Repozytorium Instytucjonalne Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II
Not a member yet
2186 research outputs found
Sort by
Wielowymiarowość środowiska bezpieczeństwa. Część druga
No full textPrezentowana monografia jest przeglądem wiedzy autorów dotyczącym
szeroko rozumianego bezpieczeństwa wewnętrznego, jak międzynarodowego,
wynikającego ze współczesnych zagrożeń istniejącego i tworzącego
się środowiska bezpieczeństwa, w obszarze globalnym, jak i regionalnym.
Przedstawiane przez autorów rozdziałów reprezentujących różne ośrodki
akademickie wnioski, przybliżają rezultaty tych badań. W monografii użyto
wielu metod, technik i narzędzi badawczych, a uzyskane odpowiedzi wynikają
z pytań badawczych, które przedstawiono w treści poszczególnych rozdziałów.
Tym samym, przedstawione wnioski należy traktować jako wprowadzenie
do otwartej dyskusji na temat globalnych i regionalnych zagrożeń dla
bezpieczeństwa, w obszarze międzynarodowym i krajowym. Konsekwencją
przedstawianych zagrożeń jest budowa odporności w wielu dziedzinach bezpieczeństwa.
Poprawa tego bezpieczeństwa powinna wynikać z synergii tych
działań w najbliższej przyszłości, co powinno wpłynąć na zagrożone bezpieczeństwo.
Wiele tych aspektów omawia niniejsza monografia
Obesity – a contemporary health security threat
No full textW rozdziale przedstawiono definicje
nadwagi i otyłości, przyczyny powstawania
oraz jej zdrowotne skutki. Zwrócono uwagę
na epidemiologię występowania nadwagi
i otyłości na świecie i w Polsce oraz trendy wskazujące na alarmujący wzrost problemu
zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci na
całym świecie ze szczególnym uwzględnieniem
środowiska służb mundurowych. Przedstawiono
także działania podejmowane na
rzecz walki z nadwagą i otyłością.The chapter presents definitions of
obesity and obesity, causes of development
and its health effects. Attention is drawn to
the epidemiology of overweight and obesity
in the world and in Poland, as well as trends
indicating an alarming increase in the problem
among both adults and children worldwide and Poland, with particular emphasis on the
uniformed services. Actions taken to combat
overweight and obesity are also presented
Wpływ struktury chemicznej wybranych związków bioaktywnych dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) na zdolność inhibicji monoaminoksydazy A
No full textVIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Rośliny w naukach medycznych i przyrodniczych”Monoaminooksydaza A (MAO-A) odpowiedzialna jest za deaminację neuroprzekaźników takich jak serotonina, dopamina, adrenalina i noradrenalina. Nadaktywność tego białka może skutkować zaburzeniem równowagi neurotransmiterów, a w efekcie wystąpieniem wahań nastroju, a także rozwojem zaburzeń afektywnych, takich jak depresja, czy stany lękowe. W tym kontekście związki o właściwościach hamujących MAO-A mogą stanowić uzupełnienie dla obecnie stosowanych terapii farmakologicznych, wspierając regulację poziomu neuroprzekaźników. Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) jest powszechnie stosowany w terapii łagodnych postaci depresji, co skłania do przypuszczeń, że jego działanie może być związane z mechanizmem hamowania enzymu MAO-A; dlatego podjęto próbę analizy, czy związki zawarte w tej roślinie wykazują zdolność do oddziaływania z MAO-A i które z nich mogą odpowiadać za obserwowany efekt terapeutyczny
Dochód podstawowy i polski system zabezpieczenia społecznego wobec wyzwań społeczeństwa przyszłości
No full textPublikacja prezentuje wyniki badań naukowych przeprowadzonych w ramach projektu nr 017/EEE/2023/POT finansowanego ze środków subwencji przyznanej Uniwersytetowi Ekonomicznemu w Krakowie.W artykule rozważono adekwatność współczesnego polskiego systemu zabezpieczenia społecznego oraz alternatywnego rozwiązania w postaci dochodu podstawowego wobec potencjalnego bezrobocia technologicznego oraz zmian klimatycznych. Zwrócono uwagę na znaczenie źródeł finansowania dochodu podstawowego w kontekście oceny możliwych skutków wprowadzenia tego świadczenia.The article examines the adequacy of the Polish social security system and an alternative solution – a basic income – in the face of potential technological unemployment and climate change. The importance of the sources of financing basic income was indicated in the context of assessing the possible effects of introducing this solution
W stronę zrównoważonej przyszłości: strategiczne rozwiązania wyzwań klimatycznych
No full textThis paper delves into six critical pathways to effectively address the climate crisis: (1) reinventing
food systems, (2) preparing for population shifts, (3) upholding human rights, (4) investing in clean
energy, (5) educating for a climate-conscious society, and (6) securing financial and political support.
