wartości, a w szczególności to, jaką rolę pełnią w życiu
jednostki. Wartości są ważnym elementem życia człowieka, stanowią swoisty
punkt odniesienia w życiu osoby, pomagają jej wybrać, co jest ważne, a co
mniej ważne. Celem badania było poznanie, jakie wartości deklarują i realizują
dorośli Polacy, a także próba dowiedzenia się, czy płeć różnicuje ich
w zakresie preferencji i realizacji wartości. W badaniu wzięło udział 60 osób,
w tym 30 kobiet i 30 mężczyzn. Przedział wieku badanych osób wynosił od
18 do ponad 50 lat. W badaniu wykorzystano kwestionariusz ankiety własnej,
który składał się z dwóch części. Pierwsza, pozwoliła określić, jakie wartości
są przez badane osoby deklarowane, a druga, które z nich badane osoby realizują.
Otrzymane wyniki nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić iż, zmienna
płeć jest czynnikiem determinującym, który różnicuje to, jakie wartości deklarują
oraz realizują kobiety oraz mężczyźni. Jednakże, zostały wskazane pewne
tendencje co do preferencji i realizacji wartości przez badane osoby. Wyniki
badań pokazały również stosunkowo nową hierarchię wartości osób w różnym
wieku. Wskazały na to, jakie wartości są obecnie ważne, a jakie mniej wśród
badanych Polaków.The topic of this article covers values, specifically their role in an individual’s
life. Reacher’s goal was to acknowledge what kind of values Polish people
declare and implement. 60 people (including: 30 women and 30 men)
participated in internet research. Another research goal was to prove if variable
such as sex, would diversify people who took part in research when it comes
to preference and implementation of values. Received results did not clearly
confirm that sex as a variable diversifies people who participated in research
in terms of implementing and declaring values. Nevertheless, some tendencies
were indicated in relation to declaring and implementing values.
Results of this research showed a relatively new hierarchy of values amongst
people of different ages and also presented values that are currently more or
less important
Galloterapia
No full textAnimaloterapia to jeden ze sposobów wspomagających szereg działań terapeutycznych.
Wśród jej form możemy wyróżnić AAA – Animal Assisted Activities czyli
zajęcia z udziałem zwierząt, AAT – Animal Assisted Therapy czyli terapia z udziałem
zwierząt, AAE – Animal Assisted Education czyli edukacja z udziałem zwierząt. Wiele
badań potwierdza pozytywny wpływ obecności zwierząt na kondycję psychiczną oraz
fizyczną ludzi bez względu na ich wiek. W celu poprawy motoryki, koordynacji wzrokowo-
ruchowej a także zmniejszenia poziomu stresu terapeuta może współpracować
z różnymi gatunkami zwierząt. Galloterapia czyli zajęcia z udziałem ptaków grzebiących
przede wszystkim kur. Spotkania uzupełniają rehabilitację ale również rozwijają koncentrację,
wyobraźnię kształtują umiejętność okazywania emocji jak również poszerzają
wiedzę o świecie przyrody. Na świecie powstało wiele programów terapeutycznych angażujących
drób w pracy z osobami starszymi. Jednym z nich jest HenPower stworzony
przez brytyjską organizację charytatywną Equal Arts. Badania wykazały znaczna poprawę
zdrowia psychicznego u pensjonariuszy domów opieki. Natomiast u dzieci poprawę
pewności siebie, przełamanie strachu. Zajęcia z udziałem kur rozbudzają zainteresowanie
światem, relaksują, regenerują a tym samym wpływają na funkcje poznawcze. Dostarczają
również wiele emocji. Praca ma charakter przeglądowy i studium przypadku
Bieganie jako sposób na życie w opinii osób podejmujących aktywność
No full textBieganie, pomijając sport wyczynowy, staje się coraz popularniejszą formą aktywności
fizycznej wykonywanej w czasie wolnym, zwłaszcza wśród mieszkańców
krajów rozwiniętych. Obok chodzenia, to najstarszy i najbardziej naturalny
sposób przemieszczania się człowieka.
Celem pracy było zbadanie w jaki sposób bieganie amatorskie determinuje życie
badanych. Jak podjęta aktywność wpływa na ich życie, zdrowie, kontakty
towarzyskie, rodzinne, poznawanie świata.
Zebrany materiał posłużył do sformułowania podsumowania i wniosków
końcowych.Running, aside from competitive sport, is becoming an increasingly popular
form of leisure-time physical activity, especially among people in developed
countries. Next to walking, it is the oldest and most natural way of human
movement.
The aim of this study was to investigate how amateur running determines the
lives of the subjects. How the activity undertaken affects their lives, health,
social contacts, family contacts, and learning about the world.
The material collected was used to formulate a summary and final conclusions