It underscores the need to make food systems resource-efficient and biodiversity-conscious. It
emphasizes preparing for and managing population shifts due to climate-induced migrations with
a specific focus on public health capacity and surveillance. Upholding human rights, particularly in
the face of climate change-related challenges, is discussed in depth, highlighting the importance of
social safety nets and policy safeguards. The report advocates for substantial investment in clean
energy, including solar and wind power, and underscores the crucial role of energy efficiency. The
significance of climate education is explored, emphasizing its role in fostering a climate-conscious
society. The necessity of coordinated financial backing and strong political will in implementing
climate strategies is also discussed. The paper concludes by affirming that collective will, global
solidarity, and urgent actions are indispensable in combating climate change, advocating for a holistic
approach that integrates these varied pathways.Niniejszy artykuł dotyczy sześciu kluczowych ścieżek skutecznego przeciwdziałania kryzysowi
klimatycznemu: (1) przekształcenie systemów żywnościowych, (2) przygotowanie na zmiany
demograficzne, (3) przestrzeganie praw człowieka, (4) inwestowanie w czystą energię, (5) edukacja
na rzecz społeczeństwa świadomego klimatycznie oraz (6) zapewnienie wsparcia finansowego
i politycznego. Podkreślono potrzebę uczynienia systemów żywnościowych efektywnymi pod względem
zasobów i świadomymi różnorodności biologicznej. Zwrócono również uwagę na przygotowanie
i zarządzanie zmianami demograficznymi spowodowanymi migracjami wywołanymi zmianami
klimatycznymi, ze szczególnym naciskiem na zdolności zdrowia publicznego i monitorowanie.
W artykule szczegółowo omówiono przestrzeganie praw człowieka, szczególnie w obliczu wyzwań
związanych ze zmianami klimatycznymi, podkreślając znaczenie sieci bezpieczeństwa socjalnego
i zabezpieczeń politycznych. W raporcie wskazano na potrzebę znacznych inwestycji w czystą energię,
w tym energię słoneczną i wiatrową, oraz podkreślono kluczową rolę efektywności energetycznej.
Zbadano znaczenie edukacji klimatycznej, podkreślając jej rolę w kształtowaniu społeczeństwa
świadomego klimatycznie. Omówiono również konieczność skoordynowanego wsparcia finansowego
i silnej woli politycznej w realizacji strategii klimatycznych. W pracy podkreślono, że zbiorowa wola,
globalna solidarność i pilne działania są niezbędne w walce ze zmianami klimatycznymi, opowiadając
się za holistycznym podejściem, które integruje te różnorodne ścieżki
Status serologiczny osób zajmujących się łowiectwem i członków ich rodzin w odniesieniu do ryzyka zakażeń wirusem HEV
No full textBackground. The aim of the study was to assess the HEV serological status in inhabitants of the Lublin Province,
Poland, including subjects involved in hunting activities and their family members.
Material and methods. The study group comprised 594 subjects from the Lublin Province, i.e. hunters (23%),
members of hunters’ families (19%) and subjects (58%) that are not engaged in hunting activities. The determination
of the presence of anti-HEV IgG antibodies in the serum was carried out in two stages (ELISA, Western blot).
Results. The presence of anti-HEV IgG antibodies was confirmed in 9.7% of the subjects. In the individual groups,
positive anti-HEV IgG results were obtained in 8.1% of the hunters (8.1%), 9.5% of the members of hunters’
families, and in 10.5% of those not involved in hunting. A relationship was found between the anti-HEV IgG
positive results and participation in the processing of game meat declared by the members of hunters’ families.
Conclusions. Participation in the processing of game meat may be an important factor in human exposure to HEV
infection. Dietary habits, such as game meat consumption, are also of great importance in this regard. For this
reason, it is important to raise the awareness of zoonoses, HEV transmission routes and food safety in subjects
from the risk groups and in the general population.Wprowadzenie. Celem pracy była ocena statusu serologicznego w odniesieniu do wirusa HEV u mieszkańców
z terenu województwa lubelskiego, w tym osób zajmujących się łowiectwem oraz członków rodzin myśliwych.
Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 594 osoby z terenu województwa lubelskiego w tym: myśliwi (23%),
osoby z rodzin myśliwych (19%) oraz osoby nie zajmujące się łowiectwem (58%). Badania w kierunku określenia
obecności w surowicy przeciwciał IgG anty-HEV prowadzono dwuetapowo (test ELISA, test Western blot).
Wyniki. Obecność przeciwciał IgG anty-HEV stwierdzono u 9.7% ogółu badanych. W poszczególnych grupach
pozytywne wyniki IgG anty-HEV uzyskano u 8.1% myśliwych, 9.4% osób z rodzin myśliwych i 10.5% osób nie
zajmujących się łowiectwem. Wykazano związek między istnieniem wyników pozytywnych w kierunku IgG anty-
HEV, a deklarowaną obróbką dziczyzny u osób z rodzin myśliwych.
Wnioski. Istotnym czynnikiem narażenia ludzi na ryzyko zakażenia wirusem HEV może być udział w obróbce
mięsa dzikich zwierząt. Nawyki żywieniowe, jak spożywanie dziczyzny, mają w tym względzie również duże
znaczenie. Dlatego też ważne jest kreowanie świadomości w zakresie chorób odzwierzęcych, dróg transmisji
wirusa HEV i bezpieczeństwa żywności wśród osób z grup narażenia, ale również populacji ogólnej
Wykorzystanie wskaźnika dominacji do oceny zanieczyszczenia mikrobiologicznego na gablotach pomieszczeń aptecznych
No full textBackground. In many countries, including Ukraine, pharmacies are required to adhere to rigorous safety
and service quality standards.
Material and methods. The samples were obtained from 26 pharmacy premises, including pharmacy
showcases and separating partitions. The dominance index was calculated by considering how frequently
a particular microorganism species appeared within the sample population.
Results. The results of the bacteriological analysis of 26 samples taken from pharmacy room displays
revealed 74 strains of microorganisms from 11 different genera of bacteria and Candida fungi. Based on
the dominance index, Micrococcus, Bacillus, and Staphylococcus are considered constant, with an index
exceeding 50.01%, while the remaining representatives of both Gram-positive (Streptococcus spp.) and
Gram-negative bacteria (Acinetobacter spp., Neisseria spp., Escherichia spp., Yersinia spp., Klebsiella spp.,
and Moraxella spp.) and fungi Candida spp. microbiota should be classified as infrequent, ranging from
1.01% to 19.01%.
Conclusions. The study of samples revealed the presence of 12 genera of microorganisms that contaminated
the surfaces of pharmacy showcases. The identified microorganisms belong to the permanent or temporary
microbiota of human skin, respiratory tract, and air. With regard to the results of bacteriological analysis;
it is important to emphasize that the isolated species of microorganisms are characteristic of such types of
investigated objects.Wprowadzenie. W wielu krajach, w tym w Ukrainie, apteki są zobowiązane do przestrzegania
rygorystycznych standardów bezpieczeństwa i jakości usług.
Materiał i metody. Próbki pobrano z 26 pomieszczeń aptecznych, w tym z witryn aptecznych i przegród
oddzielających. Wskaźnik dominacji został obliczony z uwzględnieniem tego, jak często dany gatunek
mikroorganizmu występował w populacji próbki.
Wyniki. Wyniki analizy bakteriologicznej 26 próbek pobranych z gablot pomieszczeń aptecznych ujawniły
74 szczepy mikroorganizmów z 11 różnych rodzajów bakterii i grzybów Candida. Na podstawie wskaźnika
dominacji, Micrococcus, Bacillus i Staphylococcus są uważane za stałe, z wskaźnikiem przekraczającym
50,01%, podczas gdy pozostałych przedstawicieli zarówno bakterii Gramdodatnich (Streptococcus spp.),
jak i Gramujemnych (Acinetobacter spp., Neisseria spp., Escherichia spp, Yersinia spp., Klebsiella spp.
i Moraxella spp.) oraz grzybów Candida spp. należy sklasyfikować jako rzadkie, w zakresie od 1,01% do
19,01%.
Wnioski. Badania próbek wykazały obecność 12 rodzajów mikroorganizmów, które zanieczyściły
powierzchnie witryn aptecznych. Zidentyfikowane mikroorganizmy należą do stałej lub tymczasowej
mikroflory ludzkiej skóry, dróg oddechowych i powietrza. W odniesieniu do wyników analizy
bakteriologicznej należy podkreślić, że wyizolowane gatunki mikroorganizmów są charakterystyczne dla
tego typu badanych obiektów
Sztuczna inteligencja a metodologia ekonomii w dobie gospodarki cyfrowej
No full textPrzewodnim celem artykułu było pokazanie konieczności regulacji działalności twórców AI (Artificial Intelligence) oraz określenie metodologicznych i instytucjonalnych ograniczeń dla takich prac w ramach badań ekonomicznych. Podjęto próbę ustalenia miejsca AI w łańcuchu metodologicznym nauk ekonomicznych oraz zidentyfikowania sposobów interakcji AI z badaczem – człowiekiem. Przedstawiono nowoczesne narzędzia modelowania ekonomiczno-matematycznego z wykorzystaniem AI.The guiding objective of the article was to demonstrate the need to regulate the activities of AI (Artificial Intelligence) developers and to identify methodological and institutional constraints on such work within economic research. An attempt was made to establish the place of AI in the methodological chain of economic science and to identify the ways in which it interacts with the researcher-human. Modern tools for economic and mathematical modelling using AI are presented
Relationship between concordance of physical activity patterns of parents and adult children and their body mass status
No full textBackground. The aim of the research was to examine the concordance of physical activity (PA)
and inactivity patterns between parents and their adult children and its potential association
with their body weight status.
Material and methods. Students (n=144) and their parents (n=144) were examined. The
outcomes were: body height, weight, BMI and the IPAQ questionnaire results. Tanglegrams
were used in the analyses to compare two clustering trees representing the patterns of parents
and children.
Results. Incongruence in PA patterns between parents and adult children has been detected.
The highest PA has been observed in sons of mothers (IPAQ: F=8.03, p<0.001; leisure-time:
F=6.15, p<0.001; vigorous: F=9.37, p<0.001), and fathers of the daughters (in IPAQ scores and
moderate activity: IPAQ: F=4.77, p<0.003; moderate: F=4.03, p<0.009). Tanglegrams confirmed
a greater similarity between sons and fathers, and sons and mothers. The most similar
subdomains were: walking, transport, and high activity during leisure time. These similar
patterns are partially associated with lower BMI values (intensive activity: b=0.02, p=0.022;
IPAQ: b=-0.04, p<0.001) and a lower likelihood of higher body weight status (intensive activity:
OR=1.02, p=0.070; IPAQ: OR=0.96, p<0.004, leisure time: OR=0.98, p=0.066).
Conclusions. When planning PA interventions, a counseling approach with parents to advocate
for use of combinations of PA practices, to motivate their children in participation in PA, may
prove effective
Traditional and modern forms of cooperation between kindergarden and family: towards a network society
No full textThe diagnostic survey method was used. The research covered a group of 122
teachers from selected preschool institutions of the Lubelskie Voivodship and 122 parents.
The results show that traditional forms of cooperation, i.e. group meetings and phone
conversations are still widely popular.
Material and methods: The researchers also focused on learning about the preferred
forms of cooperation between parents and teachers and identifying those factors that may
hinder the cooperation.
Results: There is a social belief among both teachers and parents that cooperation between
kindergartens and families is necessary because it allows children to be better prepared
for life in the constantly changing social conditions.
Conclusions: Cooperation between parents and teachers is not always satisfactory for
both sides. Communications and creates distance according to respondents are: excessive
self–confidence, self–exaltation, excessive ambition, prejudice, and selfishness